Interpretacja 0113-KDIPT1-3.4012.75.2020.13.ALN

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

1)  ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 21 stycznia 2020 r. (data wpływu 28 stycznia 2020 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2025 r. sygn. I FSK 1774/20 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w A z 22 września 2020 r. sygn. I SA/Rz 444/20

2)  stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 stycznia 2020 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 stycznia 2020 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, w zakresie podatku od towarów i usług, który dotyczy dokumentowania składek wnoszonych na rzecz Związku przez Gminy będące członkami Związku w części dotyczącej zakupu usług przewozów wykonanych na terenie gminy. Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 6 kwietnia 2020 r. (data wpływu 8 kwietnia 2020 r.) o opis sprawy i pełnomocnictwo.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

Związek Gmin „...” - zwany dalej Związkiem Gmin - tworzą gminy z terenu województwa .... Związek działa w oparciu o ustawę z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity z 2001 roku, Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz Statut Związku. Wykonuje przekazane mu zadania gmin - członków Związku w zakresie lokalnego transportu zbiorowego w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Związek posiada osobowość prawną, jest organizacją dobrowolną i otwartą, utworzoną na czas nieoznaczony. Na podstawie przepisów § 7 Statutu Związku wykonuje zadania publiczne, obejmujące ogół spraw dotyczących lokalnego transportu zbiorowego.

Do zadań Związku należy m.in. realizowanie zadań w zakresie:

1.  zapewnienia funkcjonowania pasażerskiej komunikacji zbiorowej na obszarach gmin objętych działaniem Związku,

2.  koordynowania rozkładów jazdy linii przebiegających przez obszar gmin - członków Związku,

3.  efektywnego wykorzystania majątku Związku.

Członkowie Związku są zobowiązani do przekazania na rzecz Związku niezbędnego dla realizacji zadań majątku i urządzeń. Do organów związku należy tworzenie zasad polityki taryfowej oraz ustalanie zasad wdrażania taryfy biletowej.

Wymienione powyżej zadania, dotyczące lokalnego transportu zbiorowego Związek realizuje obecnie w oparciu o umowę z operatorem, czyli B w A S.A. dot. obsługi transportu na terenie gmin Związkowych, przy czym Spółka B jest podmiotem wewnętrznym Związku Gmin.

Z tytułu realizacji usług Spółka B wystawia dla Związku co miesiąc:

·      faktury z tytułu refundacji utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ulg samorządowych,

·      notę z tytułu kursów nierentownych (przedkładając rozliczenie przychodów oraz kosztów oraz kapitału zaangażowanego).

W związku z powyższym, związek rozlicza poszczególne gminy udziałem w kosztach obsługi komunikacji, zgodnie z obowiązującą w tym zakresie uchwałą Zgromadzenia (będącego organem Związku) i wystawia dla gmin członkowskich noty księgowe tytułem: „rekompensata - transport za m-c …”.

W żadnym z ww. zakresów (refundacja, nierentowne kursy) Gminy - członkowie Związku nie otrzymują od Związku faktur VAT - całość należności jest dokumentowana jedną notą. Ponadto gminy obciążane są wpłatą z tytułu składki członkowskiej na realizację zadań statutowych, związanych z utrzymaniem biura, administracją itp.

W chwili obecnej trwa postępowanie przetargowe na wybór operatora do świadczenia usług transportowych. Nastąpi zatem istotna zmiana w rozliczeniach, gdyż Związek zgodnie z treścią planowanej umowy, która zostanie zawarta ze zwycięzcą przetargu będzie obciążany przez wykonawcę usługi transportowej fakturą VAT, w której wysokość wynagrodzenia za dany miesiąc kalendarzowy zostanie obliczona jako iloczyn stawki za tzw. wozokilometr (rozumiany jako całkowity koszt przejazdu (usługi) na odcinku 1 kilometra) w wysokości netto plus podatek VAT wg odpowiedniej stawki oraz liczby faktycznie przejechanych wozokilometrów w danym miesiącu kalendarzowym w ramach obsługiwanych linii komunikacyjnych, pomniejszona następnie o wielkość wpływów uzyskanych przez wykonawcę ze sprzedaży biletów na liniach komunikacyjnych.

Przedstawiona w przetargu stawka 1 wozokilometra obejmować będzie całość kosztów, wg których będzie wykonywana usługa.

W nawiązaniu do powyższego podkreślić również należy, że dochodami Związku są:

1.  wpłaty członkowskie od gmin - członków Związku,

2.  dochody ze zbytego, bądź też w inny sposób wykorzystywanego majątku Związku i jego jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej,

3.  darowizny, zapisy, spadki i dotacje na rzecz Związku,

4.  dochody uzyskane z prowadzonej przez Związek działalności gospodarczej,

5.  inne wpływy.

Powyższe dochody Związku wymienione są w całości przeznaczone na działalność Związku.

Z kolei ogólną wysokość wpłat gmin - członków Związku w danym roku kalendarzowym określa budżet Związku jako różnicę pomiędzy planowanymi kosztami działalności Związku, a zakładanymi dochodami ze źródeł określonymi w ww. pkt 2-5.

Każda gmina, będąca członkiem Związku zobowiązana jest do wpłaty w wysokości wynikającej z ilości mieszkańców danej gminy ustalanej na podstawie stanu z dnia 31 grudnia roku poprzedzającego uchwalenie budżetu.

Gminy zobowiązane są dokonywać wpłaty członkowskiej w terminie raz na kwartał. Gminy traktują wpłaty na rzecz Związku jako składkę członkowską na koszty związane z organizacją Związku. Wpłaty członkowskie gmin jako składka na transport organizowany przez Związek, rozliczane są co miesiąc wg kilometrów przypisanych do danej gminy.

Powyższe nie ulegnie zmianie po wyłonieniu w drodze przetargu wykonawcy usług dot. lokalnego transportu zbiorowego.

Zauważyć również należy, że obecnie sprzedaż i kontrolę biletów oraz kontrolę usług przewozowych prowadzi obecny operator tj. B w A S.A., następnie czynności te przejmie przyszły operator wybrany w drodze przetargu.

1.  Gminy należące do związku wnoszą składkę członkowską zarówno na realizację zadań statutowych związanych z organizacją i utrzymaniem Związku oraz na realizację zadań statutowych związanych z organizacją transportu.

2.  W 2019 r. (traktowany we wniosku jako stan faktyczny) wnoszone opłaty dotyczyły refundacji utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ulg samorządowych oraz rekompensaty z tytułu kursów nierentownych (na podstawie przedkładanego rozliczenia przychodów oraz kosztów, a także kapitału zaangażowanego) w kursach realizowanych przez podmiot wewnętrzny.

3.  W październiku 2019 roku została zawarta umowa z operatorem wyłonionym w przetargu nieograniczonym. Obecnie wnoszone opłaty (przez okres trwania umowy tj. do grudnia 2020 r. lub do wyczerpania limitu kilometrów objętych umową - traktowany we wniosku jako stan faktyczny przyszły) dotyczą wynagrodzenia obliczanego jako iloczyn stawki za tzw. wozokilometr (rozumiany jako całkowity koszt przejazdu (usługi) na odcinku 1 kilometra) w wysokości netto oraz liczby faktycznie przejechanych wozokilometrów w danym miesiącu kalendarzowym w ramach obsługiwanych linii komunikacyjnych, pomniejszona następnie o wielkość wpływów uzyskanych przez wykonawcę ze sprzedaży biletów na liniach komunikacyjnych, plus podatek VAT wg odpowiedniej stawki.

4.  B w A S.A. jest podmiotem wewnętrznym Związku Gmin „...” w A, w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu tj. zgodnie z art. 2 lit. j powołanego rozporządzenia WE „podmiot wewnętrzny” oznacza odrębną prawnie jednostkę podlegającą kontroli właściwego organu lokalnego, a w przypadku grupy organów przynajmniej jednego właściwego organu lokalnego, analogicznej do kontroli, jaką sprawują one nad własnymi służbami.

5.  B w A S.A. jest odrębnym podatnikiem podatku VAT.

6.  Do 2019 roku B w A S.A. z tytułu realizacji usług wystawiał dla Związku co miesiąc: faktury z tytułu refundacji utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ulg samorządowych oraz notę z tytułu kursów nierentownych.

7.  Obecnie (od X 2019 i w roku 2020) Operator wyłoniony w drodze przetargu nieograniczonego wystawia faktury VAT z tytułu realizacji umowy na terenie Związku Gmin.

Pytania

1.  Czy w obecnej sytuacji gminy członkowskie należy obciążać (przez Związek) za przewozy wykonywane po ich terenie przez Operatora, będącego podmiotem wewnętrznym Związku Gmin, notami księgowymi, czy w oparciu o wystawiane przez Związek faktury VAT?

2.  Czy w sytuacji przyszłej, gdy zadanie dot. lokalnego transportu zbiorowego będzie wykonywane przez wykonawcę zewnętrznego wyłonionego w przetargu gminy członkowskie należy obciążać (przez Związek) za przewozy wykonywane po ich terenie notami księgowymi, czy w oparciu o wystawiane przez Związek faktury VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem w obu przypadkach odpowiedz na zadane pytanie będzie taka sama: nie jest on w chwili obecnej i nie będzie w stanie faktycznym przyszłym zobowiązany obciążać gmin członkowskich kosztami realizowanych na ich terenie przewozów (w ramach zadania gminnego polegającego na stworzeniu transportu pasażerskiego) fakturami VAT, lecz notami obciążeniowymi.

UZASADNIENIE

Na wstępie należy wskazać ogólne ramy prawne dotyczące stanu faktycznego przedstawionego powyżej:

Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie transportu lokalnego. Wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między jednostkami samorządu terytorialnego (art. 10 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Z kolei na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 9 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 2016 ze zm.) organizatorem publicznego transportu zbiorowego odpowiedzialnym za organizowanie i funkcjonowanie tego transportu na danym obszarze jest właściwa jednostka samorządu terytorialnego.

W oparciu o przedstawiony na wstępie stan faktyczny i wskazane powyżej przepisy stwierdzić należy, że Związek Gmin „...” wykonuje przekazane mu zadania gmin-członków Związku w zakresie lokalnego transportu zbiorowego w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Oznacza to, że przysługują mu takie same uprawnienia i obowiązki, jakie mają gminy w związku z wykonywaniem przekazanych im zadań, a ponadto Związek staje się podmiotem uprawnionym i zobowiązanym do realizacji przekazanych mu zadań, a równocześnie Gminy tracą uprawnienie do wykonywania zadań publicznych w takim zakresie, w jakim wykonuje je Związek.

Związek realizuje zadania statutowe na rzecz gmin-członków związku w zakresie lokalnego transportu zbiorowego oraz zadanie własne Powiatu (...) polegającego na organizowaniu i zarządzaniu publicznym transportem zbiorowym w zakresie powiatowych przewozów pasażerskich na terenie Powiatu (...), Uchwałą Nr (…) w sprawie przekazania zadania organizacji publicznego transportu zbiorowego Związkowi Gmin ... w A.

Gminy należące do związku wnoszą składkę członkowską zarówno na realizację zadań statutowych związanych z organizacją i utrzymaniem Związku oraz na realizację zadań statutowych związanych z organizacją transportu na rzecz swoich członków.

Gminy są zobowiązane dokonywać wpłaty członkowskiej raz na kwartał, a jak już wskazano powyżej wpłaty na rzecz Związku traktują jako składkę członkowską na koszty związane z organizacją Związku. Dodatkowo Gminy wnoszą co miesiąc wpłaty członkowskie jako składkę na transport organizowany przez Związek.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1. ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Ponadto w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1-5 opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

·      odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

·      eksport towarów;

·      import towarów na terytorium kraju;

·      wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

·      wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Odnosząc zatem brzmienie powyższych przepisów do przedstawionego powyżej stanu faktycznego nasuwają się następujące wnioski:

·      utworzony Związek powstał w celu efektywniejszego wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej i ma on charakter wspólnego przedsięwzięcia,

·      rozliczenia dokonywane w ramach Związku nie powinny podlegać opodatkowaniu VAT, ponieważ nie dochodzi w tym zakresie do wzajemnych świadczeń - w szczególności świadczenia usług za wynagrodzeniem - co wynika z charakteru prawnego samego Związku i łączących go z poszczególnymi Gminami powiązań o charakterze prawno-finansowym, których nie można uznać za umowę o charakterze cywilno-prawnym,

·      cyt. powyżej przepis art. 5 ust. 1 nie będzie miał zatem zastosowania do wzajemnych rozliczeń pomiędzy Związkiem, a gminami, co z kolei powoduje, że gminy nie będą obciążane za transport wykonywany na ich terenie dokumentami wystawionymi w trybie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług tj. w szczególności fakturami VAT,

·      obciążenia nie będą w konsekwencji podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z uwagi na fakt, że nie są one dokonywane jako zapłata za świadczenie wykonywane przez Związek, przekazywane środki finansowe przez poszczególne gminy mają bowiem charakter refundacji poniesionych wydatków, celem czynienia uzgodnionego przez gminy wspólnego przedsięwzięcia.

Wnoszone do Związku opłaty dotyczą zatem:

·      w zakresie organizacji i utrzymania biura - wynagrodzenie pracowników, najem pomieszczeń, koszty telefonów, zużycie materiałów związanych z prowadzeniem biura, delegacje, szkolenia pracowników, koszty związane z utrzymaniem strony internetowej, koszty materiałów informacyjno-reklamowych - rozkładów jazdy dla pasażerów, ubezpieczeń, i innych opłat itp.

·      w zakresie opłat za organizację transportu dla gmin członków związku

do 14 grudnia br. wpłatami objęta była rekompensata wypłacana dla B w A S.A. z/s w (...), zobowiązanemu do świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie umowy z 2017 roku.

B w A S.A. jest podmiotem wewnętrznym Związku. Związek Gmin „...” jako organ właścicielski sprawuje Związek bezpośrednią i stałą kontrolę nad podmiotem wewnętrznym jakim jest Przedsiębiorstwo Komunikacja Samochodowej w A S.A z/s w (...).

Przedsiębiorstwo jest także odrębnym podatnikiem podatku VAT o numerze (…). B w A S.A. wystawia dla Związku noty księgowe, w oparciu o interpretacje indywidualną z 7 lipca 2014 roku Nr IBPP3/443-395/14/KG.

Po wejściu w życie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, zawartej w dniu 14.10.2019 r. z operatorem wyłonionym w drodze przetargu nieograniczonego, opłaty związane są z realizacją usług przewozowych przez operatora tj. B w (…) Sp. z o.o.

Podstawę do rozliczenia Operatora stanowi ilość faktycznie wykonanych wozokilometrów w ramach obsługiwanych linii komunikacyjnych, pomniejszone o uzyskane wpływy z biletów, kar i opłat dodatkowych, rozliczone wg stawki zgodnej z oferta przetargową. Wynagrodzenie wyliczone przez Operatora w ramach tej umowy obejmuje wszystkie koszty związane z wykonaniem usługi i w okresie obowiązywania nie podlega waloryzacji.

Reasumując, skoro Związek jest publiczną osobą prawną, nabywającą we własnym imieniu prawa i zaciągającą zobowiązania, a przystąpienie przez gminy do Związku jest równoznaczne z przyjęciem określonych statutem obowiązków wobec Związku, to przedmiotowe obowiązki będą wynikały z odpowiednich norm prawa administracyjnego.

W konsekwencji rozliczenia pomiędzy Związkiem a tworzącymi go gminami będą również wynikać z norm prawa administracyjnego, bezpośrednio wpływającego na takie a nie inne brzmienie Statutu Związku. Bezpośrednim tego skutkiem będzie również brak obowiązku dokonywania rozliczeń pomiędzy Związkiem a gminami w trybie ustawy o VAT.

W związku z powyższym Wnioskodawca wnioskuje o potwierdzenie zajętego stanowiska.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 8 maja 2020 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT1-3.4012.75.2020.2.ALN, w której uznałem, że Państwa stanowisko w zakresie dokumentowania składek wnoszonych na rzecz Związku przez Gminy będące członkami Związku w części dotyczącej zakupu usług przewozów wykonanych na terenie gminy - jest nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Państwu 13 maja 2020 r.

Skarga na interpretację indywidualną

Na interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie z 8 maja 2020 r. 0113-KDIPT1-3.4012.75.2020.2.ALN, złożyli Państwo 22 czerwca 2020 r. (data nadania do Organu 22 czerwca 2020 r.), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w A z powodu jej niezgodności z prawem.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 22 września 2020 r. sygn. I SA/Rz 444/20 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Pismem z 28 października 2020 r. wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 5 listopada 2025 r. sygn. akt I FSK 1774/20 oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2025 r. sygn. I FSK 1774/20, oddalający skargę kasacyjną, wpłynął do Organu 19 grudnia 2025 r. Natomiast prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w A z 22 września 2020 r. sygn. I SA/Rz 444/20, uchylający zaskarżoną interpretację indywidualną, wpłynął do Organu 23 stycznia 2026 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

·      uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził w wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w A;

·      ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Interpretację oparłem na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania pierwotnej interpretacji, bowiem ta interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2025 r. sygn. I FSK 1774/20 i prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w A z 22 września 2020 r. sygn. I SA/Rz 444/20.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.):

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

W świetle art. 8 ust. 2a ustawy:

Przepis ten jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń określanych mianem „odsprzedaży” lub „refakturowania” usług. W związku z tym należy stwierdzić, że nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

Powyższy przepis jest odpowiednikiem art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347, s. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, który stanowi, że w przypadku, kiedy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi.

Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.

Dotyczy to sytuacji, w której podatnik kupuje usługę, a następnie odsprzedaje ją w takiej samej formie swojemu kontrahentowi. Przeniesienie kosztów nabycia usługi, o którym mowa wyżej, dotyczy wyłącznie usługi, jaką nabywca nabył w celu odsprzedaży w postaci takiego samego świadczenia, co nie jest tożsame z sytuacją odsprzedaży tej usługi będącej elementem pomocniczym świadczenia głównego, bez którego świadczenie pomocnicze nie ma racji bytu.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Podkreślenia wymaga, że na gruncie podatku od towarów i usług dana czynność może być albo odpłatna, albo nieodpłatna. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nich odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Do zakresu działania gminy, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m.in. zadania obejmujące sprawy lokalnego transportu zbiorowego (art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy).

Zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 10a ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:

Jak stanowi art. 64 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym:

Na mocy art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Jak stanowi art. 65 ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym:

Stosownie do art. 67 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 73a ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:

Zasady finansowania przewozów o charakterze publicznym zostały uregulowane w ustawie z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2475 ze zm.).

Art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym stanowi, że:

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

W myśl art. 50 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Stosownie do art. 51 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

W myśl art. 52 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

W myśl art. 52 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 listopada 2025 r. sygn. I FSK 1774/20 w tej sprawie wskazał, że:

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w A w wyroku z 22 września 2020 r. sygn. I SA/Rz 444/20, w tej sprawie wskazał, że:

Z wniosku wynika, że Gminy zobowiązane są dokonywać wpłaty członkowskiej w terminie raz na kwartał. Gminy traktują wpłaty na Państwa rzecz (Związku) jako składkę członkowską na koszty związane z organizacją Związku. Wpłaty członkowskie gmin jako składka na transport organizowany przez Państwa (Związek), rozliczane są co miesiąc wg kilometrów przypisanych do danej gminy. Powyższe nie ulegnie zmianie po wyłonieniu w drodze przetargu wykonawcy usług dot. lokalnego transportu zbiorowego. Gminy należące do związku wnoszą składkę członkowską zarówno na realizację zadań statutowych związanych z organizacją i utrzymaniem Związku oraz na realizację zadań statutowych związanych z organizacją transportu.

W tej sprawie, zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2025 r. sygn. I FSK 1774/20 i prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w A z 22 września 2020 r. sygn. I SA/Rz 444/20, nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy kwotą wypłaconą operatorowi przez organizatora publicznych usług transportu a świadczeniem usług transportu oraz nie można zidentyfikować usługi w relacjach pomiędzy Państwem (Związkiem) a tworzącymi go gminami, które są obciążane należnościami wypłacanymi operatorowi transportu.

Zatem skoro nie można zidentyfikować świadczeń przyjmujących postać usługi, to składki wnoszone na rzecz Państwa (Związku) przez Gminy będące członkami Związku w części dotyczącej zakupu usług przewozów wykonanych na terenie gminy, nie stanowią /nie będą stanowiły odpłatności za świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się do podstawowej kwestii, czyli dokumentowania składek wnoszonych na rzecz Państwa (Związku) przez Gminy będące członkami Związku w części dotyczącej zakupu usług przewozów wykonanych na terenie gminy należy wskazać, że zgodnie z art. 106a ustawy:

W myśl art. 106b ust. 1 ww. ustawy:

Z przepisów wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na rzecz innego podatnika jest zobowiązany do wystawienia faktury.

Jak wskazałem wyżej, skoro nie można zidentyfikować świadczeń przyjmujących postać odpłatnej usługi, to składki wnoszone na rzecz Państwa (Związku) przez Gminy będące członkami Związku w części dotyczącej zakupu usług przewozów wykonanych na terenie gminy, nie stanowią /nie będą stanowiły odpłatności za świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, to nie są/ nie będą Państwo zobowiązani do dokumentowania wpłat tych składek fakturami.

Na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług brak jest przeciwwskazań dla udokumentowania wpłat tych składek poprzez wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty księgowej – niemniej jednak należy zauważyć, że nie jest to dokument przewidziany przez przepisy o podatku od towarów i usług, i jako taki nie jest objęty regulacją tych przepisów.

Państwa stanowisko w zakresie pytań 1 i 2, które dotyczy dokumentowania składek wnoszonych na rzecz Związku przez Gminy będące członkami Związku uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·      stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz

·      zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji, tj. 8 maja 2020 r.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.