Brak prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu - zakup samochodu ratowniczo-gaśniczego dla OSP.
Gmina będąca czynnym podatnikiem VAT przystąpiła do projektu realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie, którego celem było doposażenie ochotniczych straży pożarnych w samochody ratowniczo-gaśnicze. Projekt zakładał zakup samochodu sfinansowanego w 65% ze środków unijnych i 35% z wkładu własnego gminy. Samochód został dostarczony 23 kwietnia 2025 roku i jest…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „…”.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 21 sierpnia 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina … (dalej: „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: ,,VAT”).
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1090 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz.713 z póź.zm., dalej: Ustawa o samorządzie gminnym), Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.
W strukturze organizacyjnej Gminy znajdują się jednostki organizacyjne mające status jednostek budżetowych, zajmujące się oświatą i opieką społeczną. Wszystkie jednostki budżetowe Gminy będą dalej zwane łącznie jako: Jednostki organizacyjne.
Mając na uwadze wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 (dalej: wyrok TSUE), począwszy od stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń VAT, tj. prowadzi wspólne rozliczanie VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, zadania własne o charakterze użyteczności publicznej polegające na zapewnieniu porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, w tym w szczególności do realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, oraz ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.
Mając powyższe na uwadze Gmina … przystąpiła w 2024 r. do naboru ogłoszonego przez Zarząd Województwa … w ramach konkursu na Partnerów do udziału w Projekcie pn. „…” realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla … 2021-2027, Priorytet 2. Fundusze europejskie dla środowiska, Działanie 2.11 Wsparcie służb ratunkowych, typ projektów A. zabezpieczenie potrzeb służb ratowniczych. Celem naboru było wyłonienie gmin z terenu Województwa …, którym przyznana zostanie kwota pieniężna (tj. tytułowy Bon na ratowanie) na zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla jednostki OSP z terenu danej gminy.
Założenia realizacji i finansowania projektu
1. Przedmiotem projektu pn. „…” (dalej: Projekt) jest doposażenie jednostek ochotniczych straży pożarnych (OSP) z obszaru województwa … w samochody ratowniczo-gaśnicze średniego typu. Realizacja Projektu ma na celu spełnienie wymogów kwalifikujących jednostkę OSP do włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego (KSRG) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. 2014 poz. 1317). Włączenie jednostek do KSRG ma na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez: walkę z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi, ratownictwo techniczne, chemiczne i od 1997 roku również poprzez ratownictwo ekologiczne i medyczne. Realizacja Projektu ma na celu również wsparcie jednostek OSP należących do KSRG. Wpłynie to bezpośrednio na zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców ….
2. Projekt planowany jest do realizacji w ramach Programu Fundusze Europejskie dla … 2021-2027, Priorytet 2. Fundusze europejskie dla środowiska, Działanie 2.11 Wsparcie służb ratunkowych, typ projektów A. Zabezpieczenie potrzeb służb ratowniczych. Organizator konkursu zastrzega sobie prawo do zmiany Regulaminu konkursu w sytuacji zmiany dokumentów programowych, mających wpływ na warunki aplikowania i/lub realizacji projektu.
3. Planowany okres realizacji Projektu to lata 2024-2025.
4. Projekt przygotowywany będzie w oparciu o Regulamin wyboru projektów w sposób niekonkurencyjny przyjęty Uchwałą Nr .... Zarządu Województwa … z dnia 10października 2023 roku z późn. zm. https://....
5. Z wyłonionymi w konkursie gminami Województwo … zawrze umowę o partnerstwie na rzecz wspólnej realizacji Projektu: Województwo … – Lider, realizujący Projekt poprzez Biuro Inwestycji Strategicznych Urzędu Marszałkowskiego Województwa…oraz Partnerzy – wyłonione w konkursie gminy z obszaru Województwa….
6. Postępowanie o udzielenie zamówienia na dostawę średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych w imieniu wybranych Gmin prowadził będzie Lider Projektu, natomiast stroną umowy z przyszłym wykonawcą będzie odrębnie każda wybrana gmina.
7. Ustala się następujący budżet Partnera związany z zakupem średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego: a) planowana kwota kosztów kwalifikowalnych samochodu: 1 200 000 zł, na którą składa się: − kwota dofinansowania ze środków Programu Fundusze Europejskie dla … na lata 2021-2027: (tj. kwota BONU): 780 000 zł, co stanowi 65% kosztów kwalifikowalnych, − kwota wkładu własnego Partnera: 420 000 zł, co stanowi 35% kosztów kwalifikowalnych. Wkład własny Partnera nie może być finansowany z dotacji z budżetu państwa. b) Kwota kosztów kwalifikowalnych podana w lit. a) stanowi górny limit wydatków Partnera podlegający współfinansowaniu. Oznacza to, że w sytuacji, pojawienia się kosztów niekwalifikowalnych np. gdy cena oferty najkorzystniejszej zakupu samochodu, przekroczy ustalony w lit. a) poziom kosztów kwalifikowalnych, Partner zobowiązany będzie do uzupełniania brakujących środków własnych ponad ustalony limit kosztów kwalifikowalnych. c) W sytuacji, gdy cena oferty najkorzystniejszej, będzie niższa niż ustalony w lit. a) koszt kwalifikowalny, koszty kwalifikowalne zostaną zmniejszone do ceny zakupu, przy jednoczesnym zachowaniu procentowego udziału współfinansowania z programu.
8. Płatności na rzecz wykonawcy (dostawcy przedmiotu zamówienia)realizowane będą bezpośrednio przez Partnerów.
9. Planuje się, iż dofinansowanie będzie przekazywane Partnerom na zasadach refundacji poniesionych wydatków. Istnieje także możliwość zaliczkowania projektu.
10. Zakupione samochody będą stanowiły majątek gmin - Partnerów Projektu.
11. Partner, z którym zostanie podpisana umowa o partnerstwie, zobowiązuje się do zachowania trwałości projektu w okresie 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu.
12. Partner przystępując do Projektu zobowiązuje się zapewnić pozostałe wyposażenie ratowniczo-gaśnicze do nowo zakupionego samochodu ratownictwa, celem zapewnienia jego zdolności do prowadzenia działań operacyjnych.
Na podstawie Uchwały Nr … Zarządu Województwa … z 26 marca 2024 r. w sprawie wyboru Partnerów do udziału w projekcie pn. „…”, realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla… 2021-2027, Priorytet 2. Fundusze europejskie dla środowiska, Działanie 2.11 Wsparcie służb ratunkowych, typ projektów A. Zabezpieczenie potrzeb służb ratowniczych, Gmina … znalazła się na liście Partnerów Województwa … do realizacji Projektu. W związku z projektem pn. „…” nr … realizowanym w ramach programu Fundusze Europejskie dla … na lata 2021-2027 odebrali Państwo w dniu 23 kwietnia 2025 r. w firmie „ …” …, ul. … fabrycznie nowy samochód na podwoziu …, przeznaczony dla Ochotniczej Straży Pożarnej w …. Samochód ten na dzień dzisiejszy znajduje się już w podziale bojowym ww. jednostki.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo:
Faktury dotyczące realizacje projektu pn. „…” wystawione będą na Gminę ….
Nabyty samochód ratowniczo - gaśniczy dla OSP… będzie służył wyłącznie czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pytanie
Czy Gmina … w związku z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług będzie mogła odliczyć poniesiony koszt VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Prawo do odliczenia w świetle ustawy VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
W niniejszej sprawie zakupiony w ramach projektu samochód ratowniczo gaśniczy przeznaczony dla Ochotniczej Straży Pożarnej służy tylko i wyłącznie do statutowej działalności OSP jaką jest m.in. podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska określone w art. 3 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, a także:
1) udzielanie pomocy członkom ochotniczych straży pożarnych i ich rodzinom,
2) informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przednimi,
3) rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury oraz tradycji,
4) rozwijanie i krzewienie kultury fizycznej i sportu,
5) wychowanie dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dla bezpieczeństwa,
6) przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz dyskryminacji osób i grup społecznych,
7) podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej,. obywatelskiej i kulturowej.
Tym samym w żaden sposób nie będzie wykorzystywany w do czynności.
W uzupełnieniu wniosku przedstawili Państwo prezentowane wyżej stanowisko doprecyzowując, że tym samym w żaden sposób nie będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych VAT, w zakresie działalności gospodarczej Gminy, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy VAT. Tym samym Gminie nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z art. 87 ust. 1 ustawy wynika, że:
W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 – ust. 6 ustawy.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
• podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
• podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie spełniony, ponieważ – jak Państwo wskazali – nabyty samochód ratowniczo - gaśniczy dla OSP będzie służył wyłącznie czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym, nie mają Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu realizacji ww. projektu. Tym samym, nie przysługuje Państwu z tego tytułu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Stwierdzam, że nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „…”, ponieważ zakupiony samochód ratowniczo-gaśniczy dla OSP nie jest wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Tym samym, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników w zakresie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu interpretacji mogą jedynie pomóc Państwu ocenić, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.
W związku z tym, że ta interpretacja dotyczy jednego stanu faktycznego, natomiast dokonali Państwo łącznej wpłaty w wysokości 80,00 zł, to kwota 40,00 zł stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa i zostanie zwrócona na rachunek, z którego dokonano opłaty za wniosek.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo