Interpretacja 0113-KDIPT1-3.4012.83.2026.2.MJ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług, jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 22 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 dostawy nieruchomości niezabudowanej w ramach umowy zamiany. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 5 marca 2026 r. (data wpływu 10 marca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca.

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcą jest …, osoba fizyczna, który wraz z małżonką … zamierza zawrzeć umowę zamiany nieruchomości ze Skarbem Państwa - Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, reprezentowanym przez Nadleśnictwo ….

Planowana umowa zamiany ma zostać zawarta w formie aktu notarialnego i będzie dotyczyła nieruchomości gruntowych niezabudowanych położonych w obrębie ewidencyjnym …, gmina …, powiat …, województwo ….

Po stronie Wnioskodawcy oraz jego małżonki przedmiotem zamiany będzie nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka ewidencyjna nr X o powierzchni … ha, stanowiąca ich współwłasność małżeńską, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr …. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka ta stanowi użytek oznaczony symbolem „Ł” - łąki trwałe. Nieruchomość ta jest gruntem niezabudowanym.

Po stronie Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo .., przedmiotem zamiany będzie nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka ewidencyjna nr Y o powierzchni … ha, ujawniona w księdze wieczystej nr …. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka ta stanowi użytek oznaczony symbolem „Ls” - las. Nieruchomość ta również jest gruntem niezabudowanym.

Żadna z nieruchomości będących przedmiotem planowanej zamiany nie jest zabudowana, uzbrojona ani przygotowana pod zabudowę. Dla przedmiotowych działek nie zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy, a z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika ich przeznaczenie pod zabudowę. Nieruchomości te nie stanowią zatem terenów budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Zamiana nieruchomości planowana jest bez wzajemnych dopłat, przy czym strony zamierzają zrzec się roszczeń z tytułu ewentualnej różnicy wartości zamienianych gruntów.

W uzupełnieniu wniosku na pytania:

1.      Czy jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT? Jeśli tak, to proszę wskazać od kiedy i z tytułu jakiej działalności gospodarczej?

2.      Czy prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze?

3.      Czy prowadzi/prowadził Pan działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?

4.      Czy jest/był Pan rolnikiem ryczałtowym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ww. ustawy, korzystającym ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy?

5.      Czy dokonał Pan lub Pana żona rezygnacji ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy i w związku z działalnością rolniczą zarejestrował się Pan lub Pana żona jako czynny podatnik podatku VAT – jeśli tak to od kiedy?

6.      Kiedy nabył Pan działkę nr X oraz w jakim celu działka została nabyta?

7.      Czy nabycie w drodze sprzedaży działki nr X objętej zakresem postawionego we wniosku pytania nastąpiło w ramach czynności:

-          opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

-          zwolnionych od podatku od towarów i usług,

-          niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

8.      Czy przy nabyciu w drodze sprzedaży działki nr X przysługiwało Panu lub Pana żonie prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.

9.      Czy nabycie w drodze sprzedaży działki nr X zostało udokumentowana fakturą z wykazanym podatkiem VAT?

10.    Czy w stosunku do działki nr X podejmował Pan działania takie jak uzbrojenie terenu, wyposażenie w urządzenia i sieć energetyczną, gazową, wodno-kanalizacyjną itp., ogrodzenie terenu, ponosił Pan nakłady na urządzenie dróg dojazdowych? Jeśli tak, to proszę wskazać jakie to były działania i kiedy je Pan podejmował?

11.    W jaki sposób działka nr X była/będzie wykorzystywana przez Pana oraz Pana żonę od momentu nabycia do momentu zamiany ze Skarbem Państwa? Czy działka była wykorzystywana wyłącznie przez Pana lub wyłącznie przez Pana żonę? Proszę szczegółowo wyjaśnić te kwestie?

12.    Czy wykorzystywał/wykorzystuje/będzie wykorzystywał Pan lub Pana żona przedmiotową działkę nr X w prowadzonej działalności gospodarczej?

13.    Czy działka nr X była/jest przez Pana wykorzystywana wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, proszę wskazać, jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT Pan wykonywał/wykonuje - proszę podać podstawę prawną zwolnienia?

14.    Czy przedmiotowa działka była/będzie udostępniana osobom trzecim? Jeżeli tak, to należy wskazać:

a)    w jakim okresie (kiedy) działka była udostępniana osobom trzecim?

b)    na podstawie jakiej umowy (najem, dzierżawa, użyczenie, inna umowa – jaka) działka była udostępniana osobom trzecim?

c)    czy udostępnienie działki było czynnością odpłatną czy bezpłatną?

15.    Jakie przeznaczenie dla działki nr X wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu - uwzględnić proszę zapisy wynikające z planu podstawowego i uzupełniającego.

16.    Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza możliwość zabudowy przedmiotowej działki jakimikolwiek budynkami lub budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.)? - jeśli tak to jakimi budynkami/budowlami?

17.    Czy dokonywał Pan już wcześniej sprzedaży nieruchomości, a jeżeli tak to proszę podać odrębnie do każdej sprzedanej nieruchomości:

a)    w jakim celu nieruchomości te zostały nabyte?

b)    w jaki sposób działki były wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży?

c)    kiedy dokonał Pan ich sprzedaży i co było przyczyną ich sprzedaży?

d)    ile działek zostało sprzedanych i jakich (niezabudowanych czy zabudowanych, jeśli zabudowanych to czy były to nieruchomości mieszkalne czy użytkowe)?

e)    czy z tytułu ich sprzedaży odprowadzał Pan podatek VAT, składał deklaracje VAT-7 oraz zgłoszenie rejestracyjne VAT-R?

f)     na co zostały przeznaczone środki uzyskane ze sprzedaży ww. działek?

18.    Czy posiada Pan inne działki, które w przyszłości zamierza Pan sprzedać? Jeśli tak, to ile i jakie, oraz:

a)      kiedy i w jaki sposób wszedł Pan w posiadanie tych nieruchomości?

b)      w jakim celu nabył Pan te nieruchomości?

c)      w jaki sposób nieruchomości są wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie?

d)      jaki charakter mają nieruchomości podlegające sprzedaży w przyszłości, tj. mieszkalne, użytkowe, gospodarcze czy usługowe, zabudowane bądź niezabudowane działki?

Udzielił Pan następujących odpowiedzi:

1.      Tak, od dnia 5 lipca 1993 r. Poniżej wskazuje Pan przedmioty działalności:

a)      23.61.Z Produkcja wyrobów budowlanych z betonu,

b)      23.61.Z Produkcja wyrobów budowlanych z betonu,

c)      01.61.Z Działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną,

d)      01.62.Z Działalność usługowa wspomagająca chów i hodowlę zwierząt gospodarskich,

e)      01.63.Z Działalność usługowa następująca po zbiorach,

f)       08.12.Z Wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie gliny i kaolinu,

g)      23.63.Z Produkcja masy betonowej prefabrykowanej,

h)      42.11.Z Roboty  związane z budową dróg i autostrad,

i)       43.99.Z Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane,

j)        46.11.Z Działalność agentów zajmujących się sprzedażą płodów rolnych, żywych zwierząt, surowców dla przemysłu tekstylnego i półproduktów,

k)      46.21.Z Sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt,

l)       46.61.Z Sprzedaż hurtowa maszyn i urządzeń rolniczych oraz dodatkowego wyposażenia,

m)     47.76.Z Sprzedaż detaliczna kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt domowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,

n)      49.41.Z Transport drogowy7 towarów,

o)      55.20.Z Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania,

p)      55.90.Z Pozostałe zakwaterowanie,

q)      77.31.Z Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych,

r)       93.19.Z Pozostała działalność związana ze sportem.

2.      Nie, Wnioskodawca nie prowadzi działalności w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze.

3.      Tak, Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą.

4.      Nie, Wnioskodawca nie jest rolnikiem ryczałtowym.

5.      Nie, Wnioskodawca nie dokonał rezygnacji ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

6.      Wnioskodawca nabył działkę o nr X w dniu 11 grudnia 1995 r., co wynika z umowy sprzedaży, załączonej do niniejszego pisma.

8.      Nie, przy nabyciu działki nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, ponieważ sprzedaż była zwolniona z tego podatku i na dokumencie sprzedaży nie wykazano podatku naliczonego.

9.      Tak, nabycie zostało udokumentowane rachunkiem uproszczonym nr … z dnia 11 grudnia 1995 r., na którym wskazano sprzedaż działek oraz oznaczenie VAT „zw.”.

10.    Nie, w stosunku do działki o nr X Wnioskodawca nie podejmował działań takich jak wyposażenie w urządzenia i sieć energetyczną, gazową, wodno-kanalizacyjną itp., ogrodzenie terenu ani też nie ponosił nakładów na urządzenie dróg dojazdowych.

11.    Działka o nr X była wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, wyłącznie przez Wnioskodawcę. Wyjaśnić przy tym należy, iż na działce sąsiadującej z działką o numerze: X Wnioskodawca prowadzi działalność w postaci wydobycia kruszywa naturalnego ze złoża „…”.

12.    Działka o nr X była wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej.

13.    Nie, działka o nr X nie była wykorzystywana na cele działalności zwolnionej z podatku od towarów i usług.

14.    Nie, działka o nr X nie była udostępniona osobom trzecim.

15.    Z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż działka o nr X stanowi użytek oznaczonym symbolem Ł - łąki trwałe.

16.    Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka o nr X położona jest na terenie o przeznaczeniu rolnym. Plan nie przewiduje przeznaczenia działki pod zabudowę o charakterze mieszkaniowym, usługowym ani przemysłowym.

17.    Wnioskodawca nie dokonywał sprzedaży nieruchomości.

18.    Wnioskodawca nie posiada działek, które zamierza sprzedać w przyszłości.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy planowana dostawa nieruchomości gruntowych niezabudowanych w ramach umowy zamiany, która ma zostać zawarta pomiędzy … a Skarbem Państwa - Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe Nadleśnictwo …, korzysta po stronie … i … ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, planowana dostawa nieruchomości gruntowych niezabudowanych będących przedmiotem umowy zamiany będzie korzystać, zarówno po stronie … i …, jak i po stronie Skarbu Państwa, Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo …, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, zwolniona od podatku jest dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. W analizowanym zdarzeniu przyszłym przedmiotem zamiany są wyłącznie grunty niezabudowane, które nie spełniają definicji terenów budowlanych określonej w art. 2 pkt 33 ustawy o podatku od towarów i usług.

Działka nr X stanowi użytek rolny - łąki trwałe, natomiast działka nr Y stanowi grunt leśny. Dla żadnej z tych nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, ani też nie zostały one przeznaczone pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Grunty te nie zostały również uzbrojone ani w inny sposób przygotowane do realizacji inwestycji budowlanych.

W konsekwencji należy uznać, iż planowana zamiana dotyczy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, a dostawa tych nieruchomości, niezależnie od tego, że nastąpi w formie umowy zamiany, spełnia przesłanki zwolnienia od podatku od towarów i usług określone w art. 43 ust.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. W szczególności w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen, Trybunał wskazał, iż o uznaniu gruntu za teren budowlany decyduje jego przeznaczenie wynikające z prawa krajowego. Pogląd ten został potwierdzony m.in. w wyroku TSUE z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie C-543/11 Woningstichting Maasdriel.

Analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, które konsekwentnie wskazują, iż grunty niezabudowane, nieobjęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani decyzją o warunkach zabudowy, nie stanowią terenów budowlanych w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a ich dostawa korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 9 tej ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

W świetle powołanych powyżej przepisów grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż, stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności w częściach wspólnych budynku, współwłasności nieruchomości gruntowej) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Według art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Jak stanowi art. 196 § 1 ww. ustawy Kodeks cywilny:

Na podstawie art. 196 § 2 ww. ustawy Kodeks cywilny:

W świetle art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:

Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Zauważyć należy, że z przywołanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy regulacji nie wynika, że odpłatność za czynność dostawy towarów lub świadczenia usług powinna mieć postać pieniężną.

Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (towar lub usługa otrzymana jako zapłata), albo mieszaną – zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa. Zatem dla uznania czynności za odpłatną, musi zaistnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego, stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

W myśl powyższych regulacji prawnych należy uznać, że zamiana towarów, co do zasady jest czynnością objętą zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ w jej wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.

W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 603 ustawy Kodeks cywilny:

Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy.

Zgodnie z art. 604 Kodeksu cywilnego:

Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.

W myśl art. 158 Kodeksu cywilnego:

Zatem umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną. Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów. W konsekwencji, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Według art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

W kontekście powyższego, uwzględniając definicję działalności gospodarczej należy stwierdzić, że dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy dokonana zostanie przez podmiot o statusie podatnika, który działa w takim charakterze w odniesieniu do tej konkretnie czynności. Natomiast dla stwierdzenia, że dla danej transakcji podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, konieczne jest prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy.

Zatem, osoby fizyczne dokonujące sprzedaży, przekazania lub darowizny towarów stanowiących część ich majątku osobistego (takiego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej), nie są zaliczane do grona podatników podatku od towarów i usług.

Konsekwentnie, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych.

„Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Jak wynika z opisu sprawy zamierza Pan zawrzeć umowę zamiany nieruchomości niezabudowanej ze Skarbem Państwa. Przedmiotem zamiany będzie nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka ewidencyjna nr X, stanowiąca współwłasność małżeńską. Nieruchomość nie jest zabudowana, uzbrojona ani przygotowana pod zabudowę. Dla działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, a z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika jej przeznaczenie pod zabudowę. Z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż działka o nr X stanowi użytek oznaczonym symbolem Ł - łąki trwałe. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka o nr X położona jest na terenie o przeznaczeniu rolnym. Plan nie przewiduje przeznaczenia działki pod zabudowę o charakterze mieszkaniowym, usługowym ani przemysłowym. Zamiana nieruchomości planowana jest bez wzajemnych dopłat, przy czym strony zamierzają zrzec się roszczeń z tytułu ewentualnej różnicy wartości zamienianych gruntów. Jest Pan czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Działka o nr X była wyłącznie przez Pana wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazał Pan również, iż na działce sąsiadującej z działką o numerze: X prowadzi Pan działalność w postaci wydobycia kruszywa naturalnego ze złoża „…”. Działka o nr X nie była wykorzystywana na cele działalności zwolnionej z podatku od towarów i usług.

W rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, że prowadzi Pan działalność gospodarczą przy wykorzystaniu gruntu objętego współwłasnością małżeńską, wykorzystywanie działki, stanowiącej składnik majątku wspólnego, do prowadzonej wyłącznie przez Pana działalności gospodarczej powoduje, że ma Pan nad tym majątkiem kontrolę ekonomiczną.

Przedmiotowa Nieruchomość wykorzystywana była wyłącznie przez Pana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zatem w związku z dostawą w drodze zamiany ww. działki nr X będzie Pan dla całej transakcji występował w charakterze podatnika, o którym mowa art. 15 ust. 1 ustawy. Dostawa działki nr X będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów.

Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości niezabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

W świetle art. 2 pkt 33 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Powyższe oznacza, że w przypadku dostawy nieruchomości gruntowych niezabudowanych opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane (przeznaczone pod zabudowę). Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących gruntami leśnymi, rolnymi itp., nieprzeznaczonymi pod zabudowę – są zwolnione od podatku VAT.

Podkreślić należy, że analiza powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.):

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

W myśl zapisów art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę.

Zatem także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Wprowadzony do ustawy o podatku od towarów i usług art. 2 pkt 33, odpowiada więc także treści ww. orzeczenia, gdyż cechę przeznaczenia pod zabudowę ustalić należy na podstawie określonych wprost w ustawie dokumentów prawa miejscowego.

Z powyższego wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku o wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zauważyć w tym miejscu należy, że analiza ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku VAT obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów, jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane.

Z opisu sprawy wynika, że działka, która ma być przedmiotem zamiany jest niezabudowana. Dla działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, a z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika jej przeznaczenie pod zabudowę. Z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż działka o nr X stanowi użytek oznaczonym symbolem Ł - łąki trwałe, położona jest na terenie o przeznaczeniu rolnym.

Wobec powyższego należy wskazać, że ww. niezabudowana działka nie będzie spełniać definicji terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy. Zatem dostawa działki X w drodze zamiany będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Tym samym Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zaznaczam tym samym, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana sytuacji prawnopodatkowej i nie wywiera skutków prawnych dla Pana żony.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.