Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem autobusu niskoemisyjnego wraz z ładowarką.
Gmina, jednostka samorządu terytorialnego i czynny podatnik VAT, planuje zakup autobusu niskoemisyjnego elektrycznego z ładowarką. Autobus ten ma być nieodpłatnie udostępniony operatorowi transportu publicznego, Przedsiębiorstwu X, do świadczenia bezpłatnych usług transportu zbiorowego dla mieszkańców gminy, sąsiedniej gminy i miasta, na podstawie…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w kwestii braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem autobusu niskoemisyjnego wraz z ładowarką. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 listopada 2025 r. (data wpływu 7 listopada 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina … dalej zwana „Gminą”, jest jednostką samorządu terytorialnego zarejestrowaną na potrzeby podatku od towarów i usług, jako podatnik VAT czynny. Gmina realizuje zadania własne, określone w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 poz. 1153) m.in. w zakresie spraw związanych z lokalnym transportem zbiorowym. Zadania własne Gminy w zakresie lokalnego transportu zbiorowego realizowane są za pośrednictwem operatora publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy, tj. Przedsiębiorstwo … Sp. z o.o. ,zwanej dalej X, z którą Gmina ma zawartą umowę dotyczącą świadczenia usług publicznego transportu zbiorowego.
Sieć komunikacyjna na której Operator - X - realizuje usługi w ramach publicznego transportu zbiorowego składa się z 6 linii komunikacyjnych, które poza obszarem Gminy …, na podstawie zawartego porozumienia, obejmują swoim zasięgiem także obszar Miasta … oraz Gminy ….
Linie komunikacyjne:
… – … – … – … (uruchomiona 28 listopada 2022 r.),
… – … – … (uruchomiona 5 grudnia 2022 r.),
… – … – … – … (uruchomiona 28 listopada 2022 r.),
… – … – … (uruchomiona 28 listopada 2022 r.),
… – … – … – … (uruchomiona 3 kwietnia 2023 r.),
… – … – … – … (uruchomiona 3 kwietnia 2023 r.).
Istotą przewozów autobusowych pasażerskich jest zwiększenie dostępności komunikacyjnej dla mieszkańców gminy … w podróżach do i z Miasta …. Docelowo siatka połączeń w komunikacji autobusowej (realizowanej na podstawie porozumienia) ma pozwolić na to, aby autobus docierał do każdej miejscowości na terenie gminy z uwzględnieniem czasu podróży nie dłuższym niż 30 minut. Przejazdy transportem zbiorowym są bezpłatne.
Gmina planuje dokonać zakupu nowego autobusu zeroemisyjnego elektrycznego, zasilanego z baterii pojazdu kat. M3 - BEV (Battery Electric Vehilcle). Planowana wartość … zł nowo zakupionego autobusu niskoemisyjnego z ładowarką.
Transport publiczny będzie realizowany na terenie Gminy …, Gminy … oraz Miasta … na podstawie podpisanych porozumień. Autobus będzie eksploatowany na liniach komunikacyjnych (objętych porozumieniem). Autobus zostanie przekazany wraz z mobilną ładowarką plug-in Operatorowi w formie nieodpłatnej umowy o świadczenie usług transportu zbiorowego (publicznego) środkiem transportu Organizatora transportu zbiorowego czyli Gminy …. Natomiast X będzie obciążało Gminę … (Organizatora transportu zbiorowego) bieżącymi kosztami ekstrapolacji (tj. zakup energii, bieżące naprawy, koszty pracownicze skalkulowane w stawce za wozokilometra). Miejscem lokalizacji autobusu wraz z mobilną ładowarką plug-in będzie teren siedziby X (Przedsiębiorstwo…). Dostawa autobusu oraz mobilnej ładowarki zgodnie z zawartą umową nr … jest wyznaczona do dnia 23-07-2026. Gmina na rozpoczęcie odbioru przedmiotu umowy ma 10 dni od daty otrzymania zawiadomienia o gotowości do przekazania przedmiotu umowy wraz kompletem dokumentów. Między Gminą … a X zostanie zawarta umowa o świadczenie usług transportu zbiorowego lokalnego (publicznego) środkiem transportu Organizatora transportu zbiorowego, czyli Gminy …, która będzie pozwalała na zlokalizowanie autobusu wraz z ładowarką na terenie Operatora.
Nowo zakupiony autobus zeroemisyjny będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Będzie wykorzystywany do świadczenia nieodpłatnych usług w transporcie zbiorowym na rzecz mieszkańców Gminy …, … i Miasta …. Zgodnie z zawartą umowę Operator nie będzie mógł wykorzystywać zakupionego autobusu niskoemisyjnego wraz z ładowarką do świadczenia innych usług w transporcie komercyjnym.
Przedsięwzięcie jest zgodne z kryterium budowania i eksploatowana infrastruktury stacji ładowania ogniw elektrycznych i tankowania wodoru dla urządzeń do mobilności osobistej i wpływa pozytywnie do realizacji celu w zakresie łagodzenia zmian klimatu.
Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie zakupu nowego autobusu niskoemisyjnego jest niezbędny do ubiegania się o dofinansowanie ze środków WFOŚIGW w ….
Pytanie
Czy w związku z nieodpłatnym udostępnieniem na rzecz X autobusu niskoemisyjnego, Gminie … przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki na zakup autobusu wraz z ładowarką?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, sprecyzowanych w treści art. 88 ustawy o VAT.
Gmina planuje dokonać zakupu nowego autobusu zeroemisyjnego elektrycznego, zasilanego z baterii pojazdu kat. M3 - BEV (Battery Electric Vehilcle).
Transport publiczny będzie realizowane na terenie Gminy …, Gminy … oraz Miasta … na podstawie podpisanych porozumień. Autobus będzie eksploatowany na liniach komunikacyjnych (objętych porozumieniem). Autobus zostanie przekazany wraz z mobilną ładowarką plug-in Operatorowi w formie nieodpłatnej umowy o świadczenie usług transportu zbiorowego (publicznego), środkiem transportu Organizatora transportu zbiorowego czyli Gminy …. Operator natomiast będzie obciążał Gminę (Organizatora transportu) kosztami eksploatacji autobusu. Czynność ta nie jest związana z działalnością opodatkowaną, będzie to bezpłatny transport publiczny. Brak pożytków z tytułu przekazania majątku. W związku z powyższym, Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w całości ani w części od wydatków poniesionych na zakup autobusu niskoemisyjnego wraz z ładowarką.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z art. 87 ust. 1 ustawy wynika, że:
W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług, wyłącznie przy wykonywaniu czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału, stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
Z uwagi na swą specyfikę, jednostki samorządu terytorialnego nie są podmiotami zrównanymi z komercyjnymi przedsiębiorcami. Powyższe wynika chociażby z racji uprzywilejowania tych jednostek przez treść art. 15 ust. 6 ustawy i nieuznawania ich za podatnika w określonych okolicznościach, tj. w przypadku działania w charakterze organu władzy publicznej, którego przymiotu komercyjny przedsiębiorca nie posiada i którego działalność, co do zasady, jest opodatkowana w całości. Z tego też względu rozpatrując w zakresie podatku VAT kwestie uprawnień i obowiązków podmiotów, takich jak jednostki samorządu terytorialnego, należy mieć na względzie okoliczność, że podmioty te – co do zasady – w odniesieniu do niektórych czynności występują jako organ władzy publicznej i nie są uznawane za podatników stosownie do ww. art. 15 ust. 6 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług VAT. Planują Państwo dokonać zakupu nowego autobusu zeroemisyjnego elektrycznego, zasilanego z baterii pojazdu. Autobus zostanie przekazany wraz z mobilną ładowarką Operatorowi w formie nieodpłatnej umowy o świadczenie usług transportu zbiorowego (publicznego) środkiem transportu Organizatora transportu zbiorowego czyli Gminy …. Miejscem lokalizacji autobusu wraz z mobilną ładowarką plug-in będzie teren siedziby X (Przedsiębiorstwo …). Między Gminą … a X zostanie zawarta umowa o świadczenie usług transportu zbiorowego lokalnego (publicznego) środkiem transportu Organizatora transportu zbiorowego która będzie pozwalała na zlokalizowanie autobusu wraz z ładowarką na terenie Operatora. Nowo zakupiony autobus zeroemisyjny będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Będzie wykorzystywany do świadczenia nieodpłatnych usług w transporcie zbiorowym na rzecz mieszkańców Gminy …, … i Miasta ….
W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Zatem umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie spełniony, ponieważ – jak Państwo wskazali – autobus zeroemisyjny będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Autobus zostanie przekazany wraz z mobilną ładowarką Przedsiębiorstwu … w formie nieodpłatnej umowy. W związku z powyższym, nie będą mieli Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych z zakupem autobusu niskoemisyjnego wraz z ładowarką. Tym samym, z tego tytułu nie będzie przysługiwało Państwu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz opis sprawy, stwierdzam, że nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem autobusu niskoemisyjnego wraz z ładowarką, ponieważ ww. autobus z ładowarką nie będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Wobec powyższego Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo