Interpretacja 0113-KDIPT2-1.4011.475.2026.2.MAP

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 10 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości w drodze umowy dożywocia. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 17 sierpnia 2026 r. (wpływ 20 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

… zamieszkały w … (dalej: „Wnioskodawca” lub „Podatnik”) jest polskim rezydentem podatkowym i w Polsce posiada nieograniczony obowiązek podatkowy.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej to 23 marca 1990 r. i jest wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod firmą … . Działalność gospodarcza Wnioskodawcy obecnie opodatkowana jest ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Podatnik prowadzi ewidencję księgową w formie ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Wnioskodawca jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT i posiada numer NIP … oraz … . Podatnik składa deklaracje VAT za miesięczne okresy rozliczeniowe.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Podatnik posiada środek trwały w postaci Nieruchomości. Ilekroć w dalszej części opisu zdarzenia przyszłego będzie mowa o Nieruchomości, należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu nr …, o powierzchni 88 arów, położoną w miejscowości … , gmina … powiat …, województwo … . Na przedmiotowej Nieruchomości znajdują się: budynek stacji paliw, utwardzony plac oraz stacja paliw zwierająca instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek posadowiony na działce jest trwale związany z gruntem i stanowi budynek - w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Stacja paliw stanowi budowlę Kategoria XX - wymienioną w załączniku do ustawy - Prawo budowlane.

Wnioskodawca prawo własności przedmiotowej Nieruchomości nabył wraz z żoną od Gminy na podstawie umowy sprzedaży (akt notarialny) w dniu 14 kwietnia 2005 r., do majątku wspólnego, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i ten ustrój majątkowy nieprzerwanie ich obowiązuje.

Zakupiona Nieruchomość była zabudowana budynkami i urządzeniami stacji paliw, została nabyta z przeznaczeniem dla celów prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT. Przy nabyciu Nieruchomości Wnioskodawcy przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego VAT o kwotę podatku naliczonego VAT.

Wnioskodawca informuje, że na podstawie decyzji z 17 lutego 2006 r. Nr … o warunkach zabudowy Wójt Gminy … ustalił warunki zabudowy dla inwestycji o nazwie przebudowa istniejącej stacji paliw płynnych z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz budowa zjazdu z drogi wojewódzkiej. Prace obejmowały przystosowanie i unowocześnienie Nieruchomości do spełniania funkcji wymaganych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podatnik ponosił wydatki na zabudowę Nieruchomości, które w latach 2006-2008 (okres dokonania przebudowy) przewyższały 30% wartości początkowej Nieruchomości. W stosunku do tych wydatków Podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i skorzystał z tego prawa. Po zakończeniu prac przebudowy budowli i urządzeń istniejącej stacji paliw płynnych w działalności gospodarczej, obiekt ten został odebrany przez właściwe służby i Wnioskodawca uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

1 marca 2008 r. Podatnik wprowadził Nieruchomość do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Działka gruntu została zaliczona do środków trwałych, ale nie podlegała amortyzacji. Ulepszenie miało wpływ na wartość początkową wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych następujących składników majątkowych: budynek, utwardzony plac, linia technologiczna - stacja paliw. Od wymienionych środków trwałych były dokonywane odpisy amortyzacyjne zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i stanowiły koszt podatkowy (Podatnik był opodatkowany podatkiem liniowym). Dla budynku oraz utwardzonego placu, wartość początkowa tych środków trwałych nie została w pełni zamortyzowana.

Zgodnie z umową dzierżawy, przedmiotowa Nieruchomość została przeznaczona na cele prowadzonej przez dzierżawców działalności gospodarczej w formie Spółki cywilnej od 4 marca 2008 r. Wpłacany przez wspólników czynsz stanowił dla Wnioskodawcy przychód z dzierżawy, który rozliczał zgodnie z wybraną formą opodatkowania. Ponadto, z tytułu świadczonych usług dzierżawy, Wnioskodawca naliczał podatek VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Od 1 października 2021 r. na podstawie umowy użyczenia, przedmiotowa Nieruchomość jest używana na cele prowadzonej działalności gospodarczej wspólnie przez żonę i córkę Wnioskodawcy. Nieruchomość jest nieodpłatnie użyczona, zgodnie z art. 710 ustawy Kodeks cywilny i jest wykorzystywana na cele działalności Spółki cywilnej. Koszty amortyzacji nieruchomości nie są rozliczane przez Wnioskodawcę. Wynika to z faktu, że nieruchomość jest użytkowana przez Spółkę na podstawie umowy użyczenia, co wyłącza możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych przez właściciela.

Podatnik wraz ze swoją żoną … zamierza przekazać przedmiotową Nieruchomość w miejscowości … córce w ramach umowy dożywocia, na podstawie art. 908 § 1 Kodeksu Cywilnego.

Wnioskodawca informuje, że przez ostatnie 2 lata nie doszło do ulepszenia przedmiotowej Nieruchomości i do dnia zawarcia umowy dożywocia nie będzie miało miejsce ulepszenie Nieruchomości, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które będzie stanowiło co najmniej 30% wartości początkowej tej Nieruchomości.

Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się do rozstrzygnięcia, czy w związku z zawarciem umowy o dożywocie i przekazaniem Nieruchomości z działalności gospodarczej powstanie u Niego obowiązek podatkowy w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Uzupełnienie

Wnioskodawca korzysta z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych od 1 stycznia 2023 r.

Stroną umowy dzierżawy wskazanej we wniosku Nieruchomości był wydzierżawiający … prowadzący działalność gospodarczą … o nadanym numerze NIP … oraz REGON … (Wnioskodawca). Zgodnie z zawieranymi umowami dzierżawy wskazana we wniosku nieruchomości była dzierżawiona w okresie od 4 marca 2008 r. do 31 grudnia 2022 r.

W okresie od 4 marca 2008 r. do dnia 30 września 2021 r. dzierżawcami nieruchomości byli wspólnicy Spółki cywilnej pod nazwą A, o numerze identyfikacji podatkowej NIP: …, REGON: … z siedzibą w miejscowości …, kod pocztowy …, poczta … woj. … .

Od 1 października 2021 r przedmiotowa nieruchomość została przekazana Spółce cywilnej B, o numerze identyfikacji podatkowej NIP …, REGON … z siedzibą w miejscowości …, kod pocztowy …, poczta … woj. … . W okresie od 1 października 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. dzierżawcą nieruchomości byli wspólnicy Spółki cywilnej pod nazwą B.

Właścicielami przedmiotowej nieruchomości są … wspólnie z mężem …

Dodał Pan również, że działając w imieniu własnym, składa Pan sprostowanie do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, który wpłynął 12 czerwca 2026 r. W treści wyżej wymienionego wniosku doszło do oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na błędnym wskazaniu daty zawarcia umowy użyczenia. W pierwotnym wniosku mylnie wskazano datę jako 1 października 2021 r.
Prawidłowa data zawarcia umowy użyczenia to 1 stycznia 2023 r. Wnioskodawca informuje, że 1 stycznia 2023 r. oddał w bezpłatne użyczenie przedmiotową nieruchomość do działalności gospodarczej Spółki … .

Wnioskodawca planuje dokonać wycofania przedmiotowej nieruchomości ze środków trwałych działalności gospodarczej do majątku prywatnego, na cele osobiste, przed zawarciem umowy dożywocia.

Pytania

1.    Czy świadczenia w naturze oraz świadczenia o charakterze majątkowym (dożywotnie utrzymanie) otrzymywane przez Wnioskodawcę jako forma odpłatności z tytułu umowy dożywocia będą skutkowały powstaniem przychodu podlegającym opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne?

2.    Czy przeniesienie przez Wnioskodawcę na rzecz córki prawa własności Nieruchomości (budynku, utwardzonego placu, stacji paliw) wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, w zamian za świadczenia z umowy dożywocia, będzie podlegało opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne?

 Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Ad 1.

Wnioskodawca wyraża pogląd, że otrzymane świadczenie z przekazania nieruchomości na podstawie umowy dożywocia nie podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych na podstawie ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.; dalej: „u.z.p.d”).

W przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie także nie jest możliwe określenie przychodu na zasadach określonych w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.).

Taka konkluzja wynika z uchwały NSA podjętej 17 listopada 2014 r. w składzie siedmiu sędziów.

NSA podjął następującą uchwałę (sygn. akt II FPS4/14): „W przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.”

Ryczałt, podatek PIT płaci się od konkretnego, dającego się wyliczyć kwoty przychodu, dochodu.

W przypadku umowy dożywocia świadczenia nabywcy nieruchomości (np. opieka, wyżywienie, leki, dach nad głową) mają charakter przyszły, losowy i nieokreślony w czasie. Nie da się w momencie zawierania umowy określić globalnej wartości tych świadczeń, a tym samym ustalić podstawy opodatkowania. Umowa dożywocia jest umową o charakterze cywilnoprawnym, a uzyskane z niej świadczenie (opieka i utrzymanie) w zamian za zbycie nieruchomości nie generuje przychodu, dochodu do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym ryczałtem.

Zatem, po stronie Wnioskodawcy nie powstaje przychód, dochód, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, w tym ryczałtem ewidencjonowanym.

Jeżeli nie można określić przychodu (dochodu), to nie można ustalić zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym z tytułu otrzymanego świadczenia.

Ad 2.

Art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wskazuje, że ryczałtowi podlegają przychody m.in. z pozarolniczej działalności gospodarczej (w tym ze zbycia jej składników majątkowych).

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 10 pkt 1 ww. ustawy, w przypadku odpłatnego zbycia praw majątkowych lub nieruchomości będących środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - bez względu na okres ich nabycia - ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 10% uzyskanego przychodu, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z pozarolniczej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.

Umowa dożywocia dotycząca nieruchomości stanowiącej składnik majątku związany z działalnością gospodarczą, co do zasady nie generuje przychodu do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (m.in. uchwałą NSA sygn. akt II FPS 4/14), przy umowie dożywocia nie da się obiektywnie ustalić wartości przychodu ze względu na jej losowy i niepoliczalny charakter, co wyklucza powstanie dochodu/przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT, w tym ryczałtem.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym nie ma zastosowania, bo nie powstaje przychód o charakterze pieniężnym. Dodać należy, że pomimo, że przeniesienie własności składników majątku wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie umowy dożywocia stanowi ich odpłatne zbycie, nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy tego rodzaju umowie nie można bowiem zastosować zasad określonych w przepisach art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, według których przy ustalaniu przychodu bierze się wartość nieruchomości wyrażoną w cenie określonej w umowie (lub wartość rynkową), gdyż ta w przypadku dożywocia nie występuje.

Wnioskodawca wyraża stanowisko, że planowane przekazanie przedmiotowej nieruchomości córce na podstawie umowy dożywocia nie będzie podlegało opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, a także nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.). Zgodnie z jego treścią:

Treść przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w ww. ustawie albo od których zaniechano poboru podatku.

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy:

Jak wynika art. 10 ust. 3 ww. ustawy:

Zatem, aby przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości mógł zostać zaliczony do źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinny zostać spełnione co najmniej dwie podstawowe przesłanki:

• nieruchomość nie może być przedmiotem odpłatnego zbycia w wykonywaniu działalności gospodarczej,
• nieruchomość nie może być składnikiem majątku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych).

Jak już wcześniej wspomniano, klasyfikacja przychodu do danego źródła przychodów powoduje określone konsekwencje podatkowe, w tym również w zakresie możliwości wyboru formy opodatkowania. Możliwość wyboru formy opodatkowania mają m.in. podatnicy osiągający przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast z treści art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wynika, że:

Przepis art. 14 ust. 2c cyt. ustawy stanowi, że:

W myśl art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.):

Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stanowi, że:

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 10 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej posiada Pan środek trwały w postaci Nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu. Właścicielami przedmiotowej nieruchomości jest Pan wraz z żoną. Na przedmiotowej Nieruchomości znajdują się: budynek stacji paliw, utwardzony plac oraz stacja paliw zwierająca instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek posadowiony na działce jest trwale związany z gruntem stanowi budynek - w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Stacja paliw stanowi budowlę Kategoria XX - wymienioną w załączniku do ustawy - Prawo budowlane. Prawo własności przedmiotowej Nieruchomości nabył Pan wraz z żoną 14 kwietnia 2005 r., do majątku wspólnego, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej i ten ustrój majątkowy nieprzerwanie obowiązuje. Zakupiona Nieruchomość była zabudowana budynkami i urządzeniami stacji paliw, została nabyta z przeznaczeniem dla celów prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej.
1 marca 2008 r. wprowadził Pan Nieruchomość do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Działka gruntu została zaliczona do środków trwałych, ale nie podlegała amortyzacji.

Wraz z żoną planuje Pan przekazać przedmiotową Nieruchomość córce w ramach umowy dożywocia na podstawie art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego. Zamierza Pan dokonać wycofania przedmiotowej nieruchomości ze środków trwałych działalności gospodarczej do majątku prywatnego, na cele osobiste, przed zawarciem umowy dożywocia.

Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 908 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Z art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że:

W literaturze cywilistycznej podkreśla się, że podstawową funkcją umowy dożywocia jest funkcja alimentacyjna. W przypadku umowy o dożywocie nie mamy do czynienia z klasycznym przykładem ekwiwalentności świadczeń jak przy umowie sprzedaży, czy zamiany. W zamian za swoje świadczenie zbywca nieruchomości (dożywotnik), uzyskuje określone świadczenia służące zaspokajaniu jego potrzeb w taki sposób, aby nie musiał on przyczyniać się do zdobywania środków na zaspokojenie niezbędnych wymagań życiowych. Świadczenie dożywotnika ma więc swój odpowiednik (równoważnik) w świadczeniach nabywcy nieruchomości. Należy także podkreślić, że losowy charakter umowy dożywocia nie może zmienić oceny, że ma ona charakter odpłatny. Istotą odpłatności umowy o dożywocie jest to, że zbywca dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje ekwiwalentne świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się choćby w zaoszczędzeniu przez zbywcę tych wydatków, które musiałby ponieść w związku z własnym utrzymaniem, gdyby nie doszło do zawarcia umowy o dożywocie. Uzyskiwane przez dożywotnika świadczenia, niewątpliwie mają określony walor finansowy, a tym samym przyjąć należy, że po stronie zbywcy nie dochodzi do bezpłatnego przysporzenia kosztem własnego majątku. Ponadto, nabywca nieruchomości, który staje się jej właścicielem z mocy umowy dożywocia, nie jest ograniczony mimo zobowiązań jakie na siebie przyjął wobec dożywotnika, w rozporządzaniu nabytą nieruchomością. Może on dokonywać wszelkiego rodzaju obciążeń tej nieruchomości prawami rzeczowymi ograniczonymi, jak i może zbyć tę nieruchomość osobie trzeciej.

Należy także wskazać, że umowa o dożywocie w praktyce najczęściej służy zabezpieczeniu osób w podeszłym wieku, która nie polega na uzyskaniu określonego przychodu w pieniądzu, czy otrzymaniu w zamian innych konkretnych dóbr materialnych, ale na zagwarantowaniu w przyszłości przez czas nieokreślony podstaw egzystencji.

Przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy (dożywotnika) jest przeniesienie własności nieruchomości. Ustawa nie ogranicza przy tym możliwości przeniesienia własności nieruchomości w zamian za ustanowienie praw dożywocia tylko do całości nieruchomości. W celu wykonania umowy dopuszczalne jest też przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości.

W przypadku umowy dożywocia, ustawodawca w żadnym razie nie mówi, że uprawnienia dożywotnika, będące świadczeniami zobowiązanego z tej umowy są ceną za przeniesienie własności nieruchomości. Jest to oczywiste ponieważ, pomimo tego, że zarówno umowa sprzedaży, jak i umowa dożywocia są umowami wzajemnymi, w których świadczenie jednej strony jest odpowiednikiem świadczenia drugiej i jak wskazano powyżej, subiektywnie biorąc mają one charakter ekwiwalentny także w przypadku umowy o dożywocie, to jednak czas trwania świadczeń w umowie dożywocia może być różny. To oznacza, że nie sposób choćby z tego powodu ich utożsamiać z ceną, bądź określać ich wartości. Wydaje się, że już z tego powodu do świadczeń z umowy o dożywocie nie można zastosować reguł określenia wartości rynkowej z art. 19 ust. 1-4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie można wobec tego podzielić wyrażonego w literaturze poglądu, że „przez odpłatne zbycie należy rozumieć przeniesienie prawa własności rzeczy lub praw, o których mowa, na inną osobę za wynagrodzeniem”. O ile konstatacja taka byłaby uprawniona na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to przeczy jej szczegółowa regulacja dotycząca przedmiotu opodatkowania z art. 19 ust. 1-4 ww. ustawy.

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 19 ust. 3 ww. ustawy:

Pojęcia ceny nieruchomości, jej wartości i wartości rynkowej nie można wprost odnieść do przedmiotu świadczenia dożywotnika z umowy o dożywocie polegającego na przeniesieniu własności nieruchomości z jednoczesnym obciążeniem tejże nieruchomości prawem dożywocia. Jeśli zaś, znaczenie normy zawartej w tym przepisie dotyczącej ustalania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, polegać miałoby na nadaniu jej znaczenia obejmującego także przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie, to w konsekwencji doszłoby do rozszerzenia zakresu stosowania tak zdekodowanej normy, które polegałoby na szerszym jej zastosowaniu w stosunku do zakresu, który posiadałaby ona bez uwzględniania tejże wykładni.

W przypadku umowy o dożywocie jedynie przyjęcie wartości rynkowej nieruchomości, której własność jest przenoszona przez dożywotnika na zobowiązanego z tej umowy, pozwalałaby na określenie przychodu. Wielkość ta jednak, nie jest ceną nieruchomości określaną w umowie, czego wymaga art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Także możliwość ustalania wartości nieruchomości w oparciu o kryterium ceny rynkowej zgodnie z art. 19 ust. 3 ww. ustawy, nie dostarcza argumentu o powstawaniu u podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych przychodu z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej do których zastosowanie ma art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zgodzie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy. Unormowanie z art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może zostać zastosowane dopiero wówczas, gdy wartość nieruchomości wyrażona w cenie określonej w umowie nie odpowiada wartości rynkowej. Tym samym, regulacja ta nie powinna w ogóle stanowić podstawy do określania ceny nieruchomości, której w ogóle nie przewiduje umowa o dożywocie.

W sytuacji zbycia nieruchomości w drodze umowy dożywocie nie można mówić o przychodzie w postaci kwoty pieniężnej. W umowie tej nie występuje cena, a dożywotnik nie otrzymuje jednorazowego świadczenia odpowiadającego wartości zbytej nieruchomości. Otrzymanie świadczeń z tytułu umowy dożywocia rozłożone jest na pewien nieokreślony okres czasu. W dniu zawarcia umowy nie jest znany ani ten okres, ani całkowita wartość tych świadczeń, gdyż zależy to od różnych czynników obiektywnych i losowych, na które strony umowy nie mają wpływu i których nie mogą przewidzieć (np. wzrost cen, pogorszenie stanu zdrowia i koszty leczenia, śmierć dożywotnika).

W związku z powyższym, wartość świadczeń otrzymanych przez dożywotnika może być różna od wartości zbywanej nieruchomości. W takim przypadku nie jest możliwe więc ustalenie wysokości przychodu uzyskiwanego przez osobę zbywającą nieruchomość. W takiej sytuacji nie mogą znaleźć zastosowania zasady ustalania przychodu, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można wyodrębnić podmiot zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego, czyli dożywotnika oraz źródło przychodu z którym wiąże się powstanie obowiązku podatkowego rozumiane jako odpłatne zbycie składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 12 ust. 10 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne).

Mając na uwadze ww. przepisy oraz opis zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że przychód z tytułu odpłatnego zbycia posiadanego przez Pana udziału w stanowiącej przedmiot wniosku nieruchomości, należy zakwalifikować do źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej, w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 12 ust. 10 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Brak jest jednak możliwości precyzyjnego określenia podstawy opodatkowania decydującej o konkretyzacji przedmiotu podatku jako elementu wyznaczającego zobowiązanie podatkowe, rozumiane jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego (art. 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Jedynie bowiem przy przyjęciu reguł wykładni rozszerzającej można uznawać za przychód dożywotnika określony wartością wyrażoną w cenie ustalonej w umowie, stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnosząc go do wartości rynkowej zbywanej nieruchomości, o której stanowi art. 19 ust. 3 ww. ustawy. Tak jednak charakteryzowane jest w umowie o dożywocie świadczenie, do wykonania którego zobowiązany jest dożywotnik, a nie to które otrzymuje on jako świadczenie wzajemne z tytułu zbycia nieruchomości.

Świadczenie, które Pan otrzyma, jak wskazano powyżej, nie tylko nie będzie stanowić ceny, ale wręcz na chwilę zbycia będzie niepoliczalne.

W kwestii określenia przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w drodze umowy dożywocia – Naczelny Sąd Administracyjny 17 listopada 2014 r. podjął uchwałę siedmiu sędziów o sygn. akt II FPS 4/14, następującej treści:

W ww. uchwale Sąd wskazał także, że:

Chociaż ww. uchwała NSA została wydana wprost w kwestii określenia przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jednak nie sposób przyjąć, że w sytuacji odpłatnego zbycia w drodze umowy dożywocia nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej (o czym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy), ww. uchwała nie powinna mieć już zastosowania. Zarówno bowiem w odniesieniu do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), jak i do art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, ustawodawca doprecyzował, że przy określaniu wysokości tych przychodów należy stosować przepisy art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, stwierdzić należy, że pomimo, że przeniesienie własności składników majątku wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie umowy dożywocia stanowi ich odpłatne zbycie, to nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 12 ust. 10 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wskutek odpowiedniego zastosowania art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy tego rodzaju umowie nie można bowiem zastosować zasad określonych w przepisach art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, według których przy ustalaniu przychodu bierze się wartość nieruchomości wyrażoną w cenie określonej w umowie (lub wartość rynkową), gdyż ta w przypadku dożywocia nie występuje. Skoro nie jest możliwe określenie przychodu z tytułu zbycia nieruchomości w drodze umowy o dożywocie, niemożliwym będzie opodatkowanie tego przychodu na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przeniesienie przez Pana na rzecz córki prawa własności nieruchomości (budynku, utwardzonego placu, stacji paliw) wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, w zamian za świadczenia z umowy dożywocia, nie będzie podlegało opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Tym samym, świadczenia otrzymane przez Pana będące formą odpłatności z tytułu umowy dożywocia (świadczenia w naturze oraz świadczenia o charakterze majątkowym - dożywotnie utrzymanie) nie spowodują powstania po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. A zatem, przekazanie posiadanego przez Pana udziału w nieruchomości w drodze umowy o dożywocie nie będzie skutkować powstaniem obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Przy wydawaniu interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie zgodne ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz opieram się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Interpretacja ta, z uwagi na indywidualny charakter dotyczy tylko Pana, nie ma zastosowania dla Pana żony.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej