Interpretacja 0113-KDIPT2-1.4011.871.2025.4.AP

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 27 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych a możliwością wspólnego rozliczenia podatku dochodowego z małżonką oraz podatku od towarów i usług. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismami z 30 listopada 2025 r. (wpływ 30 listopada 2025 r. oraz 3 grudnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)

Będzie Pan osiągać dwa autonomiczne źródła dochodów/przychodów:

·      dochód z etatu (skala PIT),

·      oraz przychód z działalności gospodarczej (ryczałt).

Poniższe informacje stanowią wyczerpujące uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego:

Działalność gospodarczą zamierza Pan prowadzić od 1 stycznia 2026 r. (zdarzenie przyszłe). Zakres działalności to produkcja, sprzedaż oraz wykończanie wyrobów z drewna. Główne kody PKD to: 16.28.Z, 16.24.Z, 16.27.Z.

Przychody z JDG, stanowiące autonomiczne źródło przychodu, będą opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (np. stawką 5,5%, właściwą dla działalności wytwórczej) oraz innymi stawkami właściwymi dla kodów PKD.

Wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego w roku podatkowym 2026.

Na pytanie Organu: Czy w związku z prowadzoną działalnością złoży Pan „zerowy” PIT-28 i PIT-36L?

Odpowiedział Pan:

Złoży Pan zeznanie PIT-28 (rozliczenie autonomicznego ryczałtu), które nie będzie miało żadnego wpływu na rozliczenie wspólne. Nie złoży Pan PIT-36L. Złoży Pan PIT-37 lub PIT-36 na zasadach wspólnego rozliczenia małżonków, obejmując wyłącznie dochód z etatu, całkowicie nie uwzględniając dochodu z ryczałtu.

Uzyskuje Pan:

1)  dochody z umowy o pracę (etat) - opodatkowane skalą podatkową (zasady ogólne PIT), które mają być przedmiotem wspólnego rozliczenia z małżonką w 2026 r.

2)  przychody z JDG - opodatkowane ryczałtem (rozliczane indywidualnie) jako odrębne, autonomiczne drugie źródło dochodu, nie rozliczane wspólnie z małżonką.

Pana małżonka w roku podatkowym 2026 nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przychody z JDG (ryczałt), stanowiące autonomiczne źródło przychodu, zostaną rozliczone indywidualnie na formularzu PIT-28. Dochody z umowy o pracę (etat), które podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zostaną rozliczone wspólnie z małżonką na formularzu PIT-37/36 (cel i przedmiot wniosku).

Celowo rozdziela Pan te rozliczenia, a przychód z ryczałtu nie jest włączany do wspólnej bazy opodatkowania.

W związku z tym podtrzymuje Pan, że ryczałt nie ma prawa stanowić przeszkody opisanej w art. 6 ust. 2 i 8, gdyż przepis ten dopuszcza jedynie badanie tych dochodów, jakie małżonkowie mają zamiar rozliczać wspólnie. Rozszerzanie tego zakazu na ogół wszystkich źródeł dochodu (w tym ryczałt rozliczany odrębnie) naruszałoby zasadę autonomii źródeł przychodu.

Pan i Pana małżonka spełniają wszystkie warunki formalne, określone w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej jako „ustawa o PIT”, tj.:

1)  są polskimi rezydentami podatkowymi,

2)  pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy 2026,

3)  nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym,

4)  nie stosują przepisów o ryczałcie, ponieważ art. 6 ust. 2 i 8; stoi Pan na stanowisku, że nie stosuje przepisów o ryczałcie w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, ponieważ przepis ten dotyczy jedynie tych dochodów, które małżonkowie mają zamiar rozliczać wspólnie. Drugie źródło Pana dochodu, tj. ryczałt (JDG), nie będzie nigdy zgłaszane do wspólnego rozliczenia, a ze względu na zasadę autonomii źródeł dochodu zostanie rozliczone odrębnie indywidualnie (na PIT-28).

Tym samym, warunek z art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT (niestosowanie przepisów o ryczałcie w zakresie osiągniętych przychodów) jest spełniony w odniesieniu do dochodów objętych wspólnym rozliczeniem (dochód z etatu). Jest to kluczowe dla zasady autonomii źródeł przychodu i zgodności z art. 32 Konstytucji RP oraz art. 2a Ordynacji podatkowej.

Oświadcza Pan, że elementy zdarzenia przyszłego objęte wnioskiem nie były przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, ani nie zostały rozstrzygnięte co do ich istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.

W uzupełnieniu wniosku wnosi Pan o uwzględnienie całości obszernej argumentacji zawartej w pierwotnym wniosku, a w szczególności przedstawionej analizy art. 6 ust. 8 ustawy o PIT.

Podtrzymuje Pan, że wniosek dotyczy, w Pana ocenie, bezprawnego wkraczania wykładni i przepisu art. 6 ust. 8 ustawy o PIT - który normuje jedynie kwestie tych dochodów, które małżeństwo chce wspólnie rozliczać - na pozostałe dodatkowe dochody małżonka opodatkowane inną formą (ryczałtem), których małżonek nie wskazuje do wspólnego rozliczenia.

Wniosek ten jest podyktowany obawą o naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). Wynika to w szczególności z zasady autonomii źródeł przychodu, wykładni prokonstytucyjnej (art. 32 Konstytucji) oraz zasady in dubio pro tributario.

Poniżej Pana argumentacja przedstawiona w pierwotnym wniosku w opisie zdarzenia przyszłego:

W Pana ocenie, wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla autonomicznej działalności gospodarczej, rozliczanej odrębnie (PIT-28), nie wyklucza możliwości wspólnego rozliczenia małżonków z dochodów osiąganych ze stosunku pracy (etat, PIT-37/36).

Art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT, normuje kwestie dotyczące tego co ma być rozliczane wspólnie, a nie ogólnego sposobu rozliczania małżonków z danego źródła dochodu.

Interpretacja przepisu, z którego brzmienia nie wynika jednoznacznie dane wyjaśnienie organu, nie stanowi literalnego brzmienia przepisu, a wyłącznie sposób jego interpretacji przez ten organ. Jeżeli „przepisy o ryczałcie” nie są stosowane przez jednego z małżonków w rozliczeniu jednego ze źródeł dochodu, to pozostałe źródła dochodu nie mają prawa wpływać na autonomię tego rozliczenia.

Wykładnia celowościowa:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), dotyczy wyłącznie dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych (skalą, art. 27 PIT). Celem wyłączenia jest wyłącznie zapobieżenie technicznie niemożliwemu połączeniu w jednej podstawie opodatkowania różniących się co do swojej natury elementów: przychodu (ryczałt) oraz dochodu (skala podatkowa).

Selektywność rozliczenia:

Wybór ryczałtu dotyczy autonomicznego źródła przychodów (JDG) i jest rozliczany na odrębnej deklaracji (PIT-28), co oznacza, że nie ma materialnego związku z dochodami ze stosunku pracy. Art. 6 ust. 8 normuje więc jedynie kwestie objęte zakresem wspólnego rozliczenia, a nie ogólny sposób rozliczania wszystkich źródeł przychodu małżonków.

W Pana ocenie, wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla autonomicznej działalności gospodarczej, rozliczanej odrębnie (PIT-28), nie wyklucza możliwości wspólnego rozliczenia małżonków z dochodów osiąganych przez wnioskodawcę ze stosunku pracy (etat, PIT-37/36). Przepisy art. 6 ustawy o PIT mówią o „stosowaniu przepisów” dotyczących ryczałtu, ale tylko w zakresie obejmujący art. 6 pkt. 8 tej ustawy, tj. tylko co do „sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d”. Ust. 2 mówi tylko i wyłącznie o dochodzie jaki małżonkowie chcą wspólnie rozliczać, a nie o wszystkich dochodach obojga małżonków. Jeżeli podatnik nie zamierza stosować wspólnego rozliczenia z małżonką co do objętego innym podatkiem dochodu z ryczałtu, a jedynie co do drugiego źródła dochodu jaki stanowi etat w jakim nie stosuje przepisów o ryczałcie, to nie ma podstaw prawnych do uniemożliwienia wspólnego rozliczenia. Jest to literalne brzmienie tych przepisów, a rozszerzanie wykładni na pozostałe źródła dochodów, których małżeństwa nie chcą wspólnie rozliczać było by całkowicie bezpodstawne i naruszałoby prawa obywateli.

Nierówne traktowanie i nieracjonalna kwalifikacja ryczałtu. Restrykcyjna interpretacja art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, blokująca wspólne rozliczenie dochodów opodatkowanych skalą, prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej podatników, co narusza Konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32).

Nierówne Traktowanie:

Podatnik z JDG na ryczałcie (Podatnik B) nie może rozliczyć wspólnie dochodu z etatu (skala), mimo że jest opodatkowany tą samą metodą co dochód Podatnika A (bez JDG). Jest to różnicowanie bez uzasadnionego kryterium celowościowego.

Ryczałt jako Nieuprawniona Blokada:

Wykluczenie z preferencji rodzinnej (wspólnego rozliczenia) opiera się na fakcie posiadania autonomicznego źródła przychodu opodatkowanego ryczałtem, które nie jest przedmiotem wspólnej deklaracji.

Niewłaściwa Kwalifikacja:

Restrykcyjna interpretacja traktuje ryczałt jak ukrytą sankcję lub ulgę/świadczenie, którego wybór powoduje utratę innej, niezwiązanej preferencji (wspólnego rozliczenia). To podejście jest sprzeczne z istotą ryczałtu jako neutralnej formy opodatkowania, a nie ulgi. Żaden przepis nie określa ryczałtu jako świadczenia. Prawdziwym celem art. 6 ustawy o PIT było jedynie zapobieganie technicznemu łączeniu formy dochodowej (etat) i przychodowej (ryczałt) we wspólnej deklaracji. Skoro ryczałt jest rozliczany odrębnie (PIT-28), cel ten jest w pełni zrealizowany. Inna interpretacja naruszałaby zasadę zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP).

Powyższe uzasadnia Pan i wykazuje w następujących punktach:

A. Wykładnia literalna i systemowa: Ograniczenie zakresu art. 6 ust. 8 ustawy o PIT. Przepis Art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT, mówiący o wyłączeniu, gdy choćby jeden z małżonków stosuje przepisy o ryczałcie, musi być interpretowany w świetle jego przedmiotowego i systemowego ograniczenia do zakresu normowania art. 6 ust. 2 i 4d.

1. Ograniczenie Zakresu Normy Wyłączającej:

Art. 6 ust. 8 stanowi, że „sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania”. Czyli normuje tylko kwestie dotyczące ust. 2 i 4d, tj. tego co małżonkowie mają prawo wspólnie rozliczać, a nie wszystkich dochodów małżonków. DOWÓD: Podatnik na JDG nie będącej ryczałtem może rozliczać etat wspólnie z małżonką, a JDG indywidualnie. Co oznacza, że przepisy art. 6 ust. 2 i 4d odnoszą się jedynie do tych dochodów jakie małżonkowie wybiorą do wspólnego rozliczenia, a nie do ogółu dochodów. Ust. 2 i 4d normują wyłącznie zasady łącznego opodatkowania od sumy dochodów obliczonych według skali podatkowej (art. 27 PIT).

Wniosek Literalny: Wyłączenie dotyczy więc tylko sposobu opodatkowania tych dochodów, które są objęte ust. 2 i 4d. Art. 6 ust. 8 normuje jedynie kwestie objęte zakresem wspólnego rozliczenia, a nie ogólny sposób rozliczania wszystkich źródeł przychodu małżonków.

2. Brak Stosowania Ryczałtu do Łączonych Dochodów:

Zamierza Pan wspólnie rozliczyć wyłącznie dochód z umowy o pracę (skala). Do tego źródła przepisy o ryczałcie nie mają zastosowania i nie są stosowane.

Przepisy o ryczałcie (PIT-28) są stosowane autonomicznie wyłącznie do odrębnego źródła przychodu (JDG), które jest rozliczane indywidualnie i poza zakresem wspólnej deklaracji PIT-37/36.

Jeżeli „przepisy o ryczałcie nie są stosowane w rozliczeniu jednego ze źródeł dochodu (etatu), to pozostałe źródła dochodu (ryczałt) nie mają prawa wpływać na autonomię tego rozliczenia. Byłoby to podwójne opodatkowanie ze względu na wpływ jednego na drugi.

B. Naruszenie autonomii źródeł i zasady jednokrotności opodatkowania: Zgodnie z systemem ustawy o PIT (art. 10 ust. 1), dochód z etatu i przychód z JDG stanowią autonomiczne i odrębne źródła.

Jeżeli „przepisy o ryczałcie” nie są stosowane w rozliczeniu jednego ze źródeł dochodu (etatu), to pozostałe źródła dochodu (ryczałt) nie mają prawa wpływać na autonomię tego rozliczenia (etatu).

Interpretacja, zgodnie z którą istnienie ryczałtu blokuje preferencję przysługującą dochodom z etatu, jest nieuprawniona. Powoduje ona de facto, że wybór legalnej formy opodatkowania dla jednego źródła (ryczałt) wywiera negatywny, sankcyjny wpływ na drugie źródło (etat), naruszając tym samym zasadę jednokrotności opodatkowania tego samego zdarzenia (preferencji wspólnego rozliczenia małżonków) i autonomii źródeł przychodów. Interpretacja, która blokuje wspólne rozliczenie jednego ze źródeł dochodu z powodu ryczałtu rozliczanego indywidualnie, prowadzi do sytuacji, w której podatnik jest zmuszony do dokonania finansowo niekorzystnego wyboru, aby skorzystać z ustawowej preferencji rodzinnej.

Wybór A (Restrykcyjny): Pozostanie na ryczałcie dla JDG, ale utrata prawa do wspólnego opodatkowania dochodu z etatu (które jest zazwyczaj korzystne finansowo).

Wybór B (Wymuszony): Rezygnacja z ryczałtu na JDG (i przejście np. na skalę lub liniowy), aby odzyskać prawo do wspólnego rozliczenia dochodu z etatu. Wymuszenie rezygnacji z optymalnej dla JDG formy opodatkowania (ryczałt) po to, aby móc skorzystać z preferencji wspólnego rozliczenia dla etatu, jest formą pośredniego podwójnego obciążenia, a nawet kary. Podatnik ponosi karę (utratę korzyści wspólnego rozliczenia lub zmuszenie do zapłaty wyższego podatku) wynikającą wyłącznie z faktu posiadania autonomicznego źródła przychodu opodatkowanego ryczałtem. Jak wynika z ustaw ryczałt nie jest świadczeniem, ulgą, preferencją, a formą opodatkowania. Co oznacza nierówność traktowania obywateli i naruszenie Konstytucji RP w przypadku odbierania praw jedynie podatnikom, których drugim źródłem dochodu jest ryczałt, a którego nie chcą rozliczać wspólnie z małżonkiem.

C. Wykładnia celowościowa art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zapobieganie nieracjonalności i błędom systemowym. Wykładnia celowościowa i systemowa nakazuje odrzucenie restrykcyjnej i rażąco błędnej interpretacji organu podatkowego:

1. Cel Wyłączenia:

Celem wprowadzenia art. 6 ust. 8 ustawy o PIT było wyłącznie zapobieżenie technicznie niemożliwemu połączeniu w jednej podstawie opodatkowania dwóch niekompatybilnych metod: przychodu (ryczałt) oraz dochodu (skala podatkowa).

To rozróżnienie stanowi jedyne logiczne i techniczne uzasadnienie dla wyłączenia. Skoro rozlicza Pan ryczałt odrębnie (PIT-28), cel ochronny przepisu jest w pełni zachowany. Twierdzenie, że Ustawodawcy chodziło o wykluczenie ryczałtu jako „ulgi”, czy innego rodzaju preferencyjnego traktowania stanowiłoby rażące naruszenie Konstytucji RP i pewności wobec prawa, ponieważ ustawy nie informują podatników, by ryczałt był ulgą, preferencją, czy świadczeniem. Co znaczy, że podatnicy na ryczałcie nie mogą być traktowani odmiennie niż pozostali. Wykluczenie ryczałtu jest jedynie uprawnione ze względów technicznych przy wspólnym rozliczaniu małżonków, ale gdy rozliczenie to ma dotyczyć bezpośrednio dochodu z ryczałtu uzyskiwanego przez jedno z nich, a nie obecności przepisów o ryczałcie w pozostałych dochodach rozliczanych indywidualnie.

2. Zasada Autonomii Źródeł Przychodu i Nieracjonalność Blokady:

Przepisy prawa podatkowego (w tym art. 10 ust. 1 ustawy o PIT) jednoznacznie traktują dochody z etatu i JDG jako autonomiczne i odrębne źródła.

Brak jest materialnoprawnego powodu, dla którego zawarcie związku małżeńskiego miałoby nagle sprawić, że to samo autonomiczne źródło (ryczałt) zaczyna „blokować” uprawnienie do preferencji (wspólne rozliczenie) przysługującej wyłącznie dochodom z etatu. Taka sytuacja tworzy błąd logiczny i brak spójności systemowej.

3. Kwalifikacja Ryczałtu:

Ryczałt nie stanowi ulgi, preferencji, ani świadczenia podatkowego, lecz jest alternatywną formą opodatkowania. Literalna interpretacja art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, która zrównuje stosowanie ryczałtu w dochodach niebędących wybranymi do wspólnego rozliczenia z podstawą do wykluczenia wspólnego rozliczenia, jest sprzeczna z logiką systemową. Stanowiłaby ukryte opodatkowanie oraz dezinformacje, iż ryczałt jest jedynie formą opodatkowania naruszając zasadę pewności wobec prawa oraz równości obywateli wobec prawa.

D. Kwestionowanie ewentualnej restrykcyjnej wykładni art. 6 ust. 8 ustawy o PIT. In dubio pro tributario. Interpretacja, zgodnie z którą samo stosowanie ryczałtu automatycznie wyklucza wspólne rozliczenie dochodów skalowych, stanowi nieuprawnione przekroczenie literalnego zakresu normy prawnej.

Literalne brzmienie art. 6 ust. 8 ustawy o PIT nie zawiera wprost normy, która zakazywałaby wspólnego opodatkowania innych, odrębnych źródeł dochodów (etat, skala).

Przyjęcie przez organ interpretacji, która rozszerza ten zakaz na dochody, które nie mają materialnego ani technicznego związku z przychodami ryczałtowymi, stanowiłoby przekroczenie swobodnej oceny i interpretacji przepisów (co narusza również zasadę zaufania do państwa i prawa).

Jeżeli interpretacja przepisu nie wynika jednoznacznie z jego brzmienia, a wyłącznie ze sposobu interpretacji przyjętego przez organ, to w świetle zasad wykładni prawa, interpretacja proponowana przez Pana (zgodna z celowością i systemem) powinna zostać uznana za prawidłową. Dlatego też, w przypadku niejasności przepisu i możliwości wielu interpretacji, należy zastosować zasadę in dubio pro tributario (rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika), wyrażoną w art. 2a Ordynacji podatkowej.

E. Ryczałt jako forma opodatkowania, a nie ulga (Argument Systemowy). Kluczową kwestią jest precyzyjne odróżnienie statusu prawnego ryczałtu. Ryczałt nie stanowi ulgi, preferencji, ani świadczenia podatkowego w rozumieniu prawnym, lecz jest alternatywną formą opodatkowania. Cecha: Ulga podatkowa (np. ulga na dzieci), Forma opodatkowania (np. ryczałt, skala), definicja, przywilej, wyjątek od zasady, mający cel społeczny lub ekonomiczny (np. prorodzinny, inwestycyjny). Wybór metody technicznej obliczenia i zapłaty podatku (opodatkowanie przychodu zamiast dochodu). Cel: Zmniejszenie obciążenia podatkowego w określonym celu. Określenie sposobu obliczania podatku od danego źródła. Skutek: Zmniejsza podstawę opodatkowania lub sam podatek. Określa stawkę i podstawę opodatkowania, często jest mniej korzystny przy wysokich kosztach. Literalna interpretacja art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, która zrównuje stosowanie ryczałtu z korzystaniem z preferencji (i traktuje je jako podstawę do wykluczenia wspólnego rozliczenia), jest sprzeczna z logiką systemową prawa podatkowego. Nie istnieje materialnoprawny powód, dla którego wybór legalnej formy opodatkowania dla jednej działalności miałby stanowić sankcję nałożoną na drugie, niezależne źródło przychodów.

F. Zasada autonomii źródeł przychodu i nieracjonalność blokady. Przepisy prawa podatkowego (w tym art. 10 ust. 1 ustawy o PIT) jednoznacznie traktują dochody z umowy o pracę i przychody z działalności gospodarczej jako autonomiczne i odrębne źródła.

1. Brak Logicznej Spójności: Rozliczając się indywidualnie (podatnik w przypadku, gdy jest nieżonaty), jako wnioskodawca bez przeszkód składa jednocześnie PIT-37 (skala) i PIT-28 (ryczałt), a przychody z JDG nie wpływają na kalkulację podatku od wynagrodzenia z etatu. Nie istnieje żaden logiczny argument, ani materialnoprawny powód, dla którego zawarcie związku małżeńskiego miałoby nagle sprawić, że to samo autonomiczne źródło po wybraniu formy opodatkowania ryczałtem zaczyna „blokować” uprawnienie do preferencji (wspólne rozliczenie) przysługującej wyłącznie odrębnym dochodom z etatu.

2. Zawężająca wykładnia art. 6 ust. 8: Należy przyjąć, że intencja ustawodawcy w art. 6 ust. 8 ustawy o PIT była celowościowa i miała zapobiegać ryzyku systemowemu, tj. wspólnemu opodatkowaniu dochodów (przychodów) objętych ryczałtem. Ryzyko to polegałoby na nieuzasadnionym łączeniu ryczałtowej podstawy opodatkowania z preferencjami (kwota wolna, ulgi) przeznaczonymi wyłącznie dla dochodów opodatkowanych skalą. Skoro rozlicza Pan ryczałt odrębnie (PIT-28), materialny cel tego przepisu nie ma zastosowania.

G. Argument Konstytucyjny i Zasada Równości Wobec Prawa (art. 32 Konstytucji RP). Literalna wykładnia art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, blokująca wspólne rozliczenie, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz zasadę proporcjonalności.

1. Nierówne traktowanie: osiągając dochód z etatu ma Pan konstytucyjnie chronione prawo do traktowania na równi z każdym innym podatnikiem osiągającym dochód z etatu. Wykluczenie Pana z preferencji (wspólne rozliczenie) tylko dlatego, że równolegle posiada inne, autonomiczne źródło (ryczałt) nie będące kwestią wspólnego rozliczenia, stanowi nieuzasadnione i arbitralne zróżnicowanie sytuacji prawnej.

2. Sankcja nieproporcjonalna: Blokada dotyczy dochodów z etatu, które są w pełni opodatkowane skalą i które w żaden sposób nie wpływają na niekorzyść Skarbu Państwa. Taki automatyczny zakaz stanowi nieproporcjonalną sankcję nałożoną na podatnika za dokonanie legalnego wyboru formy opodatkowania dla autonomicznej działalności gospodarczej. Wolą ustawodawcy było wprowadzenie ulg/preferencji co do rozliczeń przy wysokich podatkach tj. opodatkowanych wyłącznie skalą podatkową. Nie ma to żadnego związku z dodatkowymi źródłami dochodów, które nie są opodatkowane skalą rozliczanych osobno. Oznaczałoby to, iż osoba mająca dodatkowy dochód z ryczałtu nie ma prawa do wspólnego rozliczania z żoną dochodu z etatu, a osoba posiadająca dodatkowy dochód w innej niż ryczałt formie opodatkowania rozliczając go indywidualnie, miałaby prawo rozliczać drugi dochód tj. etat wspólnie z żoną. W obydwu przypadkach drugi dochód rozliczany osobno nie wpływa na dochód z etatu, dlaczego miałby być traktowany odrębnie, jeżeli ryczałt zgodnie z ustawami nie jest ulgą, świadczeniem, ani preferencją oraz nie wpływa na dochód z etatu.

H. Konieczność zastosowania zasady In Dubio Pro Tributario. Z uwagi na sporny, niejednoznaczny i ogólnikowy charakter przepisu art. 6 ust. 8 ustawy o PIT w kontekście autonomicznych źródeł przychodów oraz wynikające z jego dotychczasowych interpretacji potencjalne naruszenie zasad konstytucyjnych, należy zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario), wynikającą z art. 2a Ordynacji podatkowej. Wykładnia celowościowa i prokonstytucyjna wskazuje, że art. 6 ust. 8 nie może być interpretowany jako zakaz wspólnego rozliczenia dochodów z etatu w sytuacji, gdy ryczałt (jako inna forma opodatkowania) jest rozliczany odrębnie i nie ma materialnego związku z rozliczeniem wspólnym. Art. 6 pkt 8 podpunkt 1 „Stosuje przepisy” odnosi się wyłącznie do kwestii jakie normuje artykuł, tj. „sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d”, a więc tylko i wyłącznie do tego dochodu, który małżonkowie wybierają do wspólnego rozliczenia, a nie do ogółu wszystkich dochodów i stosowanych w nich form opodatkowania. To literalnie wynika z treści przepisu. Małżonkowie nie wybierając tych źródeł dochodu, w których jedno z nich stosuje „ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym” mają prawo do wspólnego rozliczania wszystkich nieobjętych tą ustawą źródeł dochodu.

I. Wykładnia systemowa i celowościowa art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, co do autonomii źródeł przychodu. Wykładnia systemowa – autonomia źródeł przychodu. Zgodnie z art. 9a ust. 1-2 ustawy o PIT, podatnik może równocześnie uzyskiwać przychody z różnych źródeł i stosować wobec nich odmienne formy opodatkowania. Przepis ten expressis verbis dopuszcza współistnienie różnych reżimów podatkowych, bez uzależnienia jednego od drugiego. Nie ma więc żadnych podstaw, by odmawiać prawa do wspólnego rozliczenia dochodów z etatu, które same w sobie w pełni spełniają wymogi art. 6 ust. 2 ustawy o PIT. Co więcej, art. 6 ust. 8 nie wprowadza ogólnego zakazu wspólnego rozliczenia w razie stosowania ryczałtu, lecz wyłączenie „w zakresie stosowania przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku”. Skoro więc dochód z etatu nie jest objęty tą ustawą, to przepis wyłączający nie znajduje zastosowania do tego źródła przychodu. Wykładnia celowościowa – zamiar ustawodawcy. Celem wprowadzenia art. 6 ust. 8 ustawy o PIT nie było pozbawienie podatników prawa do wspólnego rozliczenia w ogóle, lecz uniemożliwienie łączenia różnych podstaw opodatkowania w ramach jednej kalkulacji. Jak również możliwość ulżenia osobom posiadającym dochody opodatkowane według skali podatkowej. Dlatego też przepis miał wskazywać, że dochód z ryczałtu, gdzie podatki są mniejsze, nie może skorzystać z tej preferencji niezależnie od tego, który z małżonków byłby na ryczałcie. Jeżeli dochody z działalności ryczałtowej nie są zgłaszane do wspólnego rozliczenia, to rozliczenie wyłącznie drugiego źródła zarobkowania objętego wyższych opodatkowaniem według skali podatkowej, tj. etatu, jest zgodne z prawem i przepisem art. 6 ustawy o PIT. Ponieważ w tej części całości dochodów podatnik jest objęty tym samym wysokim podatkiem i ulga w tym zakresie zupełnie nie wpływa na jego drugi dochód z działalności ryczałtowej. Intencja ustawodawcy sprowadzała się do tego, by ryczałt – jako forma opodatkowania przychodu – nie był łączony z dochodami opodatkowanymi skalą, ponieważ to uniemożliwiłoby poprawne zastosowanie kwoty wolnej i progów podatkowych.

W Pana sytuacji nie zachodzi jednak żadne łączenie: ryczałt będzie rozliczony osobno (PIT-28), a wspólne rozliczenie obejmie wyłącznie dochody z etatu. Zatem cel ochronny przepisu zostaje w pełni zachowany, a jego restrykcyjna interpretacja byłaby przeciwna ratio legis.

Wykładnia prokonstytucyjna i społeczna. Dotychczasowe stanowisko organów skarbowych w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy o PIT jest sprzeczne z:

·      zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP),

·      zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP),

·      zasadą sprawiedliwości podatkowej (art. 84 Konstytucji RP).

Odmowa wspólnego rozliczenia małżonkowi tylko z tego powodu, że prowadzi drobną działalność gospodarczą na ryczałcie (nawet o minimalnych przychodach) jako drugie źródło dochodu, uderza w podstawową funkcję społeczną tej instytucji – wspieranie gospodarstw domowych, w których tylko jedno z małżonków faktycznie osiąga dochody skalowe. Takie wykładnie naruszają także zasadę zaufania obywatela do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP).

Z kolei, wykładnia proponowana przez Pana:

·      nie prowadzi do nadużyć ani uszczuplenia podatku,

·      zachowuje spójność logiczną systemu podatkowego,

·      i realizuje konstytucyjną funkcję preferencji prorodzinnej i socjalnej.

Fundamentalna Niezgodność Metod Kalkulacji (Wykładnia Celowościowa). Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wyklucza wspólne rozliczenie dochodów opodatkowanych skalą z uwagi na fundamentalną sprzeczność metodologii obliczania podstawy opodatkowania:

1. Ryczałt: Opodatkowaniu podlega przychód (art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Podatnik płaci podatek od kwoty uzyskanej, bez możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodów.

2. Skala Podatkowa (art. 27 ustawy o PIT): Opodatkowaniu podlega dochód, czyli nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. W przypadku wspólnego rozliczenia, łączone są dochody obu małżonków (art. 6 ust. 2 ustawy o PIT). Celem art. 6 ust. 8 ustawy o PIT było uniemożliwienie połączenia w jednej, wspólnej bazie kalkulacyjnej elementów obliczanych dwiema odmiennymi metodami (przychodem i dochodem). Jak również wykorzystanie ulgi stworzonej dla źródeł dochodu najwyżej opodatkowanych przez źródła dochodu niżej opodatkowane. Nie ma jednak podstaw, by odmówić wspólnego rozliczenia tej części dochodów, która jest wyżej opodatkowana, jeżeli drugi dochód jest opodatkowany niżej. To rozróżnienie stanowi logiczne i techniczne uzasadnienie dla wyłączenia: nie można dodawać przychodów ryczałtowych do dochodów skalowych, by obliczyć wspólną podstawę opodatkowania, ponieważ byłoby to księgowo i rachunkowo niepoprawne.

Dochody z etatu: Dochody ze stosunku pracy są zawsze dochodami opodatkowanymi skalą (art. 27 ustawy o PIT). Ponieważ są one obliczane metodą dochodową i nie mają związku z ryczałtem, literalne wykluczenie wspólnego rozliczenia tych dochodów tylko z powodu wyboru ryczałtu przez drugiego małżonka (nawet bez uzyskania z niego przychodów) jest nadmierne i nieuzasadnione celowością przepisu. Nie zamierza Pan łączyć przychodów z JDG opodatkowanych ryczałtem z dochodami małżonki opodatkowanymi skalą. Przychody ryczałtowe będą rozliczone indywidualnie na odrębnym zeznaniu PIT-28.

1. Ograniczenie Zakresu art. 6 ust. 8: Literalna wykładnia art. 6 ust. 8 ustawy o PIT wskazuje, że przepis ten normuje wyłącznie to, do jakich źródeł dochodu (w zakresie „Sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2”) nie ma zastosowania wspólne rozliczenie. Przepis ten nie wyklucza prawa małżonków do złożenia wspólnego zeznania dla tych źródeł dochodu, które są opodatkowane tą samą metodą (skalą podatkową), czyli Pana dochodu W z etatu i dochodu Pana małżonki (0 zł).

2. Autonomia Źródeł Przychodów: Zgodnie z ustawą o PIT, podatnik dokonuje odrębnej kalkulacji podatkowej dla poszczególnych źródeł przychodu. Skoro musi Pan rozliczyć ryczałt (PIT-28) odrębnie od etatu (PIT-37), to logiczna i systemowa spójność nakazuje dopuścić wspólne rozliczenie dochodów z etatu (podlegających skalowaniu z art. 27), co do których nie zachodzi sprzeczność metodologiczna z bazą Pana małżonki.

3. Wykładnia Celowościowa: Celem art. 6 ust. 8 nie jest „ukaranie” małżonków za wybór innej formy opodatkowania, lecz wyłącznie zapobieżenie technicznie niemożliwemu połączeniu przychodu z dochodem w jednej deklaracji. Przy rozdzielnym rozliczeniu ryczałtu, cel wyłączenia nie ma zastosowania do pozostałych dochodów skalowych, umożliwiając skorzystanie z preferencji prorodzinnej.

J. Odwrócenie Konstrukcji Przepisu. Konstrukcja prawna art. 6 ust. 8 jest następująca:

1. Określenie Zakresu Stosowania Preferencji: Przepis w pierwszej kolejności wskazuje, czego dotyczy wyłączenie, odsyłając do „Sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d (tj. łącznego opodatkowania dochodów skalowych).

2. Określenie Warunku Wyłączającego: Dopiero w drugiej kolejności wymienia warunki, które powodują, że ten sposób opodatkowania nie ma zastosowania (tj. stosowanie ryczałtu). Organ podatkowy, forsując swoją interpretację, odwraca tę konstrukcję, stosując warunek wyłączający (stosowanie ryczałtu) w zakresie wszystkich dochodów podatników, a nie tylko tych, w jakich chcą skorzystać z ulgi wspólnego rozliczenia (dochody skalowe). Organ podatkowy w ten sposób działa nie bezstronnie tylko rażąco stronniczo na własną korzyść.

K. Działanie stronnicze i sprzeczne z zasadą zaufania. Organ podatkowy, forsując nieuprawnioną wykładnię rozszerzającą, działa nie bezstronnie, lecz rażąco stronniczo na własną korzyść (interes fiskalny), ignorując literalne ograniczenia normy.

Zasada Bezstronności (art. 121 § 1 Ordynacji Podatkowej): Działanie organu, które pomija racjonalną wykładnię na korzyść podatnika (wynikającą z literalnego ograniczenia przepisu) i wybiera wykładnię prowadzącą do maksymalizacji obciążenia podatkowego, jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Brak Proporcjonalności: Przyjęcie, że jedyny możliwy skutek istnienia autonomicznego przychodu ryczałtowego to utrata prawa do wspólnego rozliczenia dochodów z etatu, jest działaniem nieproporcjonalnym do celu przepisu (którym jest techniczne zapobieganie mieszaniu baz opodatkowania).

L. Nieuprawniona Ekstensywność Wykładni Organu (Rozszerzenie Zakresu). Organ podatkowy, interpretując art. 6 ust. 8, stosuje nie literalną, lecz teleologiczną wykładnię opartą na z góry założonej sankcji. KIS dokonuje nieuprawnionej generalizacji: Z faktu stosowania przepisów o ryczałcie wywodzi całkowitą utratę prawa do preferencji dla wszystkich dochodów małżonków (nawet tych w 100% skalowych).

Tym samym, KIS samowolnie rozszerza zakres wyłączenia z konkretnego zakresu („sposób opodatkowania ust. 2 i 4d”) na całokształt sytuacji podatkowej małżonków, naruszając podstawową zasadę prawa podatkowego, zgodnie z którą normy wyłączające preferencje powinny być interpretowane ściśle.

Brak Uzasadnienia Celowościowego: Skoro przychód z działalności opodatkowanej ryczałtem jest rozliczany odrębnie (na PIT-28), a dochody z etatu są rozliczane na wspólnym PIT-36/37, techniczny cel blokady jest spełniony. Rozciąganie zakazu na dochody z etatu drugiego małżonka nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia.

Niekonsekwencja Systemowa: Potwierdza to wyjątek dotyczący najmu prywatnego (art. 6 ust. 8 lit. b) in fine), który nie blokuje wspólnego rozliczenia. Jeśli ryczałt od najmu jest wystarczająco autonomiczny, by nie blokować preferencji, to ryczałt od JDG, rozliczany analogicznie odrębnie, również nie powinien stanowić bezwzględnej przeszkody.

IV. Podsumowanie. Kategorycznie nie zgadza się Pan ze stanowiskiem organów podatkowych stosujących rzekomo „literalną” wykładnię art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, która w rzeczywistości stanowi nieuprawnioną wykładnię rozszerzającą i sankcyjną będącą interpretacją, a nie literalnym brzmieniem przepisu, tj. zgodnego z tekstem przepisu.

1. Analiza literalna i ograniczenie zakresu normy: Przepis art. 6 ust. 8 ustawy o PIT literalnie i wprost odnosi się do sposobu opodatkowania, o którym mowa wyłącznie co do art. 6 ust. 2 i 4d - dotyczących wyłącznie tych dochodów, jakie podatnicy jako małżeństwo chcą zgłosić do wspólnego rozliczenia, a nie do ogółu dochodów.

Ust. 2 i 4d normują wyłącznie zasady łącznego opodatkowania od sumy dochodów obliczonych według skali podatkowej (art. 27 PIT).

Literalne brzmienie art. 6 ust. 8 stanowi, że „Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania” - czyli normuje tylko kwestie dotyczące opcjonalnego, wspólnego rozliczenia dochodów skalowych.

Pana Wniosek Literalny: Przepis ten wyłącza możliwość skorzystania ze wspólnego rozliczenia dla tych źródeł, które są objęte ryczałtem. Nie zawiera on w sobie żadnej normy, która wprost i literalnie zakazywałaby małżonkom łącznego rozliczenia ich odrębnych dochodów skalowych (np. z etatu), do których przepisy o ryczałcie w ogóle nie mają zastosowania. Dotychczasowa interpretacja wynika ze stronniczego orzecznictwa na korzyść organów podatkowych, a nie z literalnej czyli zgodnej z tekstem treści przepisu.

2. Błąd Wykładni Organu (Wykładnia Rozszerzająca jako Literalna): Stanowisko KIS, które wyklucza wspólne rozliczenie dochodów z etatu tylko z powodu istnienia JDG opodatkowanej ryczałtem w majątku małżonków, stanowi nieuprawnioną i nieuzasadnioną wykładnię rozszerzającą (ekstensywną), a nie literalną.

Organ samowolnie rozszerza zakres wyłączenia z art. 6 ust. 8, które jest normą wyłączającą preferencję, z konkretnego zakresu („sposób opodatkowania ust. 2 i 4d”) na całokształt sytuacji podatkowej małżonków.

Tym samym KIS narusza podstawową zasadę prawa podatkowego, zgodnie z którą wyjątki i normy wyłączające powinny być interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco.

Wykazanie błędu dotychczasowych interpretacji organów podatkowych: Kontekstualna Analiza Literalna Zakresu Normy (art. 6 ust. 8 vs. art. 6 ust. 2 i 4d). Przepis art. 6 ust. 8 ustawy o PIT nie stanowi samodzielnej, uniwersalnej normy sankcyjnej, lecz normę wyłączającą zastosowanie innej normy preferencyjnej. Dowodzi tego jego precyzyjne brzmienie, które jest literalnie ograniczone: art. 6 ust. 8: „Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków (...) stosuje przepisy: (...) b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...)”

1. Ograniczenie przedmiotowe normy (Scope Limitation): Przepis wprost odsyła do art. 6 ust. 2 i 4d ustawy o PIT. Normy te literalnie regulują wyłącznie zasady łącznego opodatkowania dochodów obliczonych według skali podatkowej (art. 27 PIT). Zakres stosowania blokady jest więc ściśle ograniczony do tej konkretnej preferencji.

2. Brak zakazu globalnego: Literalna treść nie ustanawia formuły, która brzmiałaby np.: „Małżonkowie nie mają prawa do złożenia wspólnego zeznania, jeżeli jeden z nich...”. Zamiast tego, przepis normuje tylko i wyłącznie możliwość zastosowania tego konkretnego „Sposobu opodatkowania” (tj. łączenia dochodów skalowych).

3. Wniosek literalny: Z prawidłowego literalnego odczytu wynika, że jedynym skutkiem prawnym jest wyłączenie przychodów ryczałtowych z puli dochodów skalowych, które mają być łączone. Ryczałt blokuje zatem łączenie źródeł na potrzeby wspólnego opodatkowania, ale nie może blokować rozliczania skalą dochodów ze źródeł (np. etatu), do których przepisy o ryczałcie w ogóle nie mają zastosowania. Wskazuje Pan naruszenie zasady In Dubio Pro Tributario (art. 2a OP) w przypadku uniemożliwienia Mu rozliczenia wspólnie z małżonką etatu w przypadku, jeżeli w przyszłym roku wybierze ryczałt jako formę opodatkowania drugiego źródła dochodu. Jeżeli - co ma miejsce w tym przypadku - wykładnia literalna (tekst) art. 6 ust. 8 prowadzi do dwóch różnych, interpretacji zachodzi niedający się usunąć stan wątpliwości. Ponadto, dotychczasowe stanowiska organów skarbowych są oparte na nieprawdziwym twierdzeniu, iż opierają się na literalnym brzmieniu przepisów, podczas gdy stanowią jedynie ich interpretację i pomijają normowanie stosowania przepisów o ryczałcie wyłącznie co do tego dochodu, jaki małżeństwo może wybrać do wspólnego rozliczenia, bezprawnie rozszerzając wykładnię przepisu na wszystkie dochody. Ponadto, wskazują w sposób nieuprawniony i niezgodny z ustawami, że ryczałt jest jakąś formą ulgi, świadczenia, preferencji, a nie jedynie formą opodatkowania. Przecząc samej konstrukcji przepisu, który w pierwszej kolejności wskazuje czego mają dotyczyć warunki możliwości skorzystania z niego, a później wymienia te warunki. Organ w nieuprawniony sposób stosuje warunek w zakresie wszystkich dochodów podatników, a nie tylko tych w jakich chcą skorzystać z ulgi.

Wykładnia Rozszerzająca i Sankcyjna Nieuprawnione dotychczasowe stanowisko KIS polega na:

·      Bezprawnym Rozszerzeniu Zakresu: Pomijaniu literalnego ograniczenia normowania jedynie do dochodów, jakie małżeństwo może wybrać do wspólnego rozliczenia (tj. dochodów skalowych), a tym samym bezprawnemu rozszerzaniu wykładni przepisu na wszystkie dochody;

·      Zmianie Charakteru Normy: Traktowaniu normy ograniczającej preferencję (art. 6 ust. 8) jako normy sankcyjnej i wykluczającej, która ma za zadanie karać podatników za sam wybór formy opodatkowania, nawet jeśli nie ma to wpływu na bazę opodatkowania objętą ulgą.

Pytanie

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT, który stanowi, że wspólne rozliczenie nie ma zastosowania, gdy choćby jeden z małżonków „stosuje przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym” w tym wspólnym rozliczaniu - uniemożliwia preferencyjne wspólne opodatkowanie wyłącznie dochodów z umowy o pracę stanowiącej drugie źródło Pana dochodu (opodatkowanych skalą podatkową), w sytuacji, gdy przychody z działalności gospodarczej opodatkowane ryczałtem (będącym formą opodatkowania, a nie ulgą, bądź świadczeniem) są rozliczane przez Pana indywidualnie (na PIT-28) i nie mają materialnego związku z dochodami objętymi wspólnym rozliczeniem, a literalne brzmienie przepisu wskazuje wyłącznie cel zapobieżenia technicznie niemożliwemu połączeniu przychodu z dochodem w jednej deklaracji?

Pana stanowisko w sprawie (przedstawione ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla autonomicznej działalności gospodarczej, rozliczanej odrębnie (PIT-28), nie wyklucza możliwości wspólnego rozliczenia małżonków z dochodów osiąganych ze stosunku pracy (etat, PIT-37/36).

Art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT, normuje kwestie dotyczące tego co ma być rozliczane wspólnie, a nie ogólnego sposobu rozliczania małżonków z danego źródła dochodu. Interpretacja przepisu, z którego brzmienia nie wynika jednoznacznie dane wyjaśnienie organu, nie stanowi literalnego brzmienia przepisu, a wyłącznie sposób jego interpretacji przez ten organ. Jeżeli „przepisy o ryczałcie” nie są stosowane przez jednego z małżonków w rozliczeniu jednego ze źródeł dochodu, to pozostałe źródła dochodu nie mają prawa wpływać na autonomię tego rozliczenia.

Wykładnia celowościowa: Sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), dotyczy wyłącznie dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych (skalą, art. 27 PIT). Celem wyłączenia jest wyłącznie zapobieżenie technicznie niemożliwemu połączeniu w jednej podstawie opodatkowania różniących się co do swojej natury elementów: przychodu (ryczałt) oraz dochodu (skala podatkowa).

Selektywność rozliczenia: Wybór ryczałtu dotyczy autonomicznego źródła przychodów (JDG) i jest rozliczany na odrębnej deklaracji (PIT-28), co oznacza, że nie ma materialnego związku z dochodami ze stosunku pracy. Art. 6 ust. 8 normuje więc jedynie kwestie objęte zakresem wspólnego rozliczenia, a nie ogólny sposób rozliczania wszystkich źródeł przychodu małżonków.

W Pana ocenie, wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla autonomicznej działalności gospodarczej, rozliczanej odrębnie (PIT-28), nie wyklucza możliwości wspólnego rozliczenia małżonków z dochodów osiąganych przez Pana ze stosunku pracy (etat, PIT-37/36).

Przepisy art. 6 Ustawy o PIT mówią o „stosowaniu przepisów” dotyczących ryczałtu, ale tylko w zakresie obejmujący art. 6 pkt. 8 tej ustawy, tj. tylko co do „Sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d”. Ust. 2 mówi tylko i wyłącznie o dochodzie jaki małżonkowie chcą wspólnie rozliczać, a nie o wszystkich dochodach obojga małżonków. Jeżeli podatnik nie zamierza stosować wspólnego rozliczenia z małżonką, co do objętego innym podatkiem dochodu z ryczałtu, a jedynie co do drugiego źródła dochodu jaki stanowi etat w jakim nie stosuje przepisów o ryczałcie, to nie ma podstaw prawnych do uniemożliwienia wspólnego rozliczenia. Jest to literalne brzmienie tych przepisów, a rozszerzanie wykładni na pozostałe źródła dochodów, których małżeństwa nie chcą wspólnie rozliczać było by całkowicie bezpodstawne i naruszałoby prawa obywateli.

Nierówne traktowanie i nieracjonalna kwalifikacja ryczałtu. Restrykcyjna interpretacja art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, blokująca wspólne rozliczenie dochodów skalowych, prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej podatników, co narusza Konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32):

·      Nierówne Traktowanie: Dwie osoby osiągające ten sam dochód z etatu (opodatkowany skalą) są traktowane odmiennie. Podatnik A (małżonek bez JDG) może rozliczyć się wspólnie. Podatnik B (małżonek z JDG na ryczałcie) nie może rozliczyć się wspólnie z dochodu z etatu, mimo że dochód ten jest opodatkowany dokładnie tą samą metodą co dochód podatnika A i jest całkowicie oddzielony od ryczałtu;

·      Brak Uzasadnionego Kryterium: Podstawą różnicowania (wykluczeniem z preferencji rodzinnej) jest fakt posiadania autonomicznego źródła przychodu opodatkowanego ryczałtem, które w ogóle nie jest przedmiotem wspólnej deklaracji. Taka różnica nie ma uzasadnienia celowościowego w kontekście łączenia dochodów skalowych;

·      Niewłaściwa Kwalifikacja Ryczałtu: Restrykcyjna interpretacja stawia ryczałt w pozycji unikalnej blokady, sprawiając, że jest on traktowany faktycznie jako ulga, preferencja lub świadczenie, którego utrata stanowi sankcję za jego wybór, a nie jako neutralna forma opodatkowania. Takie podejście jest sprzeczne z istotą ryczałtu i oznaczałoby wprowadzanie w błąd obywateli i podatników co do rzeczywistej natury tej formy opodatkowania w systemie prawa. Ryczałt jako jedyna forma opodatkowania JDG, która miałaby stanowić blokadę, nie jest prawnie racjonalna. Ustawodawca, wprowadzając ryczałt jako formę opodatkowania, nie zmierzał do okłamywania społeczeństwa, tj. obywateli/podatników, co do jego rzeczywistej natury. Przyjęcie restrykcyjnej interpretacji, która uniemożliwia wspólne rozliczenie dochodów skalowych z etatu, oznaczałoby, że ryczałt jest traktowany jako ukryte świadczenie, ulga, czy preferencja, którego wybór stanowiłby podstawę do nałożenia sankcji w postaci utraty innej, niezwiązanej preferencji (wspólnego rozliczenia). Jest to interpretacja błędna, gdyż żaden przepis prawa nie mówi wprost, że ryczałt stanowi coś więcej niż formę opodatkowania. Prawdziwym celem przepisu art. 6 ustawy o PIT było jedynie zapobieganie łączeniu rozliczenia formy dochodowej (etat) i przychodowej (ryczałt) wspólnie w jednej deklaracji. Skoro ryczałt jest rozliczany odrębnie (PIT-28), ten cel zostaje w pełni zrealizowany, a inna interpretacja KIS naruszałaby zasadę zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP).

Uzupełnienie

Prawidłowe Rozwiązanie i Teza Główna:

Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dla autonomicznej działalności gospodarczej (JDG), rozliczanej odrębnie w formularzu PIT-28, nie wyłącza możliwości skorzystania ze wspólnego opodatkowania małżonków w zakresie dochodów osiąganych ze stosunku pracy (opodatkowanych na formularzu PIT-37 lub PIT-36).

Źródła te są od siebie niezależne, odmienne co do sposobu opodatkowania oraz nie podlegają łączeniu w ramach wspólnej podstawy opodatkowania, co eliminuje zastosowanie ograniczeń z art. 6 ust. 8 ustawy o PIT.

Kluczowe Uzasadnienie Prawne:

Podtrzymuje Pan, że literalne brzmienie art. 6 ust. 8 ustawy o PIT odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których dochody objęte ryczałtem miałyby być łączone z dochodami małżonka, o których mowa w art. 6 ust. 2 i 4d. Przepis ten dotyczy wyłącznie zakresu wspólnej podstawy opodatkowania. W przypadku, gdy ryczałt jest odrębnym dochodem rozliczanym odrębnie przez Pana, nie może on wpływać na możliwość rozliczenia drugiego źródła dochodu, tj. etatu wraz z małżonką.

Skoro:

·      przychód opodatkowany ryczałtem nie jest w żadnym zakresie włączany do wspólnej podstawy opodatkowania, oraz

·      rozliczany jest zawsze indywidualnie,

to zakaz z art. 6 ust. 8 nie może obejmować sytuacji, w której wspólne rozliczenie ma dotyczyć wyłącznie dochodów z pracy, opodatkowanych według skali podatkowej.

A. Zasada Autonomii Źródeł Przychodu.

Dochód uzyskiwany ze stosunku pracy, opodatkowany według skali podatkowej, oraz przychód osiągany z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stanowią dwa zupełnie odrębne i niezależne od siebie źródła przychodów w rozumieniu ustawy o PIT. Każde z nich podlega innym zasadom opodatkowania, jest rozliczane na odrębnym formularzu i nie podlega łączeniu w jednej podstawie opodatkowania.

Ustawodawca nie wprowadził żadnej regulacji, która pozbawiałaby podatnika prawa do wspólnego rozliczenia małżonków z dochodów opodatkowanych według skali (tj. z pracy), wyłącznie z tego powodu, że jeden z małżonków prowadzi dodatkową działalność rozliczaną ryczałtem. Przepisy nie przewidują żadnego mechanizmu, który łączyłby te dwa niezależne źródła przychodów w sposób negatywnie wpływający na możliwość skorzystania z preferencji dla dochodów z pracy.

W konsekwencji, samo osiąganie przychodów z działalności ryczałtowej - jako źródła w pełni odrębnego i rozliczanego indywidualnie - nie może stanowić podstawy do odmowy prawa do wspólnego opodatkowania małżonków w zakresie dochodów ze stosunku pracy. Taka interpretacja nie znajduje oparcia ani w brzmieniu przepisów, ani w ich konstrukcji systemowej.

B. Art. 32 Konstytucji RP - zasada równości.

Wykładnia rozszerzająca, zgodnie z którą samo prowadzenie indywidualnej działalności na ryczałcie jako drugie źródło dochodu miałoby skutkować utratą prawa do wspólnego rozliczenia w zakresie całkowicie odrębnych dochodów z etatu, prowadziłaby do:

·      nieuzasadnionego zróżnicowania podatników,

·      ingerencji w prawa podatnika w sposób nieproporcjonalny i nienależycie uzasadniony ratio legis tego przepisu.

Takie podejście narusza zasady równości i ochrony zaufania obywatela do państwa.

C. Art. 2a Ordynacji podatkowej - in dubio pro tributario.

Jeżeli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne co do zakresu stosowania ograniczenia z art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, powinny one być usunięte na korzyść podatnika, zgodnie z zasadą in dubio pro tributario.

Podstawa Prawa Podatkowego:

Pana stanowisko oparte jest na przepisach:

·      art. 6 ust. 2 ustawy o PIT - regulującym możliwość wspólnego opodatkowania małżonków, który to przepis nie może wykraczać poza dochody jakie małżeństwo zamierza zgłaszać do wspólnego rozliczenia,

·      art. 6 ust. 4d ustawy o PIT - przewidującym możliwość wspólnego rozliczenia również w przypadku indywidualnego rozliczenia ryczałtu przez jednego z małżonków (w zakresie najmu prywatnego), co potwierdza, że ustawodawca wyłącza jedynie te przychody, które miałyby być czynnie włączone do wspólnej podstawy opodatkowania,

·      art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT - którego zakres ograniczeń, w Pana ocenie, nie obejmuje dochodów z pracy jako odrębnego dochodu jednego z małżonków, którego małżeństwo nie załącza do wspólnego rozliczenia i rozliczany jest oddzielnie.

Ponadto, dla celów wykładni przepisów podatkowych odwołuje się Pan do:

·      art. 2a Ordynacji podatkowej, „Niedające się usunąć wątpliwości co do treści prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.” Jeżeli istnieją różne, racjonalne interpretacje przepisu podatkowego i żadna z nich nie przeważa jednoznacznie, organ podatkowy ma obowiązek przyjąć tę interpretację, która jest korzystna dla podatnika. Jest to tzw. zasada in dubio pro tributario;

·      art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rozszerzanie zakazu wspólnego rozliczenia ze względu na ryczałt, którego małżeństwo nie chce wspólnie rozliczać jest niedopuszczalne. Wykracza poza kwestie, które ma normować przepis naruszając autonomię odrębnego rozliczania dwóch odrębnych źródeł dochodów jednego z małżonków.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.):

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy:

W świetle art. 6 ust. 2 powołanej ustawy:

Stosownie do art. 6 ust. 2a cytowanej ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na mocy zaś art. 6 ust. 8 tej ustawy:

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że będzie Pan osiągać dwa autonomiczne źródła dochodów/przychodów:

·      dochód z etatu (skala PIT),

·      oraz przychód z działalności gospodarczej (ryczałt).

Działalność gospodarczą zamierza Pan prowadzić od 1 stycznia 2026 r. (zdarzenie przyszłe). Zakres działalności to produkcja, sprzedaż oraz wykończanie wyrobów z drewna. Główne kody PKD to: 16.28.Z, 16.24.Z, 16.27.Z. Przychody z JDG, stanowiące autonomiczne źródło przychodu, będą opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (np. stawką 5,5%, właściwą dla działalności wytwórczej) oraz innymi stawkami właściwymi dla kodów PKD. Wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego w roku podatkowym 2026. Planuje Pan złożyć zeznanie PIT-28 (rozliczenie autonomicznego ryczałtu), które nie będzie miało żadnego wpływu na rozliczenie wspólne. Nie złoży Pan PIT-36L. Złoży Pan PIT-37 lub PIT-36 na zasadach wspólnego rozliczenia małżonków, obejmując wyłącznie dochód z etatu, całkowicie nie uwzględniając dochodu z ryczałtu.

Uzyskuje Pan:

1)  dochody z umowy o pracę (etat) - opodatkowane skalą podatkową (zasady ogólne PIT), które mają być przedmiotem wspólnego rozliczenia z małżonką w 2026 r.

2)  przychody z JDG - opodatkowane ryczałtem (rozliczane indywidualnie) jako odrębne, autonomiczne drugie źródło dochodu, nierozliczane wspólnie z małżonką.

Pana małżonka w roku podatkowym 2026 nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychody z JDG (ryczałt), stanowiące autonomiczne źródło przychodu, zostaną rozliczone indywidualnie na formularzu PIT-28. Dochody z umowy o pracę (etat), które podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zostaną rozliczone wspólnie z małżonką na formularzu PIT-37/36 (cel i przedmiot wniosku). Wskazał Pan we wniosku, że celowo rozdziela te rozliczenia, a przychód z ryczałtu nie jest włączany do wspólnej bazy opodatkowania.

Wobec powyższego wyjaśnić należy, że w świetle zacytowanych powyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, jeżeli spełnią łącznie, określone w art. 6 ust. 2 i 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, następujące warunki:

·      są polskimi rezydentami podatkowymi,

·      pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

-     przez cały rok podatkowy albo

-     od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego w przypadku, gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego,

·      nie stosują przepisów o podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,

·      nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił zatem warunki jakie należy spełnić, by móc z niego skorzystać. Spełnienie ww. warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z ww. preferencji.

Zgodnie z zasadami wykładni, należy przyjąć, że gdyby ustawodawca chciał ograniczyć możliwość wspólnego opodatkowania małżonków tylko do dochodów/przychodów z jednego ze wspólnych źródeł małżonków (np. działalności gospodarczej), wskazałby to jednoznacznie w przepisie. Z przepisu art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym bowiem jasno wynika, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków stosuje przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów.

Wyłączenie z możliwości wspólnego opodatkowania małżonków dotyczy zatem sytuacji, kiedy chociażby jeden z małżonków stosuje przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (bez względu na źródło). Wyjątkiem jest jedynie, co jednoznacznie wynika z ww. przepisu uzyskiwanie przychodów opodatkowanych na podstawie art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Z informacji, które Pan przedstawił we wniosku wynika, że od 2026 r. będzie Pan prowadził jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną w formie ryczałtu. Przychody z tej działalności rozliczane będą zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

W sytuacji opisanej przez Pana jednoznacznie wynika, że jeden z małżonków (Pan) stosował będzie w 2026 r. przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Mając więc na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego oraz powołane przepisy prawa, w Pana przypadku nie może mieć zastosowania wspólne opodatkowanie dochodów małżonków, o którym w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za 2026 r.

W związku z powyższym stwierdzam, że w Pana sytuacji będą istniały okoliczności, o których mowa w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączające możliwość wspólnego rozliczenia dochodów Pana i Pana małżonki uzyskanych w 2026 r. z Pana pracy na etacie, na jednym formularzu PIT-37 lub PIT-36, jak Pan wskazał w opisie sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do zasady in dubio pro tributario – zawartej w art. 2a Ordynacji podatkowej – na którą powołuje się Pan we własnym stanowisku, stwierdzić należy, że nie może być ona rozumiana w ten sposób, że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane zawsze przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa nie daje zadowalających rezultatów. W analizowanym przypadku znaczenie przepisów znajdujących w nim zastosowanie jest jasne, niebudzące wątpliwości i wynikające z ich literalnego brzmienia. Dlatego też wskazana zasada w rozpatrywanej sprawie nie może znaleźć zastosowania. Podkreślić przy tym należy również, że w przepisie art. 2a Ordynacji podatkowej chodzi o wątpliwości organu podatkowego, a nie wątpliwości podatnika oraz, że podatnik nie może oczekiwać, aby ww. artykuł był stosowany w każdej sytuacji, gdy wynik wykładni przedstawiony przez organ podatkowy oznacza dla niego konsekwencje mniej korzystne niż zakładał.

Wskazać należy, że ulgi, zwolnienia i preferencje są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji RP stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Tym samym podkreślenia wymaga fakt, że tylko określone zdarzenia prawne, bądź spełnienie określonych przesłanek, od których ustawodawca uzależnia prawo do pewnych preferencji (np. wspólnego rozliczania ), skutkuje możliwością ich zastosowania . Oznacza to, że w prawie podatkowym w stosunku do wszelkich ulg, zwolnień, czy preferencji zabronione jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie wydania interpretacji indywidualnej.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego będzie zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz opieram się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Ponadto wskazać należy, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – przedmiotowa interpretacja dotyczy Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla Pana małżonki.

W zakresie podatku od towarów i usług wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.