Uznanie, czy opłaty otrzymywane w związku z rekomendacją kanoniczną, czyli za czynności podjęte w celu uzyskania przez zainteresowanego stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, będą objęte podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Wnioskodawca jest osobą duchowną pełniącą funkcję wikariusza, opodatkowaną ryczałtem od przychodów osób duchownych. Zamierza on podjąć działalność jako adwokat kościelny, świadcząc usługi rekomendacji kanonicznej polegające na pomocy wiernym w procesach kościelnych o stwierdzenie nieważności sakramentu małżeństwa. Działalność ta obejmuje…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, czy opłaty otrzymywane w związku z rekomendacją kanoniczną, czyli za czynności podjęte w celu uzyskania przez zainteresowanego stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, będą objęte podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych, na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą duchowną, pełni funkcję wikariusza w parafii (…) w (…). Jest opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych. Innych dochodów nie osiąga. W związku z uzyskaniem kwalifikacji adwokata kościelnego Wnioskodawca zamierza podjąć pracę na rzecz wiernych kościoła katolickiego w zakresie rekomendacji kanonicznej. W oparciu o przepisy Kodeksu prawa kanonicznego będzie świadczył pomoc w otrzymaniu stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, tj. dojściu do prawdy moralnej co do nieważności sakramentu. W ramach działalności adwokata kościelnego Wnioskodawca będzie się zajmował sprawami toczącymi się przed sądami kościelnymi dotyczącymi stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa. W szczególności będzie to polegało na weryfikacji wstępnej, czy dany sakrament może być uznany przez kościół za nieważnie zawarty, a w dalszych etapach na podejmowaniu działań (takich jak: przygotowanie pism, przeglądanie akt i asystowanie stronie w czynnościach procesowych), które mogą pomóc wiernym w osiągnięciu korzystnego rozstrzygnięcia w organach działających przy biskupie diecezjalnym.
Do wykonywania powyższych czynności nie jest konieczne posiadanie wykształcenia prawniczego, ale spełnienie warunków stawianych przez Kodeks prawa kanonicznego.
Zakładanym rezultatem postępowania jest stwierdzenie, że sakrament został nieważnie zawarty, co ma oczywiste znaczenie dla osób wierzących, ale nie ma nic wspólnego z rozwodem orzekanym przez sąd na podstawie prawa powszechnego.
Z tytułu podejmowanych działań Wnioskodawca będzie osiągał przychody w postaci opłat uiszczanych przez wiernych za wsparcie w procesie stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa.
Pytanie
Czy opłaty otrzymywane w związku z rekomendacją kanoniczną, czyli za czynności podjęte w celu uzyskania przez zainteresowanego stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, będą objęte podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne?
Pana stanowisko w sprawie
Przedmiotem opodatkowania ryczałtem od osób duchownych są opłaty otrzymywane w związku z pełnionymi funkcjami o charakterze duszpasterskim. Ustawa jednak nie zawiera wskazówek odnośnie rodzajów opłat, które należy uznać za związane ze sprawowaniem funkcji duchownego. Można przyjąć, że są to opłaty uiszczane przez wiernych za udzielane sakramenty (np. ślub) lub inne czynności religijne (np. sprawowanie liturgii w konkretnej intencji) oraz wszelkie inne datki i ofiary składane w związku z pełnieniem funkcji duchownego.
Do tej kategorii przychodów można więc zaliczyć także opłaty uiszczane przez wiernych za czynności podejmowane przez duchownego w celu unieważnienia sakramentu małżeństwa, co stanowi etap wstępny przygotowań do zawarcia kolejnego sakramentu.
Rekomendacja kanoniczna to formalne wsparcie ze strony kościelnego adwokata w procesie przed sądem kościelnym dla wiernego, który domaga się uznania, że sakrament małżeństwa nigdy nie był ważnie zawarty z powodu konkretnych przeszkód lub wad określonych w doktrynie kościoła katolickiego, na podstawie której opracowane są normy w postaci kanonów. Rekomendacja ma pomóc w dotarciu do prawdy moralnej i uzyskaniu decyzji o nieważności małżeństwa. Adwokat kościelny nie jest prawnikiem. Podlega przepisom prawa kanonicznego i - zgodnie z kan. 1483 Kodeksu prawa kanonicznego - powinien być: pełnoletni, nienaruszonej sławy, co do zasady katolikiem, biegłym w prawie kanonicznym i zatwierdzonym przez biskupa.
Rolą adwokata kościelnego, zarówno podczas wstępnej weryfikacji, jak i całego procesu orzekania nieważności nie jest doradzanie stronie, ale rekomendacja, czy dany sakrament może być uznany za nieważnie zawarty. Ponieważ celem postępowania jest uzyskanie przez zainteresowanego deklaracji stanu wolnego, umożliwiającego ponowne zawarcie sakramentu małżeństwa, to można przyjąć, że uczestniczący w czynnościach procesowych w roli adwokata kościelnego duchowny pełni funkcję o charakterze duszpasterskim; weryfikuje bowiem, czy małżeństwo zostało zawarte w zgodzie z zasadami kościoła i przygotowuje do kolejnego sakramentu.
Biorąc pod uwagę, że sakramenty święte są przeznaczone dla osób wierzących, a rekomendacja kanoniczna jest instytucją prawa kanonicznego, więc jest kierowana do wiernych kościoła katolickiego, to aktywność Wnioskodawcy w zakresie badania ważności sakramentu i przygotowań do zawarcia kolejnego, będzie się mieściła w pojęciu działalności duszpasterskiej.
Zatem opłaty otrzymane z tego tytułu będą opodatkowane na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
· dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
· dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są:
· działalność wykonywana osobiście (pkt 2),
· pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3).
Zgodnie z art. 13 ww. ustawy:
Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:
1) (uchylony);
2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;
7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
c) przedsiębiorstwa w spadku
– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;
9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.
Natomiast, w myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Przy czym, w myśl art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Tak więc działalność gospodarcza to taka działalność, która:
· jest działalnością zarobkową,
· jest działalnością wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, działalnością polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż lub działalnością polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych,
· jest działalnością prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły,
· nie polega na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 5b ust. 1 ww. ustawy,
· generuje przychody, które nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2, 4-9 tej ustawy.
Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednakże brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie bowiem działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymagają również, aby czynności wykonywane były w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych.
Za takim rozumieniem pojęcia „zorganizowany” przemawia również definicja słownikowa. Zgodnie z Nowym Słownikiem Poprawnej Polszczyzny Wydawnictwo Naukowe PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego Warszawa 2000, organizować to przygotowywać, zakładać jakieś przedsięwzięcie, bądź w znaczeniu drugim nadawać czemuś reguły, wprowadzać porządek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 7 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Op 18/08).
Co do kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej, to jego wprowadzenie przez ustawodawcę miało na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej wykonywania. Nie wyklucza on jednak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku. Przez powtarzalność rozumie się natomiast cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie zaś czynności sporadyczne, oderwane od siebie, niepowiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Zatem, każde działanie spełniające wskazane wyżej przesłanki, stanowi w rozumieniu przepisów ww. ustawy, pozarolniczą działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy podatnik dokonał jej rejestracji, czy nie, gdyż jak już wskazano, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależnia uznania danego działania za pozarolniczą działalność gospodarczą od faktu zarejestrowania (zgłoszenia do właściwego rejestru) tej działalności.
Omówione kryteria wynikające z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy uznać za decydujące dla kwalifikacji przychodu do określonego źródła. Jak bowiem wskazano w orzecznictwie: „zakwalifikowanie niektórych czynności, bądź to do działalności gospodarczej (pozarolniczej działalności gospodarczej), bądź do działalności wykonywanej osobiście może nastręczać trudności. Wynika to z faktu, że działalność wykonywana osobiście nie została zdefiniowana przez wymienienie jej cech (choćby głównych), lecz poprzez wymienienie rodzajów działalności, które w jej zakresie się mieszczą. Cechy działalności gospodarczej zostały natomiast precyzyjnie w ustawie wskazane, o czym także była mowa powyżej. Stwierdzić należy, że w przypadku możliwości zakwalifikowania danego działania do obu tych kategorii źródeł przychodów decydujące znaczenie będzie miało występowanie znamion działalności gospodarczej” (wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II FSK 1532/10).
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że jest Pan osobą duchowną, pełni funkcję wikariusza. Jest opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych. Innych dochodów nie osiąga. W związku z uzyskaniem kwalifikacji adwokata kościelnego zamierza Pan podjąć pracę na rzecz wiernych kościoła katolickiego w zakresie rekomendacji kanonicznej. W oparciu o przepisy Kodeksu prawa kanonicznego będzie świadczył pomoc w otrzymaniu stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, tj. dojściu do prawdy moralnej co do nieważności sakramentu. W ramach działalności adwokata kościelnego będzie się Pan zajmował sprawami toczącymi się przed sądami kościelnymi dotyczącymi stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa. W szczególności będzie to polegało na weryfikacji wstępnej, czy dany sakrament może być uznany przez kościół za nieważnie zawarty, a w dalszych etapach na podejmowaniu działań (takich, jak: przygotowanie pism, przeglądanie akt i asystowanie stronie w czynnościach procesowych), które mogą pomóc wiernym w osiągnięciu korzystnego rozstrzygnięcia w organach działających przy biskupie diecezjalnym. Do wykonywania powyższych czynności nie jest konieczne posiadanie wykształcenia prawniczego, ale spełnienie warunków stawianych przez Kodeks prawa kanonicznego. Zakładanym rezultatem postępowania jest stwierdzenie, że sakrament został nieważnie zawarty, co ma oczywiste znaczenie dla osób wierzących, ale nie ma nic wspólnego z rozwodem orzekanym przez sąd na podstawie prawa powszechnego. Z tytułu podejmowanych działań będzie Pan osiągał przychody w postaci opłat uiszczanych przez wiernych za wsparcie w procesie stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa.
Przedmiot Pana wątpliwości dotyczy kwestii, czy opłaty otrzymywane w związku z rekomendacją kanoniczną, czyli za czynności podjęte w celu uzyskania przez zainteresowanego stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, będą objęte podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.):
Osoby duchowne, osiągające przychody z opłat otrzymywanych w związku z pełnionymi funkcjami o charakterze duszpasterskim, opłacają od tych przychodów podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych, zwany dalej „ryczałtem”.
W myśl art. 46 ust. 1 ww. ustawy:
Naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca wykonywania funkcji o charakterze duszpasterskim, zwany dalej „właściwym naczelnikiem urzędu skarbowego”, wydaje decyzję ustalającą wysokość ryczałtu, odrębnie na każdy rok podatkowy.
W formie ryczałtu opodatkowane są wiec przychody osób duchownych z opłat otrzymywanych w związku z pełnieniem funkcji o charakterze duszpasterskim. Przepisy prawa nie definiują pojęcia opłat otrzymywanych w związku z pełnieniem funkcji o charakterze duszpasterskim więc można uznać, że chodzi tu o ofiary i darowizny za posługi religijne niesione przez osoby duchowne. Na gruncie wyznania rzymskokatolickiego będą to wpływy z tzw. tacy, kwoty pieniężne otrzymywane przy okazji ślubów, chrztów, pogrzebów, wypominków, czy wizyt duszpasterskich, tzw. kolęd.
Pojęcie rekomendacja kanoniczna związane jest ściśle z uprawnieniami adwokata kościelnego. Skonkretyzowania zagadnienia rekomendacji kanonicznej należy więc upatrywać w przepisach Kodeksu prawa kanonicznego stanowiących o funkcji oraz obowiązkach adwokata kościelnego.
Zgodnie z kan. 1481 - § 1 Kodeksu prawa kanonicznego :
Strona może swobodnie ustanowić sobie adwokata i pełnomocnika, lecz – poza przypadkami określonymi w § 2 i 3 – może także występować i odpowiadać w charakterze strony osobiście, chyba że sędzia uzna pomoc pełnomocnika lub adwokata za konieczną.
Stosownie do kan. 1483 Kodeksu prawa kanonicznego:
Pełnomocnik i adwokat mają być pełnoletni i cieszyć się dobrą opinią; adwokat ma być ponadto katolikiem, chyba że biskup diecezjalny zezwoli inaczej, doktorem prawa kanonicznego lub w każdym razie prawdziwym ekspertem i zatwierdzonym przez tegoż biskupa.
Adwokat kościelny to osoba świecka, bądź duchowna, która jest absolwentem studiów z zakresu prawa kanonicznego, a także posiada tytuł licencjata kościelnego (zgodnie z Konstytucją apostolską Sapientia Christiana z 1979 r.). Adwokat kościelny dzięki swojej wiedzy pomaga wiernym Kościoła katolickiego w procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa.
Uprawnienia adwokata kościelnego obejmują reprezentowanie stron w procesach kościelnych (głównie unieważnienie małżeństwa), udzielanie porad prawnych z zakresu prawa kanonicznego, sporządzanie pism procesowych, zgłaszanie dowodów i środków odwoławczych, a także doradztwo w sprawach majątkowych, czy dyscyplinarnych w Kościele. Aby je uzyskać, trzeba mieć odpowiednie wykształcenie kanoniczne i być wpisanym na listę adwokatów przy sądzie kościelnym, co potwierdza jego kwalifikacje i uprawnienia do występowania przed trybunałami.
Zadaniem adwokatów kościelnych podczas procesu jest odtwarzanie, przypominanie faktów, a nie ich tworzenie, opiniowanie i doradzanie, co mają robić i mówić w procesie o stwierdzenie nieważności sakramentalnego małżeństwa.
W ramach rekomendacji kanonicznej należy rozumieć pracę na rzecz wiernych Kościoła katolickiego w otrzymaniu stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, tj. dojście do prawdy moralnej co do nieważności sakramentu.
Pomimo braku wyszczególnienia w ustawie pojęcia opłat otrzymywanych w związku z pełnieniem funkcji o charakterze duszpasterskim przyjmuje się, że są to opłaty otrzymywane w związku z pełnieniem funkcji duchownej, tj.: posługa sakramentalna (chrzest, ślub, pogrzeb), inne czynności religijne takie jak sprawowanie liturgii w konkretnej intencji, uiszczanie datków w trakcie wizyty duszpasterskiej (tzw. kolęda).
Osoby duchowne mogą uzyskiwać także inne przychody niż te o charakterze duszpasterskim, np.: nauczanie religii w szkole, pełnienie funkcji kapelana wojskowego/szpitalnego, czy adwokata kościelnego.
Jak już wskazano, niezależnie od powyższego adwokat kościelny to osoba świecka, bądź duchowna, która jest absolwentem studiów z zakresu prawa kanonicznego, a także posiada tytuł licencjata kościelnego. Oznacza to, że pełnienie funkcji adwokata kościelnego nie jest ściśle powiązane z byciem w stanie duchownym, a jedynie z posiadanymi kwalifikacjami, nieposzlakowaną opinią oraz byciem katolikiem chyba, że biskup zezwoli inaczej.
Zatem, w Pana przypadku, opłaty otrzymane w związku z rekomendacją kanoniczną za czynności podjęte w celu uzyskania stwierdzenia nieważności sakramentu małżeństwa, nie kwalifikują się do przychodów osób duchownych, o których mowa w art. 42 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, lecz powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) lub przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Wobec powyższego, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie zgodne ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz opieram się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo