Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.102.2022.10.ST

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

1.  ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 21 stycznia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 304/22 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1176/22;

2.  stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 stycznia 2022 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest ojcem dziecka, które nie ukończyło 25 roku życia i nadal się uczy (syn urodzony w 1999 r.). Dziecko pochodzi ze związku małżeńskiego. W dniu 31 stycznia 2012 r. sąd orzekł separację rodziców dziecka, ustalając miejsce pobytu syna Wnioskodawcy przy matce i powierzając władzę rodzicielską obojgu rodzicom, bez ustalania kontaktów ojca z synem i bez orzekania w sprawie mieszkania, gdyż w tym zakresie między rodzicami istniało porozumienie. Od dnia orzeczenia separacji faktyczne miejsce przebywania dziecka zawsze wynikało z bieżących potrzeb. Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską, podobnie jak matka, samodzielnie od dnia separacji. Posiadał On także przez te lata lokal mieszkalny, w którym swobodnie przebywał z synem, sprawując nad nim pieczę i realizując swoje prawa i obowiązki wychowawcze, z uwzględnieniem potrzeb dziecka. Wnioskodawca, od dnia orzeczenia separacji, wykonywał władzę rodzicielską nieprzerwanie, mając kontakt z synem codziennie. Syn często przebywał u Niego w dni powszednie, a także w weekendy, w okresach świątecznych, wakacyjnych czy ferii szkolnych. Wyjeżdżał z nim na różnego rodzaju wypoczynek. Podczas tych wszystkich kontaktów Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską, sprawując ją sam, w rozłączeniu z matką dziecka. Rodzicie nie zamieszkują wspólnie, każde z nich  ̶ po orzeczeniu separacji  ̶ prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a obowiązki wobec dziecka wykonują rozdzielnie, ustalając istotne sprawy dotyczące syna, zgodnie z zasadami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Decyzje w zwykłych sprawach dotyczących dziecka, Wnioskodawca podejmował samodzielnie, pojedynczo, biorąc pod uwagę zdanie dziecka, które z upływem lat osiągnęło pełnoletniość. Fakt ustalenia miejsca pobytu syna u matki (względy administracyjne) nie był tu przeszkodą wobec bieżących, codziennych kontaktów z synem.

Wnioskodawca jako podatnik korzystał w latach poprzednich (od dnia orzeczenia separacji), składając rozliczenie roczne z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, z prawa do rozliczenia określonego w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozliczał się On z podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Syn Wnioskodawcy nie osiągał dochodu, który wykluczałby skorzystanie z tzw. ulgi dla rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ani do Niego, ani do Jego syna, w całym okresie, którego dotyczy wniosek nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym czy też ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym.

Pytanie

Czy Wnioskodawcy w latach 2015  ̶ 2020 przysługiwało prawo do rozliczenia podatku dochodowego osób fizycznych w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci oraz czy prawo to będzie Mu przysługiwało w rozliczeniu za 2021 r.?

Pana stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako: PIT), od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej,

̶  podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Zmiany w treści przepisów, które miały miejsce na przestrzeni lat odniosły się głównie do warunków wskazanych pkt 3) i dla oceny samego prawa do skorzystania z rozliczenia przez Wnioskodawcę jako samotnego rodzica pozostają irrelewantne. Kwestią wymagającą ustalenia w drodze wykładni pozostaje to czy Wnioskodawca spełniał warunki do uznania Go za samotnego rodzica.

Należy zauważyć, że brzmienie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT w latach 2015  ̶ 2021 nigdy nie uzależniało „samotnego wychowywania dziecka” ani od określonego czasu (brak warunku samotnego wychowania przez cały rok), ani od spełnienia tego warunku jedynie przez jednego z rodziców, ani od wyłącznego wychowywania przez jednego tylko z rodziców. Samotne wychowywanie dziecka to zajmowanie się dzieckiem samodzielne, bez czyjejś pomocy. Z przepisu wynika, że rodzic samotnie wychowujący dziecko ma prawo do preferencji zawsze i w pełnej wysokości, niezależnie od czasu samotnego wychowania dziecka w roku podatkowym. Prawo to z mocy ustawy przysługuje każdemu rodzicowi, który wychowuje dziecko samotnie przez choćby część roku podatkowego i nie rozlicza podatku w formach wskazanych w przepisach. Takie rozumienie przepisu potwierdza także słownikowe pojęcie słowa „samotnie”, której wg Słownika Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego, oznacza m.in.: „bez towarzystwa, pojedynczo”.

Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądowe, m.in. wyroki NSA w sprawach: sygn. akt II FSK 573/15, sygn. akt II FSK 383/20, wyroki WSA w sprawach: sygn. akt III SA/Wa 2835/16, sygn. akt I SA/Gd 831/18, sygn. akt I SA/Sz 775/21. Orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzające stanowisko Wnioskodawcy, w ostatnich latach są na tyle liczne, że stanowiska mają ukształtowaną, jednolitą, linię orzeczniczą. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II FSK 3790/18: „(...) ustawodawca nowelizując ustawę od dnia 1 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 226, poz. 1478) uchylił ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f., który regulował definicję „osoby samotnie wychowującej dzieci”. Literalna wykładnia aktualnie obowiązującego przepisu nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Rezygnacja z legalnej definicji pojęcia „osoby samotnie wychowującej dzieci” w połączeniu z nowym brzemieniem art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazuje na zamierzony zabieg ustawodawcy, który uwzględnił aktualną sytuację społeczną i preferencje Państwa w zakresie polityki prorodzinnej. Zdaniem składu orzekającego, powoływany przez organ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt SK 62/08, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Pogląd wyrażony w powyższym wyroku należy bowiem uznać za ugruntowany w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego do końca 2010 r. Wykładnię literalną art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wspiera wykładnia celowościowa i systemowa art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Otóż należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa, która na gruncie prawa podatkowego realizowana jest na wiele sposobów (m.in. odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych, zwolnienia podatkowe w podatku od spadków i darowizn). Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską”.

Z tego względu, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w latach 2015  ̶ 2021 spełniał warunki do rozliczenia jako samotny rodzic i tym samym miał prawo do rozliczenia w trybie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT w latach 2015  ̶ 2020 i zachował to prawo do rozliczenia za 2021 r., co nastąpi w bieżącym roku.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Pana wniosek – 21 marca 2022 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT2-2.4011.102.2022.1.ST, w której uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Panu 23 marca 2022 r.

Skarga na interpretację indywidualną

20 kwietnia 2022 r. wniósł Pan skargę z 19 kwietnia 2022 r. na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Wniósł Pan o uchylenie zaskarżanej interpretacji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił interpretację w całości – wyrokiem z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 304/22.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1176/22 oddalił skargę kasacyjną.

23 grudnia 2025 r. do Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/304/22.

Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 30 maja 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

•      uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;

•      ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym oraz w dacie wydania pierwotnej interpretacji, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 304/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1176/22.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.; Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.; w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.):

Stosownie do treści art. 6 ust. 8 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 9 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 września 2018 r.):

Stosownie do art. 6 ust. 8 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r.):

W myśl art. 6 ust. 9 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r.),

Stosownie do brzmienia art. 6 ust. 4 ww. ustawy (obowiązującego od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 lipca 2019 r.):

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387, z późn. zm.; Dz. U. z 2020 r., poz. 1426, z późn. zm.; obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2019 r. oraz w 2020 r. i w 2021 r.):

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

• posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko,
• wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka),
• nie uzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych,
• nie uzyskiwania przez pełnoletnie dzieci (dziecko) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Przepis art. 6 ust. 4 ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby. Natomiast, zaangażowanie w proces wychowawczy dziecka każdego z rodziców oznacza, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo i pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest ojcem dziecka, które nie ukończyło 25 roku życia i nadal się uczy (syn urodzony w 1999 r.). Dziecko pochodzi ze związku małżeńskiego. W dniu 31 stycznia 2012 r. sąd orzekł separację rodziców dziecka, ustalając miejsce pobytu syna Wnioskodawcy przy matce i powierzając władzę rodzicielską obojgu rodzicom, bez ustalania kontaktów ojca z synem i bez orzekania w sprawie mieszkania, gdyż w tym zakresie między rodzicami istniało porozumienie. Od dnia orzeczenia separacji faktyczne miejsce przebywania dziecka zawsze wynikało z bieżących potrzeb. Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską, podobnie jak matka, samodzielnie od dnia separacji. Posiadał On także przez te lata lokal mieszkalny, w którym swobodnie przebywał z synem, sprawując nad nim pieczę i realizując swoje prawa i obowiązki wychowawcze, z uwzględnieniem potrzeb dziecka. Wnioskodawca, od dnia orzeczenia separacji, wykonywał władzę rodzicielską nieprzerwanie, mając kontakt z synem codziennie. Syn często przebywał u Niego w dni powszednie, a także w weekendy, w okresach świątecznych, wakacyjnych czy ferii szkolnych. Wyjeżdżał z nim na różnego rodzaju wypoczynek. Podczas tych wszystkich kontaktów Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską, sprawując ją sam, w rozłączeniu z matką dziecka. Rodzicie nie zamieszkują wspólnie, każde z nich  ̶ po orzeczeniu separacji  ̶ prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a obowiązki wobec dziecka wykonują rozdzielnie, ustalając istotne sprawy dotyczące syna, zgodnie z zasadami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Decyzje w zwykłych sprawach dotyczących dziecka, Wnioskodawca podejmował samodzielnie, pojedynczo, biorąc pod uwagę zdanie dziecka, które z upływem lat osiągnęło pełnoletniość. Fakt ustalenia miejsca pobytu syna u matki (względy administracyjne) nie był tu przeszkodą wobec bieżących, codziennych kontaktów z synem.

Wnioskodawca jako podatnik korzystał w latach poprzednich (od dnia orzeczenia separacji), składając rozliczenie roczne z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, z prawa do rozliczenia określonego w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozliczał się On z podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Syn Wnioskodawcy nie osiągał dochodu, który wykluczałby skorzystanie z tzw. ulgi dla rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ani do Niego, ani do Jego syna, w całym okresie, którego dotyczy wniosek nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym czy też ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym.

Nadmienić należy, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. W konsekwencji, podatnikowi przysługuje prawo do jej zastosowania, jeśli spełni warunki dla niej określone, a w szczególności, jeśli w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowywał dziecko.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10). Warunek „samotnego wychowywania dzieci” wynika wprost z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca nie dookreślił jednak, jak należy definiować pojęcie „samotnego wychowywania.”

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, „samotny” to: (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”. Z kolei, „wychować — wychowywać” to: (1) „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”, (2) „przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie”.

Samotne wychowywanie oznacza wychowywanie dziecka bez faktycznego udziału drugiego rodzica.

W tym miejscu wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 304/22 wskazał, że „Według sądu w rozpoznawanej sprawie organ na podstawie dość ogólnikowo przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego przedwcześnie przesądził, że opieka nad synem skarżącego odbywa się w systemie opieki naprzemiennej. Pomimo braku definicji legalnej tego terminu, w ocenie sądu z opieką naprzemienną mamy do czynienia w sytuacji wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez oboje rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach, co z reguły powinno wynikać z orzeczenia sądu (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 21 marca 2019 r. II SA/Po 1059/18 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem z opisanego stanu faktycznego nie wynika, aby opiekę naprzemienną orzekł sąd na podstawie art. 58 bądź 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, bądź też aby rodzice dziecka zawarli w tej mierze jakiekolwiek pisemne porozumienie, czy też ustalili harmonogram sprawowania opieki. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym rodzice dziecka pozostają w separacji i samodzielnie prowadzą swoje gospodarstwa domowe. Miejsce pobytu syna skarżącego ustalono przy matce, powierzając władzę rodzicielską obojgu rodzicom. Według sądu wskazanie w opisie stanu faktycznego, że rzeczywiste miejsce przebywania dziecka zawsze wynikało z bieżących potrzeb, a skarżący miał codziennie kontakt z synem, który „często” u niego przebywał, jak również razem wyjeżdżali na różnego rodzaju wypoczynek, przy czym obowiązki wobec dziecka każde z rodziców wykonuje „rozdzielnie”, nie było wystarczające dla przesądzenia o sprawowaniu przez oboje rodziców opieki naprzemiennej względem syna skarżącego. Stąd tez sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i art. 14c § 1 poprzez wnioskowanie w sposób wykraczający ponad przedstawiony stan faktyczny, jak również zarzut dotyczący „założenia przez organ” opieki naprzemiennej w rozpoznawanej sprawie.

Przede wszystkim jednak w sprawie błędne jest stanowisko organu, który uznał, że okoliczność, iż dwie osoby wychowują to samo dziecko, z góry wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dziecko samotnie, a więc i zastosowanie art. 6 ust. 4 p.d.o.f. W tym względzie skład orzekający podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wykładnia literalna art. 6 ust. 4 p.d.o.f. w brzmieniu od stycznia 2011 r. (wraz z kolejnymi zmianami, które zostały szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji), a więc po utracie mocy przez art. 6 ust. 5 p.d.o.f., który zawierał definicję legalną „osoby samotnie wychowującej dziecko”, nie pozwala na ograniczenie statusu takiej osoby wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w analizowanym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Z prawa do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania wynikającego z art. 6 ust. 4 p.d.o.f. może skorzystać osoba samotnie wychowująca dziecko, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców. Warunkiem jest, aby osoba ta sprawowała opiekę nad dzieckiem oddzielnie, w innym miejscu i w określonym czasie w danym roku podatkowym, a nie wspólnie z drugim rodzicem czy opiekunem, bez względu na to, któremu rodzicowi lub opiekunowi ustalono wspólne miejsce zamieszkania z dziećmi. Z punktu widzenia art. 6 ust. 4 p.d.o.f. istotny jest status osoby rodzica (tj. jej stan cywilny lub określona sytuacja prawna lub faktyczna) oraz samotne podejmowanie czynności wychowawczych w stosunku do dziecka w ciągu roku podatkowego (por. m.in. wyroki NSA z 2 grudnia 2021 r. II FSK 775/19 i z 20 kwietnia 2022 r. II FSK 2030/19 oraz przywołane tam orzecznictwo). Sąd dostrzega, że konstrukcja normy prawnej wynikającej z art. 6 ust. 4 p.d.o.f. niesie zagrożenia w postaci nieadekwatności konsekwencji normy prawnej do regulowanego nią stanu faktycznego oraz możliwości nadużyć tej regulacji, jednak uznać należy, że prawo do skorzystania z preferencji z woli ustawodawcy może przysługiwać każdemu rodzicowi (przy spełnieniu wszystkich pozostałych warunków), który wychowuje dziecko samotnie przez choćby część roku podatkowego. W rozpoznawanej sprawie organ, co do zasady prawidłowo wskazując, że do warunków skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego przez osoby samotnie wychowujące dzieci konieczne jest m.in. bycie osobą samotnie wychowującą dziecko i wychowywanie samotnie w roku podatkowym tego dziecka, błędnie zinterpretował przepis art. 6 ust. 4 p.d.o.f. poprzez złamanie reguł wykładni literalnej oraz wykluczenie możliwości, aby skarżący mógł być uznany za osobę samotnie wychowująca dziecko, co uzasadnia zarzuty podniesione w tym względzie w skardze.”.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 maja 2025 r. sygn. akt II FSK 1176/22 wskazał, że: „ Istota sporu w rozpoznawanej sprawie, na tle przedstawionego we wniosku Skarżącego stanu faktycznego, dotyczy wykładni art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., a zwłaszcza kwestii, czy do Skarżącego można odnieść cechę „samotnie wychowującego dziecko rodzica”, od której przepis ten uzależnia jego zastosowanie.

(…) Sąd pierwszej instancji zasadnie zakwestionował stanowisko organu interpretacyjnego odnośnie do wykładni tego przepisu, negujące przyznanie statusu samotnie wychowującego rodzica obojgu, tu - będącym w separacji rodzicom. Przytoczone w skardze kasacyjnej, na poparcie prezentowanego tam stanowiska, orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyły odmiennego stanu prawnego, sprzed nowelizacji w 2011 r., na mocy której zmienione zostały zasady przyznawania, tzw. „dużej ulgi podatkowej na dzieci”, a przede wszystkim usunięta została definicja „osoby samotnie wychowującej dzieci”, która to definicja zawierała w sobie zastrzeżenie, że tylko jeden z obojga rodziców może być traktowany jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Konstrukcja taka została przywrócona kolejną nowelizacją obowiązującą od 2022 r. (art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.).

Natomiast w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w tym zakresie w latach 2012-2021 orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego było jednolite, ugruntowane i odpowiadało stanowisku Sądu pierwszej instancji negującego z kolei punkt widzenia prezentowany przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej w niniejszej sprawie interpretacji indywidualnej. Z orzecznictwa tego najogólniej rzecz biorąc wynikało, że na gruncie art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. kryterium samotnego wychowywania dziecka jest spełnione również wtedy, gdy rozwiedziony (będący w separacji) rodzic wychowuje dziecko przez część roku podatkowego naprzemiennie z drugim rodzicem, tj. w odosobnieniu od drugiego rodzica dziecka, bez jego udziału, wykonując czynności stanowiące proces wychowywania w innym miejscu i czasie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 maja 2020 r. sygn. akt II FSK 383/20, 6 maja 2021 r. sygn. akt II FSK 412/19, 14 lipca 2021 r. sygn. akt 3790/18, 17 sierpnia 2021 r. sygn. akt II FSK 3083/19, 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt II FSK 2030/19)”.

Wobec powyższego, mając na uwadze prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 304/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1176/22, a także przedstawiony we wniosku opis sprawy i powołane przepisy prawa stwierdzam, że Wnioskodawca spełnia warunki określone w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec czego, Wnioskodawcy przysługuje prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dziecko za lata 2015-2020 oraz w 2021 r.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.