Osoba fizyczna sprzedała w 2021 roku dom nabyty w 2016 roku, uzyskując przychód, który postanowiła wydatkować na cele mieszkaniowe. Zakupiła dwie działki budowlane, uzyskała decyzję o warunkach zabudowy, ale napotkała problemy z budową domu z bala z powodu oszustwa wykonawcy. W związku z tym, od 2022 roku zaczęła adaptować zakupiony kontener socjalny na dom mieszkalny, wiążąc go trwale z gruntem i uzyskując odpowiednie pozwolenia, przy czym…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w części dotyczącej możliwości zwolnienia od podatku dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w związku z wydatkowaniem przychodu z ww. tytułu na:
· opłatę za pośrednictwo w zakupie działki gruntu pod budowę budynku mieszkalnego i opłaty notarialne związane z zawarciem umowy nabycia działki (pytania nr: 6, 7) – jest prawidłowe,
· zakup kontenera socjalnego (pytanie nr 1) – jest nieprawidłowe,
· drewno kantówki/deski, stal, wkręty, śruby, kleje do styropianu, pianki montażowe, styropian izolacyjny, blachodachówkę, parapety, okna, drzwi, terakotę, płyty ścienne, płyty OSB, przewody elektryczne, gniazda i przełączniki, szambo, kanalizację – rury, odpływy, wkręty, bojler, rekuperację, bloczki, beton, membrany izolacyjne, deski elewacyjne, impregnaty do drewna, ogrzewanie podłogowe, wyposażenie stałej zabudowy takiej jak szafy na wymiar/drzwi do łazienki, kabinę prysznicową, umywalkę z szafką do łazienki, szafkę wiszącą trwale związaną ze ścianą, meble kuchenne w zabudowie stałej, panele ścienne i podłogowe, glazurę – związane z przebudową, oraz wynajem toalety zewnętrznej na czas budowy i doprowadzenia kanalizacji do adaptowanego kontenera, najem sprzętu specjalistycznego takiego jak: otwornica, zagęszczarka, łata wibracyjna, maszynka do cięcia styropianu, a także na pomiary geodezyjne i badanie terenu geosondą, usługi kartograficzne oraz opłaty urzędowe i koszt biura architektonicznego (pytania nr: 2, 3, 4, 5) – jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 listopada 2025 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 28 grudnia 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zwraca się Pani z prośbą o wydanie interpretacji podatkowej w związku z zaistniałą sytuacją dotyczącą wydatkowania pieniędzy ze sprzedaży domu w 2021 r. na cele mieszkaniowe, którą poniżej Pani przedstawia.
W związku z tym, iż w lutym 2025 r. zwróciła się Pani do Urzędu Skarbowego w (…) o wydłużenie czasu wydatkowania pieniędzy ze sprzedaży domu w (…) z powodu, który opisuje Pani w szczegółach poniżej, ze względu na uniemożliwiających zgodę przepisów, Urząd Skarbowy poinformował Panią, że musi Pani złożyć wszelkie dokumenty potwierdzające poniesione wydatki na cele mieszkaniowe, co też Pani zrobiła. W obecnej chwili nie stać Pani na zapłatę podatku z wyliczonego zeznania PIT-39, w związku z czym, złożyła Pani podanie o odroczenie terminu płatności, mając nadzieję, że wszystkie koszty wydatkowane na ww. cele zostaną zakwalifikowane. Wstępnie Urząd Skarbowy przyjął Pani zeznanie, ale nie ma pewności co do uznania kosztów, o których wspomina Pani poniżej, gdyż nigdy nie spotkał się z taką sytuacją, dlatego zasugerował wystąpienie o indywidualną interpretację, co też Pani czyni.
W marcu 2016 r. kupiła Pani nieruchomość w (…), przy ul. (…), z tytułem prawnym użytkowania wieczystego gruntu w dniu zakupu, za cenę 455 000 zł – dom do kapitalnego remontu, który zakupiła Pani ze środków własnych, do majątku własnego, pozostając z mężem w rozdzielności małżeńskiej. Wówczas myślała Pani, iż w tym domu spędzi resztę życia i nie przywiązywała Pani wagi do kosztów ponoszonych na remont i jego modernizację, jak również nie prowadziła Pani pełnej dokumentacji z powadzonego remontu, jednak udało się Pani odzyskać niewielką część potwierdzenia kosztów, które rozliczyła Pani korektą PIT-39 w 2025 r. (wszelkie nakłady poniosła Pani ze swoich środków nadal pozostając w rozdzielności małżeńskiej). W 2019 r. założyła Pani rodzinę zastępczą chcąc wykonywać to, co najbardziej Pani kocha i gdzie się Pani spełnia, czyli dając miłość, ciepło i dom dzieciom, które nie miały tyle szczęścia, by wychowywać się w normalnych warunkach. Niestety w niedługim czasie okazało się, że do choroby wieńcowej, z którą żyła Pani od dwudziestego piątego roku życia, doszła informacja, iż choruje Pani na reumatoidalne i łuszczycowe zapalenie stawów i grozi Pani wózek inwalidzki. Mimo to, nie przestała Pani robić tego, co sprawiało Pani dużo radości, pomimo trudów, z jakimi musiała się Pani zmagać.
Po kolejnym ataku, gdzie nie mogła Pani wejść na schody, postanowiła Pani, że sprzeda dom, który miał 5 kondygnacji i kupi Pani dom parterowy, gdzieś pod (…). W międzyczasie miasto (…) umożliwiało wykup gruntu z użytkowania wieczystego na własność, więc 17 marca 2021 r. wykupiła Pani działkę pod swoją nieruchomością za kwotę 9 136 zł. Znacznie poprawiło to atrakcyjność Pani oferty sprzedażowej i w rezultacie 24 maja 2021 r. sprzedała Pani dom za kwotę 1 100 000 zł.
Sprzedaż ww. nieruchomości nie nastąpiła w wykonywaniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.).
W związku z tym, iż nie mogła Pani znaleźć domu odpowiadającemu Pani potrzebom, postanowiła Pani zakupić działkę i postawić dom z bala, gdyż taki dom idealnie sprawdziłby się, biorąc pod uwagę plany związane z kontynuacją Pani pracy, jaką miała być rodzina zastępcza z funkcją pogotowia rodzinnego.
Znalazła Pani działkę w (…) o nr A/1 należącą do ul. (…), mieszczącą się w środkowym pasie pomiędzy ul. (…) a (…). Aby móc na niej budować, musiała Pani kupić drugą działkę o nr B/4, która dałaby dojazd wymagany do wystąpienia o warunki zabudowy. To miejsce tak bardzo się Pani spodobało, że zdecydowała się Pani na zakup obu działek, tym bardziej, że dzięki jej wymiarom mogła Pani stworzyć zagrodę dla zwierząt, które miały pomóc w terapii Pani podopiecznych. Działki zakupiła Pani ze środków ze sprzedaży domu przy ul. (…) w (…), pozostając w rozdzielności majątkowej z mężem. W tym czasie znalazła Pani ofertę firmy budowlanej, która jak się później okazało, reklamowała nie swoje realizacje. Wcześniej starała się Pani dowiedzieć czegoś na temat owej firmy. Znalazła Pani artykuły w Internecie, które właścicielkę omawianej firmy stawiały w pozytywnym świetle.
W styczniu 2022 r. podpisała Pani umowę na budowę domu z bala i wpłaciła Pani pierwszą transzę. Wiedząc jakie parametry domu spełnią Pani oczekiwania, wystąpiła Pani o warunki zabudowy, poprzedzając wszelkimi wymaganymi badaniami terenu, pomiarami itd. W międzyczasie architekt z polecenia właścicielki firmy budowlanej – adaptował jej projekt do warunków wymaganych w Polsce oraz Pani preferencji. Dom był budowany na Ukrainie, o czym dowiedziała się Pani dopiero po podpisaniu umowy. Mając nadzieję, że będzie wszystko zgodne z planem, zaczęła Pani gromadzić wszelkie materiały potrzebne do budowy domu, takie jak np.: rury kanalizacyjne, stal itp. Wszystkie te materiały udało się Pani kupić w okazyjnej cenie, gdyż był to okres, kiedy po wybuchu wojny w Ukrainie ceny szalały i również materiałów potrzebnych ciągle brakowało. W oczekiwaniu na dom, przy pomocy rodziny i znajomych, metodą gospodarczą szykowaliście Państwo grunt i części fundamentów, takie jak np.: zbrojenie potrzebne pod fundament czy szalunki. Jednocześnie załatwiała Pani przyłącze prądu i wodę, aby zdążyć wprowadzić się do końca roku. Miała Pani już zamówione okna i drzwi o ustalonych wymiarach i wynegocjowanej cenie. W sierpniu przyjechał dom i na tamtą chwilę zapłaciła Pani 80% wartości umowy, czyli 216 000 zł, plus 66 588 USD i 4 400 euro za transport (na które do dnia dzisiejszego nie otrzymała Pani od ww. firmy faktury VAT i co za tym idzie nie mogła Pani ująć ich w rozliczeniu). W trakcie składania budynku okazało się, że jest on niezgodny z projektem. Chcąc ratować sytuację, by kierownik budowy nie wstrzymał prac, próbowała Pani wpłynąć na wykonawcę, aby ten poprawił błędy, ale niestety bezskutecznie. W trakcie rozmowy straciła Pani przytomność. Pogotowie zabrało Panią do szpitala, gdzie stwierdzono mikroudar. W tym czasie wykonawczyni domu zabrała swojego pracownika i uciekła z budowy. Wszelkie próby rozmów i negocjacji z właścicielką firmy budującej Pani dom nie przyniosły rezultatów, więc skierowała Pani sprawę do sądu i prokuratury. We wrześniu 2024 r. biegły sądowy wydał opinię, że dom posiada istotne wady konstrukcyjne i nadaje się wyłącznie do rozbiórki. Niestety, sprawy sądowe ciągną się latami. Obecnie jest listopad 2025 r., oględziny były w czerwcu 2024 r., opinia została wydana we wrześniu 2024 r., a do dnia dzisiejszego nie ma wyznaczonego terminu rozprawy i nie wiadomo kiedy sprawa ujrzy koniec. W międzyczasie prokuratura zleciła wykonanie opinii przez biegłego sądowego z (…) Sp. z o.o, która jednoznacznie potwierdziła poprzednią opinię biegłego sądowego. Sprawa do dnia dzisiejszego nie posunęła się ani trochę w obu instytucjach, mimo że sąd skierował sprawę do mediacji i Pani poszła na rękę wykonawcy proponując mu, aby postawiony wadliwie budynek zabrał, a postawił Pani nowy, zgodny z warunkami zabudowy i umową. Wstępnie wykonawca przyjął ofertę, po czym po czterech miesiącach wycofał się. Jak wspomniała Pani wcześniej, tylko Pani ponosi straty związane ze źle wykonanym zamówieniem, gdyż nie mogła Pani wydatkować swoich pieniędzy w określonym terminie, czyli do końca 2024 r., co za tym idzie, zmuszona jest Pani zapłacić podatek od niewykorzystanej kwoty na cele mieszkaniowe. Do tej sytuacji doprowadziła Panią również błędna informacja przekazywana Pani w Urzędzie Skarbowym w (…) mówiąca, „iż nie mogę wydłużyć terminu wydatkowania pieniędzy na cele mieszkaniowe ze względu na toczące się postępowanie nie z mojej winy i nie mogę wstrzymać ani przedłużyć tego terminu”.
Dlatego też, aby mieć gdzie mieszkać zdecydowała Pani, że postawi drugi dom z decyzji o warunkach zabudowy w innej części działki, który miał być budowany w późniejszym czasie, tzn. po wykończeniu głównego domu, jakim miał być dom z bala. Podpisała Pani umowę na budowę domu z firmą (…), którego producent gwarantował wykonanie i postawienie go w 3 miesiące od daty wpłaty pierwszej raty, w którą wliczał się również zadatek, wpłacony przy podpisaniu umowy. Uzyskała Pani pozwolenie na budowę, ale niestety mimo wcześniejszych zapewnień przedstawiciela bankowego, nie otrzymała Pani wsparcia kredytowego, gdyż Pani dochód podzielono na dwie osoby, czyli Panią i Pani męża, ponieważ na umowie-zlecenie (tylko taka forma zatrudnienia występuje, gdy prowadzi się rodzinę zastępczą) widniejecie Państwo oboje i dla banku nie miało znaczenia to, że tylko Pani jest zarejestrowana jako zawodowa rodzina zastępcza. W drugiej firmie, z którą podpisała Pani umowę o pracę zdalną, miała Pani za krótki staż pracy.
Zmuszona ciężką sytuacją finansową – koszty wynajmu mieszkania i koszty związane z przeprowadzkami – podjęła Pani decyzję o zamieszkaniu w kontenerze socjalnym, który nabyła Pani wcześniej za pieniądze ze sprzedaży domu w (…), a który miał pierwotnie służyć jako pomieszczenie gospodarcze.
Aby móc przetrwać zimę, musiała Pani dokonać adaptacji wspomnianego kontenera na cele mieszkaniowe, związując go trwale z gruntem, ocieplając, podłączając wszelkie media i dostosowując go do obowiązujących przepisów budowlanych.
Tu pojawia się pierwszy punkt, w którym US w (…) podważa kwotę wydaną na zakup kontenera, którego konstrukcja posłużyła Pani jako baza Pani domu, US w (…) kwestionuje również koszty związane z adaptacją budynku na mieszkalny.
Nadmienia Pani, iż budowę ww. domu zaczęła Pani na podstawie wydanego pozwolenia na budowę w dniu 19 marca 2024 r. Na tak drastyczne kroki wpłynął również fakt, iż Pani stan zdrowia ciągle się pogarszał, frakcja wyrzutowa serca spadła do 34%, co niestety pozbawiło Panią również możliwości wykonywania Pani pracy w pieczy zastępczej. Od wielu lat ma Pani problemy z układem krążenia – 25 lat temu przeszła Pani rozległy zawał serca, była Pani w stanie śmierci klinicznej, a od czasu mikroudaru ma Pani poważne problemy z arytmią serca. W lipcu 2024 r. przeszła Pani zabieg ablacji, mający na celu usunięcie arytmii. Niestety operacja nie przyniosła oczekiwanego skutku. Oszustwo, którego padła Pani ofiarą tylko Pani stan pogorszyło. Od stycznia 2025 r. starała się Pani również uregulować wszelkie sprawy urzędowe, aby Pani rodzina nie miała kłopotu, gdyby ewentualnie nie dożyła Pani ich zakończenia, gdyż jest Pani jedyną osobą w pełni zorientowaną w swoich sprawach. Niestety, gdy w czerwcu tego roku, dostała Pani wezwanie (znak pisma: (…)) do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, nie czuła się Pani na siłach, fizycznie ani psychicznie, aby na nie odpisać. Sytuacja stała się dla Pani nie do zniesienia, co tylko pogłębiało Pani problemy zdrowotne. Mimo, że w czerwcu tego roku miała Pani planowany zabieg wszczepienia rozrusznika serca, lekarze z obawy o Pani życie przeciągali ten krok, aż 24 sierpnia 2025 r., kiedy dostała Pani kolejnego zawału z migotaniem przedsionków i zatrzymaniem akcji serca. Żyje Pani tylko dzięki szybkiej i sprawnej interwencji zespołu ratownictwa medycznego, który trafnie odczytał EKG i był na miejscu w chwili zatrzymania akcji serca. Udało się przywrócić Pani parametry życiowe intubując i reanimując Panią jeszcze w karetce. Biorąc pod uwagę powyższy incydent, lekarze prowadzący nie mieli już wyjścia i podjęli decyzję o wszczepieniu rozrusznika trzyelektrodowego CRT-D, który obecnie przejmuje pracę Pani serca w 100%. Bez tego urządzenia Pani serce nie miałoby sił do utrzymania funkcji życiowych. Niestety cała ta sytuacja i rekonwalescencja, zabrała Pani czas potrzebny do wyjaśnienia całej tej sytuacji, uniemożliwiając Pani wcześniejszą odpowiedź, jak również ponowne złożenie nowej interpretacji podatkowej we wcześniejszym terminie. Komisja ZUS przyznała Pani status osoby niepełnosprawnej, nierokującej na normalne funkcjonowanie. Chce Pani nadmienić, iż gdyby nie padła Pani ofiarą oszustów całą kwotę ze sprzedaży wydatkowałaby Pani na budowę i wykończenie ww. domu z bala, a budynki, które były w planie według warunków zabudowy, które miały również tworzyć część zabudowy całości nieruchomości byłyby w późniejszym czasie finalizowane na spokojnie z dochodów i ewentualnie kredytu budowlanego. Miała Pani w planie zagospodarowanie Pani działek w taki sposób, aby Pani bliska rodzina mogła mieszkać z Panią i wspierać Panią w prowadzeniu rodziny zastępczej z funkcją pogotowia dla noworodków, jak również znacznie podnieść wartość całej nieruchomości. Walczy Pani o swoje zdrowie jak tylko może, gdyż ma Pani na wychowaniu pięcioletnią córkę, którą Pani adoptowała (jest z Państwem od urodzenia). W dużej części ze względu właśnie na nią wybrała Pani (…) na Państwa miejsce na ziemi. Pani córeczka urodziła się z zespołem FASD, matka całą ciążę piła i nawet w dzień porodu miała powyżej 3,5 promila alkoholu we krwi, a dziewczynka urodziła się z wartością 1,20 promila, ogromną niedowagą i hipotermią. Do dnia dzisiejszego musi być poddawana specjalistycznemu leczeniu i licznym terapiom. Bardzo Pani chciała stworzyć miejsce, gdzie takie dzieci jak (…), będą mogły na co dzień obcować z przyrodą i zwierzętami, czerpiąc z życia to, co najlepsze. Doda Pani jeszcze, że do zwolnienia z opodatkowania za sprzedaż nieruchomości zabrakło kilku miesięcy, ale Pani działanie nie miało na celu wzbogacenia się, ale przeznaczenie uzyskanej kwoty na wybudowanie nieruchomości powyżej wspomnianej i jej wykończenie.
Spis faktów:
1. Zakup Nieruchomości w (…) przy ul. (…), za kwotę 455 000 zł – zakup poczyniony ze środków własnych i do majątku własnego, gdyż z mężem pozostaje Pani w rozdzielności majątkowej zapisanej intercyzą małżeńską przed ślubem; koszty remontu, modernizacji i wykupu gruntu z użytkowania wieczystego domu przy ul. (…) w (…), wydatkowane ze środków własnych pozostając w rozdzielności majątkowej z mężem; korekta PIT-39 w 2025 r.
2. Sprzedaż nieruchomości w (…), ul. (…), za kwotę 1 100 000 zł, dnia 24 maja 2021 r. pozostając nadal w rozdzielności majątkowej.
3. Aby uzyskać warunki zabudowy, ponieważ w tym rejonie nie istniał miejscowy plan zagospodarowania terenu, musiała Pani najpierw zakupić działkę budowlaną o nr B/4, o powierzchni 1250 m2, przy ul. (…) w (…), za kwotę 145 000 zł, następnie kupiła Pani działkę przylegającą do ww. działki w pasie środkowym pomiędzy ul. (…) i (…) w (…), działka budowlana o nr A/1, o powierzchni 2690 m2, przynależąca do ul. (…)w (…) wraz ze służebnością wpisaną dożywotnio w KW w działkach o nr: X/3 i Y/4, tworzącej dojazd do ul. (…), ale o niewystarczających wymiarach, aby uzyskać warunki zabudowy. Została zakupiona w kwocie 112 000 zł i właśnie na niej stanął dom z bala. Zakupione działki stanowiły całość o łącznej powierzchni 3940 m2, były zakupione ze środków pozyskanych ze sprzedaży domu i do majątku własnego, ponieważ cały czas pozostaje Pani w rozdzielności majątkowej z mężem.
4. Podpisanie umowy na budowę domu z bala – styczeń 2022 r., wpłata pierwszej transzy w kwocie 108 000 zł.
5. Uzyskanie warunków zabudowy decyzją (…) z dnia 28 marca 2022 r., w której opisywana jest akceptacja budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych i garażu, tworząca całość zabudowy na jednej nieruchomości, poprzedzona wszelkimi badaniami terenu oraz pomiarami, nr decyzji o zabudowie terenu: (…) z dnia 28 marca 2022 r.
6. Podpisanie umowy z architektem na wykonanie projektu według wzoru domu wykonawcy z naniesionymi zmianami.
7. Budowa fundamentów i instalacji kanalizacyjnej (wszelkie koszty załączone w tabeli).
8. Uzyskanie przyłącza energetycznego.
9. Dopłata do umowy po aneksie w kwocie 6 588 dolarów amerykańskich.
10. Wpłata trzeciej transzy w kwocie 108 000 zł.
11. Zakup kontenera socjalnego dnia 28 listopada 2022 r. za kwotę 21 000 zł na fakturę (…). W dniu zakupu kontener:
· nie był trwale związany z gruntem;
· był sztywny, o konstrukcji stalowej, zabudowany płytami warstwowymi, tworzącymi ściany zewnętrzne;
· mógł zostać odłączony od podłoża i przeniesiony w inne miejsce w tej samej postaci;
· jego przeniesienie nie wiązało się z pracami ziemnymi na miejscu sprzedaży, natomiast na miejscu wstępnego postawienia go na działce przy użyciu auta specjalistycznego z (…);
· budynek w dniu zakupu nie posiadał statusu budynku całorocznego;
· budynek nie spełniał warunków technicznych przewidzianych w odrębnych przepisach budowlanych dla budynków mieszkalnych (kontener został zakupiony, aby spełniał rolę konstrukcyjną w późniejszym planie budowy domu).
12. Adaptacja na cele mieszkaniowe i wiązanie z gruntem kontenera socjalnego, zamiana projektu do pozwolenia na budowę (…) z dnia 19 marca 2024 r. Dom na bazie kontenera jest:
· budynkiem trwale związanym z gruntem (konstrukcja stalowa związana ze stopami fundamentowymi, zakotwiczona kotwami stalowymi oraz konstrukcją zabudowy drewnianej przytwierdzonej na stałe do konstrukcji stalowej kontenera, na której opierają się krokwie na stałe związane z konstrukcją stalową oraz stopami fundamentowymi, która tworzy dach nad całością zabudowy);
· dom jest budynkiem modułowym na bazie konstrukcji stalowej;
· dom posiada stopy fundamentowe i dach;
· dom posiada jedną kondygnację;
· dom jest budynkiem wolnostojącym;
· dom posiada obszar oddziaływania w całości mieszczący się na działce, na której budynek zaprojektowano – powierzchnia zabudowy poniżej 70 m2 ;
· dom jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane;
· budynek nie może zostać odłączony od podłoża i przeniesiony w inne miejsce w tej samej niezmiennej postaci;
· jego przeniesienie wiązałoby się z rozbieraniem oraz wykonaniem robót ziemnych;
· adaptacja kontenera została rozpoczęta we wrześniu 2024 r. i pozostaje w trakcie legalizacji (w związku z zakończonym okresem możliwości jego rozliczania z dniem 31 grudnia 2024 r., wszelkie koszty związane z dalszą adaptacją nie zostały przedstawione);
· budynek spełnia warunki techniczne i energetyczne przewidziane w odrębnych przepisach prawa budowlanego dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, związane z przeznaczeniem na stały pobyt ludzi, bezpieczeństwem użytkowania (w tym bezpieczeństwem przeciwpożarowym), wyposażeniem w niezbędną infrastrukturę i urządzenia techniczne. W budynku o wymiarach 33 m2 znajduje się pokój dzienny z aneksem kuchennym, łazienka i pokój dziecka. Budynek posiada ogrzewanie podłogowe, klimatyzację i rekuperację umożliwiając całoroczny pobyt ludzi. Łączna powierzchnia zabudowy wraz z tarasem wynosi około 70 m2.
Jest Pani jedynym właścicielem zaadaptowanego budynku, ponieważ z mężem ma Pani rozdzielność majątkową, pozostajecie w niej od daty zawarcia intercyzy przedmałżeńskiej.
W tym budynku realizuje Pani własne potrzeby mieszkaniowe i mieszka Pani w nim. Obecnie działki zostały przekształcone i podzielone, aby usprawnić podział spadkowy w razie Pani śmierci, ale do tego czasu wszystkie działki tworzą całość Pani nieruchomości i jest Pani jedynym właścicielem nieruchomości pozostając w rozdzielności majątkowej z mężem.
Działka nr B/4 została podzielona na 3 działki, w czym 2 są drogami dojazdowymi do działki w środkowym pasie o nr A/1, a działka nr A/1 została podzielona na 2 działki. Obecne numery działek do tej nieruchomości: B/4 – to jest działka od ul. (…), C/9 – (…) działka o powierzchni około 974 m2. Wydzielone z działki nr B/4 drogi dojazdowe do działki środkowej to działki nr D/8 i nr E/10.
Dom z bala: nr F/4, lokalizacja: (…), powierzchnia działki około 1380 m2 plus służebność w działkach o nowych nr: G/14 i H/13 o łącznej powierzchni około 55 m2, plus ww. droga dojazdowa wydzielona z działki nr B/4 o nowym nr D/8, lokalizacja: (…), o powierzchni około 13 7m2.
Działka na dom kontenerowy: nr I/5 o powierzchni około 1309 m2 plus droga dojazdowa wydzielona z działki nr B/4 o nr E/10, położenie (…), o powierzchni około 135 m2.
W związku z powyższym, uważa Pani, iż:
1. Koszt zakupu kontenera socjalnego w kwocie 21 000 zł, powinien zostać uznany w wydatkach poniesionych na cele mieszkaniowe. Kontener służy jako baza budynku trwale związanego z gruntem.
2. Koszt adaptacji kontenera socjalnego, w tym materiały budowlane, opłaty geodezyjne, instalacyjne, wyposażenie stałe oraz wynajem sprzętu budowlanego na potrzeby ocieplenia budynku, jak i wykonania instalacji wentylacyjnej, powinien zostać uznany w wydatkach na cele mieszkaniowe (ponieważ większość prac była wykonywana metodą gospodarczą pracą własnych rąk trzeba było skorzystać z wynajmu krótkotrwałego urządzeń specjalistycznych, takich jak np.: zagęszczarka do przygotowania podłoża pod fundament, maszynka do cięcia styropianu lub otwornica o średnicy 25fi i 15 fi): 77 084,71 zł. Oczywiste jest, że budując dom i wykonując wszelkie prace wymagające specjalistycznego sprzętu zwykły człowiek musi skorzystać z wynajmu, gdyż cena sprzętu przy zakupie przekracza cenę usługi, jak również usługa jest dużo droższa niż najem.
3. Wynajem toalety za okres od sierpnia 2022 r. do listopada 2022 r. (wymagany według umowy za zapewnienie wykonawcy dostępu do sanitariatu) oraz od 31 maja 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. i 31 marca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. – okresy prowadzonych robót budowlanych – koszt razem: 4048,92 zł, powinien zostać uznany w wydatkach na cele mieszkaniowe. Gdyby Pani korzystała z firm kompleksowo wykonujących usługę lub kupiłaby gotowy dom, wszystkie te koszty wliczone byłyby w cenę.
W przypadku zaliczki na budowę domu (…), umowa w listopadzie została rozwiązana przez wykonawcę, zadatek został w drodze wyjątku zwrócony, zmiana zostanie wprowadzona wraz z korektą PIT-39. Nadmienia Pani również, iż pozwolenie na budowę domu (…) zostało zamienione i zalegalizowane na dom kontenerowy przez firmę architektoniczną.
W uzupełnieniu wniosku, na pytanie Organu o treści cyt.: „Kiedy zakupiła Pani działkę, na której postawiono kontener socjalny oraz czy zakupiona działką jest działką budowlaną?”, wskazała Pani, że ponieważ działka, którą była Pani zainteresowana znajdowała się w pasie środkowym między działkami od ul. (…) i (…) i nie posiadała dostępu do żadnej drogi o wystarczającej szerokości do uzyskania warunków zabudowy była zmuszona Pani do zakupu pierwszej części planowanej zabudowy, która została zakupiona 4 października 2021 r. (działka o numerze ewidencyjnym B/4, akt notarialny Repertorium A Nr (…), za cenę 145 000 zł). Następnie, 27 października 2021 r. zakupiła Pani działkę nr A/1 z wpisaną w KW służebnością przechodu i przejazdu w pasie 3 m działek, tj. nr X/3 i nr Y/4, niewystarczającą do uzyskania WZ, na której planowała się Pani pobudować, akt notarialny Repertorium A Nr (…), za cenę 112 000 zł. Obie działki stanowiły wspólny plan zagospodarowania terenu pod inwestycję, na podstawie decyzji z dnia 28 marca 2022 r. o nr (…) – więc są działkami budowlanymi. Pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego nr (…) otrzymała Pani 26 lipca 2022 r.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy złożyła Pani w starostwie powiatowym lub do prezydenta miasta na prawach powiatu wniosek w sprawie zmiany sposobu użytkowania kontenera socjalnego na budynek mieszkalny (proszę wskazać datę) i czy otrzymała Pani decyzję w tym zakresie – jaką i kiedy? Czy uzyskała Pani ww. decyzję zmieniającą status kontenera socjalnego na budynek mieszkalny do końca 2024 r.? Proszę udzielić jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie”, wskazała Pani, że ponieważ sprawa w sądzie wydłużała się, postanowiła Pani uzyskać kolejne pozwolenie na budowę domu mieszkalnego, która miała tworzyć całość zabudowy na cele mieszkaniowe z planu zagospodarowania terenu, pozwolenie na budowę nr (…) uzyskała Pani 19 marca 2024 r. Wstępnie planowała Pani dom modułowy (…), niestety pogarszające się warunki finansowe nie pozwoliły na zakup wykończonego domu modułowego, więc od marca 2024 r. postanowiła Pani wykorzystać kontener socjalny jako główną bazę konstrukcyjną, wiążąc go trwale z gruntem, prace były wykonywane metodą gospodarczą (samodzielnie) i wynajem sprzętu zastąpił konieczność zatrudnienia zewnętrznej firmy wykonawczej, co jest formą optymalizacji kosztów budowy. Nieistotne dla pozwolenia na budowę zmiany zostały regulowane przez architekta projektami zamiennymi, adaptacja kontenera jako bazy jest również formą modułowej technologii stawiania budynków mieszkalnych całorocznych, z zewnątrz prace wykończeniowe nadal trwają. Wszelkie zmiany zostały zatwierdzone decyzją nr (…) z dnia 7 listopada 2025 r., na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 19 marca 2024 r.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Kiedy uzyskała Pani pozwolenie na budowę dotyczące zgody na przeprowadzenie prac adaptacyjnych?”, wskazała Pani, że kontener służył jako moduł, więc wchodził w zakres projektu budowlanego, na którego budowę zostało wydane pozwolenie nr (…). Decyzja zatwierdzająca zmiany została wydana 7 listopada 2025 r. (nadmienia Pani, iż jest to budynek do 70 m2 i według art. 29 ustawy Prawo budowlane – Budowy i roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, w związku z tym nie potrzebowała Pani uzyskania wszelkich pozwoleń, mimo to chciała Pani mieć pewność o zgodności Pani domu z prawem budowlanym).
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jakie konkretnie wydatki związane z adaptacją kontenera socjalnego na budynek mieszkalny zamierza Pani odliczyć w ramach ulgi mieszkaniowej i w jakim okresie je Pani poniosła? Proszę przy tym wskazać rodzaj materiałów budowlanych wykorzystanych do adaptacji oraz przeprowadzonych prac (usług) budowlanych, które to wydatki zamierza Pani rozliczyć w ramach ulgi mieszkaniowej oraz wskazać datę poniesienia tych wydatków”, wskazała Pani, że niestety na chwilę obecną nie może Pani szczegółowo opisać każdego zakupu, gdyż posiada Pani jedynie zestawienie sporządzone na podstawie oryginałów faktur. Ze względu na stan Pani zdrowia i pogodę nie może Pani wejść do magazynu, gdzie przechowuje Pani wszystkie swoje dokumenty i rzeczy niemieszczące się w domu, niestety jest to tylko 33 m2, wejście do magazynu wiązałoby się z dźwiganiem i mogłoby Panią narazić na urwanie elektrod prowadzonych do rozrusznika CRTD, który ma Pani wszczepiony, na tę chwilę jest Pani jeszcze w fazie rehabilitacji i wrastania się urządzenia. Pani mąż jest po wypadku samochodowym i również jest unieruchomiony. Lista artykułów, które były kupowane wymienione w zestawieniu: drewno szalunkowe, piasek pod fundamenty, drewno kantówki/deski, stal, wkręty, kleje do styropianu, pianki montażowe, styropian izolacyjny, blachodachówka, parapety, okna, drzwi, terakota, płyty ścienne, płyty OSB, cała elektryka, szambo, kanalizacja – odpływy, bojler (…), rekuperacja, bloczki, beton, membrany izolacyjne, deski elewacyjne, impregnaty do drewna, ogrzewanie podłogowe i wszelkie materiały budowlane potrzebne do postawienia budynku mieszkalnego. Zakupione zostało wyposażenie stałej zabudowy, takiej jak szafy na wymiar/drzwi do łazienki, kabina prysznicowa, umywalka z szafką do łazienki, szafka wisząca, meble kuchenne w zabudowie stałej, panele ścienne i podłogowe, wynajem maszynki do cięcia styropianu, zagęszczarki i łaty wibracyjnej oraz otwornicy specjalistycznej, wynajem toalety zewnętrznej.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jakie konkretnie wydatki dotyczące „wyposażenia stałego” zaadaptowanego budynku zamierza Pani rozliczyć w ramach ulgi mieszkaniowej i kiedy poniosła Pani te wydatki?”, wskazała Pani, że szafy, wszystkie zabudowy, bojler, rekuperacja ścienna, drzwi przesuwne do łazienki, wyposażenie łazienki, meble kuchenne, oświetlenie, ogrzewanie podłogowe, panele podłogowe, panele ścienne.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy posiada Pani wystawione na siebie rachunki i faktury lub inne udokumentowane rzetelne i wiarygodne dowody (np. umowę zawartą z wykonawcą prac remontowo-budowlanych lub potwierdzenie zapłaty za ich wykonanie) potwierdzające wydatkowanie pieniędzy na adaptację kontenera socjalnego na budynek mieszkalny?”, wskazała Pani, że tak, posiada Pani wszystkie faktury i paragon uwzględnione w zestawieniach.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy uzyskała Pani od Naczelnika Urzędu Skarbowego pisemną decyzję zezwalającą na „wydłużenie czasu wydatkowania pieniędzy ze sprzedaży domu w (…)”, a jeżeli tak, to:
· przez kogo i kiedy została wydana dla Pani ta decyzja?
· na podstawie jakich przepisów prawa została wydana dla Pani ta decyzja?
· jaki w decyzji został wskazany termin odroczenia terminu trzyletniego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. do kiedy został Pani wydłużony okres na wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości w (…) na cele mieszkaniowe?”,
wskazała Pani, że nie, nie dostała Pani, ponieważ została Pani wprowadzona w błąd przez urzędnika w US w (…), iż nie ma takiej możliwości. Dopiero w lutym 2025 r. dowiedziała się Pani, iż jednak taka możliwość istnieje w szczególnych wypadkach, ale niestety dla Pani było za późno. Urząd Skarbowy w (…) mógł Pani jedynie odroczyć czas zapłaty podatku na rok, co dawało Pani nadzieję, że w międzyczasie uzyska Pani interpretację podatkową uznającą Pani wydatki i da czas na spłacenie zobowiązania.
Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
1. Czy z godnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku od osób fizycznych zakup kontenera socjalnego mającego służyć jako konstrukcja bazowa domu modułowego, może stanowić wydatek na cele mieszkaniowe?
2. Czy wydatki takie jak: drewno kantówki/deski, stal, wkręty, śruby, kleje do styropianu, pianki montażowe, styropian izolacyjny, blachodachówka, parapety, okna, drzwi, terakota, płyty ścienne, płyty OSB, przewody elektryczne, gniazda i przełączniki, szambo, kanalizacja – rury, odpływy, wkręty, bojler (…), rekuperacja, bloczki, beton, membrany izolacyjne, deski elewacyjne, impregnaty do drewna, ogrzewanie podłogowe i wszelkie materiały budowlane potrzebne do postawienia budynku mieszkalnego, wyposażenie stałej zabudowy takiej jak szafy na wymiar/drzwi do łazienki, kabina prysznicowa, umywalka z szafką do łazienki, szafka wisząca trwale związana ze ścianą, meble kuchenne w zabudowie stałej, panele ścienne i podłogowe, terakota, glazura związane z przebudową według art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku od osób fizycznych, mogą stanowić wydatki na własne cele mieszkaniowe?
3. Czy koszt wynajmu toalety zewnętrznej na czas budowy i doprowadzenia kanalizacji do adaptowanego budynku również może stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe?
4. Czy koszt najmu sprzętu specjalistycznego takiego jak: otwornica, zagęszczarka, łata wibracyjna, maszynka do cięcia styropianu, może stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe?
5. Czy pomiary geodezyjne i badanie terenu geosondą, usługi kartograficzne oraz opłaty urzędowe i koszt biura architektonicznego, mogą stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe?
6. Czy wydatek poniesiony na opłatę za pośrednictwo w zakupie działki gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, może zostać uznany za wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c ustawy o PIT?
7. Czy opłaty notarialne (taksy notarialne) związane z zawarciem umowy nabycia działki, stanowią wydatek na własne cele mieszkaniowe uprawniający do zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży innej nieruchomości?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 1, zakup kontenera socjalnego mającego służyć jako konstrukcja bazowa domu modułowego może stanowić wydatek na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, pod warunkiem, że w wyniku prowadzonych prac powstanie budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego – w Pani przypadku jest to dom, w którym mieszka Pani na stałe.
Uzasadnienie
Cel inwestycji: wydatki na własne cele mieszkaniowe obejmują m.in. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT). Wykorzystanie kontenera jako prefabrykowanego modułu konstrukcyjnego jest formą technologii budowy domu modułowego trwale związanego z gruntem; posadowiony na stopach fundamentowych, ocieplony i zadaszony wraz z tarasem.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 2, wszystkie wymienione wydatki mogą zostać zaliczone do wydatków na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a oraz d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Materiały konstrukcyjne i instalacyjne: wydatki na drewno (kantówki, deski), stal, bloczki, beton, wkręty, membrany, blachodachówkę oraz instalacje (elektryczne, kanalizacyjne, ogrzewanie podłogowe, rekuperacja, szambo, bojler) są niezbędne do wzniesienia budynku mieszkalnego i jako takie mieszczą się w definicji budowy budynku mieszkalnego. Elementy wykończeniowe: okna, drzwi, parapety, panele podłogowe, terakota i glazura stanowią standardowe elementy wykończenia wnętrz, które determinują zdatność budynku do zasiedlenia. Wyposażenie stałe: zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą i interpretacyjną (np. interpretacja ogólna Ministra Finansów nr DD2.8202.4.2020), wydatki na meble w zabudowie kuchennej, szafy wnękowe (na wymiar) oraz armaturę łazienkową (kabina, umywalka z szafką) stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe i są trwale połączone z konstrukcją budynku. Elementy te czynią lokal funkcjonalnym i mieszkalnym. Budowany budynek na bazie kontenera socjalnego służy zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych, w którym mieszka Pani wraz z rodziną, co jest kluczowym warunkiem skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 3, koszt wynajmu toalety zewnętrznej na czas budowy oraz doprowadzenia przyłącza kanalizacyjnego do adaptowanego budynku może stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Uzasadnienie
Obowiązek zapewnienia zaplecza sanitarnego: zgodnie z przepisami BHP (Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1997 r.), każda budowa musi posiadać odpowiednie zaplecze sanitarne dla osób wykonujących prace. Bez zapewnienia toalety, legalne prowadzenie prac budowlanych lub adaptacyjnych jest niemożliwe. Związek z procesem budowlanym: wydatki na wynajem toalety są bezpośrednio związane z realizacją inwestycji (budową lub adaptacją budynku na cele mieszkalne). Są to koszty niezbędne do przeprowadzenia prac, które docelowo mają służyć zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Charakter techniczny: choć wynajem toalety nie jest „materiałem budowlanym”, stanowi element niezbędnych kosztów obsługi inwestycji, podobnie jak przyłącza mediów czy wywóz gruzu, które są akceptowane przez organy podatkowe jako element kosztorysu budowy lub remontu.
Podsumowanie – poniesienie tego kosztu jest warunkiem koniecznym do zgodnego z prawem i technicznie możliwego przeprowadzenia adaptacji budynku. Zatem wydatek ten jest nierozerwalnie związany z celem, jakim jest budowa lub remont własnego lokalu mieszkalnego.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 4, wydatki poniesione na najem sprzętu specjalistycznego (takiego jak otwornica, zagęszczarka, łata wibracyjna, maszynka do cięcia styropianu), stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT. Koszty te są niezbędnym elementem procesu budowlanego/remontowego prowadzonego w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Wynajem urządzeń zamiast ich zakupu jest działaniem ekonomicznie uzasadnionym i racjonalnym, a efekt ich wykorzystania zostaje trwale związany z substancją budynku.
Uzasadnienie
Cel wydatku: wynajem otwornicy, zagęszczarki czy łaty wibracyjnej służy realizacji prac budowlanych (np. przygotowanie podłoża, wykonanie instalacji). Bez tych narzędzi realizacja inwestycji mieszkaniowej byłaby niemożliwa lub znacznie utrudniona. Charakter wydatku: ustawa o PIT nie zawiera zamkniętego katalogu wydatków. Skoro za wydatek na cele mieszkaniowe uznaje się zakup materiałów budowlanych, to za taki sam wydatek należy uznać koszt narzędzi niezbędnych do ich przetworzenia i wbudowania, o ile służą one realizacji tej konkretnej inwestycji.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 5, wydatki poniesione na pomiary geodezyjne i badanie terenu geosondą, usługi kartograficzne, opłaty urzędowe związane z procesem budowlanym oraz koszty biura architektonicznego (projektu) stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Związek z budową: zgodnie z ustawą, wydatkami na cele mieszkaniowe są m.in. wydatki na budowę własnego budynku mieszkalnego. Proces budowy jest przedsięwzięciem złożonym, a poniesienie kosztów, takich jak projekt architektoniczny czy badania gruntu jest prawnym i technicznym wymogiem niezbędnym do rozpoczęcia i realizacji inwestycji. Charakter wydatków: pomiary geodezyjne, mapy do celów projektowych oraz badania geosondą są integralną częścią dokumentacji projektowej, bez której uzyskanie pozwolenia na budowę i realizacja inwestycji mieszkalnej byłaby niemożliwa. Koszty administracyjne: opłaty urzędowe (np. za wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę) są nierozerwalnie związane z procesem nabycia uprawnień do budowy własnego lokum, co wpisuje się w cel ustawowy zwolnienia. Cel mieszkaniowy: ponieważ docelowym efektem tych wydatków jest powstanie budynku, w którym będzie Pani realizowała własne potrzeby mieszkaniowe, koszty te powinny być uznane za uprawniające do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej w 2025 r.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 6, tak.
Uzasadnienie
Usługa pośrednika była niezbędna do finalizacji zakupu konkretnej działki pod budowę domu, gdyż sprzedający mieli podpisaną umowę wyłączności, bez tego wydatku nabycie nieruchomości realizującej cele mieszkaniowe nie doszłoby do skutku.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 7, tak.
Uzasadnienie:
Opłaty notarialne: są one niezbędnym i nierozerwalnym kosztem nabycia nieruchomości. Bez sporządzenia aktu notarialnego przeniesienie własności nie jest prawnie skuteczne, a zatem wydatek ten jest bezpośrednio związany z nabyciem gruntu na własne cele mieszkaniowe. Interpretacje z 2025 r. często potwierdzają, że koszty notarialne, sądowe oraz podatek PCC przy zakupie nowej nieruchomości mieszczą się w katalogu wydatków na własne cele mieszkaniowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Źródła przychodów
Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.
Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określany jest zgodnie z normami prawa cywilnego.
Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Kwestie dotyczące prawa wieczystego użytkowania uregulowane zostały w ustawie Kodeks cywilny. Przepis art. 232 § 1 tej ustawy stanowi, że:
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym.
W świetle art. 233 ww. ustawy:
W granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać.
W myśl art. 234 ustawy Kodeks cywilny:
Do oddania gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.
Stosownie do art. 235 § 2 ww. ustawy:
Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.
Przepis art. 237 ww. ustawy stanowi, że:
Do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.
Użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym, którego przedmiotem, zgodnie z art. 232 § 1 Kodeksu cywilnego może być grunt stanowiący własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Jest to prawo na rzeczy cudzej, jednak zakres i sposób określenia treści tego prawa zbliża je bardziej do prawa własności niż praw rzeczowych ograniczonych. Ponadto, na podstawie wyraźnych odesłań w art. 234 i art. 237 Kodeksu cywilnego do ww. prawa stosuje się odpowiednio przepisy o własności nieruchomości.
Granice prawa użytkowania wieczystego są wyznaczane przez ustawy, zasady współżycia społecznego oraz umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Uprawnienie do wyłącznego korzystania z gruntu przez użytkownika wieczystego gruntu jest skuteczne wobec osób trzecich, a także właściciela gruntu, chyba że umowa o której mowa wyżej zawiera odrębne uregulowania dotyczące uprawnień właściciela.
Użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym, podlega dziedziczeniu oraz egzekucji. Użytkownik wieczysty może więc rozporządzać swoim prawem zarówno w drodze czynności prawnej inter vivos jak i mortis causa. Nie można być natomiast jednocześnie właścicielem i użytkownikiem wieczystym gruntu, ponieważ nabycie prawa własności przez użytkownika wieczystego gruntu prowadzi do wygaśnięcia użytkowania wieczystego (Kodeks cywilny, Komentarz pod red. Krzysztofa Pietrzykowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1997).
Możliwe jest jednak przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, przysługującego osobom fizycznym będącym dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi, w prawo własności. Przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności jest tylko zmianą formy prawnej faktycznego prawa do nieruchomości.
Oznacza to, że w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, w sytuacji kiedy podatnik pierwotnie nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu, a następnie prawo to zostało przekształcone w prawo własności, dla celu określenia upływu pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych istotne znaczenie ma moment nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu.
W omawianym przypadku pięcioletni termin należy więc liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nabyła Pani prawo wieczystego użytkowania gruntu (działki) i dokonała zakupu budynku wzniesionego na tym gruncie, tj. od końca 2016 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, sprzedaż przez Panią w 2021 r. nieruchomości, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ została dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca 2016 r., w którym nastąpiło nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntu (działki) i zakup budynku wzniesionego na tym gruncie.
Odpłatne zbycie nieruchomości
W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Przychodem z odpłatnego zbycia jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, o ile odpowiada wartości rynkowej, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.
Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
W myśl art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Z kolei, jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
W myśl natomiast art. 30e ust. 7 ww. ustawy:
W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
Zwolnienie podatkowe
Dochód ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy – może jednak zostać objęty zwolnieniem z opodatkowania przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:
dochód zwolniony = D × W/P
gdzie:
D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa,
W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa.
Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, zostały enumeratywnie wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:
1) wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
‒ położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zgodnie z art. 21 ust. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
W myśl art. 21 ust. 26 ww. ustawy:
Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Natomiast stosownie do art. 21 ust. 28 ww. ustawy:
Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
‒ przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Wskazuję w tym miejscu, że ulgi i zwolnienia są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Tym samym podkreślenia wymaga fakt, że tylko określone zdarzenia prawne, bądź spełnienie określonych przesłanek, od których ustawodawca uzależnia prawo do zwolnienia z opodatkowania, skutkuje zwolnieniem przychodu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że w prawie podatkowym w stosunku do wszelkich ulg i zwolnień zabronione jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów.
Z istoty rozwiązania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i określonych praw majątkowych nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym została ona dokonana, na wskazane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy własne cele mieszkaniowe.
Możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego
Katalog wydatków stanowiących własne cele mieszkaniowe wskazany w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter zamknięty – jest to wyliczenie enumeratywne. Ustawodawca formułując przedmiotowe zwolnienie w sposób jednoznaczny wskazał cele mieszkaniowe, których realizacja pozwala na zwolnienie z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia. Takimi celami mogą być m.in. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych); nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c ww. ustawy); budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ww. ustawy); rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub adaptacja na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. e ww. ustawy).
W przypadku nabywania gruntu, w ramach realizacji własnych celów mieszkaniowych, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że nabywany grunt w dacie nabycia lub najpóźniej w terminie o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma nadawać się do zabudowy budynkiem mieszkalnym. Zwolnienie dotyczy bowiem nabycia gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, a nie jakiegokolwiek gruntu, w tym np. rekreacyjnego czy rolnego.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje, jaki grunt jest gruntem pod budowę budynku mieszkalnego, ani co oznacza zmiana przeznaczenia gruntu na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, uprawniająca do skorzystania ze zwolnienia. W związku z tym, konieczne jest odniesienie się w tym zakresie, do przepisów zawartych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.).
W myśl art. 4 ust. 1 powołanej ustawy:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do przepisu art. 4 ust. 2 tej ustawy:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy:
Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Gruntami pod budowę budynków mieszkalnych są przede wszystkim działki budowlane. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ilekroć w ustawie jest mowa o „działce budowlanej” - należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
Charakter gruntu może zatem wynikać z przeznaczenia jakie zostało mu nadane w planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy, która w sytuacji, gdy dla danego terenu nie został uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego określa sposób zagospodarowania i zabudowy terenu.
Skoro zatem – jak wskazała Pani w opisie sprawy – dla działek nr A/1 i nr B/4 w 2022 r. uzyskała Pani decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której opisywana jest akceptacja budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych i garażu, a zatem w ustawowym terminie (tj. do 31 grudnia 2024 r.), grunt posiadał przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, to stwierdzam, że wydatki poniesione przez Panią na opłatę za pośrednictwo w zakupie działki gruntu pod budowę budynku mieszkalnego i opłaty notarialne związane z zawarciem umowy nabycia działki, można uznać za wydatki na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w odniesieniu do pytań nr 6 i nr 7 Pani stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Do celów mieszkaniowych wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a, d i e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania z analizowanego zwolnienia, ustawodawca zakwalifikował m.in. wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego i gruntu, budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego oraz rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego.
Wyjaśnienia wymaga, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji „budynku”, dlatego też zasadnym jest odwołanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.).
I tak, zgodnie z art. 3 pkt 1, 2, 2a, 6, 7, 7a, 8 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;
2) budynku – należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym – należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku;
6) budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;
7) robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego;
7a) przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego;
8) remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Ponadto, zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane:
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Jak stanowi art. 71 ust. 6 ww. ustawy:
Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych:
1) objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) objętych obowiązkiem zgłoszenia - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-3.
Ponadto, należy zauważyć, że w dniu 14 października 2021 r. została wydana przez Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej interpretacja ogólna z dnia 13 października 2021 r., Nr DD2.8202.4.2020, w sprawie stosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z kwalifikacją niektórych wydatków poniesionych na remont i wykończenie nieruchomości jako wydatków stanowiących realizację celu mieszkaniowego.
Zgodnie z powyższą interpretacją ogólną, dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, uznano, że wydatki poniesione na zakup i montaż:
a) kuchenki gazowej, kuchenki elektrycznej lub gazowo-elektrycznej, płyty indukcyjnej, płyty ceramicznej, piekarnika, zmywarki, pralki, lodówki – w zabudowie lub wolnostojących,
b) szafki stanowiącej element mocowania umywalki będącej kompletem z tą umywalką,
c) oświetlenia sufitowego i ściennego wewnętrznego, w tym taśm LED i oczek halogenowych, z wyłączeniem lamp wolnostojących,
d) okapów kuchennych – wyciągów i pochłaniaczy, w tym okapu podszafkowego,
e) mebli, które charakteryzuje trwały związek z obiektem budowlanym lub jego częścią (lokalem), wykonanych na indywidualne zlecenie, tj. szafy wnękowe, pawlacze, zabudowa garderoby,
f) mebli w zabudowie kuchennej, tj. zabudowa kuchenna „pod wymiar” i zabudowa kuchenna wolnostojąca
– mieszczą się w pojęciu wydatków na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak wskazano w ww. interpretacji ogólnej:
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe.
Rodzaje wydatków realizowanych w ramach celów mieszkaniowych określa art. 21 ust. 25 ustawy PIT.
Dla celów niniejszej interpretacji ogólnej są istotne wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy PIT, tj. wydatki poniesione na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.
Ponadto, w odniesieniu do wydatków na zakup materiałów budowlanych, wskazać należy, że dla skorzystania z przedmiotowego zwolnienia w przypadku tych wydatków, niezbędne jest też w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykorzystanie zakupionych materiałów budowlanych do budowy. Samo gromadzenie materiałów budowlanych, bez ich faktycznego wykorzystania do budowy w ustawowym terminie, nie daje prawa do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak wynika z opisu sprawy, w 2022 r. zakupiła Pani kontener socjalny, który w dniu zakupu:
· nie był trwale związany z gruntem;
· mógł zostać odłączony od podłoża i przeniesiony w inne miejsce w tej samej postaci;
· jego przeniesienie nie wiązało się z pracami ziemnymi na miejscu sprzedaży, natomiast na miejscu wstępnego postawienia go na działce przy użyciu auta specjalistycznego z (…).
Ustawodawca w katalogu wydatków uprawniających do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a, d i e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyraźnie wskazał rodzaj budynku, którego nabycie bądź budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa, remont lub adaptacja uprawniają do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia.
I tak, w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a i d wymieniony został „budynek mieszkalny”, a w lit. e – „budynek niemieszkalny”.
Natomiast kontener socjalny, który nie jest trwale związany z gruntem, nie spełnia definicji budynku (w tym budynku mieszkalnego), zawartej w ustawie Prawo budowlane. A w rezultacie, skoro nie spełnia definicji „budynku” w myśl ustawy Prawo budowlane, to nie stanowi również „budynku mieszkalnego” ani „budynku niemieszkalnego”, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a, d i e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego, zakup kontenera socjalnego niepołączonego trwale z gruntem, nie stanowi wydatku poniesionego na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w odniesieniu do pytania nr 1 Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Również wydatki poniesione przez Panią na: drewno kantówki/deski, stal, wkręty, śruby, kleje do styropianu, pianki montażowe, styropian izolacyjny, blachodachówkę, parapety, okna, drzwi, terakotę, płyty ścienne, płyty OSB, przewody elektryczne, gniazda i przełączniki, szambo, kanalizację – rury, odpływy, wkręty, bojler, rekuperację, bloczki, beton, membrany izolacyjne, deski elewacyjne, impregnaty do drewna, ogrzewanie podłogowe, wyposażenie stałej zabudowy takiej jak szafy na wymiar/drzwi do łazienki, kabinę prysznicową, umywalkę z szafką do łazienki, szafkę wiszącą trwale związaną ze ścianą, meble kuchenne w zabudowie stałej, panele ścienne i podłogowe, glazurę – związane z przebudową, a także koszt wynajmu toalety zewnętrznej na czas budowy i doprowadzenia kanalizacji do adaptowanego kontenera, koszt najmu sprzętu specjalistycznego takiego jak: otwornica, zagęszczarka, łata wibracyjna, maszynka do cięcia styropianu, a także na pomiary geodezyjne i badanie terenu geosondą, usługi kartograficzne oraz opłaty urzędowe i koszt biura architektonicznego, nie można uznać za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skoro bowiem wydatki poniesione na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę mają dotyczyć m.in. własnego budynku mieszkalnego lub własnego budynku niemieszkalnego, budowę lub remont – własnego budynku mieszkalnego, natomiast na adaptację – własnego budynku niemieszkalnego, to ww. wydatki związane z adaptacją/przebudową kontenera socjalnego na cele mieszkalne, który w dacie adaptacji/przebudowy na cele mieszkalne nie stanowił budynku w rozumieniu ustawy Prawo budowlane – a zatem również nie stanowił budynku niemieszkalnego ani budynku mieszkalnego, o których mowa m.in. w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d i e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ww. wydatki związane z remontem kontenera, który po związaniu go z gruntem nie uzyskał do 31 grudnia 2024 r. statusu budynku mieszkalnego (w odpowiedzi na wezwanie nie wskazała Pani czy i kiedy złożyła Pani w starostwie powiatowym lub do prezydenta miasta na prawach powiatu wniosek w sprawie zmiany sposobu użytkowania kontenera socjalnego na budynek mieszkalny wskazując przy tym w opisie stanu faktycznego, że adaptacja kontenera została rozpoczęta we wrześniu 2024 r. i pozostaje w trakcie legalizacji, natomiast pozwolenie na budowę dotyczące zgody na przeprowadzenie prac adaptacyjnych uzyskała Pani w listopadzie 2025 r.) – nie stanowią wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie ma do nich zastosowania interpretacja ogólna z dnia 13 października 2021 r., Nr DD2.8202.4.2020.
Przy czym, wydatek na wynajem toalety nie jest wydatkiem bezpośrednio związanym z budynkiem mieszkalnym, nie spełnia więc dyspozycji zawartej w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Koszty związane z wydatkami na toaletę stanowią element infrastruktury budowlanej, który ma na celu zapewnienie wygody i higieny pracowników na terenie budowy.
Zatem, w odniesieniu do pytań nr: 2, 3, 4, 5 Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Podsumowanie
Reasumując, mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że sprzedaż przez Panią w 2021 r. zabudowanej nieruchomości, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ została dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca 2016 r., w którym nastąpiło nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntu (działki) i zakup budynku wzniesionego na tym gruncie.
Wydatkowanie tego przychodu, w części przeznaczonego na opłatę za pośrednictwo w zakupie działki gruntu pod budowę budynku mieszkalnego i opłaty notarialne związane z zawarciem umowy nabycia działki, stanowi wydatki na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega zwolnieniu z opodatkowania na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy.
Natomiast, wydatkowanie tego przychodu, w części przeznaczonego na zakup kontenera socjalnego niepołączonego trwale z gruntem, nie stanowi wydatku poniesionego na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Również wydatkowanie tego przychodu, w części przeznaczonego na: drewno kantówki/deski, stal, wkręty, śruby, kleje do styropianu, pianki montażowe, styropian izolacyjny, blachodachówkę, parapety, okna, drzwi, terakotę, płyty ścienne, płyty OSB, przewody elektryczne, gniazda i przełączniki, szambo, kanalizację – rury, odpływy, wkręty, bojler, rekuperację, bloczki, beton, membrany izolacyjne, deski elewacyjne, impregnaty do drewna, ogrzewanie podłogowe, wyposażenie stałej zabudowy takiej jak szafy na wymiar/drzwi do łazienki, kabinę prysznicową, umywalkę z szafką do łazienki, szafkę wiszącą trwale związaną ze ścianą, meble kuchenne w zabudowie stałej, panele ścienne i podłogowe, glazurę – związane z przebudową, oraz wynajem toalety zewnętrznej na czas budowy i doprowadzenia kanalizacji do adaptowanego kontenera, najem sprzętu specjalistycznego takiego jak: otwornica, zagęszczarka, łata wibracyjna, maszynka do cięcia styropianu, a także na pomiary geodezyjne i badanie terenu geosondą, usługi kartograficzne oraz opłaty urzędowe i koszt biura architektonicznego, nie stanowi wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na warunkach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo