Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1042.2025.2.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 10 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 5 stycznia 2026 r. (data wpływu 13 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:…

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:…

3)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:…

4)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:…

Opis stanu faktycznego

… października 2009 r. … (Zainteresowany będący stroną postępowania) wraz z …, … oraz … (Zainteresowanymi niebędącymi stronami postępowania), tj. małżonkowie … i … oraz Ich syn z żoną zawarli z poprzednikiem prawnym banku ... z siedzibą w … (dalej: „Bank”) umowę kredytu mieszkaniowego … nr …. Kredyt ten został udzielony w celu sfinansowania własnego celu kredytobiorców. Kredyt ten został udzielony w polskich złotych, ale indeksowany kursem CHF, w wysokości 242 000 zł, na okres 20 lat. Kredyt został zabezpieczony ustanowieniem hipoteki kaucyjnej. Na mocy umowy Zainteresowanym została wypłacona kwota kredytu w wysokości 242 000 zł przeznaczona na sfinansowanie własnego celu mieszkaniowego.

Kredyt został zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową, służącą do chwili obecnej własnym celom mieszkaniowym, w szczególności nieruchomość ta nie służy celom działalności.

W związku z tym, że umowa zawierała niedozwolone zapisy umowne złożony został pozew przeciwko Bankowi do Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w … o ustalenie nieważności umowy i zwrot nienależnie pobranych od Zainteresowanych świadczeń pieniężnych. Przedmiotowe postępowanie zakończyło się wydaniem wyroku stwierdzającego nieważność umowy, przy czym Bank złożył apelację, która do dnia złożenia wniosku nie została rozpatrzona, a zatem wyrok stwierdzający nieważność zawartej umowy kredytowej jest nieprawomocny.

Zgodnie z zapisami widniejącymi w księgach rachunkowych Banku na dzień 29 października 2025 r. zadłużenie wynosiło 23 378,81 CHF, w tym kapitał (kwota pozostała do spłaty: 23 378,81 CHF), co po przeliczeniu na PLN po średnim kursie NBP z dnia 28 października 2025 r. wynosiłoby 107 035,21 zł (kwota określona w § 1 ust. 3 ugody).

W chwili obecnej Bank zaproponował zawarcie ugody w Sądzie, przy czym w związku z rozliczeniem umowy w ten sposób, że kredyt udzielony na podstawie umowy z … października 2009 r. zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia tej umowy stanowił kredyt złotowy udzielony na warunkach szczegółowo opisanych w projekcie ugody, z zachowaniem okresu kredytowania wynoszącego 20 lat, licząc od daty zawarcia umowy oraz z zachowaniem formy spłaty kredytu w ratach annuitetowych, poniesionych opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych, Bank stwierdził, że kwota zadłużenia kredytobiorców pozostająca do spłaty na dzień 29 października 2025 r. wynosiłaby 0 złotych (kwota określona w § 1 ust 8 ugody).

W konsekwencji Bank wskazał, że zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie 107 035,21 zł stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.

Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:

-     kapitał: 106 759 zł,

-     odsetki skapitalizowane: 0,00 zł,

-     odsetki zapadłe niespłacone: 0,00 zł,

-     odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 zł,

-     odsetki zawieszone: 0,00 zł,

-     odsetki bieżące: 276,21 zł.

W stosunku do tej kwoty Bank w ugodzie wskazał, że w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) zgodnie z § 1 ust. 9, po stronie kredytobiorców powstaje przychód, a zatem na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (PIT-11), przy czym kredytobiorcy potwierdzili stosownym oświadczeniem, że spełniają kryteria umożliwiające zastosowanie do tego przychodu rozporządzenia Ministra Finansów dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ponadto, Bank zaproponował zwrot następujących kwot:

-     kwoty dodatkowej 144 357,18 zł,

-     kwoty zł tytułem zwrotu potowy opłaty od pozwu,

-     37 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.

Należy podkreślić, że do dnia ugody sądowej z Bankiem (tj. 29 października 2025 r.) kredytobiorcy wpłacili na poczet spłat umowy kredytowej, na rzecz Banku kwotę ponad wypłaconego Im kapitału, tj. kwotę 144 357,18 zł (stąd pojawiła się kwota dodatkowa, do której zapłaty zobowiązał się Bank).

Bank zastosował w ugodzie określenie, że umarza zadłużenie (zwalnia z części długu), pomimo nadpłaty ponad kwotę wypłaconego kapitału z tego względu, że punktem wyjścia stanowiska Banku jest kwota, którą hipotetycznie kredytobiorcy uiściliby na rzecz Banku do 2029 r., gdyby umowa nie zawierała klauzuli niedozwolonych i nie doszłoby do Ugody sądowej. Wówczas przez kolejne lata kredytobiorcy musieliby spłacać kredyt, aż do zapłaty całości kwoty opisanej przez Bank jako kwota umorzona.

Według Banku to pozostałe zadłużenie wynosiłoby jeszcze 23 378,81 CHF (w dniu podpisania ugody, tj. 29 października 2025 r. po przeliczeniu na polskie złote Bank podał kwotę 107 035,21 zł).

Opisane zadłużenie z tytułu salda kredytu i odsetek wynikało ze stosowania przez Bank niedozwolonych praktyk, z powodu których Bank został pozwany do Sądu oraz coraz wyższego kursu franka szwajcarskiego, co zakończyło się podpisaniem ugody sądowej.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Kredyt mieszkaniowy zaciągnięty … października 2009 r. został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów (...).

Zgodnie z zawartą umową o kredyt mieszkaniowy, wszyscy kredytobiorcy (tj. …, …, … i …) odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości.

Zabezpieczenie hipoteczne zostało ustanowione na nieruchomości, której zakup został sfinansowany przedmiotowym kredytem oraz dodatkowo na własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego stanowiącego własność … i ….

Z przedmiotowej umowy kredytowej wprost wynika, że ww. kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przedmiotowej umowie kredytowej jako cel jego zaciągnięcia zostało wpisane: finansowanie własnego celu mieszkaniowego kredytobiorcy, tj. zakup lokalu mieszkalnego położonego: …, …, Księga wieczysta nr ….

Kredyt, o którym mowa we wniosku, został przeznaczony w całości na cele wskazane w umowie kredytowej, co wynika wprost z umowy kredytowej.

Nieruchomość, która została sfinansowana przedmiotowym kredytem jest położona w …, została nabyta w dniu 2 listopada 2009 r.

Właścicielem nabytej nieruchomości są: … i ….

W przedmiotowej nieruchomości własne cele mieszkaniowe były i są realizowane przez … i ….

Przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Celem inwestycji mieszkaniowej było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, tj. … i ….

Ugoda sądowa została podpisana na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania cywilnego (art. 10 oraz art. 223 Kodeksu cywilnego) oraz na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 917 Kodeksu cywilnego), przy czym w treści ugody wprost wskazane zostało, że nie stanowi ona odnowienia w rozumieniu art. 506 Kodeksu cywilnego.

Z treści ugody sądowej z Bankiem wprost wynika, że umowa kredytowa jest ważna i wiążąca strony, lecz strony zmieniają jej treść w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej w celu uchylenia stanu niepewności co do roszczeń wynikających z przedmiotowej umowy.

Umorzenie części wierzytelności (zadłużenia pozostałego do spłaty przy przeliczeniu kwoty zadłużenia według CHF) dotyczyło wszystkich współkredytobiorców, ponieważ ponosili oni solidarną odpowiedzialność za spłatę kredytu.

W ramach ugody nastąpiło „przewalutowanie” przedmiotowego kredytu, stąd oświadczenie Banku o zwolnieniu kredytobiorców z długu dotyczyło zwolnienia z długu wyliczonego pierwotnie w oparciu o CHF.

Żaden ze współkredytobiorców (Zainteresowanych) w przeszłości nie korzystał z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 592 ze zm.).

Kwota 144 357,18 zł, która została wypłacona Zainteresowanym w wyniku zawarcia ugody stanowiła zwrot środków uprzednio wpłaconych do Banku, które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi.

Kwota 144 357,18 zł wypłacona Zainteresowanym nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, czyli nie jest to dodatkowe przysporzenie wynikające z proponowanej ugody.

Kwota 144 357,18 zł nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Zainteresowanych od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.

Kwota 37 800 zł (stanowiąca zwrot kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje) oraz kwota 1 000 zł (stanowiąca zwrot połowy opłaty sądowej poniesionej od pozwu), które Bank zawrócił Zainteresowanym, są równe kwocie poniesionych opłat i nie przewyższają faktycznie poniesionych przez Zainteresowanych wydatków z tego tytułu.

Ustawowa wspólność małżeńska istniała w małżeństwie … i … oraz w małżeństwie Ich syna od początku zwarcia związków małżeńskich do chwili obecnej (w żadnym z tych małżeństw nigdy nie była ustanawiana rozdzielność majątkowa małżeńska).

Pytania

1.  Czy na podstawie obowiązujących przepisów, przewidziane w projekcie ugody kwoty, które Bank planuje kredytobiorcom zwrócić, tj.: 144 357,18 zł tytułem powstałej różnicy między kwotą udzielonego kapitału kredytu a kwotą wpłaconą na poczet spłaty kredytu oraz koszty procesu, tj. 1 000 zł tytułem zwrotu połowy opłaty od pozwu, a także 37 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje, nie będą stanowić przychodu i w związku z tym kredytobiorcy będą zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?

2.  Czy umorzenie przez Bank zadłużenia kredytobiorców (zwolnienie z długu w zakresie kwoty pozostałego kapitału) w wysokości: 23 378,81 CHF (w dniu zawarcia ugody kwota została przeliczona na walutę polską po kursie średnim NBP i wyniosła 107 035,21 zł) jest objęte zwolnieniem z podatku dochodowego od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Przedstawiając własne stanowisko kredytobiorców, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega co do zasady każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Podkreślić należy przy tym, że dla celów podatkowych przyjmuje się co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

A zatem, uzasadniając stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania nr 1 wskazać należy, że w Ich ocenie, przewidziane w ugodzie płatności ze strony Banku (wyszczególnione w pytaniu nr 1), nie stanowią przychodu przysparzającego Zainteresowanym majątku i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie przepisów prawa podatkowego wymienionych, albowiem wypłata środków wynikających z ugody stanowi jedynie odzyskanie nadpłaconych środków, a nie uzyskanie dodatkowego dochodu.

Natomiast zapłata kwot odpowiadających kosztom ma charakter zwrotu wydatków poniesionych przez kredytobiorców.

Zgodnie bowiem z definicją dochodu zawartą w art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Kluczowe jest więc zatem, że kwota, którą Bank zamierza kredytobiorcom zwrócić stanowi nadpłatę powstałą z różnicy między kwotą udzielonego Im kapitału kredytu a kwotą wpłaconą na poczet spłaty tego kredytu.

A zatem, skoro kwota, którą Zainteresowani otrzymają od Banku w wyniku zawartej ugody stanowi nadpłatę kredytu, to jej otrzymanie nie spowoduje po Ich stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Ich przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po stronie Zainteresowanych obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

W przypadku kosztów zastępstwa procesowego należy odnieść się do art. 98 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Tak więc, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę, a w konsekwencji zwrot przez Bank kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy kwoty od pozwu, w ramach zawartej ugody − nie spowoduje powstania po stronie Zainteresowanych przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrócone Zainteresowanym koszty zastępstwa procesowego oraz opłata od pozwu nie będą stanowiły przysporzenia i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów postępowania sądowego nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Zainteresowanych wydatków − nie będą więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych, otrzymane kwoty tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty od pozwu będą obojętne podatkowo.

W odniesieniu do pytania nr 2, w ocenie Zainteresowanych, przewidziane w ugodzie zwolnienie z długu (umorzenie zadłużenia w wysokości 23 3781,81 CHF) nie powinno być opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albowiem Zainteresowani spełniają warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r., poz. 102). Kredyt mieszkaniowy został bowiem zaciągnięty przez kredytobiorców na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, a Zainteresowani nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Co do zasady, otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo, jednakże przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W konsekwencji umorzoną kredytobiorcom kwotę wierzytelności z tytułu części kredytu hipotecznego, stanowiącą pozostały do spłaty kapitał wraz odsetkami należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże, z uwagi na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.), opisana w treści wniosku kwota podlegająca umorzeniu na podstawie postanowień ugody, winna zostać objęta tym rozporządzeniem, ponieważ Zainteresowani spełniają wskazane w nim warunki.

Zaniechanie poboru podatku znajduje bowiem zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Kredyt został bowiem zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a uzyskane środki pieniężne w całości zostały wykorzystane na tę inwestycję. Kredyt został zabezpieczony hipotecznie. W ramach ugody, która zawarta została 29 października 2025 r. Bank umorzy kredytobiorcom wierzytelność z tytułu części kredytu pozostałego do spłaty, tj. pozostały do spłaty kapitał wraz z odsetkami w kwocie 23 378,81 CHF (w dniu podpisania ugody stanowiącą kwotę 107 035,21 zł).

A zatem, mimo że umorzenie przez Bank części ww. zadłużenia w kwocie 23 378,81 CHF z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2009 r., stanowić będzie dla Zainteresowanych przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to do tego przychodu (wynikającego z umorzenia pozostałego do spłaty zadłużenia, stanowiącego kapitał wraz z odsetkami) zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Zainteresowani spełniają bowiem przesłanki umożliwiające skorzystanie z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Stosownie natomiast do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego … października 2009 r. wyjaśnić należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Tym samym, umorzona Państwu na podstawie ugody z dnia 29 października 2025 r. kwota wierzytelności (kwota kapitału i odsetek) z tytułu zaciągniętego … października 2009 r. kredytu mieszkaniowego, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 102 ze zm.):

Z kolei § 3 ww. rozporządzenia zmieniony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1912), które weszło w życie 24 grudnia 2024 r. stanowi, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia zmieniony ww. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. stanowi, że:

W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:

Natomiast zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ww. rozporządzenia:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że

·      … października 2009 r. zawarli Państwo, tj. …, …, … oraz … w Banku umowę kredytu mieszkaniowego celem finansowania nabycia nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego położonego w …,

·      zgodnie z zawartą umową o kredyt, wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości,

·      właścicielami nabytej 2 listopada 2009 r. nieruchomości są: … i …, którzy realizują w niej własne cele mieszkaniowe,

·      zabezpieczenie hipoteczne zostało ustanowione na nieruchomości, której zakup został sfinansowany ww. kredytem oraz dodatkowo na własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego stanowiącego własność … i …,

·      kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,

·      celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięty został ww. kredyt, było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego,

·      29 października 2025 r. wszyscy kredytobiorcy zawarli ugodę z Bankiem, w wyniku której m.in. nastąpiło umorzenie części wierzytelności, tj. pozostałego do spłaty zadłużenia wynikającego z umowy kredytowej zawartej z Bankiem,

·      w przeszłości żaden ze współkredytobiorców (Zainteresowanych) nie korzystał z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 592 ze zm.)

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w § 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych.

W świetle przepisów określających katalog wydatków sfinansowanych z kredytu hipotecznego objętych zaniechaniem poboru podatku dochodowego, nabycie lokalu mieszkalnego wypełnia przesłankę do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów.

W konsekwencji, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego … października 2009 r., która została Państwu umorzona przez Bank (kwota kapitału i odsetek) na podstawie ugody zawartej 29 października 2025 r., stanowi dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności (kwoty kapitału i odsetek) z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. W konsekwencji, od ww. przychodu uzyskanego w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu ww. kredytu mieszkaniowego, nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty z tytułu zawarcia ugody z bankiem

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania wskazanej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że na mocy ugody zawartej 29 października 2025 r. pomiędzy Państwem a Bankiem, Bank zwróci na Państwa rzecz kwotę 144 357,18 zł. Do dnia zawarcia ugody sądowej z Bankiem kredytobiorcy wpłacili na poczet spłat umowy kredytowej, na rzecz Banku kwotę ponad wypłaconego Im kapitału, tj. kwotę 144 357,18 zł (stąd pojawiła się kwota dodatkowa, do której zapłaty zobowiązał się Bank). Wypłacona Państwu kwota 144 357,18 zł w wyniku zawarcia ugody stanowi zwrot środków uprzednio wpłaconych do Banku, które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi. Ww. kwota nie stanowi dla Państwa przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, czyli nie jest to dodatkowe przysporzenie wynikające z proponowanej ugody. Kwota 144 357,18 zł nie jest również wynagrodzeniem za odstąpienie przez Państwa od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank przedmiotowej kwoty, o której mowa we wniosku, nie spowodowała u Państwa powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie mają Państwo obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

Skutki podatkowe otrzymania zwrotu kwoty połowy opłaty od pozwu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego

Zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów procesu sądowego należy uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższa faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie wyroku zostały mu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów - nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

Skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem kosztów procesu (kwoty połowy opłaty od pozwu sądowego), to należy uznać, że zwrot ten nie stanowi dla Państwa przychodu. W konsekwencji, nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zwrotu przez Bank kwoty połowy opłaty od pozwu sądowego.

Ponadto, w związku z podpisaną przez Państwa 29 października 2025 r. ugodą, Bank wypłacił Państwu kwotę stanowiącą zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Zatem, w odniesieniu do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, skoro zostały poniesione z Państwa środków, a które Bank był zobowiązany zwrócić, zwrot ten także nie stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów nie wystąpiło po Państwa stronie realne przysporzenie majątkowe.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powodów, a następnie na podstawie ugody zostały im zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kwoty połowy opłaty od pozwu sądowego oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach ugody, którą zawarli Państwo z Bankiem 29 października 2025 r., nie spowodowała powstania u Państwa przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwrócone przez Bank kwoty nie przewyższają poniesionych przez Państwa wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie powoduje po Państwa stronie przysporzenia, wzrostu Państwa majątku. Otrzymane kwoty stanowią jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Państwa wydatków.

Pieniądze te nie są Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w związku z tym nie są Państwo zobowiązani do rozliczenia otrzymanych kwot dla celów podatkowych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

… (Zainteresowany będący stroną postępowania) – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.