Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1107.2025.2.AKU

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe w części dotyczącej umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w części przeznaczonego na zakup lokalu mieszkalnego wraz z antresolą oraz prawidłowe w pozostałej części.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 28 stycznia 2026 r. (data wpływu 2 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 24 października 2008 r. została zawarta umowa kredytu na cele mieszkaniowe … Nr ….

Strony Umowy:

Pani A.A. obecnie …, adres zamieszkania: ul. …, …; aktualnie ul…, …;

Pani C.C., adres zamieszkania: ul. … m. …, …,

zwani Kredytobiorcami oraz

… z siedzibą w X …, ul. …, …, zwany dalej „Bankiem”.

Następnie Bank zaproponował ugodę pomiędzy stronami:

1)  … z siedzibą w …, przy al. …, …, zarejestrowanym w Sądzie Rejonowym dla …, … pod numerem KRS …, utworzonym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1988 r. w sprawie utworzenia … (Dz. U. z dnia 1 lipca 1988 r.), NIP …, o kapitale zakładowym i wpłaconym … zł, będący następcą prawnym …, zwanym dalej Bankiem oraz

2)  Panią A.A., ul. …, …,

3)  Panią C.C., ul. …, …,

zwani dalej łącznie „Kredytobiorcą” przy udziale Przystępującego do długu:

4)  Panem B.B., ul. …, …

zwanymi dalej łącznie „Stronami”.

W projekcie ugody wskazano, że Bank i Kredytobiorcę łączy umowa kredytu mieszkaniowego nr … z dnia 24 października 2008 r. wraz z ewentualnymi późniejszymi zmianami, zwana dalej „Umową” oraz umowa przystąpienia do długu zawarta dnia 15 lipca 2016 r. pomiędzy Bankiem a Przystępującym do długu.

Propozycja ugody obejmuje swoim zakresem personalnym Pana B.B. i Panią A.A., małżeństwo zamieszkujące w lokalu zakupionym za kredyt, którego dotyczy ugoda oraz Panią C.C. (matkę Pana B.B.), będącą kredytobiorcą, aktualnie nie korzystającą z lokalu zakupionego za kredyt. Z tym, że status Pana B.B. oraz Pani A.A. jest inny, gdyż kredytobiorcą jest Pani A.A., a Pan B.B. jedynie przystępującym do długu.

Sam lokal składa się z części mieszkalnej, antresoli oraz przysługującego właścicielowi prawa do korzystania z części powierzchni garażowej znajdującej się w budynku.

Dla pomieszczenia garażowego, w którym ma Pani prawo do korzystania z pomieszczenia, została ustanowiona odrębna księga wieczysta.

Dla antresoli nie została ustanowiona odrębna księga wieczysta.

W uzupełnieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiła Pani pytania Organu oraz swoje odpowiedzi:

a)  czy zaciągnięty w 2008 r. kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.); odp.: jest to kredyt hipoteczny na cele mieszkaniowe;

b)  czy kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów; odp.: tak (…);

c)  jaki dokładnie cel zaciągnięcia kredytu został wpisany w umowie kredytowej, zgodnie z treścią tej umowy; odp.: sfinansowanie kosztów budowy lokalu mieszkalnego wraz z antresolą oznaczonego symbolem … o planowanej powierzchni użytkowej 50,40 m² (plus powierzchnia antresoli 21,54 m²) usytuowanego na II piętrze budynku … … przy ul. … wraz z prawem do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr … o pow. użytkowej 15,48 m² przez A.A. w 50/100 części w udziale oraz C.C. w 50/100 części w udziale;

d)  czy kredyt, o którym mowa we wniosku, został w całości przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej – w przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać, na co faktycznie wydatkowane zostały środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu; odp.: w całości na cel wskazany w umowie kredytowej;

e)  czy wszyscy kredytobiorcy (w tym Pani) odpowiadają za spłatę ww. kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości; odp.: wszyscy kredytobiorcy (w tym Pani) wraz z Pani synem B.B. jako osobą przystępującą do długu odpowiadają solidarnie za spłatę kredytu;

f)   dokładną datę nabycia (zgodnie z aktem notarialnym) oraz miejsce położenia lokalu mieszkalnego z antresolą wraz z prawem do pomieszczenia garażowego, zakupionych ze środków uzyskanych z kredytu hipotecznego; odp.: data aktu notarialnego 18 lutego 2011 r. (Repertorium A nr …). Adres lokalu ul. …, …;

g)  czy w umowie kredytowej wyodrębniono kwotę kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego oraz kwotę kredytu zaciągniętego na zakup pomieszczenia garażowego; odp.: nie wyodrębniono kwoty;

h)  na jakiej konkretnie nieruchomości (prawie majątkowym) kredyt został zabezpieczony hipoteką; odp.: na zakupionej na kredyt nieruchomości ul. …, ..;

i)    kiedy została/zostanie zawarta ugoda z bankiem; odp.: nie została zawarta. Nie została wyznaczona data.

j)    czy w wyniku zawartej ugody z bankiem przedmiotowa umowa kredytu stała/stanie się nieważna; odp.: wg propozycji ugody umowa kredytowa zostanie rozwiązana (dokument nie stwierdza nieważności);

k)  czy w ramach ugody z bankiem nastąpi również „przewalutowanie” zaciągniętego kredytu; odp.: zapis umowy cytuje: „Bank zwalnia Przystępującego do długu oraz Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie) wynikającego z umowy, tj. w zakresie kwoty kapitału pozostającego do spłaty oraz odsetek, wynoszących łącznie 80 499,31 CHF, która to kwota wynosi 366 159,16 PLN (słownie: trzysta sześćdziesiąt sześć tysięcy sto pięćdziesiąt dziewięć złotych 16/100) według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 16.09.2025 wynoszącego 1 CHF = 4,5486 PLN, które zostały wskazane w ust. 3, a Przystępujący do długu oraz Kredytobiorca to zwolnienie z długu przyjmuje”.

l)    czy umorzenie przez bank zadłużenia z tytułu kredytu będzie dotyczyć wszystkich kredytobiorców – w tym Pani i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po stronie każdego z kredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług; odp.: umorzenie zadłużenia będzie skutkowało brakiem obowiązku spłacenia kredytu przez wszystkich kredytobiorców, w tym Pani, a w konsekwencji, także przez przystępującego do długu Pani syna B.B.;

m)w sytuacji zawarcia z bankiem ugody, proszę wskazać, co złoży się na kwotę, w stosunku do której zostanie Pani wraz z pozostałymi współkredytobiorcami zwolniona z długu, tj. czy będzie to: kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), prowizje, opłaty, koszty usług dodatkowych – w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty będzie wchodziła kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek? Proszę o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, wybierając spośród wyżej wskazanych kwot. odp.: W projekcie ugody stwierdzono: „1) Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy 15.000 PLN (słownie: piętnaście tysięcy złotych 00/100). Wypłacona kwota stanowi nadpłatę kredytu, którą Kredytobiorca wpłacił uprzednio na poczet spłaty zadłużenia z tytułu Umowy. Płatność nastąpi przelewem na rachunek bankowy należący do … sp. k. o numerze … w terminie 14 dni od zawarcia ugody.

2) Bank zwalnia Przystępującego do długu oraz Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie) wynikającego z umowy tj. w zakresie kwoty kapitału pozostającego do spłaty oraz odsetek, wynoszących łącznie 80.499,31 CHF, która to kwota wynosi 366.159,16 PLN (słownie: trzysta sześćdziesiąt sześć tysięcy sto pięćdziesiąt dziewięć złotych 16/100) według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 16.09.2025 wynoszącego 1 CHF — 4,5486 PLN, które zostały wskazane w ust. 3, a Przystępujący do długu oraz Kredytobiorca to zwolnienie z długu przyjmuje.

3) Bank zobowiązuje się wypłacić kwotę 10.800,00 PLN (słownie: dziesięć tysięcy osiemset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów prawnych, w toczącym się przed Sadem Okręgowym … postępowaniu o sygn. … na rachunek bankowy należący do … sp. k. o numerze …w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody.”

n)  czy celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięty został ww. kredyt było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

·      jednego gospodarstwa domowego albo

·      więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku, gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837); odp.: jednego gospodarstwa domowego; udział w nieruchomości darowała Pani synowi B.B. i nie zamieszkiwała w tym lokalu;

·      czy w przeszłości korzystała Pani z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 592 ze zm.); odp.: nie, nie korzystała Pani.

Pytanie

Czy ma Pani prawo do ulgi podatkowej polegającej na zaniechaniu poboru podatku dochodowego w oparciu o przepisy § 1 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. 2024.102), w związku z zawarciem ugody z bankiem, o której mowa w opisie stanu faktycznego?

Pani stanowisko w sprawie

Z analizy przepisów, w szczególności art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, wynika, że prawo do skorzystania z zaniechania poboru podatku, o którym mowa w § 1 rozporządzenia, jest uzależnione, między innymi, od realizacji własnych celów mieszkaniowych w lokalu zakupionym na kredyt podlegający ugodzie bankowej. Wykorzystywanie przez podatnika lokalu na własne potrzeby mieszkaniowe co do zasady polega na zamieszkiwaniu w lokalu (poza sytuacjami czasowej zmiany miejsca zamieszkania, np. w związku z pracą). W związku z faktem, iż podatniczka nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i brak zamieszkiwania nie jest krótkotrwałym, losowym zdarzeniem, to nie spełnia wymogu realizacji własnych celów mieszkaniowych w lokalu, który nabyty był za środki kredytu objętego ugodą bankową. Po zawarciu umowy kredytu przeniosła Pani w drodze darowizny swoje udziały na syna B.B.

Mając na uwadze powyższe, nawet spełnienie pozostałych warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nie skutkuje uzyskaniem prawa do skorzystania z ulgi podatkowej. Analiza kwoty przypadającej proporcjonalnie na garaż, posiadający odrębną księgę wieczystą, nie ma w tej sytuacji znaczenia. Podobnie odnośnie do antresoli, która nie stanowi wyodrębnionej części nieruchomości i nie posiada odrębnej księgi wieczystej, pomimo iż w tym przypadku wartość umorzenia kredytu przypadająca na antresolę podlegałaby uldze, to skoro Pani w ogóle nie przysługuje ulga, fakt ten nie ma znaczenia.

Z kolei, co do dodatkowych świadczeń wypłacanych na rzecz beneficjentów (15 000 PLN i 10 800 PLN) mamy do czynienia z przychodem, bez prawa do skorzystania z zaniechania poboru podatku. Jednak nie jest to tożsame z powstaniem obowiązku podatkowego, gdyż jeśli kwota ta stanowi jedynie wyrównanie wcześniej wpłaconych na rzecz banku kwot, to mamy do czynienia jedynie z wyrównaniem strat i nie będzie występował przychód podlegający opodatkowaniu. Podobnie można uznać, że zwrot nakładów na obsługę prawną jest jedynie wyrównaniem strat, nie przychodem.

Uzasadnienie stanowiska Strony

Planowana ugoda z bankiem, w chwili jej zawarcia, w swoim znaczeniu cywilnoprawnym stanowi umorzenie części długu. Wynika to z faktu, że według dokumentów bankowych kredytobiorcy są zadłużeni na kwotę 77 223,82 CHF plus 3 275,49 CHF, łącznie 80 499,31 CHF. Zgodnie z proponowaną ugodą bank umarza kwotę zadłużenia oraz wypłaca dodatkową gratyfikację pieniężną.

Umorzenie zobowiązań traktowane jest jako korzyść kredytobiorców, objęte regulacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Dokonując kwalifikacji tak uzyskanego przychodu, należy wskazać, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy PIT, przychody z nieodpłatnych świadczeń są traktowane jako przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy PIT. Oznacza to, że do tak powstałego przychodu stosujemy opodatkowanie według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy PIT. Rozliczenia podatkowego dokonuje się w zeznaniu podatkowym PIT-36 składanym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W tym samym terminie należy także uiścić należny podatek. Dodatkowo warto wskazać, że dochód z innych źródeł (w tym z nieodpłatnych świadczeń) podlega zsumowaniu z innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych.

Niemniej jednak, Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 11 marca 2022 r. zaniechał poboru podatku od niektórych dochodów związanych z kredytem mieszkaniowym. Zgodnie z § 1.1. zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku, gdy:

a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej:

2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje;

3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Zgodnie z ustępem 3 powyżej wskazanego przepisu w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Zgodnie z § 3: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednym z podstawowych warunków uzyskania ulgi podatkowej polegającej na zaniechaniu poboru podatku jest zawarcie umowy kredytowej na cel mieszkaniowy przed 15 stycznia 2015 r. oraz rzeczywiste wydatkowanie uzyskanych od banku kwot na cel zgodny z umową kredytu. W ugodzie bankowej strony potwierdzają te oba fakty.

Pozostałe warunki niezbędne do uzyskania prawa do ulgi (zaniechania poboru podatku) to, aby kredyt był zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz aby był zaciągnięty na wydatki o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Analizując zarówno umowę bankową jak i projekt ugody, należy stwierdzić, że te warunki zostały spełnione. Jednak to nie projekt ugody i sama umowa kredytowa powodują, że – Pani zdaniem – nie przysługuje Jej prawo do ulgi, ale fakt, że w lokalu nie zamieszkiwała, nie zamieszkuje i nie będzie zamieszkiwała. W tym lokalu mieszka Pani syn wraz z żoną.

Pozostaje jednak wątpliwość, czy zawarte w umowie kredytowej pomieszczenie garażowe oraz antresola można uznać za części składowe mieszkania, w stopniu umożliwiającym uznanie, że wydatek na ten cel jest równy wydatkowi na cel opisany w przepisach art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy. Jeśli te części budynku są nierozerwalnie związane z budynkiem mieszkalnym (nie stanowią osobnego obiektu), to Pani zdaniem, wydatki na ten cel są elementem składowym wydatków na cel mieszkaniowy.

Ustawa o podatku dochodowym nie wprowadza definicji pomocnych w tym zakresie, dlatego można skorzystać z ustawy o własności lokali, gdzie art. 2 ust. 4 tej ustawy stwierdza, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej „pomieszczeniami przynależnymi”.

W opisie umowy kredytowej mowa jest nie o nabyciu odrębnego garażu, ale o prawie do korzystania z części wspólnej z wyłączeniem innych osób. Części wspólne to korytarze, ale także pomieszczenia w przyziemiu potocznie zwane garażami. Jednak, Pani zdaniem, w sytuacji, gdy jest ustanowiona odrębna księga wieczysta dotycząca garażu, a tak było w tym przypadku, to można uznać, że wydatki w części przypadającej na garaż nie były powiązane z nabyciem lokalu mieszkalnego.

Reasumując, skoro pomieszczenie garażowe nie jest pomieszczeniem przynależnym do lokalu mieszkalnego, to nie mamy do czynienia z wydatkiem mieszkaniowym. Brak odrębnej księgi wieczystej co do antresoli i możliwości ustanowienia w obecnym stanie prawnym odrębnej księgi powoduje, że prawo do korzystania z antresoli nie może stanowić przedmiotu odrębnego obrotu. W takiej sytuacji, gdyby Pani podlegała co do zasady prawu do ulgi, to wyłączony byłby garaż, a niewyłączona proporcjonalnie antresola stanowiąca część składową lokalu mieszkalnego.

Drugim aspektem, który należy wziąć pod uwagę jest to, że wydatki z kredytu mają być przeznaczone na własny cel mieszkaniowy. W związku z powyższym samo zawarcie umowy kredytu mieszkaniowego nie musi oznaczać, że kredytobiorca będzie realizował własny cel mieszkaniowy w związku z realizacją wydatków pokrytych z kredytu. Skoro zatem, po zawarciu umowy kredytowej, wyzbyła się Pani udziału w nieruchomości na rzecz syna i nie zamieszkuje wraz z nim w przedmiotowym lokalu, to nie realizuje tam swoich potrzeb mieszkaniowych. A celem wprowadzenia ulgi w postaci zaniechania poboru podatku była pomoc przy realizacji potrzeb mieszkaniowych.

Przy ocenie stanowiska warto także odnieść się do statusu Pana B.B., który nie jest wymieniany jako kredytobiorca, a jedynie przystępujący do długu. Przystępujący do długu nie jest, co do zasady kredytobiorcą, a jedynie zobowiązanym do spłaty zobowiązań razem z dłużnikiem. W projekcie ugody używane jest pojęcie Stron ugody, bez definiowania tego pojęcia. Z treści zapisów ugody należy jednak uznać, że stronami ugody są Bank i Kredytobiorcy, czyli Pani C.C. i A.A.. Mąż Pani A.A. jest jedynie uczestnikiem, ale nie stroną. Skoro zatem nie jest stroną, to nie będzie też beneficjentem ugody, a tym samym, samo zaniechanie poboru podatku nie będzie jego dotyczyło. Status Pana B.B. w tej chwili jako nie będącego kredytobiorcą, nie może być utożsamiany z beneficjentem przychodu z umorzenia kredytu, gdyż umorzenie dotyczy kredytobiorców, a on nim nie jest. Dlatego jego osoba nie może być brana pod uwagę przy ustalaniu proporcji w jakiej Strony ugody korzystają z umorzonych środków.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych planowanego umorzenia Pani przez bank wierzytelności od zaciągniętego w 2008 r. kredytu mieszkaniowego, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Instytucja zwolnienia z długu uregulowana została w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu.

Dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie z długu jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zawarcie zwolnienia z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie.

Wobec tego na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kodeksu cywilnego, składają się dwa elementy:

1)  oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2)  akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Przy czym wskazuje się, że zwolnienie z długu może odnosić się do wierzytelności istniejących. Dopuszczalne jest także zwolnienie z długu przyszłego.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.

Tym samym stwierdzam, że wartość umorzonych Pani kwot wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipoteką (kwoty kapitału i odsetek), na podstawie ugody z bankiem, którą planuje Pani zawrzeć, będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w § 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych. Jednym z wydatków, wskazanym w ww. przepisie jest wydatkowanie środków na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu.

Należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego, zatem dla zdefiniowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048).

Stosownie do art. 2 ust. 2 ww. ustawy:

Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 4 ww. ustawy:

Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia.

Natomiast, w § 3 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690) została podana definicja antresoli, zgodnie z którą jest to:

W sytuacji, gdy pomieszczenia są ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowią odrębnej nieruchomości uregulowanej odrębną księgą wieczystą, wówczas można przyjąć, że jako całość stanowią lokal mieszkalny mieszczący się w katalogu wydatków, o którym mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, w świetle przepisów określających katalog wydatków sfinansowanych z kredytu mieszkaniowego objętych zaniechaniem poboru podatku dochodowego, nabycie lokalu mieszkalnego wraz z przynależną do niego antresolą spełnia ww. przesłankę.

Należy wskazać, że w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zrezygnowano z wymogu zaciągnięcia kredytu na „własne” cele mieszkaniowe ze względu na fakt, że zabezpieczone hipotecznie kredyty na cele mieszkaniowe zaciągane były niejednokrotnie przez osoby blisko ze sobą spokrewnione (np. rodzice na rzecz dzieci, w tym w charakterze współkredytobiorców, bez zamiaru zamieszkiwania razem z dziećmi).

Zatem, zaniechanie poboru podatku od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

-     kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

-     kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

-     kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

-     kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie;

-     kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

-     kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Z opisu wniosku i jego uzupełnienia wynika, że 24 października 2008 r. zawarła Pani w banku umowę o kredyt mieszkaniowy zabezpieczony hipotecznie, którego celem był sfinansowanie kosztów budowy lokalu mieszkalnego wraz z antresolą oraz prawem do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego przez Panią A.A. w udziale 50/100 części oraz przez Panią w udziale 50/100 części. Zaciągnięty kredyt został wydatkowany przez Panią na ww. cele. Umowa kredytu dotyczyła realizacji jednej inwestycji mieszkaniowej. Nigdy wcześniej nie korzystała Pani z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Kwota wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, umorzonych w związku z zawarciem ugody, obejmie kwotę kapitału i odsetek. Wyjaśniła Pani również, że swój udział w nieruchomości darowała Pani synowi B.B. i nie zamieszkiwała w tym lokalu.

Zatem, w Pani sytuacji, do dochodu z tytułu umorzenia ww. kredytu (kwoty kapitału i odsetek), w części przeznaczonego na zakup udziału w lokalu mieszkalnym wraz z antresolą, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. W odniesieniu do tej części umorzonej wierzytelności, będzie Pani spełniała wszystkie przesłanki wskazane w ww. rozporządzeniu, uprawniające do skorzystania z tego zaniechania.

Dla zastosowania ww. zaniechania bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, że nie mieszka Pani w zakupionym lokalu mieszkalnym ponieważ istotne jest, że przedmiotowy kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Warunkiem nie jest zamieszkiwanie w danej nieruchomości, a jedynie, by kredyt był przeznaczony na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

W tej części uznałem Pani stanowisko za nieprawidłowe ponieważ, wskazała Pani w nim, że: „W związku z faktem, iż podatniczka nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i brak zamieszkiwania nie jest krótkotrwałym, losowym zdarzeniem, to nie spełnia wymogu realizacji własnych celów mieszkaniowych w lokalu, który nabyty był za środki kredytu objętego ugodą bankową. Wnioskodawczyni po zawarciu umowy kredytu, przeniosła w drodze darowizny swoje udziały na syna B.B.. Mając na uwadze powyższe, nawet spełnienie pozostałych warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nie skutkuje uzyskaniem prawa do skorzystania z ulgi podatkowej.”

Natomiast, podkreślić należy, że wobec treści § 4 cytowanego rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych będzie miało zastosowanie tylko wówczas, gdy ugoda z bankiem, na mocy której dojdzie do ww. umorzenia wierzytelności, zostanie zawarta w okresie obowiązywania rozporządzenia, tj. do 31 grudnia 2026 r.

Przechodząc do kwestii dotyczącej umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w części przeznaczonego na zakup pomieszczenia garażowego posiadającego odrębną od lokalu mieszkalnego księgę wieczystą należy wskazać, że nie wszystkie wydatki, na sfinansowanie których został zaciągnięty kredyt mieszkaniowy (hipoteczny) uprawniają do zaniechania poboru podatku, o którym mowa w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Z przedstawionego przez Panią opisu sprawy wynika, że lokal mieszkalny i miejsce garażowe, mają oddzielne księgi wieczyste. Nie można więc uznać, że miejsce garażowe spełnia definicję „pomieszczenia przynależnego” nierozerwalnie związanego z zakupionym odrębnie lokalem mieszkalnym. Pomimo tego, że wspomniane miejsce garażowe znajduje się w budynku, co zakupiony lokal mieszkalny, to jednak w żadnym wypadku nie jest lokalem mieszkalnym, a więc nie służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych.

Zatem, w stosunku do przychodu, który Pani uzyska w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu sfinansowania tym kredytem zakupu miejsca garażowego, nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W konsekwencji, od przychodu, który powstanie w przypadku zawarcia ugody z bankiem, w związku z umorzeniem tej części kredytu hipotecznego, będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zatem, w tej części, uznałem Pani stanowisko za prawidłowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty dodatkowej z tytułu zawarcia ugody z bankiem

Jak stanowi art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy Prawo bankowe. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania wskazanej w ugodzie kwoty dodatkowej wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że na mocy planowanej ugody, bank dokona zwrotu kwoty 15 000 zł, która stanowi nadpłatę kredytu, którą kredytobiorca wpłacił uprzednio na poczet spłaty zadłużenia z tytułu umowy kredytowej.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank przedmiotowej kwoty dodatkowej, o której mowa we wniosku, nie spowoduje u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie Pani miała obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

W tej części uznałem Pani stanowisko za prawidłowe.

Skutki podatkowe otrzymania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

Zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Z opisu sprawy wynika, że w ramach ugody, którą planuje Pani zawrzeć, bank zobowiązał się wypłacić kwotę 10 800 zł, stanowiącą zwrot kosztów prawnych, w toczącym się przed Sądem postępowaniu. Kwota ta zostanie przekazana na rachunek bankowy kancelarii zajmującej się Pani obsługą prawną.

Zatem, w odniesieniu do zwrotu powyższych kosztów, jeśli zostały poniesione ze środków własnych, a które Bank zobowiązał się zwrócić, zwrot ten nie będzie stanowił przysporzenia majątkowego i nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów zastępstwa procesowego nie wystąpi po Pani stronie realne przysporzenie majątkowe.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane ze środków własnych, a następnie na podstawie ugody zostaną zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów zastępstwa procesowego w ramach ugody, która zostanie zawarta z bankiem, nie spowoduje powstania u Pani przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwrócona przez Bank kwota nie będzie przewyższać poniesionych przez Panią wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie spowoduje po Pani stronie przysporzenia, wzrostu Pani majątku. Otrzymana kwota będzie stanowić jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków.

Pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w związku z tym nie będzie Pani zobowiązana do rozliczenia otrzymanej kwoty dla celów podatkowych.

Wobec tego, w tej części również Pani uznałem stanowisko za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zastrzec, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście przedstawionego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

W odniesieniu do wskazanych przez Panią w opisie sprawy kwot, wyjaśnić należy, że Organ wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nie odnosi się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Ponadto, wskazuję, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 tej ustawy, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani i nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ..... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.