Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1110.2025.2.ACZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe w zakresie braku powstania przychodu z innych źródeł z tytułu umorzenia części zobowiązania kredytowego,
• prawidłowe w zakresie zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w odniesieniu do całego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego, w tym kwoty opłat i kosztów - o ile poniesienie opłat i kosztów, których kwoty zostaną umorzone, było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego i nie stanowiły one kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń,
• prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 2 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 7 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni zawarła 18 lutego 2008 r. z poprzednikiem prawnym Banku (…) ((…) SA), umowę kredytu mieszkaniowego, indeksowanego do waluty CHF.

Bank na etapie przedsądowym zaproponował zawarcie ugody, na mocy której Wnioskodawczyni i Bank zrzekają się dalszych roszczeń wobec siebie, a Bank umorzy i zwolni z długu Wnioskodawczynię i Jej męża (według salda zadłużenia na dzień 6 października 2025 r. zadłużenie wynosiło 162 050,74 zł według kursu z 6 października 2025 r.). Dodatkowo, Wnioskodawczyni i drugi kredytobiorca zapłaci na rzecz Banku kwotę 10 000 zł tytułem rozliczenia.

Wnioskodawczyni zamieszkała w kredytowanej nieruchomości (mieszkaniu położonym w (…)) w 2009 r., mieszkała tam do 20 sierpnia 2020 r. W 2020 r. z powodu budowy trasy (…) wydano decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej nabyty przez Wnioskodawczynię spadek za odszkodowaniem. Nieruchomość ta składała się z domu i części działki. Wnioskodawczyni była zwolniona z podatku dochodowego – wypłacone odszkodowanie nie było opodatkowane i zostało przeznaczone m.in. na zakup innej nieruchomości – domu w (…), gdzie Wnioskodawczyni obecnie zamieszkuje. W związku z powyższym, kredytowana nieruchomość od 2021 r. do 2022 r. oraz od maja 2025 r. jest wynajmowana. W 2023 r. Wnioskodawczyni sprzedała „resztówkę” – stodołę, która pozostała i nie była objęta wywłaszczeniem. Od kwoty uzyskanej ze sprzedaży, Wnioskodawczyni również nie musiała odprowadzać podatku z tytułu zwolnienia.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że umowa o kredyt została zawarta na okres 30 lat – spłata kredytu wraz z odsetkami nastąpi w 360 równych miesięcznych ratach  kapitałowo-odsetkowych. Umowa została zawarta przez A.A. (Wnioskodawczynię) oraz Jej męża – B.B. (1/2).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?”, Wnioskodawczyni wskazała, że tak, kredytu udzielił (…) Spółka Akcyjna, zarejestrowany w Sądzie Rejonowym (…) w (…), (…) Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod nr KRS (…).

Wszyscy Kredytobiorcy odpowiadają za pełną spłatę kredytu solidarnie.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jaki dokładnie cel zaciągnięcia kredytu został wpisany w umowie o kredyt, zgodnie z treścią tej umowy?”, Wnioskodawczyni wskazała, że kredyt przeznaczony jest na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego (zwanego dalej „nieruchomością”), realizowanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową „(…)” z siedzibą w (…).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy kredyt został zaciągnięty w ramach i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a jeżeli tak – to przez kogo prowadzonej?”, Wnioskodawczyni wskazała, że żaden z Kredytobiorców nie prowadził nigdy działalności gospodarczej.

Kredyt został zaciągnięty przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Żaden Kredytobiorca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zalicza rat kredytu jako kosztów podatkowych.

Kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe.

Kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Kredyt został zaciągnięty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jaki tytuł prawny przysługuje Pani do mieszkania w (…), na który zaciągnięto kredyt (lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, inny – jaki)?”, Wnioskodawczyni wskazała, że przysługuje Jej odrębna własność lokalu mieszkalnego.

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem lokalu od (…) 2009 r.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy ww. kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie? Na jakiej konkretnie nieruchomości (prawie majątkowym) kredyt został zabezpieczony hipoteką?”, Wnioskodawczyni wskazała, że ustanowiono hipotekę na nieruchomości będącej przedmiotem kredytowania.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Kiedy (w którym roku) dojdzie do zawarcia ugody z bankiem? W przypadku, jeżeli doszło już do zawarcia ugody z bankiem proszę podać dokładną datę zawarcia tej ugody (tj. dzień-miesiąc-rok)”, Wnioskodawczyni wskazała, że jeszcze nie doszło do zawarcia ugody, trwają negocjacje. Strony planują zawrzeć ugodę w 2026 r.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w ugodzie z bankiem zostało/zostanie potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść)?”, Wnioskodawczyni wskazała, że w treści ugody Strony ustalają, że Kredytobiorcy potwierdzają związanie potencjalnie abuzywnymi klauzulami, jednocześnie zgadzają się na zmianę Umowy w taki sposób, że zapłata kwoty wskazanej w ugodzie będzie skutkować całkowitym rozliczeniem udzielonego kredytu oraz wygaśnięciem Umowy, a tym samym zakończeniem jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy Klientem a Bankiem w odniesieniu do kredytu.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w ramach ugody z bankiem, poza umorzeniem, nastąpiło/nastąpi również „przewalutowanie” zaciągniętego kredytu?”, Wnioskodawczyni wskazała, że nie, Strony oświadczają, że umowa wygaśnie na skutek zapłaty przez Kredytobiorców na rzecz Banku ustalonej przez Strony kwoty.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Co będzie składało się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której Pani jako Kredytobiorca zostanie zwolniona z długu (kwotę umorzenia), tj. czy będzie to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty będzie wchodziła kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek? Proszę o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, wybierając spośród wskazanych kwot”, Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z treścią ugody: „Z dniem zapłaty w terminie przez Klienta pełnej kwoty, o której mowa w [§ 3 ust. 4] powyżej:

a     Bank zwalnia Klienta częściowo z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta pomniejszone o kwotę, do której zapłaty zobowiązał się Klient zgodnie z [§ 3 ust. 4] powyżej) w kwocie [•] PLN oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią, przekraczających kwotę określoną w [§ 3 ust. 4] powyżej,

b     Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu”.

Na aktualne zadłużenie składa się kapitał kredytu, odsetki umowne i pozostałe odsetki, opłaty i koszty wyliczone przez Bank.

Zwolnienie z długu będzie dotyczyć wszystkich Kredytobiorców, a umowa wygasa.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w przeszłości korzystała już Pani z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego? Jeśli tak, kiedy i w związku z jakim kredytem, na jakie cele zaciągniętym?”, Wnioskodawczyni wskazała, że ani Wnioskodawczyni ani drugi kredytobiorca nie korzystali dotychczas z tego zwolnienia. To jedyny kredyt indeksowany do CHF zaciągnięty przez Wnioskodawczynię i Jej męża.

Pytania

1.    Czy umorzenie przez Bank części zobowiązania kredytowego (162 050,74 zł według salda na dzień 6 października 2025 r.) stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jeżeli tak, to czy jest objęta zwolnieniem wskazanym w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

2.    Czy w świetle przedstawionych faktów — biorąc pod uwagę, że nieruchomość była wykorzystywana jako miejsce zamieszkania Wnioskodawczyni od 2009 r. do 2020 r. – należy uznać, że kredyt był kredytem mieszkaniowym zaciągniętym na własne cele mieszkaniowe?

3.    Czy późniejsze okresy wynajmu (2021-2022 oraz od maja 2025 r.) wpływają na podatkowe skutki umorzenia kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe?

4.    Czy fakt otrzymania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (zwolnionego z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT) oraz przeznaczenia środków na zakup nowego domu ma jakikolwiek wpływ na rozliczenie podatkowe umorzenia kredytu dotyczącego innej nieruchomości (kredytowanego mieszkania)?

5.    Czy z uwagi na to, że od 2021 r. mieszkanie było okresowo wynajmowane i rozliczane ryczałtem (PIT-28), umorzenie części kredytu może zostać uznane za przychód z najmu albo z działalności gospodarczej?

6.    Czy fakt wynajmowania przez Wnioskodawczynię kredytowanego mieszkania w latach 2021-2022 oraz od maja 2025 r., ma wpływ na możliwość zastosowania w odniesieniu do kwoty umorzenia części zobowiązania kredytowego zwolnienia z opodatkowania wynikającego z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

7.    Czy sprzedaż „resztówki” (stodoły) w 2023 r., która została objęta zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, ma wpływ na ocenę skutków podatkowych planowanej ugody z Bankiem?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 1, umorzenie części kredytu nie powoduje powstania przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.

Ugoda zawierana z Bankiem jest wyłącznie technicznym sposobem usunięcia skutków abuzywnych postanowień umownych, a zatem nie prowadzi do powstania „nieodpłatnego świadczenia” ani realnego przysporzenia majątkowego. Wnioskodawczyni nie staje się w rezultacie bogatsza, lecz jedynie odzyskuje równowagę kontraktową naruszoną przez klauzule niedozwolone.

Nawet gdyby Organ uznał, że powstaje przychód z innych źródeł, to całe świadczenie korzystałoby ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 2, tak, kredyt został zaciągnięty w 2008 r. na zakup mieszkania, w którym Wnioskodawczyni zamieszkiwała nieprzerwanie od 2009 r. do 20 sierpnia 2020 r. Przez ponad jedenaście lat nieruchomość służyła wyłącznie zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Nie była wykorzystywana w żadnym okresie do celów gospodarczych przed 2021 r.

W związku z powyższym, w świetle przepisów oraz utrwalonej linii interpretacyjnej, kredyt należy uznać za kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 3, nie, sposób wykorzystywania nieruchomości po latach od jej nabycia, nie ma wpływu na charakter kredytu na moment jego zaciągnięcia.

Przepisy dotyczące zaniechania poboru podatku odnoszą się wyłącznie do tego, czy kredyt był udzielony na cele mieszkaniowe, a nie do tego, jak nieruchomość była wykorzystywana wiele lat później. Wynajem od 2021 r. i od 2025 r. nie zmienia faktu, że kredyt był od początku kredytem mieszkaniowym.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 4, nie, odszkodowanie dotyczyło zupełnie innej nieruchomości – gospodarstwa rolnego odziedziczonego po matce, które zostało wywłaszczone pod drogę (…).

Środki z odszkodowania, zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, zostały przeznaczone na zakup innego domu, w (…), który służy Wnioskodawczyni jako obecne miejsce zamieszkania.

Zdarzenie to:

·         nie jest powiązane z kredytowanym mieszkaniem,

·         nie wpływa na ocenę celu kredytu udzielonego w 2008 r.,

·         nie ma żadnego znaczenia dla opodatkowania umorzenia kredytu.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 5, nie, umorzenie kredytu nie jest przychodem z najmu ani z działalności gospodarczej. Przychód z najmu powstaje wyłącznie z tytułu odpłatnego udostępniania nieruchomości najemcy. Umorzenie kredytu to czynność dotycząca relacji z bankiem i pozostająca całkowicie poza zakresem działalności polegającej na najmie. Nie istnieje związek funkcjonalny ani ekonomiczny między wynajmem a restrukturyzacją kredytu.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 6, fakt wynajmowania kredytowanego mieszkania w latach 2021-2022 oraz od maja 2025 r., nie ma wpływu na możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania wynikającego z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia  11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Z treści ww. rozporządzenia jednoznacznie wynika, że przesłanką zastosowania zaniechania poboru podatku jest to, aby kredyt hipoteczny został udzielony na cele mieszkaniowe, a więc aby w momencie jego zaciągnięcia służył zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy. Przepisy rozporządzenia nie uzależniają zastosowania zwolnienia od dalszego lub aktualnego sposobu wykorzystywania nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie kredyt został zaciągnięty w 2008 r. na zakup mieszkania, w którym Wnioskodawczyni faktycznie zamieszkiwała w latach 2009-2020, realizując w pełnym zakresie własne cele mieszkaniowe. Okoliczność, że po zmianie miejsca zamieszkania nieruchomość była okresowo wynajmowana, pozostaje bez znaczenia dla oceny charakteru kredytu oraz możliwości zastosowania zwolnienia.

W konsekwencji należy uznać, że okresowy wynajem mieszkania nie pozbawia Wnioskodawczyni prawa do zastosowania zaniechania poboru podatku w odniesieniu do kwoty umorzenia części zobowiązania kredytowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia  11 marca 2022 r.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 7, nie, sprzedaż pozostałej części nieruchomości w 2023 r. była odrębną transakcją, objętą zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT i nie jest w jakikolwiek sposób powiązana z kredytem hipotecznym z 2008 r.

Zdarzenie to nie wpływa na kwalifikację podatkową umorzenia kredytu ani na spełnienie warunków zwolnienia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych planowanego umorzenia Pani przez bank wierzytelności od zaciągniętego w 2008 r. kredytu hipotecznego, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe  (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Instytucja zwolnienia z długu uregulowana została w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu.

Dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie z długu jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zawarcie zwolnienia z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie.

Wobec tego na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kodeksu cywilnego, składają się dwa elementy:

1)    oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2)    akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Przy czym wskazuje się, że zwolnienie z długu może odnosić się do wierzytelności istniejących. Dopuszczalne jest także zwolnienie z długu przyszłego.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zatem, niewątpliwie wartość umorzonych Pani kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego na podstawie ugody z bankiem, którą zawrze Pani w 2026 r., będzie dla Pani przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego należy ustalić, do jakiego źródła przychodów należało będzie zaliczyć przychód, który powstanie z tytułu umorzonego kredytu.

Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są: m.in.:

·    pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),

·    najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (pkt 6),

·    inne źródła (pkt 9).

Wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej użyte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych opiera się zatem na trzech przesłankach:

1)    zarobkowym celu działalności,

2)    wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły,

3)    prowadzeniu działalności we własnym imieniu.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy:

Przy czym, stosownie do treści art. 14 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy:

Co do zasady nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy).

Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera bezpośredniej i legalnej definicji środków trwałych, dokonuje natomiast ich podziału na podlegające i niepodlegające amortyzacji.

Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W świetle powyższego, za składnik majątku w prowadzonej działalności można uznać taki składnik, który spełnia łącznie następujące warunki:

· składnik majątku wykorzystywano dla celów prowadzonej działalności gospodarczej,

• składnik ten stanowi/stanowił środek trwały w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• składnik majątku podlegał ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Jak wynika z opisu sprawy, kredyt został zaciągnięty w 2008 r. przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Obecnie nie prowadzi Pani działalności gospodarczej, a zatem nie zalicza Pani rat kredytu jako kosztów podatkowych w działalności gospodarczej. Kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe. Zamieszkała Pani w kredytowanej nieruchomości (mieszkaniu ) w 2009 r., mieszkała tam Pani do 20 sierpnia 2020 r. W 2020 r. wydano decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej nabyty przez Panią spadek za odszkodowaniem. Wypłacone z tego tytułu odszkodowanie nie było opodatkowane i zostało przeznaczone m.in. na zakup innej nieruchomości – domu, gdzie Pani obecnie zamieszkuje. W związku z powyższym, kredytowany lokal mieszkalny od 2021 r. do 2022 r. oraz od maja 2025 r. jest wynajmowany.

Mając na uwadze powyższy opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że wartość umorzonych Pani kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału, odsetek, opłat i kosztów), na podstawie ugody z bankiem, którą zawrze Pani w 2026 r., nie będzie stanowić przychodu z działalności gospodarczej zgodnie z przepisem ww. art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani źródła przychodu z tytułu najmu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast wartość umorzonych Pani kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału, odsetek, opłat i kosztów), na podstawie ugody z bankiem, którą zawrze Pani w 2026 r., będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jak wynika z opisu sprawy, kredyt został udzielony Pani i Pani mężowi przed dniem  15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na lokalu mieszkalnym będącym przedmiotem kredytowania oraz został udzielony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, kredyt udzielony na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, i w którym to lokalu mieszkalnym Pani zamieszkała od 2009 r. do sierpnia 2020 r., wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zatem, Pani stanowisko, w odniesieniu do pytania nr 2, należało uznać za prawidłowe.

Ponadto, z literalnego brzmienia cytowanego wyżej § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego, zaś koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, nie mogą z tego zaniechania skorzystać.

W konsekwencji, stwierdzam, że wartość umorzonych Pani kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału, odsetek, opłat i kosztów), na podstawie ugody z bankiem, którą zawrze Pani w 2026 r., nie będzie stanowić przychodu z działalności gospodarczej zgodnie z przepisem ww. art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani źródła przychodu z tytułu najmu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, Pani stanowisko, w odniesieniu do pytania nr 5, w którym wskazała Pani, że umorzenie kredytu nie jest przychodem z najmu ani z działalności gospodarczej, należało uznać za prawidłowe.

Kwota wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2008 r., która zostanie Pani umorzona przez bank w 2026 r. (kwoty kapitału, odsetek, opłat i kosztów), będzie stanowić dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9  w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, Pani stanowisko w odniesieniu do pytania nr 1, w którym wskazała Pani, że umorzenie części kredytu nie powoduje powstania przychodu z innych źródeł, o którym mowa  w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należało w tej części uznać za nieprawidłowe.

W stosunku do tego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego służącego w okresie od 2009 r. do sierpnia 2020 r. zaspokajaniu Pani potrzeb mieszkaniowych, który uzyska Pani w 2026 r. – kwoty kapitału, odsetek, opłat i kosztów – o ile poniesienie tych opłat i kosztów było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego i nie stanowiły one kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele  mieszkaniowe.

Wskazać bowiem należy, że w sytuacji, gdy kredyt został zaciągnięty tylko na cel mieszkaniowy a odrębnie poza ratami kapitałowymi spłacane są np. odsetki, raty ubezpieczenia, opłaty i umorzeniu podlegają kapitał, odsetki, koszty ubezpieczenia, opłaty, to w takiej sytuacji, z zaniechania będzie korzystać wyłącznie kwota umorzonego kapitału i odsetek od kapitału oraz opłat – w przypadku, jeżeli poniesienie tych opłat było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, a kwota umorzenia odpowiadająca kwocie ubezpieczenia nie będzie korzystać z zaniechania na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zatem, Pani stanowisko w odniesieniu do pytania nr 1, w którym wskazała Pani, że całe świadczenie korzystałoby ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, należało uznać za prawidłowe – o ile umorzona kwota opłat i kosztów będzie dotyczyć opłat i kosztów, których poniesienie było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego i nie stanowiły one kosztów usług dodatkowych, w szczególności  ubezpieczeń.

Późniejsze okresy wynajmu przez Panią lokalu mieszkalnego, mając na uwadze całokształt przedstawionych przez Panią we wniosku i jego uzupełnieniu okoliczności sprawy, tj. lokal mieszkalny został nabyty w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, mieszkała Pani w tym lokalu mieszkalnym w okresie od 2009 r. do sierpnia 2020 r., nie zalicza Pani rat kredytu do kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej, ponieważ nie prowadzi Pani działalności gospodarczej – pozostaje bez wpływu w Pani przypadku na podatkowe skutki umorzenia kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe oraz na możliwość zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w odniesieniu do przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego.

Zatem, Pani stanowisko, w odniesieniu do pytań nr 3 i nr 6, należało uznać za prawidłowe.

Również fakt otrzymania przez Panią odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz przeznaczenia środków z tego odszkodowania na zakup nowego domu, pozostaje bez wpływu na rozliczenie podatkowe umorzenia kredytu dotyczącego innej nieruchomości (kredytowanego mieszkania). Powyższe czynności dotyczą odrębnej kwestii podatkowej od skutków podatkowych umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego i nie mają wpływu na sposób opodatkowania przychodu z tytułu tego umorzenia.

Zatem, Pani stanowisko, w odniesieniu do pytania nr 4, należało uznać za prawidłowe.

Również sprzedaż przez Panią „resztówki” (stodoły) w 2023 r. – która, jak Pani wskazała we wniosku została objęta zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - nie ma wpływu na ocenę skutków podatkowych planowanej ugody z bankiem. Należy zgodzić się z Panią, że zdarzenie to nie wpływa na kwalifikację podatkową umorzenia kredytu ani na spełnienie warunków zastosowania zaniechania poboru podatku.

Zatem, Pani stanowisko, w odniesieniu do pytania nr 7, należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja nie rozstrzyga kwestii zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) do otrzymanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ kwestia ta nie wpływa na kwalifikację podatkową umorzenia kredytu ani na spełnienie warunków zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Wskazuję również, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa  – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. Pani męża).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej