Podatniczka jest rozwódką od lipca 2023 r., nie mieszkającą z byłym mężem od marca 2022 r. Jej małoletnia córka, niepełnosprawna od urodzenia, zamieszkuje z nią. Sąd ustalił kontakty ojca z dzieckiem, ale nie wprowadził opieki naprzemiennej; podatniczka pobiera w całości świadczenie wychowawcze. Wykonuje ona większość obowiązków rodzicielskich,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 grudnia 2025 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 12 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Nie mieszka Pani z byłym mężem od marca 2022 r. Od tego czasu miejscem zamieszkania Pani małoletniej córki jest Pani miejsce zamieszkania, które jest inne niż miejsce zamieszkania ojca córki. Od lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w (…) orzekł rozwód z orzeczeniem o winie Pani byłego męża, zasądzając przy tym, że każdorazowym miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania matki (rozwód nastąpił na podstawie ugody między byłymi małżonkami).
Pani córka ma obecnie 9 lat i od urodzenia (2016 r.) jest zakwalifikowana do osób niepełnosprawnych ze względu na ciężką wrodzoną wadę genetyczną. Na Pani spoczywa opieka nad córką oraz realizacja wszelkich obowiązków z tym związanych, w tym organizacji procesu leczenia córki (szpitale, recepty, leki, poradnie: endokrynologiczna, psychologiczna, nefrologiczna, genetyczna, dietetyk kliniczny itd.).
Pani były mąż płaci terminowo zasądzone alimenty i korzysta z możliwości widywania się z córką co drugi weekend, o ile nie koliduje to z jego planami osobistymi i wtedy ustalacie inny termin widzenia. Dodatkowo, zgodnie z wyrokiem sądowym ma zasądzone 2 tygodnie opieki nad córką w wakacje i 1 tydzień w ferie. Ten obowiązek realizowany jest w zależności od dostępności ojca i Pani i nie zawsze odbywa się w tym terminie albo w ogóle się nie odbywa. Oboje posiadacie pełnię władzy rodzicielskiej.
Jest Pani osobą pracującą na etacie i 2 dni w tygodniu musi Pani jechać do pracy – wtedy transportem Pani córki do szkół zajmują się dziadkowie od strony ojca (ojciec dziecka pracuje też na etacie, więc nie ma czasu). Sporadycznie, zdarza się Pani delegacja z pracy z noclegiem – wtedy córka zostaje z dziadkami, a czasem z tatą. Leki Pani córki są drogie i nierefundowane przez NFZ. Dotychczas nie rozliczała Pani tej ulgi, ponieważ nie była Pani pewna czy może. Do pracodawcy nie składała też Pani deklaracji o samotnym wychowywaniu dziecka od 2023 r.
W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że oczekuje Pani wydania interpretacji podatkowej za lata 2023, 2024 oraz 2025.
W latach podatkowych objętych wnioskiem podlegała i nadal podlega Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Pani stan cywilny w każdym roku podatkowym objętym wnioskiem o wydanie interpretacji był następujący:
· 2023 r.: do dnia (…) lipca 2023 r. – mężatka (ale niezamieszkująca już z mężem od marca 2022 r.); od dnia (…) lipca 2023 r. – rozwódka;
· 2024 r.: rozwódka;
· 2025 r.: rozwódka.
Data uprawomocnienia się Pani wyroku rozwodowego z orzeczeniem o wyłącznej winie Pani męża, to (…) lipca 2023 r.
W wyroku rozwodowym Sąd nie pozbawił, nie ograniczył ani nie zawiesił władzy rodzicielskiej w stosunku do ojca Pani córki. Nie występowała Pani o to do sądu.
Sąd w wyroku rozwodowym ustalił kontakty ojca z dzieckiem na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Panią a ojcem dziecka, które zostało przez Sąd przyjęte do wyroku w całości tak, jak je spisaliście z prawnikiem.
Poniżej cytaty z porozumienia, które mogą mieć wpływ na ocenę Pani sytuacji życiowej:
1) „pozostawienie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką A.A., ur. (…) 2016 r., w rękach obojga rodziców, z jednoczesnym ustaleniem miejsca zamieszkania małoletniej córki stron w każdorazowym miejscu zamieszkania matki;
2) uregulowanie kontaktów pozwanego B.A. z małoletnią córką A.A. w następujących terminach oraz w następujący sposób:
Sąd nie ustalił opieki naprzemiennej nad Państwa córką, w związku z czym tylko Pani pobiera świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Kwotę świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – tzw. „500+/„800+” na dziecko w latach 2023-2025 w całości pobierała i nadal pobiera Pani – matka. Pani pobierała świadczenie wychowawcze od momentu, kiedy córka uzyskała do niego prawo, czyli faktycznie pobierała i pobiera Pani nadal świadczenie wychowawcze w latach podatkowych 2023, 2024 i 2025, których dotyczy wniosek o wydanie interpretacji podatkowej.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jak wyglądały/wyglądają kontakty Pani córki z ojcem w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej? Jak często w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej Pani córka widywała/widuje się z ojcem, jak wyglądały/wyglądają te kontakty, w jaki sposób ojciec Pani córki spędzał/spędza czas z córką, zapewniał/zapewnia jej opiekę?”, wskazała Pani, że odpowiedź na pytanie o kontakty córki z ojcem w poszczególnych latach podatkowych objętym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej sprawia Pani trudność, ponieważ nie ma Pani wiedzy, w jaki sposób tata spędza czas z córką (to ich wspólny czas, w który stara się Pani nie ingerować – rozwód orzeczono z winy ojca dziecka, więc okoliczności sprawy rozwodowej były i nadal są bolesne emocjonalnie). Ma Pani szczątkową wiedzę przekazaną przez dziecko w wieku 6-9 lat, więc rzetelność tych informacji może być wątpliwa ze względu na formę wypowiedzi i pamięć dziecka w tym wieku.
Może Pani przekazać następujące informacje, które częściowo pozyskała Pani od córki, albo o których Pani wiadomo:
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, ojciec Pani córki wykonywał/wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do córki, tj. dbał/dba o prawidłowy rozwój córki kształtując jej właściwe zachowania, rozwijał/rozwija jej zainteresowania (jeżeli tak, to w jaki sposób), wykonywał/wykonuje pieczę nad osobą i majątkiem córki, zabezpieczał/zabezpiecza jej potrzeby zdrowotne i edukacyjne, pokrywał/pokrywa koszty związane z jej utrzymaniem oraz leczeniem – poza płaconymi alimentami, pomagał/pomaga w edukacji szkolnej, wykazywał/wykazuje zainteresowanie jej wychowaniem, troszczył/troszczy się o fizyczny i duchowy rozwój córki, brał/bierze czynny udział w sprawach dotyczących córki związanych z jej kształceniem (np. udział w zebraniach, kontakty ze szkołą), dodatkowymi zajęciami, leczeniem, interesował/interesuje się jej życiem szkolnym i pozaszkolnym itp.? Proszę opisać konkretnie i jednoznacznie, jakie czynności i przez jaki okres wykonywane, składały/składają się na wykonywanie władzy rodzicielskiej i wychowywanie córki przez jej ojca w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem”, wskazała Pani, że w latach podatkowych objętych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, ojciec Pani córki, w Pani ocenie, wykonuje tylko częściowo władzę rodzicielską w stosunku do córki. Gdyby miała Pani oszacować procentowo wykonywanie władzy rodzicielskiej pomiędzy obojga rodziców byłoby to 90% – matka i 10% – ojciec. Według Pani, ojciec chciałby, aby córka rozwijała się prawidłowo, ale obowiązek kształtowania jej właściwego wychowania spoczywa na Pani, ponieważ to Pani głównie spędza czas z córką. Ze strony ojca widoczne jest oczekiwanie wobec matki, że córka będzie dobrze wychowana i prawidłowo się rozwijała. Od połowy 2025 r. chodzi Pani z córką na psychoterapię, celem upewnienia się że Państwa rozwód nie spowodował szkód w psychice dziecka. Psycholog nie widzi martwiących zaburzeń u córki – jedynie trudności z wyrażaniem emocji. Ojciec córki w 2023 r. wyszedł z inicjatywą zapisania córki do szkoły muzycznej wieczorowo i po uzyskaniu Pani zgody zapisał córkę. Jednakże pomimo wcześniejszych ustnych ustaleń, że ojciec córki zajmie się transportem córki na zajęcia, jeśli tylko wyrazi Pani zgodę na naukę w szkole muzycznej, faktycznie nie ma miejsca. Od 2023 r. obowiązki związane z transportem córki do szkoły i uczestnictwa z córką w zajęciach nauki gry na instrumencie spoczywają na Pani. Jeżeli Pani jest w pracy (pracuje Pani na etacie – pełny etat, charakter pracy zadaniowy/hybrydowy i nie zawsze może Pani zawieźć córkę do szkoły oddalonej o 20 km od miejsca zamieszkania) transportem córki do szkoły zajmują się dziadkowie. Kilka razy w ciągu lat 2023-2025 zdarzyło się, że ojciec córki był w szkole muzycznej z córką.
W latach 2023-2025 zdarzało się, że w tygodniu roboczym wyjeżdżała Pani na delegację z pracy z 1-3 noclegami. W tym czasie Pani córka nocowała najczęściej u dziadków lub rzadziej u ojca. Sytuacje takie zdarzały się w następującej liczbie:
W przypadku majątku Pani córki, pieczę nad majątkiem Pani córki sprawuje w całości Pani (reprezentuje Pani córkę w fundacji, gdzie córka jest podopieczną poprzez nadzór nad prowadzeniem jej subkonta, czy też promocję wśród Pani współpracowników wsparcia córki poprzez przekazanie 1,5% podatku na jej rzecz; założyła Pani córce również konto bankowe, na które przelewa Pani jej kieszonkowe oraz na które córka wpłaca oszczędności).
W przypadku leczenia, również Pani zabezpiecza w całości potrzeby zdrowotne córki w następujący sposób:
Ojciec dziecka w zakresie leczenia na czas weekendu z córką dostaje spakowane pudełeczka z lekami posegregowanymi przez Panią na dany dzień i godzinę przyjęcia wymaganej dawki leku. Jego zadaniem jest podanie leku zgodnie z napisem na pudełeczku. Jeżeli chodzi o dodatkowe koszty związane z leczeniem córki, to ojciec dotychczas nie pokrywał takich kosztów poza płaconymi alimentami. Nie było do tej pory takiego wydatku, z którym nie mogłaby Pani sobie poradzić finansowo, więc nie prosiła Pani w omawianych latach 2023-2025 ojca dziecka o inne wsparcie poza alimentami.
W przypadku rozwoju duchowego, Pani i Pani były mąż wychowani byliście w wierze katolickiej. Ojciec Pani córki poinformował Panią w 2025 r., że jest osobą niewierzącą, w związku z czym, według Pani, rozwój duchowy dziecka przy ojcu nie był realizowany w latach 2023-2025. Od 2025 r. Pani córka przygotowuje się do Pierwszej Komunii Świętej. Udział ojca w przygotowaniach do Pierwszej Komunii Świętej córki jest znikomy. Obowiązek uczenia się z córką modlitw i uczestnictwa w mszach świętych, różańcu, roratach, drodze krzyżowej oraz spotkaniach komunijnych spoczywa na Pani. Ojciec był z córką w kościele 2 razy w niedzielę w 2025 r., ponieważ córka spędzała akurat weekend u taty i konieczne było przyjście do kościoła (poświęcenie medalików i różańców dzieci komunijnych). W latach podatkowych 2023-2025, to Pani prowadziła z córką rozmowy na temat religii, etyki, śmierci, życia po śmierci, zbawienia, innych religii niż chrześcijaństwo. Córka o to często Panią pyta. Ojciec wyraził zgodę na udział córki w religii.
W przypadku edukacji, ojciec córki nie uczestniczył w wywiadówkach i spotkaniach klasowych. Pani obowiązkiem jest udział w wywiadówkach i spotkaniach rodzicielskich w szkole – jeden raz prosiła Pani ojca córki w 2025 r. czy mógłby pójść na wywiadówkę, ponieważ musiała Pani jechać do pracy, ale odmówił, ponieważ też był w pracy. Ostatecznie wyszła Pani wcześniej z pracy i pojechała na wywiadówkę. Podobnie codzienna pomoc w odrabianiu lekcji z córką jest w 90% Pani obowiązkiem, gdyż Pani córka na co dzień mieszka u Pani (prace domowe córka ma tylko w tygodniu roboczym, natomiast na weekendy nie ma prac domowych). Ojciec uczestniczy w tym, jeśli córka akurat przebywa pod jego opieką. Również Pani opłacała i opłaca wyżywienie córki w szkole, składki na zbiórki klasowe itp.
W latach 2023-2024 Pani córka uczestniczyła w zajęciach pozaszkolnych: ruchowo-koordynacyjnych i tanecznych. Ojciec nie uczestniczył w tych zajęciach – w zakresie opłat, czy też transportu na zajęcia i uczestniczenia w zajęciach.
W latach podatkowych objętych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, to wyłącznie Pani faktycznie wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki, zgodnie z faktami przedstawionymi powyżej.
Pani źródła dochodów w latach podatkowych objętych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej:
· 2023 r.: dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy (umowa o pracę), opodatkowane według skali podatkowej;
· 2024 r.: dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy (umowa o pracę), opodatkowane według skali podatkowej;
· 2025 r.:
- dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy (umowa o pracę), opodatkowane według skali podatkowej;
- dochody z tytułu najmu prywatnego jako osoba fizyczna, opodatkowane na podstawie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5%.
W latach podatkowych objętych wnioskiem, tj. 2023-2025, osiągnęła Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu umowy o pracę w spółce (…) z siedzibą w (…).
Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci, oprócz dziecka, o którym mowa we wniosku.
Pytania
1. Czy w związku z wyżej opisaną sytuacją, może Pani skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego przeznaczonego dla rodziców samotnie wychowujących dzieci (ulga dla osób samotnie wychowujących dziecko)?
2. Jeśli tak, to czy może Pani na podstawie ewentualnej pozytywnej odpowiedzi na wniosek, skorygować rozliczenie PIT za lata 2023 i 2024, kiedy nie korzystała Pani z tej ulgi?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 1, może Pani skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego przeznaczonego dla rodziców samotnie wychowujących dzieci (ulga dla osób samotnie wychowujących dziecko).
Swoje stanowisko uzasadnia Pani tym, że od 2023 r. spełniała Pani warunki preferencyjnego rozliczenia podatku uregulowane w art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj.: Pani stan cywilny od 2023 r. to rozwódka oraz od 2022 r. do nadal prowadzi Pani gospodarstwo domowe oddzielnie od drugiego rodzica dziecka. Dodatkowo, faktycznie wykonuje Pani władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki samodzielnie w swoim miejscu zamieszkania, nie współdziałając z drugim rodzicem w sposób charakterystyczny dla wspólnego gospodarstwa domowego. W latach podatkowych 2023-2025 wykonywała Pani wszystkie obowiązki rodzicielskie samodzielnie, bez współdziałania z drugim rodzicem w ramach wspólnego gospodarstwa domowego, biorąc pod uwagę ogólny zakres obowiązków wynikających z zabezpieczenia potrzeb dziecka. Zgodnie z wyrokiem sądu ustalono miejsca zamieszkania małoletniej córki w każdorazowym miejscu zamieszkania matki, w związku z czym 90% czasu w roku Pani córka spędza w Pani domu. Co za tym idzie, wszystkie bieżące potrzeby życiowe, wychowawcze i zdrowotne córki są zaspokajane przez Panią. Ponadto, w latach objętych wnioskiem w całości pobierała Pani świadczenie wychowawcze 500+/800+. Sporadyczne kontakty ojca z córką i opłacanie zasądzonych alimentów nie stanowi, w Pani ocenie, podstawy do pozbawienia Pani możliwości korzystania z ulgi dla osób samotnie wychowujących dziecko.
W związku z powyższym opisem Pani stanowiska, uważa Pani, że może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego za lata 2023-2025 przeznaczonego dla rodziców samotnie wychowujących dzieci.
W Pani ocenie, przy nakładzie obowiązków wynikających ze sprawowania opieki nad dzieckiem pobierającym naukę w szkole, a do tego niepełnosprawnym od urodzenia, sporadyczne kontakty ojca z córką i opłacanie zasądzonych alimentów, nie stanowi podstawy do pozbawienia Pani możliwości korzystania z ulgi dla osób samotnie wychowujących dziecko. Pomoc dziadków ogranicza się do podstawowych czynności (odbiór ze szkoły i zapewnienie podstawowych potrzeb fizjologicznych) w dni, w które jest Pani w pracy. Jest to mały procent obowiązków związanych z leczeniem Pani córki od urodzenia.
W Pani ocenie, w odniesieniu do pytania nr 2, może Pani skorygować PIT za lata 2023 i 2024 w taki sposób, że uwzględni Pani ulgę podatkową dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, ponieważ od 2023 r. do dziś spełnia Pani warunki ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa PIT) – art. 6 ust. 4c, tj. – jest Pani rozwódką samotnie wychowującą małoletnie dziecko.
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, co daje Pani możliwość skorygowania błędnych (niepreferencyjnych) rozliczeń za lata 2023 i 2024.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2023-2025 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.
Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany np. do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica – przy którym dziecko mieszka – prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pani rozwódką, a wyrok rozwody uprawomocnił się w lipcu 2023 r.
Nie mieszka Pani z byłym mężem od marca 2022 r. Od tego czasu miejscem zamieszkania małoletniej córki jest Pani miejsce zamieszkania, które jest inne niż miejsce zamieszkania ojca córki.
Pani córka jest zakwalifikowana do osób niepełnosprawnych ze względu na ciężką wrodzoną wadę genetyczną.
W wyroku rozwodowym Sąd nie pozbawił, nie ograniczył ani nie zawiesił władzy rodzicielskiej w stosunku do ojca Pani córki.
Sąd w wyroku rozwodowym ustalił kontakty ojca z dzieckiem na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Panią a ojcem dziecka i wyglądają one następująco:
Sąd nie ustalił opieki naprzemiennej nad Państwa córką, w związku z czym tylko Pani pobiera świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Na Pani spoczywa opieka nad córką oraz realizacja wszelkich obowiązków z tym związanych, w tym organizacji procesu leczenia córki (szpitale, recepty, leki, poradnie: endokrynologiczna, psychologiczna, nefrologiczna, genetyczna, dietetyk kliniczny itd.).
Pani były mąż płaci terminowo zasądzone alimenty i korzysta z możliwości widywania się z córką co drugi weekend, o ile nie koliduje to z jego planami osobistymi i wtedy ustalacie inny termin widzenia. Dodatkowo, zgodnie z wyrokiem sądowym ma zasądzone 2 tygodnie opieki nad córką w wakacje i 1 tydzień w ferie. Ten obowiązek realizowany jest w zależności od dostępności ojca i Pani i nie zawsze odbywa się w tym terminie albo w ogóle się nie odbywa. Oboje posiadacie pełnię władzy rodzicielskiej.
W latach 2023-2024 Pani córka widywała się z ojcem tylko u dziadków od strony ojca. Ojciec mieszkał i nadal mieszka w wynajętym mieszkaniu ze swoją partnerką od 2024 r., ale córka nie ma tam swojego pokoju ani swoich stałych rzeczy. Od 2025 r. spotyka się już z tatą w tym wynajętym mieszkaniu i nocuje w salonie lub sypialni na czas „weekendu z tatą”. Często też weekend, który powinna być u taty, spędza w całości lub częściowo u dziadków od strony ojca. Pani córka widuje się z ojcem zazwyczaj co drugi weekend. Dotyczy to również wakacji i ferii zimowych (tutaj nie zawsze jest zachowany reżim cytowanego powyżej porozumienia między rodzicami i córka nie przebywała w latach 2023-2025 jednego tygodnia w lutym u ojca i dwóch tygodni w sierpniu u ojca, tylko kontynuowane było widywanie się co drugi weekend). W zamian za wakacje ojciec dziecka na Pani wyraźną prośbę w sprawie egzekwowania wyroku sądu, zabierał córkę do siebie na 2 tygodnie raz w roku i na 1 tydzień raz w roku w zamian za ferie zimowe w dogodnym dla niego i dla Pani terminie.
W latach podatkowych objętych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, ojciec Pani córki w Pani ocenie wykonuje tylko częściowo władzę rodzicielską w stosunku do córki. Gdyby miała Pani oszacować procentowo wykonywanie władzy rodzicielskiej pomiędzy obojga rodziców, byłoby to 90% – matka i 10% – ojciec. Według Pani, ojciec chciałby, aby córka rozwijała się prawidłowo, ale obowiązek kształtowania jej właściwego wychowania spoczywa na Pani, ponieważ to Pani głównie spędza czas z córką. Ze strony ojca widoczne jest oczekiwanie wobec matki, że córka będzie dobrze wychowana i prawidłowo się rozwijała. Od połowy 2025 r. chodzi Pani z córką na psychoterapię, celem upewnienia się, że rozwód nie spowodował szkód w psychice dziecka. Ojciec córki w 2023 r. wyszedł z inicjatywą zapisania córki do szkoły muzycznej wieczorowo i po uzyskaniu Pani zgody zapisał córkę. Jednakże pomimo wcześniejszych ustnych ustaleń, że ojciec córki zajmie się transportem córki na zajęcia jeśli tylko wyrazi Pani zgodę na naukę w szkole muzycznej, faktycznie nie ma miejsca. Od 2023 r. obowiązki związane z transportem córki do szkoły i uczestnictwa z córką w zajęciach nauki gry na instrumencie spoczywają na Pani. Jeżeli Pani jest w pracy (pracuje Pani na etacie – pełny etat, charakter pracy zadaniowy/hybrydowy i nie zawsze może Pani zawieźć córkę do szkoły oddalonej o 20 km od miejsca zamieszkania) transportem córki do szkoły zajmują się dziadkowie. Kilka razy w ciągu lat 2023-2025 zdarzyło się, że ojciec córki był w szkole muzycznej z córką.
W latach 2023-2025 zdarzało się, że w tygodniu roboczym wyjeżdżała Pani na delegację z pracy z 1-3 noclegami. W tym czasie Pani córka nocowała najczęściej u dziadków lub rzadziej u ojca.
W przypadku majątku Pani córki, pieczę nad majątkiem Pani córki sprawuje w całości Pani (reprezentuje Pani córkę w fundacji, gdzie córka jest podopieczną poprzez nadzór nad prowadzeniem jej subkonta, czy też promocję wśród Pani współpracowników wsparcia córki poprzez przekazanie 1,5% podatku na jej rzecz; założyła Pani córce również konto bankowe, na które przelewa Pani jej kieszonkowe oraz na które córka wpłaca oszczędności).
W przypadku leczenia, również Pani zabezpiecza w całości potrzeby zdrowotne córki w następujący sposób:
Ojciec dziecka w zakresie leczenia na czas weekendu z córką dostaje spakowane pudełeczka z lekami posegregowanymi przez Panią na dany dzień i godzinę przyjęcia wymaganej dawki leku. Jego zadaniem jest podanie leku zgodnie z napisem na pudełeczku. Jeżeli chodzi o dodatkowe koszty związane z leczeniem córki, to ojciec dotychczas nie pokrywał takich kosztów poza płaconymi alimentami. Nie było do tej pory takiego wydatku, z którym nie mogłaby Pani sobie poradzić finansowo, więc nie prosiła Pani w omawianych latach 2023-2025 ojca dziecka o inne wsparcie poza alimentami.
Od 2025 r. Pani córka przygotowuje się do Pierwszej Komunii Świętej. Udział ojca w przygotowaniach do Pierwszej Komunii Świętej córki jest znikomy. Obowiązek uczenia się z córką modlitw i uczestnictwa w mszach świętych, różańcu, roratach, drodze krzyżowej oraz spotkaniach komunijnych spoczywa na Pani. Ojciec był z córką w kościele 2 razy w niedzielę w 2025 r., ponieważ córka spędzała akurat weekend u taty i konieczne było przyjście do kościoła (poświęcenie medalików i różańców dzieci komunijnych). W latach podatkowych 2023-2025, to Pani prowadziła z córką rozmowy na temat religii, etyki, śmierci, życia po śmierci, zbawienia, innych religii niż chrześcijaństwo. Ojciec wyraził zgodę na udział córki w religii.
W przypadku edukacji, ojciec córki nie uczestniczył w wywiadówkach i spotkaniach klasowych. Pani obowiązkiem jest udział w wywiadówkach i spotkaniach rodzicielskich w szkole – jeden raz prosiła Pani ojca córki w 2025 r. czy mógłby pójść na wywiadówkę, ponieważ musiała Pani jechać do pracy, ale odmówił, ponieważ też był w pracy. Ostatecznie wyszła Pani wcześniej z pracy i pojechała na wywiadówkę. Podobnie codzienna pomoc w odrabianiu lekcji z córką jest w 90% Pani obowiązkiem, gdyż Pani córka na co dzień mieszka u Pani (prace domowe córka ma tylko w tygodniu roboczym, natomiast na weekendy nie ma prac domowych). Ojciec uczestniczy w tym, jeśli córka akurat przebywa pod jego opieką. Również Pani opłacała i opłaca wyżywienie córki w szkole, składki na zbiórki klasowe itp.
W latach 2023-2024 Pani córka uczestniczyła w zajęciach pozaszkolnych: ruchowo-koordynacyjnych i tanecznych. Ojciec nie uczestniczył w tych zajęciach – w zakresie opłat, czy też transportu na zajęcia i uczestniczenia w zajęciach.
Pani źródła dochodów w latach podatkowych objętych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej:
- dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy (umowa o pracę), opodatkowane według skali podatkowej;
- dochody z tytułu najmu prywatnego jako osoba fizyczna, opodatkowane na podstawie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5%.
Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci.
Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny stwierdzam, że ma Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2023-2025. Spełnia Pani bowiem wymagane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych warunki posiadania odpowiedniego stanu cywilnego oraz samotnego wychowywania dziecka, a także nie mają do Pani zastosowania wyłączenia wskazane w art. 6 ust. 4f i ust. 8 tej ustawy.
Z art. 81 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) wynika, że:
§ 1. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.
§ 2. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
Przy czym, zgodnie z art. 3 pkt 5 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach - rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia, sprawozdania oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.
Korekta deklaracji może dotyczyć każdej jej pozycji, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.
Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość z zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).
Wobec powyższego, w świetle przepisów obowiązującego prawa, zgodzić należy się z Panią, że jeżeli w rozliczeniach rocznych za 2023 r. i za 2024 r. nie skorzystała Pani z preferencyjnej formy rozliczenia dla osoby samotnie wychowującej dziecko, to zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, ma Pani możliwość złożenia korekty zeznań podatkowych za te lata.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo