Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1131.2025.1.ST

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 grudnia 2025 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani zatrudniona na umowę o pracę jako urzędnik mianowany w … w …. Z tego tytułu osiąga Pani dochód w postaci comiesięcznego wynagrodzenia. Suma powyższego dochodu przekroczy pierwszy próg podatkowy.

23 maja 2009 r. zawarła Pani związek małżeński, który został rozwiązany 19 grudnia 2023 r. przez rozwód (Sąd Okręgowy w …, sygn. akt: …). Orzeczenie Sądu o rozwodzie uprawomocniło się 28 grudnia 2023 r. Pani status cywilny nie uległ zmianie. Ze związku małżeńskiego posiada Pani dwóch synów: …, ur. … 2011 r. i …, ur. … 2013 r.

Zgodnie z zawartym przed Sądem Porozumieniem Wychowawczym, władza rodzicielska względem synów została pozostawiona obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej. Dzieci przebywają u obydwojga rodziców przez podobny okres czasu zgodnie z harmonogramem:

• Tydzień 1 - matka sprawuje opiekę nad synami od piątku po szkole i oddaje ich pod opiekę ojca w piątek po szkole;
• Tydzień 2 - ojciec sprawuje opiekę nad synami od piątku po szkole i oddaje ich pod opiekę matki w piątek po szkole.

Sprawuje Pani opiekę w jeden tydzień ferii oraz jeden miesiąc wakacji. Plan jest na bieżąco dostosowywany do potrzeb dzieci, np. ze względu na choroby, święta itp. Nie otrzymuje Pani alimentów na dzieci. Natomiast, zgodnie z postanowieniami ww. Porozumienia Wychowawczego, świadczenie w programie Rodzina 800+ na dzieci pobiera wyłącznie Pani. Pani wnioskuje corocznie o świadczenie do ZUS, otrzymuje Pani z ZUS imienną informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego, a środki pieniężne trafiają na Pani osobisty numer rachunku bankowego.

W czasie kiedy dzieci przebywają u ojca, mają zapewnione wyżywienie oraz dowozy do szkoły oraz na zajęcia dodatkowe. Natomiast wszystkie pozostałe potrzeby, tj.: wizyty u lekarza, wizyty u stomatologa, wizyty u fryzjera, zakupy odzieży, zakupy przyborów szkolnych, zapisy na zajęcia dodatkowe (piłka nożna dla młodszego syna), organizacja zajęć dodatkowych, korepetycje (język angielski, jęz. polski dla starszego syna; jez. angielski dla młodszego syna), kontakty z nauczycielami w szkole (konsultacje, kontakt przez dziennik elektroniczny), opłaty za zajęcia dodatkowe (ww. zajęcia sportowe, korepetycje), opłaty za obozy, wycieczki, składki i wyjścia klasowe (m.in. tegoroczny, tygodniowy obóz sportowy dla syna w …), wypłata tzw. „kieszonkowego”, są realizowane wyłącznie przez Panią niezależnie czy dzieci przebywają w tym czasie u drugiego rodzica, czy też nie. Jeżeli np. ww. wizyty wypadają w czasie, kiedy dzieci są u ojca, to Pani wozi dzieci na wizytę do specjalisty i po jej zakończeniu odwozi Pani do drugiego rodzica. Sytuacja wygląda podobnie w przypadku trudności szkolnych starszego syna. Z uwagi na specyfikę pracy Pani byłego męża i częste popołudniowe wizyty u klientów, nawet w czasie kiedy syn przebywa u ojca, to Pani pomaga mu w nauce - osobiście lub zdalnie przez telefon. Po zakończeniu nauki odwozi Pani syna do ojca. Ułatwieniem jest okoliczność, że Pani aktualne miejsce zamieszkania znajduje się w odległości 1,5 km od zamieszkania byłego męża. W okresie ferii, jak i wakacji letnich zapewnia Pani synom wypoczynek, poprzez liczne wyjazdy (…, agroturystyka, narty) lub aktywności sprawując faktyczną, ciągłą i wyłączną opiekę nad nimi.

Nadmienia Pani, że u Pani starszego syna zdiagnozowane zostało zaburzenie w postaci ADHD. Ojciec nie uczestniczył w procesie diagnostycznym ani nie ponosił kosztów wizyt w poradniach, u lekarzy psychiatrów. W proces diagnostyczny była zaangażowana wyłącznie Pani. Wyłącznie Pani odbywa z synem wizyty kontrolne u psychiatry, lekarza rodzinnego w celu wystawienia recepty na leki, na ADHD oraz odpowiada Pani za ich zakup. Pani również zdecydowała i zapisała syna na terapię grupową w ramach Treningu Umiejętności Społecznych, którą również Pani opłaca.

Podsumowując, wszystkie dodatkowe koszty związane z wychowaniem i potrzebami synów, poza wyżywieniem, dowozem na zajęcia dodatkowe oraz kosztami mieszkaniowymi, w czasie kiedy dzieci przebywają u drugiego rodzica - ponosi Pani. Stwierdza Pani, że zajmuje się synami, bez wsparcia drugiego rodzica - nie tylko w przypadającym czasie opieki naprzemiennej, ale również poza ustalonym czasem opieki w kwestiach wskazanych wyżej. Wszystko to wiąże się ze zwiększonymi nakładami finansowymi, które znacznie przekraczają przyznane świadczenie rodzinne 800+ oraz czasowymi. Natomiast oczywiste jest, że ojciec mając synów pod swoją opieką stara się przekazać im swoje wartości, wspierać w trudnych sytuacjach czy podejmować rozmowy wychowawcze. Jest to bowiem normalna i pożądana sytuacja, która powinna mieć miejsce, gdy obydwoje rodziców posiada prawo do opieki nad dziećmi, tj. żadnemu z rodziców nie została odebrana władza rodzicielska lub uczestnictwo w wychowaniu dzieci jest niemożliwe z przyczyn obiektywnych, np. śmierć drugiego rodzica.

Oświadcza Pani, że nie jest matką lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienione w treści wniosku). Pani stan cywilny od momentu rozwodu nie uległ zmianie. Od zawsze podlegała/podlega Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W stosunku do Pani oraz Pani synów: nie miały/mają zastosowania przepisy art. 30c (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej, podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń; nie miały/mają/będą miały zastosowania przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pani dzieci nie uczą/nie uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświaty lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie.

Pani dzieci nie uzyskiwały/nie uzyskują żadnych dochodów ani przychodów.

Pytanie

Czy w rozliczeniu PIT za rok 2025 może Pani wybrać sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163) - PDOFizU?

Pani stanowisko w sprawie

Ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie kilku warunków (art. 6 ust. 4c, 4d, 4f, 8 PDOFizU). Uprawnionym do ulgi jest podatnik, który posiada status osoby samotnie wychowującej dzieci (dziecko); wychowuje samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecko). Dodatkowo zarówno rodzic, jak i dzieci (dziecko) nie mogą uzyskiwać przychodów/dochodów do których zastosowanie mają przepisy art. 30c PDOFizU, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Pełnoletnie dzieci (dziecko) nie może również uzyskiwać dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Ponadto, preferencyjny sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d PDOFizU, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

Według Pani oceny, spełnia Pani wszystkie ww. kryteria uprawniające do rozliczenia PIT za rok 2025 w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4d PDOFizU, ponieważ:

• od dnia 19 grudnia 2023 r. jest Pani osobą rozwiedzioną, a Pani status cywilny nie uległ zmianie;
• w Pani przypadku nie mają zastosowania przepisy art. 30c PDOFizU, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym ani ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;
• w ciągu roku podatkowego wychowywała Pani małoletnie dzieci (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymaga sprawowania opieki przez cały rok);
• w przedstawionych okresach czasu wychowywała Pani dzieci samotnie, tj. bez udziału i w oddzieleniu od drugiego rodzica;
• wychowuje Pani dzieci z byłym mężem naprzemiennie, ale świadczenie wychowawcze nie zostało, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przyznane obojgu rodzicom.

W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rozwiedzionych rodziców, rozpatrywane w kontekście treści art. 6 ust. 4f PDOFizU., nie stanowi samo w sobie przesłanki negatywnej do zastosowania ulgi, o której mowa w art. 6 ust. 4d PDOFizU.:

„Sądy podkreślają, że dokonując wykładni przepisu art. 6 ust. 4c PDOFizU, nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej. Konieczne jest skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy niewykonalnych. Zastosowanie literalnej wykładni prowadzi do absurdalnych wniosków. Nie można odwoływać się wyłącznie do słownikowej definicji pojęcia „samotny” zgodnie z którą oznacza ono (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”, ponieważ prowadziłoby to do konkluzji, że samo posiadanie dziecka wyklucza możliwość bycia samotnym. Należy zauważyć, że przeciwieństwem pojęcia „samotnego wychowywania dziecka” jest pojęcie „wspólnego wychowywania dziecka”. Nie można uznać, że rodzice wychowują i opiekują się dzieckiem „wspólnie”, ponieważ każde z nich odrębnie, w konkretnie ustalonym czasie, bez udziału drugiego z rodziców opiekuje się dzieckiem i zaspokaja jego potrzeby, stwarzając mu odpowiednie warunki rozwoju w miejscu swojego zamieszkania. W ocenie Sądu należałoby przyjąć, że proces wychowywania dziecka realizowany jest przez każdego z rodziców „samotnie”. Jeżeli przez część czasu w roku dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód, to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica wychowuje dziecko, natomiast przez pozostały czas dziecko wychowuje drugi z rodziców. Każdy z rodziców działa bez wsparcia drugiej osoby i samodzielnie dokonuje czynności związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka, jednocześnie samodzielnie ponosząc przez część roku podatkowego koszty utrzymania dziecka. Zatem każdy z rodziców sprawujących opiekę i wychowujących dziecko w tak ustalonym systemie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. (...) Sąd dodatkowo zauważa, że ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń czasowych uzasadniających skorzystanie z tej preferencji, co daje prawo do korzystania z niej zarówno osobom wychowującym dziecko samotnie przez znaczny okres czasu w roku podatkowym jak i osobom, które samotnie wychowują dziecko przez krótki okres roku podatkowego ani też nie powiązał zakresu prawa do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania z czasem samotnego wychowania dziecka w roku podatkowym przez zastosowanie przy obliczaniu podatku korekty dostosowującej prawo do preferencji do faktycznego czasu samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym (przykładowo współczynnika procentowego). W niniejszej sprawie organ w wydanej interpretacji, co do zasady, nie kwestionował prawa do uzyskania preferencji rodzica wychowującego i utrzymującego dziecko samotnie przez część roku podatkowego” (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 570/23).

„Należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską” (por. wyrok WSA w Szczecinie z 3 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 217/24).

Z przytoczonych wyroków jednoznacznie wynika, że w opisanym przez Panią stanie faktycznym, jako rodzic sprawujący naprzemienną opiekę nad synami, może być Pani uznana za rodzica samotnie wychowującego dzieci. Jednocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 4c PDOFizU, prawo do rozliczenia, jako rodzic samotnie wychowujący dzieci przysługuje tylko jednemu rodzicowi (pod warunkiem, że spełnia pozostałe warunki). W tej sytuacji wydaje się, że prawo do zastosowania ulgi powinno przysługiwać rodzicowi, który sprawuje opiekę w dłuższym okresie lub jest bardziej zaangażowany w proces wychowawczy i opiekuńczy. W związku z tym, że zajmuje się Pani synami, bez wsparcia drugiego rodzica nie tylko w przypadającym czasie opieki naprzemiennej, ale również w wielu kwestiach poza ustalonym czasem opieki oraz jest Pani rodzicem dużo bardziej zaangażowanym w zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych (wizyty lekarskie, stomatologiczne), edukacyjnych (nauka z synami, zapewnianie korepetycji, zajęć dodatkowych), emocjonalnych (diagnoza, terapie psychologiczne), co szczegółowo przedstawiła Pai w stanie faktycznym, uważa Pani, że przysługuje Pani prawo do preferencji podatkowej. W Pani przypadku nie występuje również negatywna przesłanka zastosowania ulgi wyrażona w art. 6 ust. 4f PDOFizU. Zgodnie z tym przepisem preferencyjne opodatkowanie nie przysługuje samotnym rodzicom, którzy wychowują co najmniej jedno dziecko wspólnie, rozumiane także jako „naprzemienne” wykonywanie opieki nad dzieckiem w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. Taka redakcja przepisu nie modyfikuje rozumienia pojęcia „samotnego wychowywania dzieci”, lecz wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w określonym ustawą przypadku. W Pani ocenie, ww. negatywna przesłanka do zastosowania preferencji występuje wyłącznie wówczas, gdy obydwoje rodziców faktycznie pobiera świadczenie z ZUS (w połowie przysługującej wysokości), tj. w przypadku dwójki małoletnich dzieci po 800 zł miesięcznie. W Pani sprawie sytuacja taka nie występuje, ponieważ zgodnie z zawartym przed Sądem Porozumieniem Wychowawczym, świadczenie w programie Rodzina 800+ na dzieci pobiera wyłącznie Pani. W praktyce to Pani wnioskuje corocznie o świadczenie do ZUS, otrzymuje z ZUS imienną informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego, a środki pieniężne trafiają na Pani osobisty numer rachunku bankowego. Wobec powyższego, negatywna przesłanka, o której mowa 6 ust. 4f PDOFizU, do zastosowania preferencji nie zachodzi.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uważa Pani, że spełnia wszystkie kryteria uprawniające do rozliczenia PIT za rok 2025 w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4d PDOFizU.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:

Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.):

W myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy:

W świetle art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z zacytowanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie kilku warunków.

Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia.

Ponadto, w szczególności, osoba chcąca skorzystać z tej preferencji podatkowej, musi posiadać określony status. Przy czym przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie w roku podatkowym wychowywać dzieci samotnie.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa – wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.

W konsekwencji, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zdecydował się bowiem na zmianę normatywną, która zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przyznaje preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rozwiedzionych rodziców nie stanowi zatem samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek.

W rezultacie, rodzice sprawujący naprzemienną opiekę mogą być rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Nie oznacza to jednak, że zarówno ojciec, jak i matka dziecka, mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo to przysługuje tylko jednemu rodzicowi, pod warunkiem, że spełnia pozostałe warunki dla tej preferencji.

W przypadku zatem rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy samotnie wychowują dziecko/dzieci w porównywalnych okresach w systemie opieki naprzemiennej (w tym wskazanej w porozumieniu wychowawczym zawartym przed sądem), stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jeżeli tylko jeden z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa – przysługuje temu rodzicowi, który nie pobiera świadczenia wychowawczego.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani zatrudniona na umowę o pracę. Z tego tytułu osiąga Pani dochód w postaci comiesięcznego wynagrodzenia. Suma powyższego dochodu przekroczy pierwszy próg podatkowy.

23 maja 2009 r. zawarła Pani związek małżeński, który został rozwiązany 19 grudnia 2023 r. przez rozwód. Orzeczenie Sądu o rozwodzie uprawomocniło się 28 grudnia 2023 r. Pani status cywilny nie uległ zmianie. Ze związku małżeńskiego posiada Pani dwóch synów.

Zgodnie z zawartym przed Sądem Porozumieniem Wychowawczym, władza rodzicielska względem synów została pozostawiona obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej. Dzieci przebywają u obydwojga rodziców przez podobny okres czasu zgodnie z harmonogramem:

·      Tydzień 1 - matka sprawuje opiekę nad synami od piątku po szkole i oddaje ich pod opiekę ojca w piątek po szkole;

·      Tydzień 2 - ojciec sprawuje opiekę nad synami od piątku po szkole i oddaje ich pod opiekę matki w piątek po szkole.

Sprawuje Pani opiekę w jeden tydzień ferii oraz jeden miesiąc wakacji. Plan jest na bieżąco dostosowywany do potrzeb dzieci, np. ze względu na choroby, święta itp. Nie otrzymuje Pani alimentów na dzieci. Natomiast, zgodnie z postanowieniami ww. Porozumienia Wychowawczego, świadczenie w programie Rodzina 800+ na dzieci, pobiera wyłącznie Pani. Pani wnioskuje corocznie o świadczenie do ZUS, otrzymuje Pani z ZUS imienną informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego, a środki pieniężne trafiają na Pani osobisty numer rachunku bankowego.

W czasie kiedy dzieci przebywają u ojca, mają zapewnione wyżywienie oraz dowozy do szkoły oraz na zajęcia dodatkowe. Natomiast wszystkie pozostałe potrzeby, tj.: wizyty u lekarza, wizyty u stomatologa, wizyty u fryzjera, zakupy odzieży, zakupy przyborów szkolnych, zapisy na zajęcia dodatkowe, organizacja zajęć dodatkowych, korepetycje, kontakty z nauczycielami w szkole, opłaty za zajęcia dodatkowe, opłaty za obozy, wycieczki, składki i wyjścia klasowe, wypłata tzw. „kieszonkowego”, są realizowane wyłącznie przez Panią niezależnie czy dzieci przebywają w tym czasie u drugiego rodzica, czy też nie. Jeżeli np. ww. wizyty wypadają w czasie, kiedy dzieci są u ojca to Pani wozi dzieci na wizytę do specjalisty i po jej zakończeniu odwozi Pani do drugiego rodzica. Sytuacja wygląda podobnie w przypadku trudności szkolnych starszego syna. Z uwagi na specyfikę pracy Pani byłego męża i częste popołudniowe wizyty u klientów, nawet w czasie kiedy syn przebywa u ojca, to Pani pomaga mu w nauce - osobiście lub zdalnie przez telefon. Po zakończeniu nauki odwozi Pani syna do ojca. W okresie ferii, jak i wakacji letnich zapewnia Pani synom wypoczynek, poprzez liczne wyjazdy lub aktywności sprawując faktyczną, ciągłą i wyłączną opiekę nad nimi.

Nadmienia Pani, że u starszego syna zdiagnozowane zostało zaburzenie w postaci ADHD. Ojciec nie uczestniczył w procesie diagnostycznym ani nie ponosił kosztów wizyt w poradniach, u lekarzy psychiatrów. W proces diagnostyczny była zaangażowana wyłącznie Pani. Wyłącznie Pani odbywa z synem wizyty kontrolne u psychiatry, lekarza rodzinnego w celu wystawienia recepty na leki, na ADHD oraz odpowiada Pani za ich zakup.

Stwierdza Pani, że zajmuje się synami, bez wsparcia drugiego rodzica - nie tylko w przypadającym czasie opieki naprzemiennej, ale również poza ustalonym czasem opieki w kwestiach wskazanych wyżej. Wszystko to wiąże się ze zwiększonymi nakładami finansowymi, które znacznie przekraczają przyznane świadczenie rodzinne 800+ oraz czasowymi. Natomiast oczywiste jest, że ojciec mając synów pod swoją opieką stara się przekazać im swoje wartości, wspierać w trudnych sytuacjach czy podejmować rozmowy wychowawcze.

Oświadcza Pani, że nie jest matką lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienione w treści wniosku). Pani stan cywilny od momentu rozwodu nie uległ zmianie. Od zawsze podlegała/podlega Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W stosunku do Pani oraz Pani synów: nie miały/mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń; nie miały/mają/będą miały zastosowania przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pani dzieci nie uczą/nie uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświaty lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie.

Pani dzieci nie uzyskiwały/nie uzyskują żadnych dochodów ani przychodów.

W przedstawionym opisie sprawy nie ulega wątpliwości, że każde z rodziców odrębnie bez udziału drugiego z rodziców wychowuje małoletnich synów. Jak wskazała Pani bowiem we wniosku, w 2025 r. opieka nad synami była realizowana przez obojga rodziców zgodnie z zawartym przed sądem porozumieniem wychowawczym, tj. tydzień na tydzień (opieka naprzemienna). Jednocześnie wskazała Pani, że świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dziecka, pobiera wyłącznie Pani (jest przelewane na Pani konto).

W przedmiotowej sprawie wystąpiła zatem określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, negatywna przesłanka uniemożliwiająca Pani skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro bowiem w 2025 r. wykonując z ojcem dzieci opiekę naprzemienną nad synami zgodnie z postanowieniem wychowawczym zawartym przed sądem – to Pani pobierała w 2025 r. świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dziecka – prawo do preferencyjnego rozliczenia Pani nie przysługuje.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy synów, o których mowa we wniosku – nie sposób uznać, że w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci oraz nie sposób zgodzić się z Pani stanowiskiem, że sposób rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci Pani przysługuje.

W przedmiotowej sprawie, w związku z tym, że wychowując w 2025 r. synów w porównywalnych okresach w systemie opieki naprzemiennej, to Pani pobierała w ww. roku świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dziecka – to wystąpiła określona w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych negatywna przesłanka uniemożliwiająca Pani skorzystanie z tej preferencji, bowiem – jak wynika z brzmienia ww. przepisu – sposób opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4d ww. ustawy, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje dziecko wspólnie z drugim rodzicem, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W konsekwencji, w zeznaniu podatkowym składanym za 2025 r. nie może rozliczyć się Pani jako rodzic samotnie wychowujący dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. ojca Pani dzieci).

W odniesieniu do powołanych przez Panią we własnym stanowisku wyroków sądów administracyjnych wskazuję, że niewątpliwie wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie prawnym. Należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia zawarte w tych wyrokach zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.