Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1132.2025.2.ST

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem z 16 stycznia 2026 r. (data wpływu 21 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Posiada Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 z późn. zm.).

W dniu 18 listopada 2004 r. zawarł Pan umowę o kredyt hipoteczny … z dnia 18 listopada 2004 r. z ..., który jest kredytem denominowanym do waluty CHF (kwota kredytu 43 640 CHF), a która to kwota została przeliczona na PLN według kursu ustalonego przez Bank. Zgodnie z § 2 pkt 1 powyżej wskazanej umowy kredytu, kredyt został zaciągnięty na finansowanie kosztów inwestycji polegającej na budowie lokalu mieszkalnego oznaczonego tymczasowym numerem … wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym oznaczonym jako „…”, posadowionym na nieruchomości – działce gruntu o nr … z obrębu …, położonej w …, której właścicielem jest Przedsiębiorstwo … Sp. z o.o. z siedzibą w …, dla której to nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy … Wydział Ksiąg Wieczystych - KW nr … (obecnie KW nr …). Kredyt został w całości faktycznie wykorzystany na realizację ww. celu. W § 2 pkt 2 umowy kredytu hipotecznego … wskazano, że cyt.: „Dla kredytowanej nieruchomości w dniu zawarcia umowy kredytowej nie jest prowadzona księga wieczysta.”

W dniu 11 października 2004 r. zawarł Pan z … Sp. z o.o. z siedzibą w …, umowę zobowiązującą nr …, na mocy której deweloper zobowiązywał się do wybudowania osiedla i w nim lokalu mieszkalnego oznaczonego tymczasowym nr … wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym. Zgodnie z § 2 pkt 3 umowy, ustalono, że cena brutto za lokal wynosi 167 810 zł. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. a) umowy, ustalono, że do lokalu przynależeć będzie pomieszczenie gospodarcze w garażu podziemnym oznaczone tymczasowo nr …, a jego cena brutto wynosi 7 280 zł. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. b) umowy, ustalono, że do lokalu przynależeć będzie miejsce postojowe oznaczone numerem … o powierzchni 11,5 m² dla samochodu osobowego w garażu podziemnym, a cena brutto miejsca postojowego wynosiła 25 620 zł. Zgodnie z § 2 pkt 5 umowy z deweloperem, łączna cena brutto lokalu z przynależnościami wynosiła 200 710 zł, gdzie oprócz kredytu dysponował Pan w pozostałym zakresie wkładem własnym. Obecnie mieszkanie jest wyodrębnione do KW nr …, a garaż znajduje się w KW nr ….

Kredyt został wypłacony w sześciu transzach, gdzie pierwszą transzę w kwocie 20 134,12 zł wypłacono w dniu 10 grudnia 2004 r. (zastosowano kurs 2,7022 zł za 1 CHF), drugą transzę w kwocie 20 001,91 zł wypłacono w dniu 23 lutego 2005 r. (zastosowano kurs 2,5239 zł za 1 CHF), trzecią transzę w kwocie 20 021,33 zł wypłacono w dniu 15 kwietnia 2005 r. (zastosowano kurs 2,5968 zł za 1 CHF), czwartą transzę w kwocie 20 015,15 zł wypłacono w dniu 22 czerwca 2005 r. (zastosowano kurs 2,5826 zł za 1 CHF), piątą transzę w kwocie 19 864,33 zł wypłacono w dniu 8 sierpnia 2005 r. (zastosowano kurs 2,5526 zł za 1 CHF), szóstą transzę w kwocie 12 556,98 zł wypłacono w dniu 13 września 2005 r. (zastosowano kurs 2,5004 zł za 1 CHF).

Kredyt został zaciągnięty w dniu 18 listopada 2004 r. i miał zostać spłacony do listopada 2034 r. W dniu 23 listopada 2012 r. zawarto do kredytu aneks, na mocy którego kredytobiorca dokonuje spłaty kredytu w walucie CHF i taka sytuacja miała miejsce do dnia 29 kwietnia 2022 r. kiedy to Sąd Okręgowy w … wydał w sprawie o sygn. akt …, postanowienie o zabezpieczeniu, w którym wstrzymał na czas trwania sprawy począwszy od dnia 30 kwietnia 2022 r. do dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego sprawę, płatność rat kredytu w sprawie stwierdzenie nieważności umowy kredytu, którą zainicjował … jako powód, i która obecnie przed Sądem Apelacyjnym w … ma sygn. akt ….

W latach 2006-2022 korzystał Pan z ulgi odsetkowej. W dniu 24 maja 2012 r. uzyskał Pan zaświadczenie do Urzędu Skarbowego od dewelopera, iż zgodnie z zaświadczeniem wartość lokalu nr … przy ul. … wynosiła 201 488 zł, z czego wartość lokalu wynosiła: 133 341,12 zł, wartość gruntu wynosiła: 35 506,88 zł, wartość pomieszczenia przynależnego: 7 020 zł, wartość garażu: 25 620 zł.

Obecnie otrzymał Pan z Banku ... propozycję zawarcia ugody pozasądowej. Ugoda możliwa jest do realizacji w roku 2025, bądź w następnym 2026 r.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, chciałby Pan skorzystać ze zwolnienia z poboru podatku dochodowego od kwoty umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaproponowanej przez bank w drodze ugody pozasądowej.

Ugoda ma polegać na tym, że kredyt zostanie przekształcony od początku (tzn. od daty zawarcia 18 listopada 2004 r.) tak, jakby był to typowy kredyt złotowy.

Warunki kredytu przekształconego :

1)  kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 112 593,82 PLN; jeśli jakakolwiek część wypłaty nastąpiła w CHF, Bank przeliczył ją na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty,

2)  oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,85 %; w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu oprocentowanie wynosiło 8,57 %, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu wynosiła 6,72%; pierwszy okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M obowiązywał od dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy i mógł być krótszy niż kolejne okresy trzymiesięczne wyznaczane w dniu wymagalności raty kredytu i odsetek; kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania wskaźnika referencyjnego kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach Kodeksu cywilnego,

3)  wysokość marży, o której mowa w pkt 2), odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta Umowa; informacja o jej wysokości dla poszczególnych miesięcy dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych” w arkuszu „Marża ponad śr. WIBOR-rok 2004” w kolumnie „Marża ponad średnią wartość WIBOR 3M”, opublikowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego na stronie internetowej www.knf.gov.pl pod tytułem „Dane statystyczne opisujące marżę ponad WIBOR dla potrzeb ugód dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych” (dostęp do strony internetowej aktywny na dzień zawarcia Ugody).

Ugoda także nie będzie stanowiła odnowienia w rozumieniu art. 506 k.c., natomiast oprócz wyżej wskazanych, pozostałe parametry dotychczasowego kredytu pozostaną takie same, w tym cel kredytu pozostaje niezmienny.

Rozliczenie dotychczas spłaconych rat kredytu udzielonego na podstawie umowy na poczet kredytu w złotych, nastąpić ma w ten sposób, że wartość spłat dokonanych na podstawie Umowy zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie – rat kapitałowych kredytu w złotych. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, od którego naliczane są kolejne odsetki, a niedobór – powiększa kapitał do spłaty, od którego naliczane są kolejne odsetki. Odsetki bieżące podlegać będą rozliczeniu na zasadach określonych dla oprocentowania przekształconego kredytu.

Bank przeliczył w ramach proponowanej ugody na dzień zawarcia tej ugody Pana zadłużenie z tytułu niespłaconego kapitału kredytu w kwocie 23 644,22 CHF. Po przeliczeniu na PLN po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego według tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 20 sierpnia 2025 r. opublikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl zadłużenie wynosi 106 933,35 zł. Zgodnie z propozycją ugody na kwotę zadłużenia składa się kwota kapitału kredytu: 21 909,80 CHF, kwota odsetek zapadłych niespłaconych: 1 717,86 CHF oraz kwota odsetek bieżących wynosząca 16,56 CHF, a po przeliczeniu ich kursem NBP według Tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 20 sierpnia 2025 r. kwota kapitału kredytu wynosi 99 089,26 zł, kwota odsetek zapadłych niezapłaconych wynosi 7 769,19 zł, kwota odsetek bieżących 74,90 zł. Strony zmieniają walutę zadłużenia na PLN i uzgadniają, że zadłużenie z tytułu salda kredytu oraz odsetek, tj. łączne saldo zadłużenia na dzień zawarcia Ugody wynosiłoby 106 933,35 PLN. Bank zwolni Pana z długu (umarza Pana zadłużenie z tytułu kredytu) w kwocie 106 933,35 PLN, a Pan dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. W związku ze zwolnieniem Pana z długu zadłużenie wobec Banku z tytułu kredytu uznano by za spłacone w całości. Bank dodatkowo ma zwrócić na Pana rzecz kwotę 3 300 PLN. Co prawda nie wskazano tego w proponowanej ugodzie, jednakże kwota dodatkowa stanowi nadpłatę kredytu, tzn. poprzez raty kredytu zwrócił Pan więcej na rzecz banku o kwotę 3 300 PLN, aniżeli bank Panu udzielił kapitału kredytu. Ugoda nie będzie jednak dotyczyć prowizji, opłat czy odsetek już zapłaconych przez Pana. Ugoda nie wpłynie na wcześniejsze rozliczone należności z tytułu kredytu. Ugoda nie wpłynie na odsetki zapłacone przez Pana w przeszłości, w tym na odsetki rozliczone w ramach ulgi odsetkowej. Bank nie będzie w wyniku ugody zobowiązany zwrócić odsetek rozliczonych do dnia zawarcia ugody.

Kredyt opisany we wniosku to kredyt hipoteczny zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.). Kredyt służył zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Pana i Pana rodziny. Obecnie wraz z rodziną mieszka Pan we wspólnie zakupionym z żoną mieszkaniu przy ul. …, a mieszkanie przy ul. … stoi puste, w przyszłości zostanie przekazane dzieciom.

W latach 2002-2008 prowadził Pan działalność gospodarczą pod adresem ul. …. W mieszkaniu przy ul. … nigdy nie prowadził Pan działalności gospodarczej, a mieszkanie wykorzystywane było tylko w celach mieszkaniowych i temu służyło. W ramach działalności świadczył Pan usługi jako informatyk na rzecz jednego klienta w siedzibie jego firmy. Nie dokonywał Pan żadnych odliczeń w ramach działalności w związku z mieszkaniem (żadnym mieszkaniem), ani mieszkania (żadnego mieszkania) nie wprowadzał Pan do ewidencji środków trwałych.

Pierwszego odliczenia odsetek w ramach tzw. ulgi odsetkowej dokonano za 2006 r., odliczenia dokonywano co roku, aż do 2022 r.

Nie korzystał Pan z takiego umorzenia podatku w przeszłości ani nie korzystał z takiego zaniechania poboru podatku wcześniej.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że jest Pan jedynym kredytobiorcą, tj. …. Kredyt został udzielony przez podmiot podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, a konkretnie kredytodawcą jest …. Jest Pan właścicielem lokalu, w dniu 22 listopada 2005 r. została zawarta umowa notarialna, tj. ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży lokalu. Od dnia 22 listopada 2005 r. jest Pan właścicielem lokalu i jest nim do chwili obecnej.

W dniu 22 listopada 2005 r. nabył Pan lokal na podstawie aktu notarialnego, Rep. A nr … - umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży lokalu. Ww. lokal to lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Obecnie lokal mieszkalny i pomieszczenie gospodarcze posiadają jedną księgę wieczystą, a z księgą mieszkania związany jest udział w nieruchomości wspólnej, w ramach którego za pomocą podziału do korzystania quoad usum wyodrębnione jest miejsce postojowe w hali garażowej (pierwotna księga wieczysta o nr …). W dniu zawarcia aktu notarialnego przenoszenia własności z dnia 22 listopada 2005 r. nie była prowadzona odrębna księga wieczysta dla nieruchomości przy ul. …, była prowadzona jedna księga o nr …, obecnie w tej księdze znajduje się udział w nieruchomości wspólnej. W dniu zawarcia umowy przenoszącej własność (co dotyczy także dnia udzielenia kredytu) był podpisywany jeden akt nabycia lokalu przy ul. …, dla którego wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym oznaczonym jako „…” była prowadzona jedna księga wieczysta o nr …. Dopiero w związku z zawarciem aktu z dnia 22 listopada 2005 r. złożono wniosek o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości przy ul. …, a co stało się w dniu 16 marca 2006 r. i jej numer to ….

W dniu 18 listopada 2004 r. zawarł Pan umowę o kredyt hipoteczny … z dnia 18 listopada 2004 r. z …, który jest kredytem denominowanym do waluty CHF (kwota kredytu 43 640 CHF), a która to kwota została przeliczona na PLN według kursu ustalonego przez Bank.

Zgodnie z § 2 pkt 1 powyżej wskazanej umowy kredytu, kredyt został zaciągnięty na finansowanie kosztów inwestycji polegającej na budowie lokalu mieszkalnego oznaczonego tymczasowym nr … wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym oznaczonym jako „…”, posadowionym na nieruchomości - działce gruntu o numerze … z obrębu …, położonej w …, której właścicielem jest Przedsiębiorstwo …, dla której to nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla … Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr … (obecnie KW nr …).

Kredyt został w całości faktycznie wykorzystany na realizację ww. celu.

W § 2 pkt 2 umowy kredytu hipoteczny … wskazano, że cyt.: „Dla kredytowanej nieruchomości w dniu zawarcia umowy kredytowej nie jest prowadzona księga wieczysta.” W dniu 11 października 2004 r. zawarł Pan z „…” Sp. z o.o. z siedzibą w …, umowę zobowiązującą nr …, na mocy której deweloper zobowiązywał się do wybudowania osiedla i w nim lokalu mieszkalnego oznaczonego tymczasowym nr … wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym.

Zgodnie z § 2 pkt 3 umowy, ustalono, że cena brutto za lokal wynosi 167 810 zł. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. a) umowy, ustalono, że do lokalu przynależeć będzie pomieszczenie gospodarcze w garażu podziemnym oznaczone tymczasowo nr …, a jego cena brutto wynosi 7 280 zł. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. b) umowy, ustalono, że do lokalu przynależeć będzie miejsce postojowe oznaczone nr … o powierzchni 11,5 m² dla samochodu osobowego w garażu podziemnym, a cena brutto miejsca postojowego wynosiła 25 620 zł. Zgodnie z § 2 pkt 5 umowy z deweloperem, łączna cena brutto lokalu z przynależnościami wynosiła 200 710 zł, gdzie oprócz kredytu dysponował Pan w pozostałym zakresie wkładem własnym.

Umowa z dnia 11 października 2004 r. została sfinalizowana właśnie aktem notarialnym z dnia 22 listopada 2005 r., Rep. A nr …, na mocy którego nabył Pan lokal mieszkalny wraz z przynależnym Panu pomieszczeniem gospodarczym nr … oraz związanym z lokalem udziałem we współwłasności gruntu oraz udziałem we współwłasności części budynku i urządzeń - umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży lokalu. W tym samym akcie notarialnym dokonano podziału do korzystania z części wspólnej nieruchomości, na mocy którego każdoczesny właściciel lokalu nr … będzie miał prawo do wyłącznego, bezterminowego i bezpłatnego korzystania z miejsca postojowego nr … w hali garażowej budynku nr … przy ul. …. Kredyt został zabezpieczony hipoteką. Hipoteka została ustanowiono na lokalu mieszkalnym przy ...

Nie doszło jeszcze do zawarcia ugody z bankiem. Stroną ugody będzie Pan - …, czyli kredytobiorca oraz …, czyli kredytodawca. W ugodzie zostanie potwierdzone, że umowa jest ważna, lecz zmianie ulegnie jej treść, co zostało opisane w zdarzeniu przyszłym. Ugoda ma polegać na tym, że kredyt zostanie przekształcony od początku (tzn. od daty zawarcia 18 listopada 2004 r.) tak, jakby był to typowy kredyt złotowy. Warunki kredytu przekształconego :

1)  kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 112 593,82 PLN; jeśli jakakolwiek część wypłaty nastąpiła w CHF, Bank przeliczył ją na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty,

2)  oprocentowanie kredytu według zmiennej stopy procentowej zostało ustalone jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i marży w wysokości 1,85 %; w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu oprocentowanie wynosiło 8,57 %, zaś wartość wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M z dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy kredytu wynosiła 6,72%; pierwszy okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M obowiązywał od dnia wypłaty kredytu lub pierwszej transzy i mógł być krótszy niż kolejne okresy trzymiesięczne wyznaczane w dniu wymagalności raty kredytu i odsetek; kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania wskaźnika referencyjnego kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który datą odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni trzymiesięczny okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego, z uwzględnieniem zasad liczenia terminów oznaczonych w miesiącach, przewidzianych w przepisach Kodeksu cywilnego, odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta Umowa; informacja o jej wysokości dla poszczególnych miesięcy dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych” w arkuszu „Marża ponad śr. WIBOR-rok 2004” w kolumnie „Marża ponad średnią wartość WIBOR® 3M”, opublikowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego na stronie internetowej www.knf.gov.pl pod tytułem „Dane statystyczne opisujące marżę ponad WIBOR® dla potrzeb ugód dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych” (dostęp do strony internetowej aktywny na dzień zawarcia Ugody).

Ugoda także nie będzie stanowiła odnowienia w rozumieniu art. 506 k.c., natomiast oprócz wyżej wskazanych, pozostałe parametry dotychczasowego kredytu pozostaną takie same, w tym cel kredytu pozostaje niezmienny. Rozliczenie dotychczas spłaconych rat kredytu udzielonego na podstawie umowy na poczet kredytu w złotych, nastąpić ma w ten sposób, że wartość spłat dokonanych na podstawie Umowy zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie - rat kapitałowych kredytu w złotych. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, od którego naliczane są kolejne odsetki, a niedobór - powiększa kapitał do spłaty, od którego naliczane są kolejne odsetki. Odsetki bieżące podlegać będą rozliczeniu na zasadach określonych dla oprocentowania przekształconego kredytu. Bank przeliczył w ramach proponowanej ugody na dzień zawarcia tej ugody Pana zadłużenie z tytułu niespłaconego kapitału kredytu w kwocie 23 644,22 CHF. Po przeliczeniu na PLN po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego według tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 20 sierpnia 2025 r. opublikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl zadłużenie wynosi 106 933,35 PLN. Zgodnie z propozycją ugody na kwotę zadłużenia składa się kwota kapitału kredytu: 21 909,80 CHF, kwota odsetek zapadłych niespłaconych: 1 717,86 CHF oraz kwota odsetek bieżących wynosząca 16,56 CHF, a po przeliczeniu ich kursem NBP według Tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 20 sierpnia 2025 r. kwota kapitału kredytu wynosi 99 089,26 zł, kwota odsetek zapadłych niezapłaconych wynosi 7 769,19 zł, kwota odsetek bieżących 74,90 zł. Strony zmieniają walutę zadłużenia na PLN i uzgadniają, że zadłużenie z tytułu salda kredytu oraz odsetek, tj. łączne saldo zadłużenia na dzień zawarcia Ugody wynosiłoby 106 933,35 zł. Bank zwolni Pana z długu (umarza zadłużenie z tytułu kredytu) w kwocie 106 933,35 zł, a Pan dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. W związku ze zwolnieniem z długu Pana zadłużenie wobec Banku z tytułu Kredytu uznano by za spłacone w całości. Bank dodatkowo ma zwrócić na Pana rzecz kwotę 3 300 zł. Co prawda nie wskazano tego w proponowanej ugodzie, jednakże kwota dodatkowa stanowi nadpłatę kredytu, tzn. poprzez raty kredytu zwrócił Pan więcej na rzecz banku o kwotę 3 300 zł, aniżeli bank udzielił Panu kapitału kredytu. Ugoda nie będzie jednak dotyczyć prowizji, opłat czy odsetek już zapłaconych przez Pana. Ugoda nie wpłynie na wcześniejsze rozliczone należności z tytułu kredytu. Ugoda nie wpłynie na odsetki zapłacone przez Pana w przeszłości, w tym na odsetki rozliczone w ramach ulgi odsetkowej. Bank nie będzie w wyniku ugody zobowiązany zwrócić odsetek rozliczonych do dnia zawarcia ugody. Kwota zwrotu 3 300 zł nie będzie stanowić przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty kredytu, a mieściła się będzie w kwocie wpłaconej do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku. W przypadku zawarcia ugody, bank dokona wypłaty kwoty w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody.

Bank nie wystawi Panu PIT-11 w związku z kwotą zwrotu. Jednakże bank może wystawić Panu PIT-11, co do umorzonej kwoty kredytu, dlatego chce Pan uzyskać interpretację, bowiem uzależnia Pan decyzję od kwestii podatkowych.

Pytania

1.  Czy będzie przysługiwać Panu zaniechanie poboru podatku dochodowego od całości kwoty umorzonej wierzytelności zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, z tytułu kredytu mieszkaniowego w wyniku zawarcia ugody pozasądowej zaproponowanej przez bank?

2.  Czy ulga odsetkowa, z której korzystał Pan w latach 2006-2022 wymagać będzie skorygowania w wyniku zawarcia ugody i umorzeniu wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy kwota dodatkowa jaką ma Pan otrzymać w wyniku zawarcia ugody będzie neutralna podatkowo, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

Przysługuje Panu zwolnienie z poboru podatku dochodowego od całości kwoty umorzonej wierzytelności zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, z tytułu kredytu mieszkaniowego zaproponowanej przez bank w drodze ugody pozasądowej.

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz. U. Nr 85, poz. 388 z późn. zm.): Samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 4 cytowanej ustawy: Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej „pomieszczeniami przynależnymi”. Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia. W sytuacji, gdy pomieszczenia typu miejsce postojowe, garaż czy np. komórka lokatorska są ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowią odrębnej nieruchomości nabytej odrębnym aktem notarialnym, wówczas można przyjąć, że jako całość stanowią lokal mieszkalny mieszczący się w katalogu wydatków, o którym mowa w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Co istotne liczy się stan prawny na dzień zawarcia umowy kredytu, dlatego zarówno garaż jaki i komórka stanowiły pomieszczenia przynależne do mieszkania, nie miały odrębnej księgi wieczystej. Późniejsza zmiana stanu i wyodrębnienie mieszkania do odrębnej księgi, a pozostawienie garaży w dotychczasowej księdze nie ma znaczenia w sprawie.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku, gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje:

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Kredyt przez Pana zaciągnięty spełnia definicję, kryteria zawarte w § 1 rozporządzenia.

Z kolei zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedmiotowa umowa kredytowa zawarta została w dniu 18 listopada 2004 r., a więc przed 15 stycznia 2015 r., zaś Bank był podmiotem, o którym mowa w § 3 pkt 1 rozporządzenia. Kredyt zabezpieczony był hipoteką ustanowioną na kredytowanej nieruchomości i zaciągnięty został na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Co istotne liczy się stan faktyczny i prawny na dzień zawarcia umowy kredytu, bowiem zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, zaniechaniu poboru podlega kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

W niniejszej sprawie zarówno garaż, jak i komórka stanowiły pomieszczenia przynależne do nabywanego mieszkania, nie miały odrębnej księgi wieczystej w dniu zaciągnięcia kredytu, a kredyt został przeznaczony na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Lokal wraz z komórką oraz udziałem w gruncie, oraz z udziałem w częściach wspólnych budynku, w tym wydzielonym Panu miejscem postojowym poprzez podział do korzystania z nieruchomości wspólnej został przeniesiony jednym aktem notarialnym w dniu 22 listopada 2005 r., dla których prowadzona była KW nr …. Późniejsza zmiana stanu i wyodrębnienie mieszkania do odrębnej księgi, a pozostawienie garaży w dotychczasowej księdze nie ma znaczenia w sprawie.

Zgodnie natomiast z treścią § 4 rozporządzenia, zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., zatem zawarcie proponowanej przez bank ugody także mieści się w okresie objętym rozporządzeniem. Nie ma znaczenia fakt prowadzenia przez Pana działalności gospodarczej pod adresem ul. …, bowiem kredyt jaki brał Pan dotyczył nieruchomości zakupionej i wykorzystywanej tylko na cele mieszkaniowe, zaś sama działalność faktycznie była wykonywana w siedzibie firmy jedynego klienta. W związku z powyższym w przypadku zawarci ugody z bankiem, powstanie przychód w zakresie umorzonego kredytu, jednakże spełnia Pan wszystkie kryteria do objęcia zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia pełnej kwoty umorzonego kredytu w przypadku zawarcia ugody z bankiem.

Ad 2

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ww. ustawy stanowi, że: Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1.  budową budynku mieszkalnego albo

2.  wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

3.  zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

4.  nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ww. ustawy, ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy: Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy: Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia, a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy: Wydatki, o których mowa w ust. 1, dotyczą odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Pomimo uchylenia art. 26b ww. ustawy, ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.: Podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. Dla oceny skutków podatkowych Pana sytuacji, istotne jest to, czy w wyniku zawartej ugody, bank zwróci Panu wartość odsetek, z którymi związane było Pana prawo do korzystania z tej ulgi. Na podstawie ugody bank nie zwróci Panu odsetek, a kwota dodatkowa w wymiarze 3 300 zł nie obejmuje także odsetek.

Kwota umorzenia zaproponowana przez bank nie będzie dotyczyć prowizji, opłat czy odsetek już zapłaconych. Ugoda nie wpłynie na wcześniej rozliczone należności z tytułu kredytu hipotecznego, w tym na odsetki zapłacone przez Pana w przeszłości i rozliczone w ramach ulgi odsetkowej. Bank nie będzie w wyniku ugody zobowiązany zwrócić odsetek rozliczonych do dnia zawarcia ugody. Co więcej w wyniku ugody raty odsetkowe po przekształceniu kredytu będą większe aniżeli nawet faktycznie Pan zapłacił, bowiem wynika to z przekształcenia kredytu na kredyt złotowy oprocentowany o Wibor plus marżę banku. W wyniku zawarcia ugody dojdzie do sytuacji, w której po przekształceniu kredytu zapłaci Pan więcej odsetek aniżeli poprzednio.

W związku z powyższym, ulga odsetkowa, z której Pan korzystał nie wymagałaby skorygowania w związku z zawarciem ugody i umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Pana sytuacja odpowiada analogicznej sytuacji, jak w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 lipca 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.464.2024.2.AKU, w której właśnie takiej interpretacji dokonano.

Ad 3

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych zwrotu ustalonej w ugodzie dodatkowej kwoty, wyjaśnia Pan, że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1, wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych – co już wcześniej zauważono – można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. W niniejszej sprawie, w ramach ugody bank dodatkowo zaproponował zwrot na Pana rzecz (kredytobiorcy) kwoty w wysokości 3 300 zł, która to kwota odpowiada i wynika bezpośrednio z wysokości nadpłaty kredytu, tj. nadpłacił Pan kapitał udzielonego kredytu. Ugoda nie będzie jednak dotyczyć prowizji, opłat czy odsetek już zapłaconych przez Pana. Ugoda nie wpłynie na wcześniejsze rozliczone należności z tytułu kredytu. Ugoda nie wpłynie na odsetki zapłacone przez Pana w przeszłości, w tym na odsetki rozliczone w ramach ulgi odsetkowej. Bank nie będzie w wyniku ugody zobowiązany zwrócić odsetek rozliczonych do dnia zawarcia ugody. Zatem, nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzyma Pan zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazał na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu mieszkaniowego. A zatem otrzyma Pan środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z własnych środków. Kwota, która byłaby otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Pana majątku. Wypłata ta będzie dla Pana neutralna podatkowo. W konsekwencji, zwrot przez bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego nie stanowi dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem, nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku od zwróconej przez bank kwoty. Co więcej w Pana ocenie, stanowisko to potwierdził w uzasadnieniu interpretacji z dnia 29 listopada 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.676.2024.2.TR, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, cyt. : „Odnosząc się do skutków podatkowych wypłat kwot ustalonych w ugodach wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego. W opisie sprawy podkreślili Państwo, że: (...) wypłata Dodatkowej Kwoty nigdy nie doprowadzi do sytuacji, w której na skutek zmiany waluty zadłużenia i przeprowadzonych opisanych wyżej operacji (tj. wynikającego ze zmiany waluty zadłużenia zwrotu Klientowi wpłaconych przez niego kwot i/lub zwolnienia z długu w stosunku do całości/części istniejącego zadłużenia oraz Dodatkowej Kwoty) Klient uiściłby do Banku mniej, niż opisana powyżej pierwotna wartość wypłaconego mu finansowania. Oznacza to, że po dokonaniu operacji związanych ze zmianą waluty zadłużenia i Dodatkową Kwotą, Klient w związku z daną umową finansowania hipotecznego walutowego spłaca do Banku nie mniej niż otrzymana przez niego wartość finansowania, a więc Dodatkową Kwotą objęte są tylko i wyłącznie środki wpłacone uprzednio Bankowi przez Klienta w celu wypełnienia wiążącej go umowy finansowania hipotecznego walutowego, które przekraczają wartość spłat przypadających na wypłacony mu kapitał finansowania - w uproszczeniu można określić, że Dodatkowa Kwota jest formą zwrotu Klientowi wpłat, które dokonał on w trakcie „życia” umowy finansowania z tytułu odsetek i spłaty kapitału w części wywołanej deprecjacją złotówki. Dodatkowa Kwota obejmuje zazwyczaj jedynie część, a maksymalnie całą nadpłatę dokonaną przez Klienta ponad nominalną wartość kapitału wypłaconego Klientowi przez Bank. Ponadto, również w uzupełnieniu wniosku potwierdzili Państwo, że: Wypłata świadczenia z tytułu Dodatkowej Kwoty jest zwrotem na rzecz Klienta środków pieniężnych, które wcześniej, na mocy umowy finansowania hipotecznego walutowego, Klient przekazał na rzecz Banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego finansowania. (...) Finalnie raz jeszcze wymaga podkreślenia, że bez względu na sposób określenia wypłacanego świadczenia w treści zawieranych ugód, czy treści przepisów wewnętrznych Banku, w ujęciu ekonomicznym wypłacane świadczenie stanowi zwrot Klientowi świadczeń, które uprzednio wpłacił do Banku i nie powoduje faktycznego przyrostu w jego majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia tego majątku. Wobec powyższego, skoro „Dodatkowa kwota” wypłacana przez Państwo w wyniku zawarcia ugody, mieścić się będzie w kwocie wpłacanej przez drugą stronę ugody (Klientów/podatników) podczas spłaty finansowania hipotecznego, jej wypłacenie nie spowoduje po stronie danego Klienta (podatnika) dodatkowego przysporzenia majątkowego. Tym samym, wypłata ta będzie dla Klientów (podatników) - a w konsekwencji również dla Państwa jako płatnika - podatkowo neutralna. Podsumowując: stwierdzam, że opisane we wniosku wypłaty przez Państwo „Dodatkowych kwot” nie spowodują po stronie Klientów powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, na gruncie opisanego zdarzenia, w związku z wypłatą Klientowi świadczeń z tytułu Dodatkowej Kwoty, po stronie Klienta nie powstaje przychód, a tym samym Państwo (Bank) nie są zobowiązani do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Klientowi jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika

– tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego wyjaśniam, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Podkreślam, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Tym samym, umorzona Panu kwota wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2004 r. kredytu hipotecznego (kwota kapitału i odsetek), będzie stanowiła przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

W myśl § 3 ww. rozporządzenia:

Natomiast zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego, zatem dla zdefiniowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048).

Stosownie do art. 2 ust. 2 ww. ustawy:

Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 4 ww. ustawy:

Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia.

Zatem zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

-     kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

-     kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

-     kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

-     kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu 18 listopada 2004 r. zawarł Pan umowę o kredyt hipoteczny, który jest kredytem denominowanym do waluty CHF (kwota kredytu 43 640 CHF), a która to kwota została przeliczona na PLN według kursu ustalonego przez Bank. Zgodnie z § 2 pkt 1 powyżej wskazanej umowy kredytu, kredyt został zaciągnięty na finansowanie kosztów inwestycji polegającej na budowie lokalu mieszkalnego oznaczonego tymczasowym nr … wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym oznaczonym jako „…”, posadowionym na nieruchomości – działce gruntu o nr …, położonej w …, której właścicielem jest Przedsiębiorstwo …, dla której to nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy KW nr … (obecnie KW nr …). Kredyt został w całości faktycznie wykorzystany na realizację ww. celu. W § 2 pkt 2 umowy kredytu hipotecznego wskazano, że cyt.: „Dla kredytowanej nieruchomości w dniu zawarcia umowy kredytowej nie jest prowadzona księga wieczysta.”

W dniu 11 października 2004 r. zawarł Pan z „…” Sp. z o.o., umowę zobowiązującą, na mocy której deweloper zobowiązywał się do wybudowania osiedla i w nim lokalu mieszkalnego oznaczonego tymczasowym nr … wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym. Zgodnie z § 2 pkt 3 umowy, ustalono, że cena brutto za lokal wynosi 167 810 zł. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. a) umowy, ustalono, że do lokalu przynależeć będzie pomieszczenie gospodarcze w garażu podziemnym oznaczone tymczasowo nr …, a jego cena brutto wynosi 7 280 zł. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. b) umowy, ustalono, że do lokalu przynależeć będzie miejsce postojowe oznaczone nr … w garażu podziemnym, a cena brutto miejsca postojowego wynosiła 25 620 zł. Zgodnie z § 2 pkt 5 umowy z deweloperem, łączna cena brutto lokalu z przynależnościami wynosiła 200 710 zł, gdzie oprócz kredytu dysponował Pan w pozostałym zakresie wkładem własnym. Obecnie mieszkanie jest wyodrębnione do KW nr …, a garaż znajduje się w KW nr ….

W dniu 24 maja 2012 r. uzyskał Pan zaświadczenie od dewelopera, iż zgodnie z zaświadczeniem wartość lokalu nr … przy ul. … wynosiła 201 488 zł, z czego wartość lokalu wynosiła: 133 341,12 zł, wartość gruntu wynosiła: 35 506,88 zł, wartość pomieszczenia przynależnego: 7 020 zł, wartość garażu: 25 620 zł.

Obecnie otrzymał Pan z Banku propozycję zawarcia ugody pozasądowej.

Ugoda ma polegać na tym, że kredyt zostanie przekształcony od początku (tzn. od daty zawarcia 18 listopada 2004 r.) tak, jakby był to typowy kredyt złotowy.

Bank przeliczył w ramach proponowanej ugody na dzień zawarcia tej ugody Pana zadłużenie z tytułu niespłaconego kapitału kredytu w kwocie 23 644,22 CHF. Po przeliczeniu na PLN zadłużenie wynosi 106 933,35 zł. Zgodnie z propozycją ugody na kwotę zadłużenia składa się kwota kapitału kredytu: 21 909,80 CHF, kwota odsetek zapadłych niespłaconych: 1 717,86 CHF oraz kwota odsetek bieżących wynosząca 16,56 CHF, a po przeliczeniu ich kursem NBP kwota kapitału kredytu wynosi 99 089,26 zł, kwota odsetek zapadłych niezapłaconych wynosi 7 769,19 zł, kwota odsetek bieżących 74,90 zł. Strony zmieniają walutę zadłużenia na PLN i uzgadniają, że zadłużenie z tytułu salda kredytu oraz odsetek, tj. łączne saldo zadłużenia na dzień zawarcia Ugody wynosiłoby 106 933,35 PLN. Bank zwolni Pana z długu (umarza Pana zadłużenie z tytułu kredytu) w kwocie 106 933,35 PLN, a Pan dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. W związku ze zwolnieniem Pana z długu zadłużenie wobec Banku z tytułu kredytu uznano by za spłacone w całości.

Kredyt opisany we wniosku to kredyt hipoteczny zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kredyt służył zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Pana i Pana rodziny. Obecnie wraz z rodziną mieszka Pan we wspólnie zakupionym z żoną mieszkaniu, a mieszkanie przy ul. … stoi puste, w przyszłości zostanie przekazane dzieciom.

Nie korzystał Pan z takiego umorzenia podatku w przeszłości ani nie korzystał z takiego zaniechania poboru podatku wcześniej.

Jest Pan jedynym kredytobiorcą. Kredyt został udzielony przez podmiot podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Jest Pan właścicielem lokalu. W dniu 22 listopada 2005 r. nabył Pan lokal na podstawie aktu notarialnego. Ww. lokal to lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Obecnie lokal mieszkalny i pomieszczenie gospodarcze posiadają jedną księgę wieczystą, a z księgą mieszkania związany jest udział w nieruchomości wspólnej, w ramach którego za pomocą podziału do korzystania quoad usum wyodrębnione jest miejsce postojowe w hali garażowej (pierwotna księga wieczysta o nr …). W dniu zawarcia aktu notarialnego przenoszenia własności z dnia 22 listopada 2005 r. nie była prowadzona odrębna księga wieczysta dla nieruchomości przy ul. …, była prowadzona jedna księga o nr …, obecnie w tej księdze znajduje się udział w nieruchomości wspólnej. W dniu zawarcia umowy przenoszącej własność (co dotyczy także dnia udzielenia kredytu) był podpisywany jeden akt nabycia lokalu przy ul. …, dla którego wraz z przynależnym miejscem parkingowym nr … i pomieszczeniem gospodarczym nr … w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym oznaczonym jako „…” była prowadzona jedna księga wieczysta o nr …. Dopiero w związku z zawarciem aktu z dnia 22 listopada 2005 r. złożono wniosek o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości przy ul. …, a co stało się w dniu 16 marca 2006 r. i jej numer to ….

Umowa z dnia 11 października 2004 r. została sfinalizowana właśnie aktem notarialnym z dnia 22 listopada 2005 r., na mocy którego nabył Pan lokal mieszkalny wraz z przynależnym Panu pomieszczeniem gospodarczym nr … oraz związanym z lokalem udziałem we współwłasności gruntu oraz udziałem we współwłasności części budynku i urządzeń - umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży lokalu. W tym samym akcie notarialnym dokonano podziału do korzystania z części wspólnej nieruchomości, na mocy którego każdoczesny właściciel lokalu nr … będzie miał prawo do wyłącznego, bezterminowego i bezpłatnego korzystania z miejsca postojowego nr … w hali garażowej budynku nr … przy ul. …. Kredyt został zabezpieczony hipoteką. Hipoteka została ustanowiono na lokalu mieszkalnym przy ul. ….

Nie doszło jeszcze do zawarcia ugody z bankiem. Stroną ugody będzie Pan, czyli kredytobiorca oraz …, czyli kredytodawca. W ugodzie zostanie potwierdzone, że umowa jest ważna, lecz zmianie ulegnie jej treść, co zostało opisane w zdarzeniu przyszłym. Ugoda ma polegać na tym, że kredyt zostanie przekształcony od początku (tzn. od daty zawarcia 18 listopada 2004 r.) tak jakby był to typowy kredyt złotowy.

Podsumowując stwierdzam, że umorzona przez Bank kwota kredytu (kapitału i odsetek), na podstawie zawartej ugody z Bankiem, będzie stanowiła dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

W stosunku do tego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności (kapitału i odsetek) z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Pana w 2004 r. na finansowanie kosztów inwestycji polegającej na budowie lokalu mieszkalnego wraz z przynależnym miejscem parkingowym i pomieszczeniem gospodarczym w garażu podziemnym w budynku wielomieszkaniowym, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pan wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.

Ulga odsetkowa

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ww. ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:

Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:

Wskazał Pan, że z ulgi odsetkowej korzystał Pan w latach 2006-2022 i powziął wątpliwość, czy w przypadku zawarcia ugody i umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w 2026 r., ulga odsetkowa będzie wymagała skorygowania.

Wpływ zawarcia ugody i umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego na możliwość skorzystania z ulgi odsetkowej

Dla oceny skutków podatkowych Pana sytuacji istotne jest to, czy w wyniku zawartej ugody, bank zwróci Panu wartość odsetek, z którymi związane było Pana prawo do korzystania z tej ulgi.

Należy zauważyć, że wszelkiego rodzaju ulgi czy zwolnienia są odstępstwem od konstytucyjnej zasady równości i powszechności opodatkowania, w sposób szczegółowy uregulowanymi w przepisach materialnego prawa podatkowego. Są one przywilejami, z których podatnik ma prawo, a nie obowiązek skorzystania. Zatem oceniając ciążące na nim obowiązki wynikające z zastosowania danej ulgi czy zwolnienia podatkowego należy dokonać ścisłej, literalnej wykładni przepisu regulującego daną ulgę czy zwolnienie.

Ulga odsetkowa jest również niewątpliwie ulgą w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W przypadku stosowania tej ulgi – jeśli kwota odsetek podlegała odliczeniu, a następnie weszłaby w skład umorzonej wierzytelności – oznaczałoby to dwukrotne skorzystanie z ulgi – raz poprzez odliczenie zapłaconych odsetek od dochodu w ramach ulgi odsetkowej, drugi raz poprzez niezapłacenie podatku od kwoty umorzonej wierzytelności, w skład której weszły te odsetki.

Jak wskazał Pan w opisie wniosku, kwota umorzenia zaproponowanego Panu przez bank nie będzie dotyczyć prowizji, opłat czy odsetek już zapłaconych. Ugoda nie wpłynie na wcześniej rozliczone należności z tytułu kredytu hipotecznego, w tym na odsetki zapłacone przez Pana w przeszłości i rozliczone w ramach ulgi odsetkowej. Bank nie będzie w wyniku ugody zobowiązany zwrócić odsetek rozliczonych do dnia zawarcia ugody.

Skoro kwota zaproponowanego Panu umorzenia jest wartością kapitału pozostałego do spłaty i nie zawiera odsetek, które zostały uwzględnione w ubiegłych latach, w odliczeniu w ramach korzystania z ulgi odsetkowej, wówczas nie dojdzie do dwukrotnego skorzystania z ulgi podatkowej.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe nie zawiera zapisu, zgodnie z którym korzystanie przez podatnika z ulgi odsetkowej, w stosunku do kredytu, którego część ulega umorzeniu powoduje wyłączenie z możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku od powstałego z tego tytułu przychodu.

Zatem fakt skorzystania przez Pana z zaniechania poboru podatku w stosunku do umorzonej przez bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wpłynie na wcześniejsze odliczenia z tytułu ulgi odsetkowej.

W związku z powyższym, ulga odsetkowa, z której korzystał Pan w latach 2006-2022 nie będzie wymagała skorygowania w związku z zawarciem ugody i umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Wypłata kwoty dodatkowej

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest w ustawie Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Skutki podatkowe zwrotu przez Bank kwoty dodatkowej

W opisie sprawy wskazał Pan, że wypłata kwoty w wysokości 3 300 zł, którą bank Panu zwróci stanowi nadpłatę kredytu i nie będzie stanowić przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty kredytu, a mieściła się będzie w kwocie wpłaconej do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku.

W przypadku zwrotu wcześniej wpłacanych środków pieniężnych – taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc w wyniku wzajemnych potrąceń wierzytelności otrzyma Pan od banku ww. kwotę stanowiącą zwrot środków stanowiących nadpłatę kredytu, to otrzymany przez Pana zwrot nie będzie stanowił przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego, nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy wskazać, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania i własnego stanowiska, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje Organ opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.

Do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dołączył Pan dokumenty. Organ informuje, że w ww. postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej nie prowadzi postępowania wyjaśniającego i nie analizuje dokumentów, ale opiera się jedynie na opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.