Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1150.2025.3.EC

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych:

·      jest prawidłowe w części dotyczącej braku powstania przychodu i obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconych przez bank kwot (tj. zwrot nadpłaty w związku z rozliczeniem umowy oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego),

·      jest prawidłowe w części dotyczącej braku obowiązku zapłaty podatku dochodowego od przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2007 r. kredytu hipotecznego w części w jakiej kredyt został zaciągnięty na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. nabycie lokalu mieszkalnego i jego modernizację),

·      nieprawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

21 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismami złożonymi 26 stycznia 2026 r. oraz pismem złożonym 24 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania: (...)

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: (...)

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu 18 grudnia 2007 r. Wnioskodawca (Zainteresowany będący stroną postępowania) zawarł wraz z małżonką (Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania; wspólność majątkowa ustawowa) umowę kredytu hipotecznego nr … indeksowanego do waluty obcej CHF z EFG … …….. (obecnie ……… Bank …..). Kwota kredytu została wypłacona w wysokości 775 251,50 zł. Kredyt został przeznaczony na zakupu lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym. Przedmiotową nieruchomość Wnioskodawcy nabyli w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jako konsumenci, osoby fizyczne, a zaciągnięty kredyt został zabezpieczony hipoteką ww. lokalu.

W Sądzie .... toczyła się sprawa o sygnaturze ………. z powództwa Wnioskodawców przeciwko bankowi o ustalenie, że powyższa umowa jest nieważna. Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2025 r. Sąd ustalił, że powyższa umowa kredytowa jest nieważna.

W dniu 5 grudnia 2025 r. bank zgodził się na ugodę. Strony postanowiły, że bank wypłaci Wnioskodawcom kwoty:

• 88 000 PLN zwrot nadpłaty w związku z rozliczeniem umowy,
• 10 800 PLN zwrot kosztów zastępstwa procesowego

oraz umorzy kwotę 961 739,97 PLN, tym samym zakańczając istniejący spór sądowy. Strony zgodnie oświadczyły, że nie będą dochodzić w przyszłości roszczeń związanych z zawarciem i wykonaniem umowy kredytowej.

Do chwili zawarcia ugody Wnioskodawcy wpłacili na rzecz banku 158 300,16 PLN oraz 155 191,49 CHF (według średniego kursu NBP 4,55 PLN/1 CHF 706 121,28 PLN). Razem wpłata Wnioskodawców do banku wyniosła 864 421,44 PLN.

Uzupełnienie wniosku z 26 stycznia 2026 r.

W dniu 18 grudnia 2007 r. Wnioskodawca (Zainteresowany będący stroną postępowania) zawarł wraz z małżonką (Zainteresowaną niebędąca stroną postępowania; wspólność majątkowa ustawowa) umowę kredytu hipotecznego nr …….. indeksowanego do waluty obcej CHF z EFG …… (obecnie ……….. Bank ….., podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego). Kredyt został zawarty na okres 480 miesięcy (40 lat). Kwota kredytu została wypłacona w wysokości 775 251,50 zł. Kredyt został przeznaczony w całości na zakup lokalu mieszkalnego wraz miejscem postojowym na rynku pierwotnym. Lokal mieszkalny położony jest na terenie Polski, w mieście …….………..przy ulicy ….. m. …. Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.). Jako Kredytobiorcy (wspólnie z małżonką) Wnioskodawcy odpowiadają solidarnie za spłatę kredytu. Tytuł prawny do nieruchomości stanowi akt notarialny nr ……, będący umową ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży pomiędzy Wnioskodawcami a deweloperem. Przedmiotową nieruchomość Wnioskodawcy nabyli w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego jako konsumenci, osoby fizyczne, a zaciągnięty kredyt został zabezpieczony hipoteką ww. lokalu.

W dniu 5 grudnia 2025 r. … Bank …….. (…………) Oddział w Polsce, po mediacjach przy udziale Sądu …….. przy ……. (pod sygnaturą ……), przystał na propozycję Wnioskodawców i zaproponował Im ugodę, która została sporządzona w dniu 10 grudnia 2025 r.

Zgodnie z propozycją ugody strony postanowiły, że bank wypłaci na rzecz Kredytobiorców:

88 000 PLN - kwota wynika z rozliczenia kredytu. Kwota ta ma charakter zwrotu środków pieniężnych uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawców na rzecz banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych. Zgodnie z treścią ugody, wypłacona kwota pochodzi z wydatków poniesionych ze środków Kredytobiorców na rzecz banku i stanowi nadpłatę wynikającą z ponownego rozliczenia zobowiązań kredytowych na zasadach określonych w ugodzie. W wyniku tego rozliczenia środki te zostały uznane za nienależne bankowi. Kwota ta nie stanowi świadczenia z tytułu kredytu mieszkaniowego związanego z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania, ani innego nowego przysporzenia majątkowego. Kwota zwrotu mieści się w kwocie wpłacanej przez Wnioskodawców do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku;

10 800 PLN - kwota zwrotu przez bank kosztów zastępstwa procesowego, którą bank ma zwrócić na rzecz Wnioskodawców, jest równa kwocie faktycznie poniesionych przez Wnioskodawców kosztów postępowania i nie przewyższa rzeczywiście poniesionych przez Nich wydatków z tego tytułu

Zgodnie z propozycją ugody strony postanowiły również, że bank umorzy kwotę 961 739,97 PLN (kwota umorzenia). Kwota umorzenia, w stosunku do której Wnioskodawcy zostali zwolnieni z długu, obejmuje zadłużenie wynikające z umowy kredytu, tj. saldo zadłużenia z tytułu kredytu ustalone na dzień zawarcia ugody. Kwota umorzenia nie obejmuje kwoty odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) ani innych opłat sankcyjnych. Kwota objęta umorzeniem wynika z całościowego rozliczenia zobowiązania kredytowego i obejmuje zadłużenie z tytułu kredytu wynikającego z umowy kredytowej. Zgodnie z załączoną do propozycji ugody kalkulacją kredytu, kwota umorzenia obejmuje kwotę kapitału i odsetek skapitalizowanych. W księgach rachunkowych Banku na dzień 10 grudnia 2025 r. wysokość zadłużenia Wnioskodawców z tytułu umowy wynosiła 213 231,93 CHF. Po przeliczeniu tej wartości na walutę polską po średnim kursie NBP z dnia 9 grudnia 2025 r. (dzień poprzedzający ugodę), zadłużenie wynosiło 961 739,97 PLN. Kurs średni NBP z dnia 9 grudnia 2025 r. nie był niższy niż kurs z dnia zawarcia przez Wnioskodawców umowy kredytu walutowego. Umorzenie przez bank zadłużenia z tytułu kredytu dotyczy tylko Wnioskodawców, czyli wszystkich kredytobiorców i skutkuje wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po stronie każdego z Kredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług.

Do chwili otrzymania propozycji ugody Wnioskodawcy wpłacili na rzecz banku następujące raty kapitałowo-odsetkowe: 158 300,16 PLN oraz 155 191,49 CHF (według średniego kursu NBP 4,55 PLN/1 CHF 706 121,28 PLN). Razem Ich wpłata do banku wyniosła 864 421,44 PLN. Z wyliczeń wynika, że kredyt hipoteczny został przez Wnioskodawców nadpłacony w kwocie 89 169,94 PLN. Propozycja ugody ma charakter ugody cywilnoprawnej i jest propozycją polubownego rozstrzygnięcia istniejącego sporu dotyczącego niedozwolonego charakteru postanowień umowy kredytu. Podstawę prawną ugody stanowią przepisy Kodeksu cywilnego regulujące ugodę, w szczególności art. 917-918 Kodeksu cywilnego. Jednocześnie strony w treści ugody jednoznacznie wyłączyły jej charakter odnowienia zobowiązania, wskazując, że zawarcie ugody nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 Kodeksu cywilnego. W preambule ugody wskazano także podstawy prawne następstwa prawnego po stronie banku, w szczególności art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych oraz art. 42a ust. 1 i art. 42e ust. 2 ustawy Prawo bankowe. W propozycji ugody z bankiem nie zostało potwierdzone, że umowa kredytowa jest nieważna. W treści ugody bank konsekwentnie zajmuje stanowisko, że umowa kredytowa jest ważna, a strony zawierają ugodę w celu polubownego rozstrzygnięcia sporu oraz uchylenia niepewności co do wzajemnych roszczeń związanych z umową. Jednocześnie w ugodzie wskazano, że strony miały wolę zawarcia umowy kredytu oraz wolę utrzymania jej w mocy, z uwzględnieniem zmian wynikających z ugody. Kredytobiorcy, w zamian za przyjęte w ugodzie rozwiązania rozliczeniowe, odstąpili od dochodzenia roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień. Ugoda ma zatem charakter kompromisowy i modyfikujący warunki wykonywania umowy, a nie potwierdzający jej nieważność.

Przy podpisaniu ugody Wnioskodawcy będą składać oświadczenie o spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w konsekwencji czego bank nie będzie sporządzał informacji PIT-11. W przeszłości Wnioskodawcy nie korzystali z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W kolejnym uzupełnieniu wniosku z 24 lutego 2026 r. na pytanie Organu: „Na jaki cel, zgodnie z umową, został zaciągnięty kredyt, o którym mowa we wniosku? Czy był to zakup lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym czy zakup samego lokalu mieszkalnego?”, Wnioskodawcy wskazali: „Zgodnie z treścią umowy kredytowej z bankiem w § 2 pkt 2, Kredyt był przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe i modernizację.”

Cena zakupu miejsca postojowego nie była zawarta w cenie mieszkania. W akcie notarialnym wyodrębniono osobno cenę za miejsce postojowe. Miejsce postojowe stanowiło odrębną nieruchomość, niezależną od lokalu mieszkalnego - miejsce postojowe nie było wpisane w księdze wieczystej założonej dla ww. lokalu mieszkalnego jako część składowa lokalu mieszkalnego lub pomieszczenia przynależne do tego lokalu mieszkalnego. Dla wyżej wymienionego miejsca postojowego była założona odrębna księga wieczysta.

Pytania

Czy po podpisaniu ugody z bankiem w związku z wypłatą przez bank łącznie jednej kwoty zwrotu wynikającej z ugody, tj. 88 000,00 PLN, po stronie Wnioskodawców powstanie przychód, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji wystąpi również obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu?

Czy po podpisaniu ugody z bankiem w związku z umorzeniem przez bank łącznie kwoty 961 739,97 PLN, po stronie Wnioskodawców powstanie przychód, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji wystąpi również obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu?

Czy w przypadku zwrotu przez bank kosztów zastępstwa procesowego otrzymana kwota 10 800,00 PLN w ramach zawartej ugody będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Według Wnioskodawców po podpisaniu ugody z bankiem i wypłaceniu przez bank powyżej wykazanych kwot, nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, w konsekwencji czego nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu.

Analogicznie w przypadku umorzenia przez bank powyżej wykazanych kwot, nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, w konsekwencji czego nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wskazali Państwo, że na podstawie ugody bank umorzy Państwu zadłużenie, a dodatkowo wypłaci środki w wysokości 88 000 zł oraz kwotę 10 800 PLN stanowiącą zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Należy zatem przeanalizować skutki podatkowe powyższych czynności.

Wypłata kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank

Jak wynika z opisu sprawy:

·      w wyniku ugody bank wypłaci Państwu kwotę 88 000 zł, będącą zwrotem nadpłaty w związku z rozliczeniem umowy kredytu,

·      kwota ta ma charakter zwrotu środków pieniężnych wpłaconych przez Państwa tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, które zostały uznane za nienależne bankowi,

·      kwota ta nie stanowi świadczenia z tytułu kredytu mieszkaniowego związanego z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania, ani innego nowego przysporzenia majątkowego,

·      kwota zwrotu mieści się w kwocie wpłacanej przez Państwa do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku.

Wobec powyższego, wypłata na Państwa rzecz kwoty 88 000 PLN stanowiącej zwrot nienależnie pobranych przez bank świadczeń (nadpłaconego kredytu) - nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji, pieniądze te nie będą Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Zatem, w związku z otrzymaniem od banku ww. kwoty nie powinni Państwo wykazywać jej w rocznym zeznaniu podatkowym oraz dokonywać zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Umorzenie wierzytelności

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy Kodeks cywilny:

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Jak wcześniej wskazałem, otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzona Państwu kwota wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu (kwota kapitału i odsetek) – na podstawie ugody będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1672):

Z kolei § 3 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:

Natomiast zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ww. rozporządzenia:

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.

Państwa skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że:

·      18 grudnia 2007 r. zawarli Państwo umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej,

·      zgodnie z treścią umowy kredytowej z bankiem w § 2 pkt 2, kredyt był przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe i modernizację,

·      ww. kredyt hipoteczny został udzielony przez bank, którego działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego,

·      kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego, celem zaspokojenia Państwa potrzeb mieszkaniowych,

·      są Państwo właścicielami mieszkania i jedynymi kredytobiorcami, odpowiadającymi solidarnie za spłatę kredytu,

·      umowa kredytowa zabezpieczona została hipoteką ustanowioną na kredytowanej nieruchomości,

·      planowana jest ugoda z Bankiem, na podstawie której dojdzie do przewalutowania kredytu oraz umorzenia pozostałego do spłaty zadłużenia,

·      nie korzystali Państwo w przeszłości z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.

W art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m.in. nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zatem udzielony Państwu kredyt w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na nabycie na rynku pierwotnym lokalu mieszkalnego, wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów.

Ponadto w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wśród wydatków na cele mieszkaniowe – zostało wymienione nabycie lokalu mieszkalnego, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego i remont lokalu mieszkalnego.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje „remontu”. Dla wyjaśnienia tego pojęcia, należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”. Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”.

Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.):

Niemniej jednak, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odwołuje się do tego przepisu. Tym samym, definicja „remontu” funkcjonująca na gruncie Prawa budowlanego nie może być wprost przenoszona na grunt omawianej ustawy podatkowej. Może być natomiast uwzględniona jako jeden z elementów służących ustaleniu znaczenia pojęcia „remontu” dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.

Za „remont” lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc uznać prace dotyczące tego lokalu jako nieruchomości i jego części składowych (tj. wszystkiego, co nie może być odłączone od lokalu bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), służące utrzymaniu lokalu we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. „Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie lokalu mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu do zdolności użytkowej lokalu mieszkalnego. W każdym przypadku remont dotyczy „materii” lokalu mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa, bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi lokalu mieszkalnego.

Umorzenie wierzytelności w części dotyczącej kredytu przeznaczonego na nabycie lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym oraz na jego modernizację, tj. w części w jakiej kredyt został zaciągnięty na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie korzystało z zaniechania poboru podatku dochodowego. Nie będziecie Państwo zobowiązani do zapłaty podatku z tego tytułu.

Odnosząc się natomiast do części kredytu zaciągniętego na refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, należy wyjaśnić, że zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest zdarzeniem rozumianym jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel. Pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.

Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem, czynność refinansowania np. wpłaconego zadatku na zakup lokalu mieszkalnego czy opłat notarialnych kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Otóż kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości.

Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie, poniekąd zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.

Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie do kredytu mieszkaniowego i kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast przepis ten nie odnosi się do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie wydatków poniesionych ze środków własnych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem w Państwa sprawie, do umorzonej kwoty kredytu stanowiącej refinansowanie wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe, nie będą miały zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzona przez bank kwota kredytu (kapitału i odsetek skapitalizowanych), na podstawie ugody z bankiem, będzie stanowić dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zatem Państwa stanowisko, w którym stwierdzają Państwo, że w przypadku umorzenia przez bank kwot, nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, uznałem za nieprawidłowe.

Jednocześnie wskazuję, że w sytuacji uzyskania przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2007 r. kredytu hipotecznego (na jedną inwestycję mieszkaniową), w części jakiej kwota kredytu została zaciągnięta na finansowanie zakupu lokalu mieszkalnego, a także na modernizację zakupionego lokalu mieszkalnego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Natomiast, przychodem niekorzystającym z zaniechania na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów, od którego powinni Państwo zapłacić podatek dochodowy, będzie kwota umorzonej wierzytelności, która będzie odpowiadała części kredytu hipotecznego, w jakiej został on zaciągnięty na refinansowanie wydatków poniesionych przez Państwa ze środków własnych na cele mieszkaniowe. Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami będzie stanowiła dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, powinni Państwo zapłacić podatek dochodowy.

W tej części Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pozwu

W odniesieniu natomiast do kwoty otrzymanej przez Państwa na podstawie ugody tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wskazuję, że zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 poz. 1568 ze zm.):

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Wobec powyższego, skoro jak Państwo wskazali we wniosku – bank zwróci Państwu koszty zastępstwa procesowego, w kwocie, która jest równa kwocie faktycznie poniesionych przez Państwa kosztów postępowania i nie przewyższa rzeczywiście poniesionych wydatków z tego tytułu, to stwierdzam, że zwrot ten również nie będzie stanowił dla Państwa przychodu.

Zwrócone na Państwa rzecz koszty zastępstwa procesowego nie będą stanowić przysporzenia po Państwa stronie i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów procesowych nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te stanowić będą jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Państwa wydatków – nie będą więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Pieniądze te nie są Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania (pytań), natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu zdarzenia, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej. W szczególności, w niniejszej interpretacji Organ nie odniósł się do kwestii wydatków na nabycie miejsca postojowego, ponieważ z uzupełnienia wniosku złożonego 24 lutego 2026 r., nie wynika, aby zgodnie z umową kredytową, został on zaciągnięty na nabycie miejsca postojowego.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan …. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.