Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1164.2025.2.ST

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 4 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 6 lutego 2026 r. (data wpływu 9 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 5 października 2006 r. …, zwana dalej „Wnioskodawczynią” zawarła z …, działającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez … (…), adres: … KRS …, NIP …, REGON …, zwanym dalej „Bankiem”, umowę kredytu mieszkaniowego nr …, zwaną dalej „Umową kredytu”. W jej wykonaniu, na podstawie § 2 ust. 1 Umowy kredytu, Bank udzielił Wnioskodawczyni kredytu opiewającego na kwotę 95 664 CHF. Jako przedmiot kredytowania, zgodnie z § 1 Umowy kredytu, został określony dom mieszkalny, znajdujący się w … przy ul. …, położony na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą pod numerem …. Jako zabezpieczenie spłaty Umowy kredytu ustanowiono hipotekę umowną zwykłą na wskazanej powyżej nieruchomości, opiewającą na kwotę 95 664 CHF.

W dniu 20 listopada 2023 r. Bank na żądanie Wnioskodawczyni wystawił zaświadczenie, zgodnie z którym w wykonaniu Umowy kredytu w okresie od dnia 5 października 2006 r. do dnia 17 listopada 2023 r. Wnioskodawczyni uiściła na rzecz Banku łącznie kwotę 416 731,40 zł. Złożyły się na nią następujące sumy pieniężne: kwota 163 912,69 zł, tytułem spłaty odsetek w wykonaniu Umowy kredytu, kwota 252 038,68 zł, tytułem spłaty kapitału w wykonaniu Umowy kredytu, kwota 260,03 zł, tytułem odsetek karnych, kwota 400 zł, tytułem dwóch opłat za aneks oraz kwota 120 zł, tytułem dwóch opłat za monit.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Wnioskodawczyni poinformowała Bank o abuzywności postanowień Umowy kredytu oraz o swoim stanowisku, zgodnie z którym wobec powyższego winna ona zostać uznana za nieważną. W związku z powyższym Wnioskodawczyni wezwała Bank do zapłaty kwoty 416 731,40 zł - zgodnie z zaświadczeniem, wystawionym przez Bank w dniu 20 listopada 2023 r., przywołanym powyżej. Do dnia 30 października 2024 r. Wnioskodawczyni uiściła na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu, ponad kwotę wskazaną powyżej, dodatkowo kwotę 13 081,95 zł.

Wobec powyższego, dnia 30 października 2024 r. Wnioskodawczyni skierowała do Sądu Okręgowego w …, pozew przeciwko Bankowi, o ustalenie nieważności Umowy kredytu oraz o zapłatę sumy 429 813,35 zł, tytułem sum pieniężnych, uiszczonych przez powódkę w jej wykonaniu. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się przed Sądem Okręgowym w … pod sygn. akt ….

Wnioskodawczyni oraz Bank w dniu 6 czerwca 2025 r. zawarli ugodę, zwaną dalej „Umową ugody”, do Umowy kredytu. Na mocy § 2 ust. 5 Umowy ugody, strony postanowiły przyjąć, że kredyt udzielony na podstawie Umowy kredytu zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy kredytu stanowił kredyt złotowy udzielony w kwocie 223 756,20 zł. W treści § 2 ust. 9 Umowy ugody, Bank umorzył zadłużenie Wnioskodawczyni, pozostałe w wykonaniu Umowy Kredytu, opiewające na kwotę 131 017,88 zł. W treści przywołanego postanowienia umownego wskazano, że niniejsza kwota stanowi równowartość wysokości zadłużenia (kapitału) Wnioskodawczyni z tytułu Umowy, wynoszącej na dzień zawarcia Umowy ugody 28 669,12 CHF. Ponadto, w treści § 2 ust. 8 Umowy ugody, strony ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN, Bank względem Kredytobiorcy z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody byłby zobowiązany do zwrotu kwoty 96 974,30 zł. Bank zobowiązał jednak się do wypłacenia Wnioskodawczyni sumy pieniężnej 155 798,41 zł, tytułem „kwoty zwrotu”, którą Bank byłby zobowiązany zwrócić Wnioskodawczyni po zmianie waluty kredytu, udzielonego w wykonaniu Umowy kredytu, z CHF na PLN. W załączniku nr 2 do Umowy ugody, Wnioskodawczyni oświadczyła, że kredyt mieszkaniowy, zaciągnięty w wykonaniu Umowy kredytu, został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Wnioskodawczyni w treści przywołanego oświadczenia wskazała również, że dotychczas nie skorzystała z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego ani pożyczki mieszkaniowej, zaciągniętego na realizację innej niż związana z kredytem, udzielonym jej w wykonaniu Umowy kredytu. Wykonanie Umowy ugody nastąpiło w dniu 23 czerwca 2025 r., kiedy to Bank przelał na rachunek Wnioskodawczyni kwotę 155 798,41 zł.

Wobec powyższego, Sąd Okręgowy w …, postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt …, umorzył postępowanie w sprawie, znosząc między stronami koszty postępowania, jak również zwracając Wnioskodawczyni kwotę 470 zł, tytułem zwrotu części opłaty od pozwu.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że umowa Kredytu Mieszkaniowego nr … z dnia 5 października 2006 r., zwana dalej „Umową kredytu” została zawarta na okres od dnia 5 października 2006 r. do dnia 24 października 2036 r. Ww. kredyt został udzielony przez … Stanowi on oddział …, który podlega nadzorowi KNF, będąc instytucją kredytową działającą na terytorium RP poprzez wskazany powyżej oddział, uprawnioną do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Zgodnie ze wskazaną powyżej Umową kredytu, zaciągnięty kredyt w całości został przeznaczony na cel w niej wskazany, tj. budowę nieruchomości na działce, znajdującej się w … przy ul. …, nr …, dla której Sąd Rejonowy w …, prowadzi księgę wieczystą nr …. Zaciągnięty przez Wnioskodawczynię kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wynika z treści Umowy kredytu, został on zaciągnięty na budowę budynku mieszkalnego, należącego do Wnioskodawczyni, na wskazanej powyżej działce, co wyczerpuje hipotezę art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d przywołanego powyżej przepisu.

Wnioskodawczyni jest właścicielem nieruchomości mieszkalnej, na budowę której zaciągnięto kredyt, nieprzerwanie od daty rozpoczęcia jej budowy, do dnia dzisiejszego. Nieruchomość ta jest częścią składową nieruchomości, znajdującej się w … przy ul. …, nr …, dla której Sąd Rejonowy w …, prowadzi księgę wieczystą nr …. Nieruchomość gruntowa, wskazana powyżej, na której zrealizowano cel Umowy kredytu, została nabyta przez Wnioskodawczynię 27 grudnia 2005 r., w drodze umowy przeniesienia własności nieruchomości, zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr …, przed notariuszem …. Budynek mieszkalny, którego budowa stanowiła cel Umowy kredytu, jest częścią składową działki, znajdującej się w … przy ul. …, nr …, dla której Sąd Rejonowy w …, prowadzi księgę wieczystą nr …. W ww. nieruchomości Wnioskodawczyni realizuje własne cele mieszkaniowe. Nie jest ona udostępniana osobom trzecim. Przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Celem, na który zaciągnięto ww. kredyt, jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego, prowadzonego przez Wnioskodawczynię.

Umorzenie przez bank zadłużenia z tytułu kredytu skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po stronie Wnioskodawczyni. W treści § 2 pkt 9 zawartej z Bankiem umowy ugody, Bank zwolnił Wnioskodawczynię z długu ciążącego na niej w wykonaniu Umowy kredytu, opiewającego na kwotę 131 017,88 zł. Strony w § 2 ust. 1 potwierdziły, że miały wolę zawarcia Umowy kredytu w dacie jej zawarcia oraz miały wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ugody. Kwotę objętą ugodą (kwotę umorzenia), opiewającą na kwotę 131 017,88 zł, stanowiła równowartość wysokości zadłużenia (kapitału) Wnioskodawczyni z tytułu wykonywania postanowień Umowy kredytu na dzień 6 czerwca 2025 r., opiewającego na kwotę 28 669,12 CHF, przeliczona na walutę polską po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia Ugody, tj. 5 czerwca 2025 r., co dało kwotę 131 017,88 zł, objętą ugodą. Dokonane spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem przewyższają wysokość kredytu zaciągniętego w 2006 r. Kredyt udzielony Wnioskodawczyni opiewał na kwotę 95 664,00 CHF, a w myśl postanowień § 2 pkt 5 ugody, został rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy kredytu stanowił kredyt złotowy, udzielony w kwocie 223 756,20 zł. Do dnia 30 października 2024 r. Wnioskodawczyni w wykonaniu Umowy kredytu wpłaciła na rzecz Banku tytułem spłat rat kapitałowo – odsetkowych łącznie kwotę 429 813,35 zł, a zatem nadpłaciła kredyt w wysokości 206 057,15 zł.

Kwota 155 798,41 zł stanowiła całość kwoty zwrotu, do której uiszczenia zgodnie § 3 ust. 8 Umowy ugody, Bank zobowiązał się na rzecz Wnioskodawczyni. Złożyła się na nią kwota 96 974,30 zł, stanowiąca kwotę, którą Bank zobowiązany byłby zwrócić na rzecz Wnioskodawczyni po zmianie waluty obcej Umowy kredytu na walutę PLN oraz kwota 58 824,11 zł, stanowiąca zwrot części kwoty, która została uiszczona przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku tytułem zwrotu rat kapitałowo – odsetkowych, które w wyniku zawarcia Ugody stały się nienależne Bankowi z powodów opisanych poniżej. Wypłacona kwota w wysokości 96 974,30 zł jest zwrotem środków, które zostały wpłacone przez Wnioskodawczynię do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi. Wyżej wymieniona kwota mieściła się w kwocie wpłaconej przez Wnioskodawczynię tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku. Wnioskodawczyni w wykonaniu Umowy kredytu wpłaciła na rzecz Banku do dnia 30 października 2024 r. łącznie kwotę 429 813,35 zł, a zgodnie z treścią Umowy ugody, kredyt zaciągnięty przez Wnioskodawczynię został rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy kredytu stanowił kredyt złotowy, udzielony w kwocie 223 756,20 zł. Różnica pomiędzy wskazanymi powyżej kwotami wynosi 206 057,15 zł, co uzasadnia stwierdzenie, że wyżej wymieniona kwota 96 974,30 zł mieściła się w kwocie wpłaconej przez Wnioskodawczynię tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku.

Wypłacona kwota w wysokości 58 824,11 zł stanowi zwrot środków wpłaconych przez Wnioskodawczynię wcześniej do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi. Zgodnie z § 2 pkt 5 ugody, został on rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy kredytu stanowił kredyt złotowy, udzielony w kwocie 223 756,20 zł. Jak już wskazano powyżej, w jej wykonaniu Wnioskodawczyni wpłaciła na rzecz banku do dnia 30 października 2024 r. kwotę 429 813,35 zł, a wskutek dokonania opisanego powyżej przeliczenia, kwota 96 974,30 zł została uznana za nadpłatę kredytu, nienależną bankowi. Zgodnie z art. 410 § 2 k.c., świadczenie jest nienależne m.in. jeżeli podstawa prawna świadczenia odpadła. Po rozliczeniu Kredytu w myśl przywołanego powyżej zapisu Umowy, na mocy § 2 ust. 8 ugody przyjęto, że Bank byłby zobowiązany do zwrotu na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 96 974,30 zł, a zatem implicite przyjęto na potrzeby tego rozliczenia, że na mocy postanowień Umowy kredytu, Wnioskodawczyni przed zawarciem Ugody zobowiązana była do uiszczenia na rzecz Banku kwoty stanowiącej sumę kwoty 223 756,20 zł i kwoty 96 974,30 zł, tj. 320 730,50 zł. Jak już wskazano powyżej, do dnia 30 października 2024 r. Wnioskodawczyni wpłaciła w wykonaniu Umowy kredytu na rzecz Banku kwotę 429 813,35 zł. Na mocy przywołanych powyżej postanowień Ugody różnica pomiędzy tą kwotą, a wskazaną powyżej kwotą 320 730,50 zł, stanowi zatem świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., gdyż jego podstawa, na mocy postanowień Ugody, odpadła.

Konkludując zatem, wypłacona kwota w wysokości 58 824,11 zł stanowi zwrot części środków wpłaconych przez Wnioskodawczynię wcześniej do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi, gdyż podstawa tego świadczenia odpadła w związku z jej zawarciem. Wyżej wymieniona kwota 58 824,11 zł mieściła się w kwocie wpłaconej przez Wnioskodawczynię tytułem spłaty zadłużenia na rzecz Banku. Wnioskodawczyni wpłaciła na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu kwotę 429 813,35 zł, a zgodnie z § 2 pkt 5 ugody, kredyt zaciągnięty przez Wnioskodawczynię został rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy kredytu stanowił kredyt złotowy, udzielony w kwocie 223 756,20 zł. Kwota nadpłaty, dokonanej przez Wnioskodawczynię w jej wykonaniu, tytułem spłaty zadłużenia, opiewa zatem na 206 057,15 zł, a w jej zakresie bank na mocy ugody zwrócił Wnioskodawczyni łącznie kwotę 155 798,41 zł, w skład której wchodzi ww. kwota 58 824,11 zł. Pociąga to za sobą wniosek, że ww. kwota 58 824,11 zł mieściła się w kwocie kapitału wpłacanej przez Wnioskodawczynię do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku. Otrzymana przez Wnioskodawczynię w wyniku zawarcia Ugody kwota 58 824,11 zł nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Wnioskodawczynię od dochodzenia roszczeń wobec banku na drodze sądowej. Jak już wskazano powyżej, stanowi ona zwrot części środków wpłaconych przez Wnioskodawczynię wcześniej do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi, gdyż podstawa tego świadczenia odpadła w związku z jej zawarciem.

Bank nie wystawił Wnioskodawczyni informacji PIT – 11, w której zostały wypłacone ww. kwoty. Wnioskodawczyni wraz z podpisaniem ugody podpisała i wypełniła „Oświadczenie dotyczące spełnienia warunków do zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych”, stanowiące załącznik nr 2 do ugody, w którym oświadczyła, że kredyt w wykonaniu Umowy kredytu został przez Nią zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe oraz realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a także, że dotychczas, tj. na dzień podpisania tegoż oświadczenia, nie skorzystała z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego ani pożyczki mieszkaniowej, zaciągniętej na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, niż związana z kredytem/pożyczką, o którym mowa w niniejszym oświadczeniu. W myśl § 2 ust. 19 ugody, złożenie przez Wnioskodawczynię oświadczenia opisanego powyżej skutkuje tym, że Bank nie sporządzi informacji PIT – 11 w przedmiocie ww. kwot.

Wobec powyższego, Bank przedmiotowej informacji nie sporządził.

Pytania

1.  Czy kwota 131 017,88 zł, stanowiąca umorzoną przez Bank kwotę zadłużenia Wnioskodawczyni w wykonaniu Umowy Kredytu, stanowi przychód Wnioskodawczyni podlegający zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

2.  Czy kwota 96 974,30 zł, stanowiąca zgodnie z § 2 ust. 8 Umowy ugody, kwotę, do której zwrotu zobowiązany byłby Bank po zmianie waluty obcej kredytu, udzielonego Wnioskodawczyni w wykonaniu Umowy kredytu na walutę PLN, wliczająca się do kwoty 155 798,41 zł, wypłaconej Wnioskodawczyni przez Bank w wykonaniu Umowy ugody w dniu 23 czerwca 2025 r., stanowi przychód Wnioskodawczyni w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy kwota 58 824,11 zł, stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą 96 974,30 zł, do której zwrotu zobowiązany byłby Bank po zmianie waluty obcej kredytu, udzielonego Wnioskodawczyni w wykonaniu Umowy kredytu na walutę PLN, na podstawie § 2 ust. 8 Umowy ugody, a kwotą 155 798,41 zł, wypłaconą Wnioskodawczyni przez Bank w wykonaniu Umowy ugody w dniu 23 czerwca 2025 r., stanowi przychód Wnioskodawczyni w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (także zwanej dalej „u.p.d”), statuującego katalog źródeł przychodów, źródłami przychodów są również inne źródła, niż wskazane w przywołanym przepisie. Z kolei do przywołanego przepisu wprost odnosi się art. 20 ust. 1 u.p.d., zgodnie z którym „za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17”.

Wykładnia przywołanych powyżej przepisów, ze szczególnym uwzględnieniem art. 20 ust. 1 u.p.d., była już przedmiotem rozwagi interpretacji indywidualnych, wydawanych w analogicznych stanach faktycznych. Przykładowo, w treści pisma z dnia 20 października 2025 r., nr 0115-KDST2-2.4011.469.2025.2.KK, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał wprost, że: „Użycie w tym przepisie zwrotu „w szczególności” oznacza, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i obejmuje również inne świadczenia, które nie zostały wymienione wprost w tym przepisie, a które stanowią realne przysporzenie majątkowe podatnika. Otrzymanie oraz spłata kredytu są czynnościami neutralnymi podatkowo i same w sobie nie powodują powstania przychodu po stronie kredytobiorcy. Przychód powstaje natomiast w sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia całości lub części zobowiązania kredytowego lub odsetek, gdyż w takim przypadku następuje definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika”.

W tym momencie należy jednak wskazać na literalne brzmienie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe z dnia 11 marca 2022 r., zwanego dalej „Rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia:

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Z kolei zgodnie z § 3 Rozporządzenia:

1.  Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.

Natomiast zgodnie z § 4 Rozporządzenia, zaniechanie, o którym mowa powyżej, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Przekładając powyższe rozważania na kanwę przedstawionej sytuacji, zważenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie na mocy § 2 ust. 9 Umowy ugody, doszło do umorzenia części udzielonego Wnioskodawczyni kredytu, opiewającej na kwotę 131 017,88 zł. Niniejsza kwota jest zatem przychodem Wnioskodawczyni z innych źródeł, w rozumieniu przywołanych art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d., stanowiącym zmniejszenie pasywów Wnioskodawczyni. Przychód ten korzysta jednak z zaniechania poboru podatku na mocy Rozporządzenia, gdyż Wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki konieczne do zastosowania ww. zaniechania. W szczególności wskazać należy, że:

1.  Kredyt udzielony Wnioskodawczyni przez Bank jest „kredytem mieszkaniowym” w rozumieniu § 3 Rozporządzenia.

2.  Kredyt został udzielony w 2006 r., a więc przed 15 stycznia 2015 r.

3.  Kredytu udzielił bank, podlegający nadzorowi państwowego organu nadzoru.

4.  Kredyt był zabezpieczony hipoteką umowną zwykłą, ustanowioną na finansowanej nieruchomości.

5.  Kredyt zaciągnięto na cel mieszkaniowy (zakup domu mieszkalnego), o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1, a zatem został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.

6.  Kredyt zaciągnięto na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, co Wnioskodawczyni potwierdziła stosownym oświadczeniem.

7.  Wnioskodawczyni nie korzystała dotychczas z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu na inną inwestycję, co również potwierdziła stosownym oświadczeniem.

8.  Przychód z tytułu umorzenia zadłużenia Wnioskodawczyni powstał w 2025 r., a więc mieści się w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r.

Wszystkie przewidziane prawem przesłanki, uzasadniające zastosowanie w odniesieniu do kwoty 131 017,88 zł instytucji, o której mowa w § 1 ust 1 Rozporządzenia, należy zatem uznać za spełnione w sytuacji Wnioskodawczyni.

Konkluzja (w zakresie pytania nr 1):

Kwota 131 017,88 zł, stanowiąca umorzoną przez Bank kwotę zadłużenia, stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże przychód ten podlega zaniechaniu poboru podatku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Wobec powyższego, Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do uiszczenia zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ad 2 i 3

Kluczowymi przepisami, których zastosowanie jest niezbędne do udzielenia odpowiedzi na postawione pytania, są w ocenie Wnioskodawczyni art. 9 ust. 1-2 u.p.d oraz art. 11 ust. 1 u.p.d.

Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 9 ust. 1-2 u.p.d:

1.  Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

1a. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

2.  Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30fnie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Z kolei art. 11 ust. 1 u.p.d. stanowi, że „przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

Wykładnia przywołanych powyżej przepisów prawa również była przedmiotem analizy Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sprawach analogicznych, względem sprawy Wnioskodawczyni. W treści pisma z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.535.2024.3.DJ, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał wprost, że: „Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe”.

Przekładając powyższe rozważania na kanwę stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 9 ust. 2 u.p.d., przywołanego powyżej, opodatkowaniu na podstawie wskazanych powyżej przepisów, podlegałby przychód Wnioskodawczyni, stanowiący nadwyżkę sum otrzymanych przez Nią od Banku w wykonaniu Umowy ugody, nad „kosztami ich uzyskania”. Jak już wskazano powyżej, Bank w wykonaniu Umowy ugody umorzył kwotę zadłużenia Wnioskodawczyni, opiewającą na 131 017,88 zł.

Jak już wskazano w opisie stanu faktycznego, na dzień 30 października 2024 r. Wnioskodawczyni uiściła na rzecz Banku w wykonaniu Umowy ugody kwotę 429 813,35 zł, a zgodnie § 2 ust. 5 Umowy ugody, strony postanowiły rozliczyć należności z niej wynikające przy przyjęciu, że stanowi ona kredyt złotowy, opiewający na kwotę 223 756,20 zł. Strony określiły kwotę zwrotu nadwyżki wpłat, do której Bank byłby zobowiązany względem Wnioskodawczyni po zmianie waluty Umowy kredytu z CHF na PLN, na kwotę 155 798,41 zł, i taka też kwota została uiszczona przez Bank na rzecz Wnioskodawczyni w wykonaniu Umowy ugody. Stanowi ona sumę kwot, objętych pytaniem nr 2 i nr 3. Należy jednak podkreślić, że po odjęciu wskazanej powyżej kwoty od kwoty 429 813,35 zł, stanowiącej sumę wszystkich wpłat, dokonanych przez Wnioskodawczynię w wykonaniu Umowy kredytu w okresie od dnia jej zawarcia do dnia 30 października 2024 r., okazuje się, że Wnioskodawczyni uiściła w jej wykonaniu kwotę 274 014,94 zł, a zatem przekraczającą wartość kapitału, postawionego przez Bank do jej dyspozycji w wykonaniu Umowy kredytu.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawczyni, nie ulega wątpliwości, że kwota 155 798,41 zł, nie powoduje powstania realnego przysporzenia u Wnioskodawczyni, stanowiąc jedynie częściowe przywrócenie stanu posiadania sprzed dokonania nienależnych wpłat. Jest to jedynie ekwiwalent wydatków uprzednio poniesionych przez Wnioskodawczynię z jej własnych środków. Nie stanowią przychodu sytuacje, w których dochodzi jedynie do przywrócenia uprzedniego stanu majątkowego, jak ma to miejsce w przypadku zwrotu świadczeń nienależnie uiszczonych. Jeżeli podatnik najpierw dokonał uszczuplenia swojego majątku (spełniając świadczenia na rzecz banku), a następnie bank zwraca te środki, nie następuje wzrost majątku, lecz jego przywrócenie do stanu sprzed uszczuplenia.

W ocenie Wnioskodawczyni, nie ulega zatem wątpliwości, że kwoty składające się na sumę 155 798,41 zł, nie stanowią przychodu Wnioskodawczyni w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.

Przywołane stanowisko znajduje poparcie w dotychczasowej praktyce orzeczniczej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w analogicznych sprawach. Dla przykładu wypada zwrócić uwagę na następujące stanowiska w sprawie zwrotu nadpłat w wykonaniu zawartej umowy kredytu:

1)  w treści interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 11 czerwca 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.346.2024.2.ACZ, wskazano, że: „skoro (...) dodatkowa kwota wypłacona (...) przy bank (...) stanowi zwrot wcześniej uiszczonych (...) kwot zadłużenia na rzecz banku i nie stanowi (...) przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu hipotecznego, to należy uznać, że zwrot ten (….) nie stanowi (...) przychodu”;

2)  w treści interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 12 maja 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.223.2025.2.EC, wskazano, co następuje: „Wobec powyższego (...) kwota dodatkowa (...) jest częściowym zwrotem nienależnie zapłaconych przez Państwa na rzecz banku kwot, to należy uznać, że wypłata tej kwoty nie stanowi (...) przychodu. Kwota dodatkowa nie jest świadczeniem wypłaconym np. z tytułu odstąpienia (...) od dochodzenia dalszych roszczeń związanych z umową ani innym podobnym świadczeniem. Przy wypłacie kwoty dodatkowej nie doszło do wypłaty świadczenia z tytułu ujemnego oprocentowania. Kwota dodatkowa nie stanowi także wynagrodzenia za zrzeknięcie się (...) praw i roszczeń związanych z niedozwolonym charakterem postanowień umowy lub jej nieważności. Kwota dodatkowa nie stanowi (...) przysporzenia ponad kwoty uiszczone tytułem spłaty kredytu hipotecznego, gdyż kwota spłaconego (...) kapitału kredytu była wyższa, niż sama kwota udzielonego kredytu. (...) kwota dodatkowa efektywnie stanowi zwrot nadpłaconego kapitału kredytu. Zatem czynność ta nie spowodowała uzyskania (...) przysporzenia majątkowego, wzrostu (...) majątku. (...) Pieniądze te nie są (...) przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie, nie skutkuje (...) obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu”;

3)  w treści interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 6 marca 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.1022.2024.3.ST, wskazano że: „Wobec powyższego (...) kwota, którą bank zobowiązał się (...) wypłacić stanowi zwrot części kapitału (nadpłaty), nie przysporzyła w efekcie (...) majątku, ponieważ do banku dokonaliście wpłaty kwoty dużo wyższej niż otrzymaliście w ramach umowy kredytowej i kwota ta posiada status zwrotu (...), co wynika z przepisów banku, to stwierdzam, że zwrot ten nie stanowi (...) przychodu”.

Konkluzja

W zakresie pytania nr 2: Kwota 96 974,30 zł stanowiąca wyliczoną kwotę zwrotu po przeliczeniu kredytu i wchodząca w skład całkowitej wypłaty, zdaniem Wnioskodawczyni, nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zapłaty kwoty podatku dochodowego od tej kwoty.

W zakresie pytania nr 3: Kwota 58 824,11 zł, stanowiąca różnicę między całkowitą wypłatą (155 798,41 zł) a kwotą wyliczonego zwrotu (96 974,30 zł), nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zapłaty kwoty podatku dochodowego od tej kwoty.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika

– tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wskazała Pani, że 6 czerwca 2025 r. doszło do zawarcia ugody między Panią a Bankiem, na podstawie której doszło do umorzenia przez bank zadłużenia z tytułu kredytu i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po Pani stronie. Dodatkowo Bank wypłacił Pani kwotę w wysokości 155 798,41 zł, tytułem „kwoty zwrotu”.

Należy zatem przeanalizować skutki podatkowe powyższych czynności.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego wyjaśniam, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Podkreślam, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Tym samym, umorzona Pani kwota wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2006 r. kredytu hipotecznego (kwota kapitału i odsetek), stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 102 ze zm.):

Z kolei § 3 ww. rozporządzenia zmieniony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1912), które weszło w życie 24 grudnia 2024 r. stanowi, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia zmieniony ww. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. stanowi, że:

W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:

Natomiast zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu 5 października 2006 r. zawarła Pani z …, zwanym dalej „Bankiem”, umowę kredytu mieszkaniowego nr …, zwaną dalej „Umową kredytu”. W jej wykonaniu, na podstawie § 2 ust. 1 Umowy kredytu, Bank udzielił Pani kredytu opiewającego na kwotę 95 664 CHF. Jako przedmiot kredytowania, zgodnie z § 1 Umowy kredytu, został określony dom mieszkalny znajdujący się w … przy ul. …, położony na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą pod numerem …. Jako zabezpieczenie spłaty Umowy kredytu ustanowiono hipotekę umowną zwykłą na wskazanej powyżej nieruchomości, opiewającą na kwotę 95 664 CHF.

W dniu 20 listopada 2023 r. Bank na Pani żądanie wystawił zaświadczenie, zgodnie z którym w wykonaniu Umowy kredytu w okresie od dnia 5 października 2006 r. do dnia 17 listopada 2023 r. Uiściła Pani na rzecz Banku łącznie kwotę 416 731,40 zł. Złożyły się na nią następujące sumy pieniężne: kwota 163 912,69 zł, tytułem spłaty odsetek w wykonaniu Umowy kredytu, kwota 252 038,68 zł, tytułem spłaty kapitału w wykonaniu Umowy kredytu, kwota 260,03 zł, tytułem odsetek karnych, kwota 400 zł, tytułem dwóch opłat za aneks oraz kwota 120 zł, tytułem dwóch opłat za monit.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. poinformowała Pani Bank o abuzywności postanowień Umowy kredytu oraz o swoim stanowisku, zgodnie z którym wobec powyższego, umowa winna zostać uznana za nieważną. W związku z powyższym, wezwała Pani Bank do zapłaty kwoty 416 731,40 zł, zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez Bank w dniu 20 listopada 2023 r. Do dnia 30 października 2024 r. uiściła Pani na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu, ponad kwotę wskazaną powyżej, dodatkowo kwotę 13 081,95 zł.

Wobec powyższego, dnia 30 października 2024 r. skierowała Pani do Sądu Okręgowego w …, pozew przeciwko Bankowi, o ustalenie nieważności Umowy kredytu oraz o zapłatę sumy 429 813,35 zł, tytułem sum pieniężnych, uiszczonych przez powódkę w jej wykonaniu. Postępowanie w tej sprawie toczyło się przed Sądem Okręgowym w … pod sygn. akt ….

W dniu 6 czerwca 2025 r. zawarła Pani z Bankiem ugodę, zwaną dalej „Umową ugody”, do Umowy kredytu. Na mocy § 2 ust. 5 Umowy ugody, strony postanowiły przyjąć, że kredyt udzielony na podstawie Umowy kredytu zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy kredytu stanowił kredyt złotowy udzielony w kwocie 223 756,20 zł. W treści § 2 ust. 9 Umowy ugody, Bank umorzył Pani zadłużenie, pozostałe w wykonaniu Umowy Kredytu, opiewające na kwotę 131 017,88 zł. W treści przywołanego postanowienia umownego wskazano, że niniejsza kwota stanowi równowartość wysokości Pani zadłużenia (kapitału) z tytułu Umowy, wynoszącej na dzień zawarcia Umowy ugody 28 669,12 CHF. Ponadto, w treści § 2 ust. 8 Umowy ugody, strony ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN, Bank względem Kredytobiorcy z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody byłby zobowiązany do zwrotu kwoty 96 974,30 zł. Bank zobowiązał jednak się do wypłacenia Pani sumy pieniężnej 155 798,41 zł, tytułem „kwoty zwrotu”, którą Bank byłby zobowiązany Pani zwrócić po zmianie waluty kredytu, udzielonego w wykonaniu Umowy kredytu z CHF na PLN. W załączniku nr 2 do Umowy ugody, oświadczyła Pani, że kredyt mieszkaniowy, zaciągnięty w wykonaniu Umowy kredytu, został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. W treści przywołanego oświadczenia wskazała Pani, że dotychczas nie skorzystała z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego ani pożyczki mieszkaniowej, zaciągniętego na realizację innej niż związana z kredytem, udzielonym jej w wykonaniu Umowy kredytu. Wykonanie Umowy ugody nastąpiło w dniu 23 czerwca 2025 r., kiedy to Bank przelał na Pani rachunek kwotę 155 798,41 zł.

Wobec powyższego, Sąd Okręgowy w …, postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt …, umorzył postępowanie w sprawie.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że umowa Kredytu Mieszkaniowego została zawarta na okres od dnia 5 października 2006 r. do dnia 24 października 2036 r. Zgodnie z Umową kredytu, zaciągnięty kredyt w całości został przeznaczony na cel w niej wskazany, tj. budowę nieruchomości na działce w …. Zaciągnięty przez Panią kredyt jest kredytem hipotecznym zaciągniętym na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest Pani właścicielem nieruchomości mieszkalnej, na budowę której zaciągnięto kredyt. Nieruchomość gruntowa została nabyta przez Panią 27 grudnia 2005 r., w drodze umowy przeniesienia własności nieruchomości. Budynek mieszkalny, którego budowa stanowiła cel Umowy kredytu, jest częścią składową działki znajdującej się w …. W ww. nieruchomości realizuje Pani własne cele mieszkaniowe. Nie jest ona udostępniana osobom trzecim. Przedmiotowy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Celem, na który zaciągnięto ww. kredyt, jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego prowadzonego przez Panią.

Umorzenie przez bank zadłużenia z tytułu kredytu skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po Pani stronie. Kwotę objętą ugodą (kwotę umorzenia), opiewającą na kwotę 131 017,88 zł, stanowiła równowartość wysokości Pani zadłużenia (kapitału) z tytułu wykonywania postanowień Umowy kredytu na dzień 6 czerwca 2025 r. Dokonane spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem przewyższają wysokość kredytu zaciągniętego w 2006 r.

Wraz z podpisaniem ugody podpisała i wypełniła Pani „Oświadczenie dotyczące spełnienia warunków do zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych”, w którym oświadczyła Pani, że kredyt w wykonaniu Umowy kredytu został przez Panią zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe oraz realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a także, że dotychczas, tj. na dzień podpisania tegoż oświadczenia, nie skorzystała Pani z zaniechania poboru podatku od umorzonego kredytu mieszkaniowego ani pożyczki mieszkaniowej, zaciągniętej na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, niż związana z kredytem/pożyczką, o którym mowa w niniejszym oświadczeniu.

Podsumowując stwierdzam, że umorzona przez Bank kwota kredytu (kapitału i odsetek), na podstawie zawartej ugody z Bankiem, stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

W stosunku do tego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Panią w 2006 r. na budowę nieruchomości, na działce znajdującej się w …, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pani wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania.

Wypłata kwoty nadpłaty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Skutki podatkowe zwrotu przez Bank kwoty nadpłaty

W przypadku zwrotu wcześniej wpłacanych środków pieniężnych – taka operacja nie spełnia celu przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W opisie sprawy wskazała Pani, że wypłata kwot w wysokości 96 974,30 zł oraz w wysokości 58 824,11 zł, które bank Pani zwrócił, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi.

Skoro więc w wyniku wzajemnych potrąceń wierzytelności otrzymała Pani od banku ww. zwrot środków, które w wyniku ugody zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi, to otrzymany przez Panią ww. zwrot nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego, nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia

Należy wskazać, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania i własnego stanowiska, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.

W odniesieniu do wskazanych przez Panią w opisie sprawy kwot, wyjaśnić należy, że Organ wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nie odnosi się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.