Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1166.2025.2.ST

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 12 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

 Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:…

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:…

3)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:…

Opis stanu faktycznego

Zainteresowani nr 2 i nr 3 to rodzice Zainteresowanego nr 1.

Wszyscy Zainteresowani w 2006 r. zawarli jako kredytobiorcy umowę kredytu mieszkaniowego z … (dalej jako: Umowa), celem zakupu lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, którego właścicielem został … - Zainteresowany nr 1. Kredyt został przeznaczony na własne cele mieszkaniowe …. Kredyt został udzielony we frankach szwajcarskich (70 497,00 CHF) na mocy Umowy z dnia 10 lutego 2006 r., a następnie na mocy aneksu z dnia 19 lutego 2007 r. podwyższony do kwoty 81 072,00 CHF. Kredyt został w całości i terminowo spłacony 10 lutego 2024 r. Całość kwoty, którą kredytobiorcy wpłacili do banku tytułem spłaty kredytu (w części kapitałowej i odsetkowej) wyniosła 356 062,20 zł. Zainteresowani nie kierowali względem banku na drodze sądowej roszczeń dotyczących unieważnienia Umowy lub poszczególnych jej postanowień (tj. nie wszczęli postępowania sądowego o unieważnienie Umowy).

W 2025 r. w wyniku mediacji przeprowadzonej w Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy Komisji Nadzoru Finansowego wszyscy Zainteresowani zawarli z bankiem ugodę, gdzie za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia do całkowitej spłaty kredytu Strony przyjęły, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy stanowił kredyt złotowy udzielony w kwocie 195 450,72 zł, a oprocentowany był na podstawie stopy referencyjnej WIBOR 3M obowiązującej na dzień roboczy poprzedzający dzień uruchomienia kredytu (pierwszej transzy kredytu) oraz marży w wysokości 1,64 p.p (dalej jako Ugoda). Strony zawarły w Ugodzie następujące postanowienie: „Strony zgodnie ustalają, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN, Bank względem Kredytobiorcy z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody byłby zobowiązany do zwrotu kwoty 52 615,84 PLN. Strony zgodnie postanawiają o zwiększeniu kwoty zwrotu, o której mowa w zdaniu poprzednim, do kwoty 154 674,93 PLN (słownie złotych: sto pięćdziesiąt cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt cztery, 93/100) („kwota zwrotu”)”.

Na rachunek bankowy Zainteresowanego nr 1 została przekazana kwota 154 674,93 zł (tytuł przelewu: „ZWROT NADPŁATY”), a ten następnie przekazał rodzicom przypadające na nich części – po 51 558,31 zł. Bank nie wystawił PIT-11, o czym przedstawiciel banku poinformował podczas posiedzenia mediacyjnego w obecności mediatora KNF.

W uzupełnieniu wniosku Zainteresowani wskazali, że z umowy kredytowej wynika, że wszyscy kredytobiorcy odpowiadają solidarnie za wynikające z niej zadłużenie.

Ugoda została zawarta na podstawie przepisów polskiego kodeksu cywilnego, strony nie odniosły się do konkretnych regulacji jako podstawy zawarcia ugody. W ugodzie znajduje się jednak zapis: „Zawarcie niniejszej Ugody nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 kodeksu cywilnego.” W ugodzie z bankiem nie zostało potwierdzone wprost, że umowa kredytowa jest ważna, ani też nie powołano się na jej nieważność. Zgodnie z treścią ugody: „Zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień (w rozumieniu art. 385¹ k.c.), a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania”. Ponadto, w ugodzie stwierdzono: „Strony potwierdzają, iż miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia oraz miały wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej Ugody”.

Zgodnie z treścią ugody: „Strony zgodnie ustalają, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN, Bank względem Kredytobiorcy z tytułu Umowy, na dzień sporządzenia Ugody byłby zobowiązany do zwrotu kwoty 52 615,84 PLN. Strony zgodnie postanawiają o zwiększeniu kwoty zwrotu, o której mowa w zdaniu poprzednim, do kwoty 154 674,93 PLN (słownie złotych: sto pięćdziesiąt cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt cztery, 93/100) („kwota zwrotu”)”. Swoją interpretację, co do tego zapisu, Zainteresowani ujęli w swoim stanowisku wskazanym we wniosku i podtrzymują ją, nie może ona jednak stanowić elementu stanu faktycznego.

Ww. kwota zwrotu (154 674,93 zł) nie stanowiła przysporzenia ponad łączną kwotę uiszczoną przez Zainteresowanych tytułem spłaty kredytu, lecz mieściła się w łącznej kwocie wpłaconej przez Nich do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku.

Strony w Ugodzie ustaliły, że dla uproszczenia rozliczeń oraz z uwagi na bliskie powiązania rodzinne, kwota zwrotu zostanie przekazana na rachunek tylko jednego z byłych kredytobiorców – Zainteresowanego …. Zainteresowany będący stroną postępowania - … przekazał należne rodzicom części ww. kwoty zwrotu na ich rachunki bankowe tytułem: „ZWROT NADPŁATY … – Ugoda”. Zainteresowani nie zawierali umów mających za przedmiot poszczególne części kwoty zwrotu – Zainteresowany … jedynie dla uproszczenia formalności przyjął całą kwotę na swój rachunek bankowy, a następnie przekazał rodzicom ich części, traktując to jako czynność techniczną.

Pytanie

Czy otrzymana przez Zainteresowanych na podstawie Ugody kwota 154 674,93 zł (w odpowiadającej każdemu Zainteresowanemu części), stanowi dla Zainteresowanych przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Otrzymana przez Zainteresowanych na podstawie Ugody kwota 154 674,93 zł (w odpowiadającej każdemu Zainteresowanemu części), nie stanowi dla Zainteresowanych przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych:

Kwota otrzymana przez Zainteresowanych na podstawie Ugody stanowi zwrot wpłaconych uprzednio przez nich rat kapitałowo-odsetkowych tytułem spłaty udzielonego Zainteresowanym kredytu. Zainteresowani nie otrzymali kwoty przewyższającej dokonane przez nich wpłaty. Z treści Ugody nie wynika, aby otrzymana kwota zwrotu stanowiła świadczenie z innego tytułu niż zwrot nadpłaconych rat kredytu. Kwota ta faktycznie przewyższa kwotę, która według wyliczeń banku byłaby należna bankowi w przypadku, gdyby kredyt był udzielony w złotówkach, jednak ta nadwyżka nadal stanowi zwrot zapłaconych wcześniej przez Zainteresowanych rat. Całość tej kwoty jest więc zwrotem uprzednio wpłaconych do banku środków Zainteresowanych. Strony ustaliły Ugodą – na zasadzie swobody kontraktowania - że wysokość zobowiązania Zainteresowanych z tytułu kredytu była niższa od dokonanych przez nich wpłat o 154 674,93 zł, niezależnie od dokonanych przeliczeń wysokości kredytu z CHF na PLN.

Otrzymana od banku kwota jest więc dla Zainteresowanych neutralna podatkowo i nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do nieakceptowalnych wniosków, stawiających Zainteresowanych w gorszej pozycji podatkowej niż osoby, które zawierają ugody z bankami przed całkowitą spłatą kredytu pierwotnie walutowego, i którym część kwoty kredytu jest przez bank umarzana – osoby te mogą korzystać z zaniechania poboru podatku na podstawie stosownego rozporządzenia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Źródłami przychodów są:

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. W przypadku zwrotu wcześniej wpłacanych środków pieniężnych – taka operacja nie spełnia celu przychodu, jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że kwota zwrotu (154 674,93 zł) nie stanowiła przysporzenia ponad łączną kwotę uiszczoną przez Państwa tytułem spłaty kredytu, lecz mieściła się w łącznej kwocie wpłaconej przez Państwa do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku.

Skoro więc w wyniku wzajemnych potrąceń wierzytelności otrzymali Państwo od banku zwrot środków, który mieścił się w łącznej kwocie wpłaconej przez Państwa do banku tytułem spłaty zadłużenia na rzecz banku, to otrzymany przez Państwa ww. zwrot nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego, nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście przedstawionego pytania i własnego stanowiska, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Organ wydając interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

W odniesieniu do wskazanych przez Państwa w opisie sprawy kwot, wyjaśnić należy, że Organ wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa nie odnosi się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

… (Zainteresowany będący stroną postępowania) – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.