Skutki podatkowe wypłaty kwoty dodatkowej.
Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli z bankiem umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF na cele mieszkaniowe. W dniu 22 września 2025 r. zawarli ugodę pozasądową, w ramach której bank umorzył część długu i wypłacił im 20 500,00 PLN. Kwota ta, zgodnie z opisem wnioskodawcy, stanowi zwrot nadpłaconego kapitału,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca wraz z małżonką, posiadający ustrój ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, byli stroną umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem waluty obcej (CHF), zawartej z poprzednikiem prawnym obecnego Banku … (zwanym dalej: „Bankiem”). Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na cele mieszkaniowe (zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i Jego małżonki) i nie miał związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wnioskodawca informuje, że:
Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
Kredyt udzielony został osobom fizycznym - konsumentom.
W dniu 22 września 2025 r. Wnioskodawca wraz z małżonką zawarli z Bankiem ugodę pozasądową. Celem ugody było polubowne rozwiązanie sporu dotyczącego ważności i sposobu wykonywania wyżej wymienionej umowy kredytowej, ze względu na zawarte w niej klauzule abuzywne (niedozwolone). Na mocy ugody strony dokonały ostatecznego rozliczenia wzajemnych roszczeń. W ramach porozumienia Bank dokonał umorzenia pozostałej do spłaty części kapitału i odsetek (w zakresie tej kwoty Wnioskodawca wraz z żoną spełnia przesłanki zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów). Bank dokonał na rzecz Wnioskodawcy i Jego małżonki wypłaty świadczenia pieniężnego w łącznej kwocie 20 500,00 PLN. Wypłacona kwota (20 500,00 PLN) stanowi w istocie zwrot części środków pieniężnych, które Wnioskodawca z małżonką nadpłacił na rzecz Banku, w toku wieloletniej spłaty kredytu ponad nominalną wartość udostępnionego kapitału. Nadpłata ta wynikała z zastosowania przez Bank mechanizmu indeksacji/denominacji, który w świetle orzecznictwa TSUE oraz sądów polskich jest wadliwy. Kwota ta nie stanowi odsetek za opóźnienie, odszkodowania, zadośćuczynienia ani żadnej innej formy gratyfikacji, lecz jest zwrotem nienależnie pobranego przez Bank świadczenia (zwrotem własnych środków Wnioskodawcy i Jego małżonki).
Pytanie
Czy wypłacona przez Bank kwota 20 500,00 PLN, stanowiąca w sensie ekonomicznym i prawnym zwrot nienależnie pobranych od Kredytobiorców świadczeń (nadpłaconego kapitału), w ramach rozliczenia kredytu hipotecznego, stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w szczególności przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymana kwota 20 500,00 PLN nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Uzasadnienie prawne
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”), opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody.
Kluczowym pojęciem jest tu definicja „przychodu” zawarta w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, zgodnie z którą przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
Zgodnie z treścią ugody z Bankiem, poza umorzeniem wierzytelności Bank zwrócił środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Wnioskodawców. Kwota ta została ustalona w wyniku rozliczenia kredytu po zawarciu ugody, tj. po porównaniu kwot udostępnionych przez Bank oraz kwot faktycznie spłaconych. Zwrot ten ma charakter rozliczenia nadpłaty (korekty wcześniejszych świadczeń), a nie nowego przysporzenia. Należy jednak podkreślić, że aby dane przysporzenie mogło być uznane za przychód podatkowy, musi ono powodować realny wzrost majątku podatnika (przysporzenie majątkowe). O przychodzie można mówić tylko wtedy, gdy stan majątkowy podatnika ulega powiększeniu w stosunku do stanu sprzed uzyskania świadczenia. W przedstawionym stanie faktycznym wypłata kwoty 20 500,00 PLN przez Bank nie generuje przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy i Jego małżonki. Jest to jedynie zwrot Ich własnych środków, które wcześniej zostały wpłacone do Banku jako nienależne świadczenie (w rozumieniu art. 410 Kodeksu cywilnego). Wnioskodawca i Jego małżonka w latach trwania kredytu, na skutek stosowania przez Bank klauzul niedozwolonych, przekazywali do Banku kwoty przewyższające rzeczywiste zobowiązanie. Ugoda sankcjonuje ten fakt i nakazuje zwrot nadpłaty. Zwrot pieniędzy, które wcześniej wypłynęły z majątku podatnika, jest zdarzeniem neutralnym podatkowo. Jest to jedynie restytucja (przywrócenie) stanu majątkowego sprzed dokonania nienależnej wpłaty, a nie uzyskanie nowej korzyści.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanej linii interpretacyjnej organów podatkowych, a to m.in. w:
Fakt, że Bank w treści ugody lub w tytule przelewu może posługiwać się ogólnymi sformułowaniami typu „rozliczenie” czy „świadczenie”, nie zmienia ekonomicznego charakteru tej transakcji, którym jest zwrot nadpłaconego kapitału. Skoro Wnioskodawca i Jego małżonka odzyskują część własnych pieniędzy, nie uzyskują dochodu. Konkludując, kwota 20 500,00 PLN nie mieści się w katalogu źródeł przychodów (w tym „innych źródeł” z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT), ponieważ brakuje tu elementu definicyjnego przychodu, jakim jest przyrost czystego składnika majątku. W związku z tym, kwota ta nie powinna być wykazywana w zeznaniu rocznym PIT i nie podlega opodatkowaniu
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślam, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W treści wniosku wskazał Pan m.in., że: „(…) Wypłacona kwota (20 500,00 PLN) stanowi w istocie zwrot części środków pieniężnych, które Wnioskodawca z małżonką nadpłacili na rzecz Banku w toku wieloletniej spłaty kredytu ponad nominalną wartość udostępnionego kapitału. (…) Kwota ta nie stanowi odsetek za opóźnienie, odszkodowania, zadośćuczynienia ani żadnej innej formy gratyfikacji, lecz jest zwrotem nienależnie pobranego przez Bank świadczenia (zwrotem własnych środków Wnioskodawcy i jego małżonki).”
Wobec powyższego, wypłata na Pana rzecz kwoty stanowiącej zwrot nienależnie pobranych przez Bank świadczeń (nadpłaconego kredytu) - nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji, pieniądze te nie będą Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Zatem, w związku z otrzymaniem od Banku ww. kwoty nie powinien Pan wykazywać jej w rocznym zeznaniu podatkowym oraz dokonywać zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie zaistniałego stanu faktycznego.
Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 tej ustawy, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pana żony).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawyz dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo