Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1185.2025.2.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 17 lutego 2026 r. (data wpływu 24 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu … sierpnia 2004 r. Wnioskodawca oraz Jego żona … zawarli z bankiem umowę kredytu hipotecznego, indeksowanego do waluty CHF. Kredyt ten w całości przeznaczony został na sfinansowanie nabycia nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym i była to jedyna inwestycja finansowana w taki sposób. Zabezpieczeniem kredytu była hipoteka ustanowiona na nieruchomości. Nieruchomość jest do chwili obecnej zamieszkała przez Państwa …. Na nieruchomości tej nie była prowadzona działalność gospodarcza. Wnioskodawca i Jego żona wystąpili do Sądu Okręgowego w … z powództwem o ustalenie nieważności umowy kredytu, o której mowa powyżej, a także o zapłatę kwoty odpowiadającej świadczeniom ratalnym uiszczonym w wykonaniu nieważnej umowy kredytu. Argumentacja powodów oparta była przede wszystkim na zawarciu w umowie tzw. klauzul abuzywnych w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny, których wyeliminowanie z umowy miało prowadzić do jej upadku. Postępowanie sądowe prowadzone było przez Sąd Okręgowy w … pod sygn. …. Celem przyspieszenia oraz minimalizacji kosztów, bank wystąpił do kredytobiorców z propozycją ugody i umorzenia części zadłużenia. Dodatkowo bank zaproponował, że zwróci kredytobiorcom kwotę 42 036,23 zł. Po sprawdzeniu Wnioskodawca oraz Jego żona uznali, że spełniają wymogi określone dla zwolnienia z podatku dochodowego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów i zawarli z bankiem ugodę w przedmiocie jak wyżej. W związku z tym Sąd Okręgowy w … umorzył postępowanie, sygn. ….

Zgodnie z § 1 ugody:

„1. Strony oświadczają, że w dniu ….08.2004 r. została zawarta umowa kredytu hipotecznego nominowanego do CHF (dalej: kredyt) numer (...) (dalej: Umowa).

2. W dacie zawarcia Umowy kwota kredytu wynosiła 77 639,75 PLN (słownie: siedemdziesiąt siedem tysięcy sześćset trzydzieści dziewięć złotych i 75/100).

3. Kredytobiorca oświadcza, że jest świadom, że kwota kredytu została zindeksowana przez Bank na podstawie kursu kupna CHF obowiązującego i ustalonego przez Bank w dniu wypłaty kredytu /wypłaty poszczególnych transz kredytu.

4. Strony oświadczają, że po dokonaniu indeksacji kwota kredytu wyrażona w walucie CHF wynosiła 27 522,07 CHF (słownie: dwadzieścia siedem tysięcy pięćset dwadzieścia dwa 7/100 franków szwajcarskich).

5. Kredytobiorca potwierdza, że Bank poinformował go o wysokości zindeksowanej kwoty kredytu przesyłając mu harmonogram spłaty po wypłacie kredytu lub jeżeli kredyt wypłacany był w transzach − po wypłacie każdej kolejnej transzy kredytu oraz po każdej zmianie oprocentowania kredytu.

6. Strony potwierdzają, że do dnia zawarcia niniejszej Ugody Kredytobiorca spłacał raty kapitałowo-odsetkowe na podstawie zasad określonych w Umowie.

7. Strony potwierdzają, że pomiędzy Stronami toczy się spór sądowy zawisły przed Sądem Okręgowym w …, I Wydział Cywilny pod sygnaturą akt … dotyczący Umowy.”

W świetle § 2 ugody:

„1. Kredytobiorca oświadcza, że:

a)  zapoznał się z treścią Załącznika nr 2 „Informacja o możliwych rozstrzygnięciach sądowych” i ją w pełni rozumie,

b)  zdaje sobie sprawę i jest w pełni świadom, że podniesione przez niego roszczenia w postępowaniu sądowym, o którym mowa w § 1 ust. 7 mogą skutkować pozytywnym dla Kredytobiorcy orzeczeniem sądowym,

c)  zdaje sobie sprawę i jest w pełni świadom, że ma prawo do podniesienia przeciwko Bankowi także inne roszczenia, niż podniesione w postępowaniu o którym mowa w § 1 ust. 7 w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy,

d)  ma pełną świadomość i rozumie skutki zawieranej Ugody (w tym w szczególności skutki finansowe), które zostały mu wyjaśnione, dobrowolnie godzi się odstąpić od dochodzenia od Banku roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy, w zamian za umorzenie zobowiązania określonego w § 3 ust. 2 oraz zapłatę przez Bank na rzecz Kredytobiorcy kwoty wskazanej w § 3 ust. 3 lit. b),

e)  zawarcie niniejszej Ugody jest dobrowolne, jak również że miał możliwość negocjowania postanowień Ugody.

2. Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna i nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 3851 kodeksu cywilnego lub stwierdzenie nieważności Umowy, jak również o zapłatę na podstawie wyżej wymienionych tytułów.

3. Kredytobiorca i Bank oświadczają, że:

a)  zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, jak również zakończenie sporu sądowego, o którym mowa w § 1 ust. 7.”

W § 3 zawartej ugody strony ustaliły, co następuje:

„1. Kredytobiorca i Bank zgodnie oświadczają, że kwota kredytu do całkowitej spłaty zadłużenia z tytułu Umowy na dzień 17.07.2025 r. (dalej: Data Oferty), wynosi:

a)  kapitał: 11 435,32 CHF,

b)  odsetki: 0,00 CHF,

c)  koszty: 0,00 PLN.

2. Zadłużenie określone w § 3 ust. 1 Ugody po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego obowiązującym w dniu 17.07.2025 r. wynoszącym 4,5719 wynosi:

a)  kapitał: 52.281,14 PLN,

b)  odsetki: 0,00 PLN,

c)  koszty: 0,00 PLN.

Strona 2 z 6 Załącznik nr 4 do Uchwały nr ... z dnia 20.03.2025 r.

3. Celem dokonania wzajemnych rozliczeń Stron:

a.  Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu i umarza zadłużenie Kredytobiorcy z tytułu Umowy w wysokości wskazanej w ust. 2 powyżej,

b.  Bank zobowiązuje się zapłacić na rzecz Kredytobiorcy kwotę 42 036,23 PLN (słownie złotych: czterdzieści dwa tysiące trzydzieści sześć 23/100 PLN),

c.   Płatność kwoty określonej w ust. 3 lit. b) nastąpi przelewem na rachunek wskazany w Załączniku nr 3 do niniejszej Ugody w terminie wskazanym w § 3 ust. 5 poniżej.

(...)

9. Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w celu skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych (skorzystania z możliwości nieopodatkowywania kwoty umorzenia), o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 592), którego obowiązywanie zostało przedłużone do dnia 31 grudnia 2026 roku na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 1912), niezbędne jest spełnienie przez Kredytobiorcę warunków wskazanych w tym rozporządzeniu, tj.:

a)  kredyt mieszkaniowy (udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r., zabezpieczony w postaci hipoteki, wydatkowany na cele mieszkaniowe, w tym również kredyt refinansowy/kredyt konsolidacyjny w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego) został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu tego rozporządzenia oraz

b)  Kredytobiorca nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej.

Kredytobiorca powyższe potwierdza poprzez wypełnienie, podpisanie i przesłanie do Banku Oświadczenia, stanowiącego Załącznik nr 1 do niniejszej Ugody, Po otrzymaniu Oświadczenia Bank dokona weryfikacji informacji w nim zawartych i na tej podstawie podejmie ostateczną decyzję w zakresie sporządzenia informacji PIT-11.”

Bank nie zgodził się przy tym na doprecyzowanie ani uszczegółowienie treści ugody w zakresie charakteru świadczenia, które miało być wypłacone kredytobiorcom (§ 3 ust. 3 pkt b ugody), dlatego Wnioskodawca podkreśla, że powyższa kwota stanowi część spłaconych już rat kredytu (kapitał wraz odsetkami). Wskazana powyżej dodatkowa kwota, której wartość została wynegocjowana i uzgodniona z bankiem, nie stanowi zatem dla Wnioskodawcy i Jego żony dodatkowej korzyści majątkowej, a odpowiada jedynie części wpłaconych do tej pory rat kredytu − stanowiąc w istocie częściowy zwrot świadczeń nienależnych, uiszczonych w wyniku realizacji nieważnej umowy bankowi. Kwota, o której mowa powyżej, została przelana na konto małżonków … wskazane w ugodzie, w terminie w niej określonym.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Zaciągnięty … sierpnia 2004 r. kredyt hipoteczny został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Bank kwotę kredytu wypłacił, tzn. dokonał przelewu na rzecz kredytobiorców, w złotych (PLN) – w wysokości 75 000 zł;

Zgodnie z zawartą umową o kredyt hipoteczny, wszyscy kredytobiorcy (tj. Wnioskodawca i Jego żona) odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości.

Wnioskodawca oraz … są małżonkami, pomiędzy którymi istnieje ustawowa wspólność majątkowa małżeńska od chwili zawarcia małżeństwa (tj. … października 1992 r.).

Zabezpieczenie hipoteczne w związku z ww. kredytem ustanowiono na nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, położonej przy ul. ….

Z umowy kredytu wprost wynikało, że kredyt ten został zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.).

Celem zaciągnięcia wskazanego we wniosku kredytu, wpisanym w umowie kredytowej zawartej z bankiem w dniu … sierpnia 2004 r., było nabycie domu jednorodzinnego, położonego w … przy ul. …, numer działki ….

Kredyt, o którym mowa we wniosku, został w całości przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej.

Miejsce położenia nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym sfinansowanej ze środków uzyskanych z tego kredytu to: …, ul. ….

Dokładna data nabycia ww. nieruchomości (zgodnie z aktem notarialnym) – 19 sierpnia 2004 r.

Wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości nabytej ze środków pochodzących z ww. kredytu na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej.

Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięty został ww. kredyt, było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Ugoda z bankiem, o której mowa we wniosku, została podpisana przez Wnioskodawcę i Jego żonę w dniu 28 sierpnia 2025 r.; podstawą prawną zawarcia ugody jest art. 917 Kodeksu cywilnego.

Do dnia zawarcia ugody Wnioskodawca dokonał wraz z żoną spłaty rat kapitałowo-odsetkowych na rzecz banku w łącznej kwocie 117 036,23 zł. Dokonane spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem przewyższają wysokość kredytu zaciągniętego w 2004 r.

Jeśli pod pojęciem „przewalutowania”, o którym wspomina Organ, rozumieć należy przeliczenie na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego kwoty niezbędnej do całkowitej spłaty zadłużenia z tytułu Umowy, to można stwierdzić, iż w ramach ugody z bankiem nastąpiło „przewalutowanie” przedmiotowego kredytu.

Umorzenie części wierzytelności dotyczyło wszystkich współkredytobiorców, tj. Wnioskodawcy i Jego żony.

Umorzenie wierzytelności Wnioskodawcy i Jego żony przez bank dotyczyło całego zadłużenia pozostałego do spłaty.

Na kwotę, w stosunku do której Wnioskodawca wraz z żoną został zwolniony z długu, składa się wyłącznie kwota kapitału (52 281,14 zł).

W przeszłości Wnioskodawca nie korzystał z umorzenia wierzytelności z tytułu innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Pytanie

Czy w związku z umorzeniem przez bank części kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2008 r. (winno być 2004 r.), zastosowanie w stosunku do Wnioskodawcy znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe oraz czy dodatkowa kwota zwrotu w wysokości 42 036,23 zł, będzie powodowała powstanie po stronie Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, w związku z umorzeniem przez bank części kredytu hipotecznego, spełnia On warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe dotyczące zwolnienia z podatku dochodowego umorzonego kredytu, gdyż:

Wierzytelność umorzona zgodnie z zawartą ugodą wynika z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w CHF na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej położonej w Polsce, gmina …, miejscowość ….

Kredyt został udzielony w dniu … sierpnia 2004 r., czyli przed dniem 15 stycznia 2015 r. i zabezpieczony został w postaci hipoteki.

Do dnia zawarcia ugody Wnioskodawca nie skorzystał jako osoba fizyczna z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Bank udzielający kredytu hipotecznego i jego działalność podlegają nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i bank uprawniony jest do udzielania kredytu na podstawie odrębnych ustaw i pozwoleń.

Kredyt ten został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 punkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z czym kwota umorzonego kredytu nie stanowi przychodu do opodatkowania dla Wnioskodawcy.

W ocenie Wnioskodawcy, kwota zwrotu w wysokości 42 036,23 zł nie stanowi ponadto dla Wnioskodawcy przychodu do opodatkowania, ponieważ stanowi jedynie zwrot części wpłaconych do tej pory rat kredytu i nie jest dla Niego dodatkową korzyścią finansową, będąc tym samym jedynie rozliczeniem z tytułu świadczenia nienależnie uiszczonego bankowi.

Analogiczne stanowisko wyrażone zostało w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 października 2024 r., nr 0115-KDWT.4011.114.2024.2.MJ.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego … sierpnia 2004 r., wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Tym samym, umorzona Panu na podstawie ugody kwota wierzytelności (kwota kapitału), tj. całego zadłużenia pozostałego do spłaty z tytułu zaciągniętego … sierpnia 2004 r. kredytu mieszkaniowego, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 102 ze zm.):

Z kolei § 3 ww. rozporządzenia zmieniony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1912), które weszło w życie 24 grudnia 2024 r. stanowi, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia zmieniony ww. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. stanowi, że:

W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:

Natomiast zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ww. rozporządzenia:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.

Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w § 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych.

W świetle przepisów określających katalog wydatków sfinansowanych z kredytu mieszkaniowego objętych zaniechaniem poboru podatku dochodowego, nabycie budynku mieszkalnego wypełnia przesłankę do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów.

W konsekwencji, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego … sierpnia 2004 r., która została Panu umorzona przez bank na podstawie ugody zawartej 28 sierpnia 2025 r., stanowi dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności (kwoty kapitału) z tytułu kredytu mieszkaniowego, o którym mowa we wniosku, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W konsekwencji, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego ww. przychodu.

Skutki podatkowe otrzymania kwoty z tytułu zawarcia ugody z bankiem

Definicja ugody zawarta w powołanym wyżej art. 917 ustawy Kodeks cywilny pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy Prawo bankowe.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania na podstawie ugody wskazanej we wniosku kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że 28 sierpnia 2025 r. zawarł Pan i Pana żona ugodę z bankiem dotyczącą kredytu hipotecznego zaciągniętego … sierpnia 2004 r. Na podstawie ww. ugody bank zobowiązany był m.in. zapłacić na rzecz kredytobiorców kwotę w wysokości 42 036,23 zł. We wniosku wskazał Pan, że powyższa kwota stanowi część spłaconych już rat kredytu (kapitału wraz odsetkami). Ww. kwota, której wartość została wynegocjowana i uzgodniona z bankiem, nie stanowi dla Pana dodatkowej korzyści majątkowej, a odpowiada jedynie części wpłaconych do tej pory rat kredytu − stanowiąc w istocie częściowy zwrot świadczeń nienależnych, uiszczonych bankowi w wyniku realizacji umowy kredytowej. Kwota ta została przelana na konto kredytobiorców wskazane w ugodzie, w terminie w niej określonym.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez bank przedmiotowej kwoty z tytułu zawarcia ugody z bankiem dotyczącej kredytu zaciągniętego … sierpnia 2004 r., nie spowodowała u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez bank ww. kwoty.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie zaistniałego stanu faktycznego.

Ponadto wskazuję, że z uwagi na to, iż interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.