Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.1188.2025.2.ACZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·         nieprawidłowe w zakresie dotyczącym zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów  z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w odniesieniu do przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr A/28 oraz remont budynku gospodarczego (komórki lokatorskiej) znajdującego się na tej działce,

·         prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

23 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 19 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 26 lutego 2026 r. (data wpływu 2 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowana będąca stroną postępowania:

B.B.

2.  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

C.B.

Opis stanu faktycznego

I.          Zawarcie Umowy Kredytu i sposób uruchomienia środków.

(…) października 2010 r. Wnioskodawcy zawarli z (…) S.A. (następcą prawnym jest (…) S.A.) Umowę o kredyt konsolidacyjny (…) (Nr (…)) w kwocie 135.000 zł (indeksowanej do CHF). Na zabezpieczenie spłaty kredytu ustanowiono na rzecz Banku hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 216.000 zł, z uwagi na zły stan budynku finansowanego z udzielonego Im przez Bank kredytu, konieczne było udzielenie zabezpieczenia na innej nieruchomości należącej do powodów, tj. przy ul. (…) lok. (…) w (…) (KW (…)).

Uruchomienie Kredytu nastąpiło w dwóch transzach w PLN:

a)    Transza I ((…) października 2010 r.): 19 720,05 PLN — z tej kwoty 4 050,00 PLN przeznaczono na prowizję bankową, a pozostała kwota 15 670,05 PLN została bezpośrednio przekazana przez Bank do (…) S.A. w celu całkowitej spłaty wcześniejszego zobowiązania gotówkowego C.B. (cel konsolidacyjny);

b)    Transza II ((…) października 2010 r.): 115 279,95 PLN — ta kwota, stanowiąca 85,39% całej kwoty kredytu (135 000,00 PLN), została przelana na rachunek Wnioskodawców.

II.         Faktyczne Przeznaczenie Środków (Cel Mieszkaniowy)

(…) października 2010 r. na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, Repertorium A Nr (…) z (…) października 2010 r., Wnioskodawcy nabyli udziały w wysokości 3/5: w części nieruchomości, dla której Sąd (…) w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…), położonej w (…) przy ul. (…), oraz w części nieruchomości, dla której Sąd (…) w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…), położonej w (…) przy ul. (…).

Zapłata ceny nieruchomości: Wnioskodawcy oświadczają, że cena zakupu nieruchomości, zgodnie z aktem notarialnym, została uiszczona w całości gotówką u notariusza w dniu sporządzania aktu notarialnego.

Nabyta nieruchomość nie nadawała się do zamieszkania i wymagała przeprowadzenia generalnego remontu oraz adaptacji do celów mieszkaniowych. Transza II kredytu, tj. 115.279,95 zł, została przez Wnioskodawców przeznaczona w całości na przystosowanie nieruchomości do celów mieszkalnych (adaptacji) i w związku z tym przeprowadzenie generalnego remontu nieruchomości, a to w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

Kredytobiorcy niezwłocznie po wypłacie kredytu przystąpili do szeroko zakrojonych prac remontowych, które obejmowały: prace budowlane od podstaw, prace instalacyjne oraz prace wykończeniowe. Wnioskodawcy mieli sporządzony projekt, nad realizacją prac budowlanych nadzór sprawował kierownik budowy, prowadzony był także dziennik budowy. Prace te dotyczyły: wymiany dachu, wymiany krokwi dachowych gwarantujących stabilność dachu, wstawienia ścian działowych, wylewek podłogowych, wstawienia okien, wstawienia drzwi, ale także wiele innych prac budowlanych i prac adaptacyjnych. Dopiero po przeprowadzeniu ww. prac, możliwe stało się przystąpienie do prac typu: tynkowanie, kładzenie gładzi, kładzenie płytek, montaż rynien itp., aby wreszcie móc przystąpić do prac wykończeniowych pomieszczeń np. kuchni, łazienki. Skala prac była tak duża, że środki z kredytu (Transza II) okazały się niewystarczające, w związku z czym  B. i C.B. (Wnioskodawcy) musieli zaciągnąć kolejny kredyt (inny niż kredyt konsolidacyjny z (…) października 2010 r.), celem prowadzenia dalszych prac remontowych.

Dowód Przeznaczenia Mieszkaniowego: Fakt wydatkowania środków na remont jest potwierdzony poprzez wykorzystanie przez Wnioskodawców w latach 2010/2011 ulgi budowlanej (zwrot VAT). Wnioskodawcy zbierali i składali w Urzędzie Skarbowym faktury VAT dokumentujące zakup materiałów budowlanych oraz stosowne wnioski, otrzymując zwrot części podatku. Fakt ten jednoznacznie potwierdza mieszkaniowy cel kredytu (Transza II) oraz fakt, że wydatkowane środki finansowały wydatki kwalifikowane.

Wniosek: Pomimo nazwy Umowy („kredyt konsolidacyjny”), dominującym i wiodącym celem ekonomicznym i faktycznym kredytu było sfinansowanie zakupu i generalnego remontu nieruchomości mieszkalnej (ponad 85% kwoty kredytu), co kwalifikuje go jako kredyt na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 Ustawy o PIT.

III. Ugoda Pozasądowa i Spór Podatkowy

W maju 2024 r. Wnioskodawcy złożyli do Sądu (…) w (…) pozew przeciwko Bankowi, kwestionując Umowę kredytową z powodu niedozwolonych postanowień umownych. Argumentacja pozwu była obszerna i poparta licznym orzecznictwem sądów polskich oraz TSUE.

W toku postępowania sądowego Strony przystąpiły do rozmówi ugodowych.

(…) sierpnia 2025 r. Strony postępowania zawarły Ugodę pozasądową dotyczącą Umowy kredytu mieszkaniowego nr (…) z (…) października 2010 r.

W wyniku zawarcia Ugody Pozasądowej Bank i Wnioskodawcy dokonali ostatecznego i wzajemnego rozliczenia stosunku prawnego. Strony wzajemnie zrzekły się wszelkich roszczeń przysługujących Im wobec siebie z tytułu Umowy Kredytowej.

Kluczowe skutki finansowe i prawne Ugody są następujące:

a)    umorzenie długu: Bank umorzył Wnioskodawcom saldo zadłużenia kredytowego w wysokości 153 739,85 PLN. Kwota ta dotyczy skumulowanych odsetek i pozostałych kosztów naliczonych na podstawie wadliwej klauzuli waloryzacyjnej;

b)    wypłata świadczenia pieniężnego: Bank zobowiązał się do wypłaty na rzecz Wnioskodawców dodatkowej kwoty 15.000 zł. Kwota ta została wypłacona w ramach rozliczenia wzajemnych świadczeń i jest traktowana przez Wnioskodawców jako zwrot części nadpłaconych, nienależnych Bankowi środków i rekompensata za zamknięcie sporu;

c)    brak dalszych roszczeń: po realizacji Ugody i uiszczeniu przez Bank ww. kwot, Strony stwierdziły wygaśnięcie wszystkich roszczeń (kapitałowych, odsetkowych, prowizyjnych i odszkodowawczych) wynikających z Umowy Kredytowej, co nadaje Ugodzie charakter definitywnego rozliczenia restytucyjnego.

Precyzując powyższe, w ramach Ugody Powodowie m.in. potwierdzili skuteczność Umowy i zobowiązali się do cofnięcia pozwu w sprawie, zaś Bank zgodnie z § 5 ust. 6 zobowiązał się, „w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, wypłacić Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 15 000 PLN na rachunek należący do Kredytobiorcy B.B. i C.B. (...)”. Kwota 15.000 zł stanowiła nadpłatę kredytu (opisaną w punkcie niżej). Bank zobowiązał się także do dokonania konwersji kredytu na złoty oraz zwolnienia z długu (umorzenia) części zadłużenia Wnioskodawców w kwocie 153.739,85 PLN. Wobec faktu zawarcia przez strony Ugody pozasądowej – Sąd (…) w (…) postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. (sygn. akt (…)) umorzył postępowanie.

Kwota Dodatkowa (15.000,00 PLN): Wypłata takiej kwoty wynika z faktu, że Bank wypłacił Wnioskodawcom kredyt w wysokości 135.000 zł, zaś Wnioskodawcy w czasie trwania kredytu wpłacili na rzecz Banku łącznie kwotę 150.065,65 zł (tj. o 15.670,05 zł wyższą od wypłaconego przez Bank kredytu). W wyniku rozmów ugodowych oraz w związku z faktem, że B. i C.B. spłacili kredyt ponad wypłacony kapitał, Bank zobowiązał się do zwrotu i wypłaty na rzecz Wnioskodawców dodatkowej, jednorazowej kwoty w wysokości 15 000 zł - stanowiącej różnicę między wypłaconym kapitałem kredytu a wpłatami dokonanymi przez Wnioskodawców. Strony uzgodniły także, że na mocy zawartej ugody strony wzajemnie zrzekną się wszelkich dalszych roszczeń związanych z umową o kredyt konsolidacyjny.

Umowa (…) z (…) października 2010 r. była „z nazwy” kredytem konsolidacyjnym, albowiem kwota kredytu w wysokości 15.670,05 zł została przekazana na spłatę wcześniej zaciągniętego przez C.B. kredytu, 4.050 zł to kwota przeznaczona na prowizję, którą Bank ujął w saldzie kredytu, zaś cała pozostała część kredytu została wykorzystana na cele mieszkaniowe – generalny remont zakupionej nieruchomości, w której Wnioskodawcy mieszkają do dziś. Bank jednak z uwagi na to, że część kredytu w kwocie 15.670,05 zł została przeznaczona na spłatę innego, wcześniejszego zobowiązania Pana B., uznał się za niewłaściwy do tego, by decydować o tym, czy w tym stanie faktycznym Bank jest zwolniony z obowiązku informacyjnego i sporządzenia PIT-11. Wystąpiła zatem potrzeba i konieczność wystąpienia o indywidualną interpretację podatkową.

Wnioskodawcy wskazują, że w ramach ugody pozasądowej Bank umorzył zadłużenie Wnioskodawców w zakresie kwoty 153.739,85 zł. Zgodnie z § 1 ust. 5 Ugody „za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy, tj. od dnia (…).10.2010 r., stanowił kredyt złotowy (...)”. Kwota umorzenia dotyczy zadłużenia wynikającego z wypłaty środków na 3 cele, a to: mieszkaniowe (115.279,95 zł), spłatę zobowiązania w (…) (15.670,05 zł) oraz prowizję za kredyt 4.050 zł (która była uwzględniona w saldzie kredytu i wypłacona wraz z I transzą). W ugodzie zawarto zapis w § 4 ust. 1, zgodnie z którym „Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) zgodnie z § 1 ust. 9, powstaje po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT - 11)” – powodem wprowadzenia zapisuj było to, że Bank w sytuacji, w której część kredytu (15.670,05 zł) była przeznaczona na cel inny niż mieszkaniowy oraz, że był to kredyt konsolidacyjny uznał się za niewłaściwy, by podejmować decyzję o odstąpieniu od wystawiania PIT-u; z tego powodu zaszła konieczność wystąpienia z niniejszym wnioskiem.

W związku z tym, że kredyt był konsolidacyjny, Wnioskodawcy stosując metodologię proporcjonalną obliczyli kwotę umorzenia w stosunku do kwoty 15.670,05 zł przeznaczonej na spłatę zobowiązań w (…) (i proporcjonalnie wyliczonej do tej kwoty prowizji). Ta kwota stanowiła 11,97 % kwoty wypłaconego kredytu. Tym samym, zgodnie z wyliczeniami Wnioskodawców – 11,97% części kredytu przeznaczonej na spłatę zobowiązania w (…) (15.670,05 zł) i stosownie do tej kwoty wyliczona proporcjonalnie prowizja (484,51 zł) łącznie wynoszą 16.154,56 zł. Kwota umorzenia stanowiąca przychód i podlegająca opodatkowaniu to: 16.154,56 zł.

Zgodnie z przyjętą metodologią proporcjonalną, ze zwolnienia z PIT powinna być wyłączona tylko ta część świadczeń (umorzenie), która odpowiada udziałowi 11,97% – a to kwota 16.154,56 zł (z czego 15.670,05 zł spłata zobowiązania, a 484,51 zł – prowizja dla tej części wypłaconego kredytu).

Mając na uwadze treść i warunku Ugody, Wnioskodawcy wnoszą o indywidualną interpretację potwierdzającą, że kwota:

a)    umorzenia – 135.337,19 zł (różnica między kwotą umorzoną przez bank 153.739,85 zł a kwotą 16.154,56 zł stanowiącą 11,97% kwoty umorzonej przez bank) oraz

b)    kwota zwrotu (wypłaty przez Bank) –15.000 zł, jako element rozliczenia kredytu

– podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) i jako element rozliczenia i odstąpienia od roszczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego, powinna dzielić los prawny umorzenia.

Wnioskodawcy wskazują, że nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jakiejkolwiek inwestycji mieszkaniowej. Przy Ugodzie Bank nie przedstawił Kredytobiorcom oświadczenia – albowiem w nazwie kredytu nie znalazło się sformułowanie „kredyt mieszkaniowy” – niemniej jednak cel kredytu został przeznaczony na cele mieszkaniowe.

Tymczasem zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:

1)    wydatki poniesione na:

a)      nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)      nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)      nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)      budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)      rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Wnioskodawcy zawarli umowę kredytu i ponieśli wydatki na cele wskazane w rozporządzeniu. W kredytowanej nieruchomości nadal zamieszkują, pozostają Oni w związku małżeńskim, a w Ich małżeństwie niepodzielnie panuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.

W uzupełnieniu wniosku na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy zgodnie z zawartą umową o kredyt konsolidacyjny, wszyscy Kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości?”, Wnioskodawcy wskazali, że tak, zgodnie z zawartą umową o kredyt konsolidacyjny, wszyscy Kredytobiorcy (Wnioskodawcy) odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, do pełnej wysokości. W chwili zaciągania kredytu Wnioskodawcy pozostawali w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, ten stan trwa do dziś.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy kredyt konsolidacyjny został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?”, Wnioskodawcy wskazali, że tak, kredyt został udzielony przez (…) S.A. (obecnie (…) S.A.), który jest podmiotem podlegającym nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie ustawy Prawo bankowe.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Na jaki konkretnie cel (cele), zgodnie z treścią umowy kredytowej został zaciągnięty (…) października 2010 r. kredyt konsolidacyjny?

Czy z treści umowy kredytowej wynika, że ww. kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na:

·         zapłatę prowizji od kredytu”, Wnioskodawcy wskazali, że w § 2 pkt 1 ppkt 1 Umowy zapisano, że na całkowity koszt udzielonego kredytu składa się między innymi prowizja za udzielenie kredytu określona w sztywnej wysokości, tj. 4.050 zł. W § 4 Umowy – uruchomienie kredytu – zapisano, że warunkiem uruchomienia pierwszej transzy kredytu jest między innymi „uiszczenie prowizji za udzielenie kredytu”. Następnie w części ogólnej umowy w § 7 zapisano, że prowizja za udzielenie kredytu – liczona procentowo od kwoty udzielonego kredytu płatna jest najpóźniej w dniu uruchomienia kredytu. W § 12 części ogólnej umowy zapisano, w ustępie 4, że „w przypadku przyznania środków na dowolny cel dopuszcza się, aby przy uruchomieniu pierwszej transzy kredytu, środki na pokrycie prowizji za udzielenie kredytu (...), zostały pobrane na wniosek Kredytobiorcy z celu dowolnego, pomniejszając tym samym pozostałą kwotę przeznaczoną na dowolny cel”.

Kredytobiorcy skorzystali z możliwości doliczenia prowizji w kwocie 4 050 zł do salda kredytu w trybie § 12 ust. 4 części ogólnej umowy – choć nie wynika to z treści samej umowy, ale z oświadczeń i ustaleń poczynionych między Stronami w toku realizacji umowy. Kredytobiorcy skorzystali z zapisanego w umowie mechanizmu tzw. prowizji kredytowanej. Potwierdza to treść zaświadczenia banku z 24 stycznia 2024 r., w którym wskazano że „w dniu 13 października 2010 r. rachunek obsługi kredytu [numer rachunku] zasilany został przez (…) kwotą 6912,28 CHE, którą przekazaliśmy na rachunek obsługi kredytu prowadzony w złotówkach [numer rachunku]. Przeliczyliśmy ją na złotówki i zaksięgowaliśmy jako 19 720,05 zł – równowartość kwoty 6912,28 CHF po przeliczeniu po kursie 2,8529. Kwotę 4 050 zł pobraliśmy tytułem prowizji za udzielenie kredytu/pożyczki”.

Sama umowa kredytu nie precyzuje wprost, że prowizja od kredytu automatycznie doliczona została do salda kredytu i że kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty także na zapłatę prowizji od kredytu. Natomiast umowa przewidywała mechanizm takiego doliczenia i możliwość sfinansowania zapłaty prowizji od kredytu z samego kredytu. Z możliwości takiej Kredytobiorcy skorzystali;

·         „spłatę wcześniejszego zobowiązania gotówkowego Pana C.B.”, Wnioskodawcy wskazali, że tak – § 4 ust. 5 pkt 5 części szczególnej umowy. W samej umowie nie wskazano wysokości tego zobowiązania pozostającego do spłaty. Z przebiegu zdarzeń po zawarciu umowy wynikało, że spłata zobowiązania C.B. w (…) SA pochłonęła 15.670,05 zł z łącznej kwoty kredytu 135.000 zł;

·         „remont nieruchomości bądź/i adaptację nieruchomości na cele mieszkalne?”, Wnioskodawcy wskazali, że nie.

Wnioskodawcy wskazali, że zgodnie z literalną treścią Umowy nr (…) (w szczególności § 1 ust. 2 pkt 1 Części Szczególnej Umowy), cel kredytu został formalnie określony jako „cel dowolny” (§ 1 pkt 2). Ponadto, w umowie uregulowano zasady wypłaty i przeznaczenie dwóch transz kredytu:

·         w odniesieniu do pierwszej transzy – „pierwsza transza na spłatę kredytu gotówkowego  w (…) SA nr (…)” – § 4 pkt 5; w umowie nie wskazano wysokości pierwszej transzy; znalazł się za to w niej także w § 4 pkt 5) zapis przewidujący: „w przypadku spłaty kredytu w innych bankach, bank uruchomi kredyt pod warunkiem że kwota niezbędna do zaspokojenia roszczeń wierzyciela będzie niższa lub równa kwocie przyznanego kredytu na ten cel przy zastosowaniu bieżącego kursu walut”;

·         w odniesieniu do drugiej transzy – w umowie brak jest wskazania jej przeznaczenia. Zapisano w niej: „wypłata drugiej transzy kredytu będzie realizowana po: 1. złożeniu na formularzu bankowym wniosku o wypłatę środków, 2. Przedłożeniu oświadczenie wierzyciela, iż zobowiązanie zostało całkowicie spłacone”.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Na jaki konkretnie cel, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) wydatkowali Państwo środki pieniężne pochodzące z II transzy kredytu konsolidacyjnego, tj. czy na:

·         budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części? i/bądź

·         rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części ? oraz

·         nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie związanego z tym budynkiem?

We wniosku najpierw wskazali Państwo, że cyt.: „Transza II kredytu, tj. 115.279,95 zł, została przez Wnioskodawców przeznaczona w całości na przystosowanie nieruchomości do celów mieszkalnych (adaptacji) i w związku z tym przeprowadzenie generalnego remontu nieruchomości, a to w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Następnie wskazali Państwo, że cyt.: „Pomimo nazwy Umowy („kredyt konsolidacyjny”), dominującym i wiodącym celem ekonomicznym i faktycznym kredytu było sfinansowanie zakupu i generalnego remontu nieruchomości mieszkalnej (ponad 85% kwoty kredytu), co kwalifikuje go jako kredyt na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 Ustawy o PIT”.

Powstała zatem rozbieżność, czy II transza kredytu została wydatkowana wyłącznie na remont nieruchomości bądź/i adaptację nieruchomości na cele mieszkalne (które z powyższych?), czy też również na zakup tej nieruchomości”, Wnioskodawcy wskazali, że druga transza kredytu została uruchomiona (…) października 2010 r. w ten sposób, że rachunek obsługi kredytu prowadzony we frankach szwajcarskich zasilony został przez (…) kwotą 40 921,50 franków szwajcarskich, która przekazana została na rachunek obsługi kredytu prowadzony w złotówkach. Kwota ta została przeliczona na złotówki i zaksięgowana jako 115 279,95 zł – to jest równowartość kwoty 40 921,50 franków szwajcarskich po przeliczeniu po kursie 2,8171. Kwota 115 279,95 zł przekazana została na rachunek wskazany we wniosku Kredytobiorców – to jest na rachunek o numerze  (…). Był to rachunek Kredytobiorców.

Zgodnie z aktem notarialnym (umową sprzedaży), Repertorium A Nr (…) z (…) października 2010 r. (§ 5 aktu) na nabycie nieruchomości zabudowanej przy ul. (…) w (…) (działka nr B/7, KW nr (…)) oraz nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. (…) w (…) (działka nr A/28, KW nr (…)) Wnioskodawcy nabyli udziały w nieruchomości za cenę łączną 39.000 zł, przy czym termin zapłaty tej ceny został ustalony do dnia 30 października 2010 r.; zgodnie z § 5 aktu notarialnego w zakresie obowiązku zapłaty kwoty 39 000 zł, Wnioskodawcy poddali się egzekucji na podstawie art. 777 kpc. W akcie notarialnym cena nabycia nieruchomości określona na kwotę 39.000 zł nie została rozbita. Zgodnie z § 5 tego aktu, cena nabycia udziałów w obu nieruchomościach (objętych różnymi księgami wieczystymi) została ustalona na jedną, łączną kwotę 39.000 zł. W treści aktu notarialnego nie dokonano dywersyfikacji (rozbicia) tej ceny na poszczególne składniki majątkowe. W szczególności – nie wskazano odrębnej ceny za udziały w działce nr B/7 (dom) i odrębnej za udziały w działce nr A/28 (pomieszczenie gospodarcze); nie wyodrębniono też wartości poszczególnych budynków posadowionych na tych gruntach.

Z uruchomionej kwoty 115.279,95 zł:

·         nastąpiła zapłaty ceny za udziały w obu nieruchomościach zabudowanych – 39.000 zł;

·         reszta (76.279 zł) została przeznaczona na remont budynków na obu nabywanych działkach.

Z uwagi na nabycie tym samym aktem notarialnym dwóch nieruchomości (pod dwoma różnymi numerami księgi wieczystej), Wnioskodawcy wyjaśniają, że:

·         nabycie to stanowiło realizację jednego, spójnego celu mieszkaniowego. Przedmiotowe nieruchomości (działki nr B/7 oraz nr A/28) sąsiadują ze sobą bezpośrednio i tworzą jedną funkcjonalną całość gospodarczą, stanowiącą centrum życiowe Wnioskodawców. Rozdzielenie ich w sensie wieczystoksięgowym (dwie odrębne księgi wieczyste) nie zmienia faktu, że w sensie ekonomicznym i faktycznym stanowią one jeden zespół zabudowań mieszkalnych (dom jednorodzinny na działce nr B/7 wraz z niezbędnym gruntem i zapleczem w postaci komórki lokatorskiej na działce nr A/27), który służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców;

·         na działce nr B/7 znajduje się budynek mieszkalny; funkcjonują w nim dwa odrębne lokale mieszkalne – w tym jeden, z którego korzystają dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy. Drugi lokal należy do osoby trzeciej. Korzystanie z budynku mieszkalnego położonego na tej działce polegające na istnieniu dwóch odrębnych lokali mieszkalnych następuje bez formalnego wyodrębnienia tych lokali;

·         na działce nr A/28 znajdują się dwie komórki lokatorskie – z jednej z nich korzystają Wnioskodawcy, zaś z drugiej osoba trzecia (ta sama, która korzysta z drugiego lokalu mieszkalnego funkcjonującego w budynku mieszkalnym znajdującymi się na działce nr B/7);

·         z uwagi na istnienie drugiego lokalu mieszkalnego na działce nr B/7 oraz drugiej komórki lokatorskiej na działce nr A/28 – Wnioskodawcy nabywali jedynie udziały w obu przedmiotowych nieruchomościach;

·         potwierdzeniem tego jest konstrukcja samej umowy sprzedaży (aktu notarialnego), w której ustalono jedną łączną cenę za udziały w obu tych nieruchomościach, traktując je jako jeden przedmiot transakcji służący wspólnemu celowi. W konsekwencji, zarówno wydatek na zakup udziałów (39.000 zł), jak i późniejsze nakłady na remont tego zespołu nieruchomości (sfinansowane pozostałą częścią transzy), stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.

Wskazanie w pierwotnym wniosku o wydanie interpretacji wyłącznie celu remontowego było nieścisłością, którą niniejszym Wnioskodawcy prostują w oparciu o analizę dokumentów źródłowych. Środki z kredytu, z drugiej transzy, przeznaczone zostały zarówno na sfinansowanie ceny nabycia  – w całości – jak i na remont obu budynków znajdujących się na nabywanych działkach.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy remontowana nieruchomość, na którą wydatkowano II transzę kredytu stanowiła w dacie przeprowadzenia prac remontowych budynek mieszkalny czy też budynek niemieszkalny?”, Wnioskodawcy wskazali, że budynek posadowiony na działce nr A/7 zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów i budynków stanowi budynek mieszkalny; taki sam charakter posiadał on w momencie dokonywania remontu.

Z kolei budynek posadowiony na działce nr B/28 nie posiada statusu budynku mieszkalnego w rozumieniu „lokalu do zamieszkania”. Jest to budynek gospodarczy (tzw. komórka lokatorska), bezpośrednio przylegający do budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr B/7 i z nim funkcjonalnie powiązany.

Należy jednak podkreślić, że obie te nieruchomości (budynek mieszkalny na działce nr B/7 oraz budynek gospodarczy na działce nr A/28) tworzą jedną nierozerwalną całość gospodarczą i funkcjonalną. Budynek na działce nr A/28 pełni rolę niezbędnego zaplecza technicznego dla budynku mieszkalnego (funkcja pomieszczenia przynależnego, np. składu opału/narzędzi, typowa dla starej zabudowy szeregowej). Bez tego zaplecza prawidłowe korzystanie z budynku mieszkalnego, zgodnie z jego przeznaczeniem, byłoby niemożliwe lub znacznie utrudnione.

O ścisłym i nierozerwalnym powiązaniu architektonicznym oraz funkcjonalnym obu budynków świadczy fakt, że bezpośrednio nad spornymi komórkami lokatorskimi (znajdującymi się na działce  nr A/28) zlokalizowany jest taras przylegający do części mieszkalnej Wnioskodawców. Fizyczne oddzielenie tych przestrzeni jest niemożliwe, a remont (stanowiących de facto konstrukcję nośną dla tarasu) był obiektywnie niezbędny dla zachowania i bezpiecznego korzystania z samej części stricte mieszkalnej.

Dodatkowym, urzędowym dowodem potwierdzającym mieszkaniowy charakter całej inwestycji są wypisy z rejestru gruntów oraz kartoteki budynków (stan na dzień 16 sierpnia 2010 r., a więc z okresu zaciągania kredytu). Wynika z nich jednoznacznie, że zarówno działka nr B/7  (KW nr (…)), jak i działka nr A/28 (KW nr (…)) stanowią „Tereny mieszkaniowe” (oznaczenie użytku symbolem „B”). Zgodnie z wypisem z kartoteki budynków, główny budynek na działce nr B/7 posiada oficjalną funkcję „budynki mieszkalne”, co ostatecznie potwierdza jego status. Z kolei usytuowanie budynku gospodarczego (komórki) na działce nr A/28, która jest oficjalnie sklasyfikowana jako „tereny mieszkaniowe”, jednoznacznie dowodzi, że budynek ten (choć ujęty ewidencyjnie jako niemieszkalny) nie ma charakteru użytkowego czy komercyjnego, lecz stanowi infrastrukturę towarzyszącą, nierozerwalnie związaną z zabudową mieszkaniową Wnioskodawców.

W związku z powyższym, wydatki poniesione na remont tej części (działka nr A/28) należy traktować na równi z wydatkami na remont budynku mieszkalnego, gdyż służyły one przywróceniu funkcjonalności całego zespołu nieruchomości zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawców. Rozdzielenie tych nieruchomości na dwie księgi wieczyste wynika jedynie z uwarunkowań historyczno-prawnych i specyfiki podziału udziałów (korzystanie z komórek przez właścicieli poszczególnych lokali), natomiast w sensie życiowym i ekonomicznym stanowią one jedno domostwo.

Brak alokacji ceny w akcie notarialnym na poszczególne działki potwierdza, że w sensie ekonomicznym i cywilnoprawnym przedmiotem nabycia był jeden, zintegrowany przedmiot majątkowy (dom wraz z niezbędnym zapleczem), a nie dwie niezależne nieruchomości. W konsekwencji, nie ma możliwości – ani faktycznej, ani prawnej – by wydzielić z tej kwoty część rzekomo „niemieszkaniową”, gdyż cała transakcja służyła jednemu celowi: zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców w nabytym gospodarstwie domowym.

Podsumowując odpowiedź na to pytanie – prace remontowe dotyczyły budynku mieszkalnego (główna część inwestycji na działce nr B/7) oraz ściśle z nim powiązanego zaplecza gospodarczego (działka nr A/28), które łącznie służą zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. II transza przeznaczona została także na sfinansowanie nabycia nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym (na działce nr B/7), jak i budynku niemieszkalnego (na działce nr A/28).

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy spłata zobowiązania gotówkowego Pana C.B. dotyczyła spłaty kredytu mieszkaniowego, czy też innego rodzaju kredytu – jakiego? W tym miejscu proszę wskazać:

·         czy kredyt został zaciągnięty przez Pana C.B. na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), a jeżeli tak, to na jaki konkretnie cel, o którym mowa w tym artykule, jakiej konkretnie nieruchomości dotyczył i gdzie położonej?

·         jaki cel zaciągnięcia kredytu wynikał z umowy kredytowej i na jaki cel faktycznie wydatkowane zostały środki pieniężne z tego kredytu?

·         czy celem, na który zaciągnięto kredyt mieszkaniowy było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

-          jednego gospodarstwa domowego albo

-          więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843)?

·         czy kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie – a jeśli tak to na jakiej nieruchomości/prawie majątkowym ustanowiono zabezpieczenie hipoteczne w związku z zaciągniętym kredytem, a także kto jest jej właścicielem/współwłaścicielem?”,

Wnioskodawcy wskazali, że spłata zobowiązania wobec (…) S.A. w kwocie 15.670,05 zł (dokonana z I transzy kredytu) dotyczyła kredytu innego rodzaju niż mieszkaniowy, tj. kredytu gotówkowego (konsumpcyjnego). Zgodnie z postanowieniami Umowy kredytowej (§ 4 ust. 5 pkt 5 Części Szczególnej Umowy) oraz zaświadczeniami bankowymi, przedmiotem spłaty był „kredyt gotówkowy” (umowa nr (…)), który został zaciągnięty przez C.B. na dowolne cele konsumpcyjne, niezwiązane z inwestycją mieszkaniową będącą głównym przedmiotem kredytu konsolidacyjnego. Spłata tego wcześniejszego zobowiązania była warunkiem banku (…) niezbędnym do uruchomienia procedury kredytowej (warunek czyszczenia zdolności kredytowej). Mając świadomość, że ta część kredytu nie realizowała celów mieszkaniowych Wnioskodawcy w złożonym wniosku o interpretację (w części I - Własne stanowisko), wyłączyli tę część kapitału ze zwolnienia podatkowego. Wnioskodawcy wskazali, że część kwoty umorzenia proporcjonalnie przypadająca na ten cel (określona we wniosku wskaźnikiem 11,97%) nie korzysta ze zwolnienia z PIT, w przeciwieństwie do dominującej części kredytu przeznaczonej na zakup i remont nieruchomości. Kredyt ów nie był zabezpieczony hipoteką. C.B. środki z tego kredytu wydał na prywatne potrzeby konsumpcyjne rodziny, tj. na remont starej łazienki, zakup sprzętu do łazienki.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy celem, na który zaciągnięto kredyt konsolidacyjny było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

·         jednego gospodarstwa domowego albo

·         więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843)?”,

Wnioskodawcy wskazali, że kredyt konsolidacyjny z 2010 r. zaciągnięto na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego (małżeństwa B. i C.B. oraz ich dwójki małych dzieci). Wnioskodawcy w nabytej i wyremontowanej nieruchomości zamieszkali i prowadzą w niej wspólne gospodarstwo domowe nieprzerwanie do dnia dzisiejszego (co zostało wskazane w opisie stanu faktycznego w załączniku do wniosku). Inwestycja nie miała charakteru komercyjnego (np. wynajem) ani nie służyła zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych innych gospodarstw domowych.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w ramach ugody z bankiem, poza umorzeniem, nastąpiło również „przewalutowanie” zaciągniętego kredytu?”, Wnioskodawcy wskazali, że tak, w ramach zawartej ugody z (…) sierpnia 2025 r. nastąpiło przewalutowanie (konwersja) kredytu na walutę polską (PLN). Zgodnie z postanowieniami ugody pozasądowej (w szczególności § 1 ust. 5 oraz § 1 ust. 8), Strony uzgodniły zmianę waluty zadłużenia z franków szwajcarskich (CHF) na złote polskie (PLN). Mechanizm ten polegał na przyjęciu, że kredyt zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia pierwotnej umowy (tj. od (…) października 2010 r.) stanowił kredyt złotowy. W konsekwencji, saldo zadłużenia oraz wszelkie rozliczenia końcowe zostały wyrażone w walucie polskiej, eliminując ryzyko walutowe oraz odniesienie do waluty obcej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Co składało się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której Kredytobiorcy zostali zwolnieni z długu (kwotę umorzenia), tj. czy była to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Proszę jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, wybierając z powyższych”, Wnioskodawcy wskazali, że zgodnie z treścią zawartej ugody pozasądowej (§ 1 ust. 9), na łączną kwotę umorzenia (zwolnienia z długu) w wysokości 153.739,85 zł składały się następujące pozycje zadłużenia (ustalone według stanu na dzień zawarcia ugody):

·         kapitał: 146.008,55 zł;

·         odsetki zapadłe niespłacone: 7.347,44 zł;

·         odsetki bieżące: 383,86 zł.

W skład kwoty umorzenia nie wchodziły: odsetki skapitalizowane (wynosiły 0,00 zł), odsetki od zadłużenia przeterminowanego, tzw. karne (wynosiły 0,00 zł), opłaty ani koszty usług dodatkowych (zadłużenie z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat wynosiło 0,00 zł). Powyższy podział wynika wprost z wyliczeń przedstawionych przez Bank w treści ugody (§ 1 ust. 3 i 9), będących podstawą dokonanego zwolnienia z długu.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy umorzenie przez bank zadłużenia z kredytu będzie dotyczyło wszystkich Kredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku po stronie każdego z Kredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług?”, Wnioskodawcy wskazali, że umorzenie przez Bank zadłużenia z kredytu dotyczy wszystkich Kredytobiorców (tj. obojga małżonków: B. i C.B.) i skutkuje wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku po stronie każdego z Nich. Zgodnie z komparycją (wstępem) zawartej Ugody pozasądowej, Stroną umowy określoną łącznie jako „Kredytobiorca” są B.B. i C.B. Postanowienie o zwolnieniu z długu zawarte w § 1 ust. 9 Ugody („Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu...”) odnosi się zatem do obojga Wnioskodawców łącznie, którzy odpowiadali za dług solidarnie. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 3 Ugody, porozumienie to „wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia Stron w zakresie objętym Sporem”, co oznacza definitywne wygaśnięcie zobowiązania kredytowego wobec Banku dla każdego z Kredytobiorców.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy kwota w wysokości 15 000 zł, którą Bank zobowiązał się wypłacić Kredytobiorcom w związku z zawartą ugodą stanowi:

·         zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi albo

·         zwrot środków wpłaconych przez Kredytobiorców wcześniej do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi (z jakiego powodu)?

Proszę jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, z uwagi na różne określanie we wniosku charakteru wypłaty ww. kwoty”, Wnioskodawcy wskazali, że kwota w wysokości 15.000 zł, wypłacona Kredytobiorcom przez Bank w związku z zawartą ugodą, stanowi zwrot części środków własnych, które zostały uprzednio wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty rat kredytu. W świetle postanowień Ugody (zmieniających walutę kredytu ze skutkiem od daty jego zawarcia) środki te okazały się świadczeniem nienależnym Bankowi (nadpłatą).

Wypłata ta wynika bezpośrednio z § 5 ust. 6 Ugody pozasądowej, który brzmi następująco: „Bank, w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody, wypłaci Kredytobiorcy kwotę dodatkową w wysokości 15 000,00 PLN (słownie: piętnaście tysięcy i 00/100) na rachunek należący do Kredytobiorcy B.B. i C.B. (...)”.

Należy wskazać, że wypłata ta jest bezpośrednią konsekwencją mechanizmu przyjętego w § 1 ust. 5 Ugody, zgodnie z którym strony przyjęły fikcję prawną, iż „kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy (...) stanowił kredyt złotowy”.

Uzasadnienie braku przysporzenia majątkowego: Ponieważ Kredytobiorcy przez lata spłacali kredyt w oparciu o wadliwy mechanizm waloryzacji CHF (płacąc wyższe raty), suma ich wpłat przewyższyła kwotę należną Bankowi przy założeniu, że kredyt byłby od początku złotowy (oprocentowany wg WIBOR). Wypłacona kwota 15.000 zł stanowi zatem techniczny zwrot tej nadwyżki. Nie jest to przysporzenie majątkowe (zysk) ani odszkodowanie, lecz odzyskanie części własnego kapitału wpłaconego wcześniej Bankowi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, zwrot własnych pieniędzy (nadpłaty) jest neutralny podatkowo.

W nawiązaniu do przedstawionych w wezwaniu alternatyw, Wnioskodawcy wyjaśniają, że kwota 15.000 zł stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału i odsetek, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych (zgodnie z § 1 ust. 5 Ugody, przyjmującym fikcję kredytu Złotowego od początku) zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi.

Wypłata ta jest technicznym zwrotem części nadpłaconego kapitału. Nie stanowi ona nagrody ani odszkodowania, lecz zwrot świadczenia nienależnego (w rozumieniu przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu), które powstało na skutek wykonywania przez lata umowy zawierającej wadliwy mechanizm indeksacji, wyeliminowany mocą ugody.

Pytania (pytanie nr 1 ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

1.    Czy w przedstawionym stanie faktycznym, kwota umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT (w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe) wyłącznie w takiej części, w jakiej kapitał kredytu został faktycznie przeznaczony na sfinansowanie celów mieszkaniowych (nabycie i remont nieruchomości), podczas gdy pozostała część kwoty umorzenia – odpowiadająca proporcjonalnie udziałowi środków z Kredytu przeznaczonych na cel inny niż mieszkaniowy (spłatę kredytu gotówkowego w innym banku) – stanowi przychód podlegający opodatkowaniu?

2.    Czy w świetle przedstawionego powyżej zaistniałego stanu faktycznego i zawarcia przez B. i C.B. Ugody pozasądowej z Bankiem, której celem było ugodowe zakończenie sporu na tle Umowy nr (…) o kredyt konsolidacyjny (…) z (…) października 2010r., oraz z uwagi na nadpłacenie kredytu, prawidłowe jest stanowisko, że świadczenie w kwocie 15.000 zł, którą Bank wypłacił Wnioskodawcom w wyniku zawarcia Ugody z Bankiem, mającej na celu uzyskanie zwrotu części kwot wpłaconych na poczet spłaty kredytu frankowego, nie stanowi dla Kredytobiorców przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.; dalej: Ustawa PIT) w zw. z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.)?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawców, w odniesieniu do pytania nr 1 ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku, dotyczącego umorzenia części zadłużenia, skutki podatkowe umorzenia wierzytelności z tytułu kredytu należy oceniać przez pryzmat celów, na jakie zostały faktycznie wydatkowane środki pochodzące z tego kredytu (zgodnie z zasadą, że o zwolnieniu decyduje cel mieszkaniowy).

Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że w części, w jakiej kapitał kredytu został przeznaczony na sfinansowanie nabycia udziałów w nieruchomościach oraz ich remont (co stanowi realizację własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT), kwota umorzenia korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Jednocześnie Wnioskodawcy przyjmują, że ta część kwoty umorzenia, która odpowiada proporcjonalnie udziałowi środków z kredytu przeznaczonych na cel inny niż mieszkaniowy (tj. na spłatę wcześniejszego kredytu gotówkowego w innym banku, niezabezpieczonego hipotecznie oraz proporcjonalnej części prowizji przypadającej na ten cel), nie korzysta ze zwolnienia i stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wartość tego przychodu (podlegającego opodatkowaniu) powinna zostać ustalona poprzez wyliczenie, jaki procent całkowitej kwoty wypłaconego kredytu stanowiła spłata zobowiązania niemieszkaniowego (konsumpcyjnego), a następnie odniesienie tego wskaźnika procentowego do łącznej kwoty dokonanego przez Bank umorzenia. Pozostała część umorzenia (przypadająca proporcjonalnie na cele mieszkaniowe) jest wolna od podatku.

Wnioskodawcy jeszcze nigdy nie skorzystali z dobrodziejstwa rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe  (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zdaniem Wnioskodawców, w odniesieniu do pytania nr 2, otrzymane na mocy Ugody z Bankiem świadczenie (wypłata kwoty 15.000 zł) nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, w związku z czym, nie są Oni zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaty przez Bank kwoty 15.000 zł. W związku z zawarciem ugody Wnioskodawcy otrzymali zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali na rzecz Banku w ramach spłaty rat udzielonego kredytu. Kwoty otrzymane na podstawie ugody z Bankiem nie spowodowały faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawców. W konsekwencji, zwrot ten nie jest dla Wnioskodawców przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającym opodatkowaniu.

Co do zasady opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 9 ust. 1 ustawy o PIT).

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów (art. 9 ust. 1a ustawy o PIT).

Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta, działalność wykonywana osobiście; pozarolnicza działalność gospodarcza; działy specjalne produkcji rolnej; najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawca oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c; odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

·         nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

·         spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

·         prawa wieczystego użytkowania gruntów,

·         innych rzeczy,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany; działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną; niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da; inne źródła (art. 10 ust. 1 ustawy o PIT).

W ocenie Wnioskodawców, w sytuacji, w której otrzymali Oni na mocy zawartej Ugody od Banku świadczenie w wysokości 15.000 zł stanowiące zwrot nadpłaconego kredytu, nie powstanie po Ich stronie przychód możliwy do zakwalifikowania do którejkolwiek z powyżej wskazanych grup przychodów generujących powstanie po stronie Kredytobiorców obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie Wnioskodawców, w sytuacji opisanej niniejszym wnioskiem, otrzymany przez Kredytobiorców na mocy zawartej z Bankiem Ugody zwrot kwoty 15.000 zł nie stanowi przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT).

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, uważa się natomiast:

·         przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;

·         przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;

·         przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;

·         przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;

·         przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;

·         przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;

·         przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;

·         przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

-          osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

-          właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,

-          przedsiębiorstwa w spadku,

-          z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;

·         przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7 (art. 13 ustawy o PIT).

W ocenie Wnioskodawców, w sytuacji objętej wnioskiem otrzymany przez Kredytobiorców na mocy zawartej z Bankiem Ugody zwrot kwoty 15.000 zł nie stanowi przychodów z działalności wykonywanej osobiście.

Jednocześnie nie stanowi on także przychodu z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, za które uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług (art. 14 ust. 1 ustawy o PIT).

Objęty wnioskiem zwrot otrzymany przez Kredytobiorców na mocy zawartej z Bankiem Ugody nie może także, w ocenie Wnioskodawców, zostać uznany za przychody z działów specjalnych produkcji rolnej (art. 15 ust. 1 ustawy o PIT), czy przychody z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 ustawy o PIT).

Nie będzie on stanowić także przychodu z praw majątkowych, za który uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw (art. 18 ust. 1 ustawy o PIT), czy przychodu ze sprzedaży nieruchomości, praw majątkowych i innych rzeczy (art. 19 ust. 1 ustawy o PIT).

W tym kontekście należy zaznaczyć, że odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT tzw. przychody z „innych źródeł”, za które uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT).

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Objęty wnioskiem zwrot otrzymany przez Kredytobiorców na mocy zawartej z Bankiem Ugody nie może także, w ocenie Wnioskodawców, zostać uznany za przychody z innych źródeł.

Dodatkowo, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Warto w tym miejscu wskazać także, że ustawa o PIT nie zawiera definicji świadczeń nieodpłatnych. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa  w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (np. wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 301/18).

Zgodnie z powyższym, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Tym samym, w rozumieniu ustawy o PIT, przychód powstaje w sytuacji, w której podatnik uzyskuje określone przysporzenie majątkowe – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.

W ocenie Wnioskodawców, w przedmiotowej sprawie żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi, a co za tym idzie, w sytuacji, w której otrzymają Oni na mocy zawartej Ugody od Banku zwrot kwoty kredytu, nie powstanie po Ich stronie przychód w myśl przepisów ustawy o PIT.

W tym miejscu wskazać należy bowiem, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.; dalej: ustawa prawo bankowe).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Stosownie natomiast do art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny  (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm., dalej: Kodeks cywilny), przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

W oparciu o definicję ugody zawartą w Kodeksie cywilnym uznać należy, że:

1)    ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku;

2)    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu; 3)strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa;

3)    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa.

Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Na takie rozumienie ugody wskazuje m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 25 listopada 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.764.2024.1.KF: „Stosownie natomiast do art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody”.

W oparciu o tak skonstruowaną definicję ugody, a także odwołując się do przywoływanej już wcześniej definicji przychodu podatkowego zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT uznać należy, że wypłata ustalonej w ugodzie kwoty stanowiącej w swojej istocie zwrot kwot wpłaconych wcześniej na mocy umowy kredytowej przez Kredytobiorców na rzecz Banku, nie może wywierać skutków podatkowych po stronie Kredytobiorców, gdyż nie stanowi w ogóle przychodu podatkowego w myśl przywołanych powyżej przepisów.

Istotą planowanej ugody pozasądowej z perspektywy Kredytobiorców było rozliczenie zawartej umowy kredytowej w taki sposób, jakby Strony zawarły od samego początku umowę kredytu Złotowego. Z treści Ugody wynika, że Strony uzgadniają, że kredyt został spłacony w całości i dodatkowo Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz kredytobiorców nadpłaconej kwoty.

Kredytobiorcy chcą podkreślić, że zwrócona Im przez Bank na mocy Ugody kwota, tj. 15.000 zł jest niższa niż kwota kapitału kredytu wypłaconego Im przez Bank na mocy pierwotnej umowy kredytowej (była to kwota 135.000 zł), a także niższa niż łączny koszt kredytu (rat kapitałowo-odsetkowych i pozostałych kosztów) poniesiony przez Kredytobiorców (150.065,65 zł).

Zatem, skoro otrzymana przez Kredytobiorców na mocy Ugody od Banku kwota stanowi w swojej istocie zwrot kwoty, jaką Kredytobiorcy wnieśli na poczet spłaty kredytu, jej otrzymanie od Banku nie spowoduje po stronie Kredytobiorców dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Nich neutralna podatkowo. Tym samym jej uzyskanie nie będzie skutkowało po stronie Kredytobiorców obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Powyższe potwierdza m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 sierpnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.570.2024.3.DJ: „Zatem w analizowanej sprawie po Państwa stronie z tytułu otrzymania Kwoty zwrotu, o której mowa we wniosku nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymają Państwo zwrot środków pieniężnych, jakie Państwo wpłacili na rzecz Banku na poczet kapitału oraz odsetek, spłacając raty kapitału. A zatem otrzymają Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota, zwrócona przez Bank otrzymana na podstawie ugody z Bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku. Wypłata ta będzie dla Państwa neutralna podatkowo. W konsekwencji, otrzymanie przez Państwa środków pieniężnych, które Bank ma wypłacić Państwu w związku z planowaną ugodą (tj. Kwoty zwrotu, o której mowa we wniosku) nie będzie stanowiło dla Państwa przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych”.

Analogicznie wypowiedział się także m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 19 lutego 2025 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.792.2024.2.DB: „Wobec tego, skoro w związku z zawarciem ugody Bank zwrócił na Państwa rzecz część Państwa świadczeń poniesionych na rzecz Banku w ramach Umowy kredytowej to należy uznać, że zwrot ten nie stanowi dla Państwa przychodu. Czynność ta nie spowodowała uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku. Otrzymana przez Państwa kwota 11 315 zł stanowi zwrot pieniędzy, które nienależnie wpłacili Państwo wcześniej do banku. W konsekwencji pieniądze te nie są dla Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu”.

Tożsame wnioski wynikają m.in. z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 stycznia 2025 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.688.2024.2.ASZ: „Z opisu stanu faktycznego wynika, że zawarli Państwo ugodę z Bankiem. Celem ugody było zakończenie sporu dotyczącego niedozwolonych klauzul zawartych w umowie kredytu. Na mocy ugody doszło do uchylenia stanu niepewności co do roszczeń wynikających z umowy kredytu, między innymi poprzez zmianę Umowy kredytu w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej. Warunki Ugody spowodowały wygaśnięcie wszelkich wzajemnych roszczeń stron z tytułu umowy kredytu. W konsekwencji Bank zobowiązał się do wypłaty na Państwa rzecz kwoty dodatkowej.

Skoro kwota dodatkowa, którą otrzymali Państwo od banku w wyniku zawartej ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu hipotecznego, to jej otrzymanie nie powoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji, pieniądze te nie są przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego”.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawców otrzymane na mocy Ugody z Bankiem świadczenie (zwrot) nie stanowi przychodu Wnioskodawców, a co za tym idzie, nie są Oni zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty 15.000 zł, jaką otrzymali od Banku w wyniku zawarcia Ugody.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·         dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika  – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane  w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwrotu przez bank ustalonej kwoty

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r.  poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Wobec powyższego, skoro jak wskazali Państwo we wniosku i jego uzupełnieniu – kwota, którą bank Państwu zwrócił w związku z zawartą ugodą stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału i odsetek, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi, to stwierdzam, że zwrot ten nie stanowi dla Państwa przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W analizowanej sprawie po Państwa stronie nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymali Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali Państwo na rzecz banku w ramach spłaty rat udzielonego Państwu kredytu. A zatem otrzymali Państwo środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Państwa własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowodowała więc faktycznego przyrostu w Państwa majątku. Tym samym, nie jesteście Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconej przez bank kwoty.

Przy czym, w odniesieniu do wypłaconej Państwu przez bank kwoty, o której mowa we wniosku, nie znajdzie zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W przypadku braku powstania przychodu w odniesieniu do zwróconej Państwu przez bank kwoty stanowiącej zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału i odsetek, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi, czynność ta jest neutralna podatkowo, tj. nie powoduje powstania przychodu z żadnego ze źródeł podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, do którego zastosowanie ewentualnie mogłoby mieć rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ponadto, z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że zaniechanie poboru podatku na mocy tego rozporządzenia znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego lub otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania, a zatem nie znajduje zastosowania w odniesieniu do zwróconej Państwu przez bank kwoty stanowiącej zwrot środków, które zostały wpłacone przez Kredytobiorców do banku tytułem spłaty kapitału i odsetek, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych zostały uznane za nadpłatę kredytu nienależną bankowi.

Zatem, Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania nr 2, należało uznać za prawidłowe.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia Państwu przez bank w sierpniu 2025 r. wierzytelności od zaciągniętego w 2010 r. kredytu konsolidacyjnego, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe  (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Instytucja zwolnienia z długu uregulowana została w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu.

Dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie z długu jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zawarcie zwolnienia z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie.

Wobec tego na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kodeksu cywilnego, składają się dwa elementy:

1)    oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2)    akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Przy czym wskazuje się, że zwolnienie z długu może odnosić się do wierzytelności istniejących. Dopuszczalne jest także zwolnienie z długu przyszłego.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego  z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że:

Tym samym stwierdzam, że wartość umorzonych Państwu kwot wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego (kwoty kapitału i odsetek), na podstawie zawartej w sierpniu 2025 r. ugody z bankiem, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa  w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.):

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Stosownie do § 4a tego rozporządzenia:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Zatem, zaniechanie poboru podatku do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

·         kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;

·         kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;

·         kredyt był zabezpieczony hipotecznie;

·         kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie.

Z powyższego wynika, że dopuszczalne jest realizowanie kilku inwestycji mieszkaniowych przez osobę fizyczną. Istotne jest zatem, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz został przeznaczony na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (rozporządzenie nie przewiduje możliwości podziału jednego kredytu na dwie inwestycje).

Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji, gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia). W takiej sytuacji, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Skutki podatkowe umorzenia Państwu wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego

Z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że kredyt mieszkaniowy powinien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego, kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Natomiast przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W ww. rozporządzeniu w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe  w § 3 pkt 3 wskazano również, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia zaznaczono, że przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć kredyt, który został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie.

Zatem, zobowiązania wobec banku, które nie zostały zabezpieczone hipoteką nie spełniają warunku określonego w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów uprawniającego do skorzystania z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności.

Jak wynika z przedstawionego przez Państwa opisu sprawy, środki pochodzące z kredytu konsolidacyjnego zostały wydatkowane na spłatę kredytu gotówkowego zaciągniętego przez Pana C.B., na zapłatę ceny za nabycie udziału w zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7, jak również na zapłatę ceny za nabycie udziału w zabudowanej budynkiem gospodarczym (komórką lokatorską) nieruchomości stanowiącej działkę nr A/28 oraz remont ww. budynków znajdujących sią na tych działkach.

Mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że kredyt gotówkowy, który został zaciągnięty przez Pana C.B. na dowolne cele konsumpcyjne, nie spełnia warunku określonego w § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, uprawniającego do skorzystania z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności, ponieważ nie został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie.

Natomiast, w odniesieniu do kredytu konsolidacyjnego, w części, w jakiej został on zaciągnięty na dowolny cel, przyjmując za Państwem, że kredyt konsolidacyjny (poza dokonaniem spłaty kredytu gotówkowego zaciągniętego przez Pana C.B.), został spożytkowany również na zapłatę ceny za nabycie udziału w zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7, jak również na zapłatę ceny za nabycie udziału w zabudowanej budynkiem gospodarczym (komórką lokatorską) nieruchomości stanowiącej działkę nr A/28 oraz remont ww. budynków znajdujących sią na tych działkach, to stwierdzam, że w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zapłatę ceny za nabycie udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7 – w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Państwa gospodarstwa domowego oraz remont budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce, stanowi on kredyt mieszkaniowy, o którym jest mowa w ww. rozporządzeniu, ponieważ spełnia wszystkie warunki wskazane w § 3 tego rozporządzenia.

Natomiast, w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na dowolny cel (poza dokonaniem spłaty kredytu gotówkowego zaciągniętego przez Pana C.B.) została przeznaczona na zapłatę ceny za nabycie udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr A/28 oraz remont budynku gospodarczego (komórki lokatorskiej) znajdującego sią na tej działce, nie stanowi on kredytu mieszkaniowego, o którym jest mowa w ww. rozporządzeniu, ponieważ w tej części kredyt nie został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostały wymienione wydatki na nabycie budynku gospodarczego (niemieszkalnego) – nawet, jeśli podatnik wykorzystuje go do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

W art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostały również wymienione wydatki na remont budynku gospodarczego (niemieszkalnego).

Art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi natomiast, że wydatkami na cele mieszkaniowe są wydatki poniesione na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ jak wskazali Państwo we wniosku – budynek na działce nr A/28 pełni rolę niezbędnego zaplecza technicznego dla budynku mieszkalnego (funkcja pomieszczenia przynależnego, np. składu opału/narzędzi), a zatem nie został rozbudowany/nadbudowany/przebudowany lub zaadaptowany na cele mieszkalne.

Ponadto, wobec wskazania przez Państwa w opisie sprawy, że w sensie ekonomicznym i cywilnoprawnym przedmiotem nabycia był jeden, zintegrowany przedmiot majątkowy (dom wraz z niezbędnym zapleczem), a nie dwie niezależne nieruchomości, wskazać należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji nieruchomości, wobec tego należy odnieść się do przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece  (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 341):

Wykładnia pojęcia nieruchomości była przedmiotem wielu orzeczeń Sądu Najwyższego, zgodnie z dominującą w nich koncepcją nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą. Zatem, gdy dla określonej nieruchomości zostanie założona księga wieczysta obowiązuje reguła „jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość” (zob. uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt III CZP 8/13, opubl.: Biuletyn SN rok 2013, Nr 3 oraz Naczelnego Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt. II FSK 292/08).

W myśl zaś art. 47 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 48 Kodeksu cywilnego:

W analizowanej sprawie działki nr B/7 i nr A/28 posiadają odrębne księgi wieczyste, a zatem wbrew Państwa twierdzeniu – stanowią dwie odrębne nieruchomości i to pomimo tego, że jak wskazali Państwo we wniosku – sąsiadują ze sobą bezpośrednio i tworzą jedną funkcjonalną całość gospodarczą.

Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w 2010 r., która została Państwu umorzona przez bank w sierpniu 2025 r. (kwota kapitału i odsetek), stanowi dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W stosunku do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu tego kredytu zaciągniętego na cel dowolny, w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7 – w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Państwa gospodarstwa domowego oraz remont budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce wraz z przyporządkowaną tej kwocie kwotą prowizji, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełniają Państwo bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu.

Zatem, w sytuacji przedstawionej we wniosku, nie są Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia w sierpniu 2025 r. przez bank, kwoty wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu tego kredytu zaciągniętego na cel dowolny, w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7 – w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Państwa gospodarstwa domowego oraz remont budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce wraz z przyporządkowaną tej kwocie kwotą prowizji.

Zatem, Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania nr 1, w części w jakiej wskazali Państwo, że kwota umorzenia z tytułu kredytu konsolidacyjnego korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe  – w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7, remont budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce, należało uznać za prawidłowe.

Natomiast, w stosunku do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na spłatę kredytu gotówkowego zaciągniętego przez Pana C.B. na dowolne cele konsumpcyjne i niezabezpieczonego hipotecznie wraz z przyporządkowaną tej kwocie kwotą prowizji, nie znajdzie zastosowania ww. zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W konsekwencji, w związku z umorzeniem tej części kredytu konsolidacyjnego uzyskali Państwo przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającym opodatkowaniu, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, od którego powinni Państwo zapłacić podatek dochodowy.

Zatem, Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania nr 1, w części w jakiej wskazali Państwo, że kwota umorzenia z tytułu kredytu konsolidacyjnego korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe  – w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego została przeznaczona na spłatę kredytu gotówkowego zaciągniętego przez Pana C.B. wraz z przyporządkowaną tej kwocie kwotą prowizji, należało uznać za prawidłowe.

Również, w stosunku do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr działkę nr A/28 oraz remont budynku gospodarczego (komórki lokatorskiej) znajdującego sią na tej działce wraz z przyporządkowaną tej kwocie kwotą prowizji, nie znajdzie zastosowania ww. zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

W konsekwencji, w związku z umorzeniem tej części kredytu konsolidacyjnego uzyskali Państwo przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, od którego powinni Państwo zapłacić podatek dochodowy.

Zatem, Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania nr 1, w części w jakiej wskazali Państwo, że kwota umorzenia z tytułu kredytu konsolidacyjnego korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe  – w części, w jakiej kwota uzyskana w ramach tego kredytu konsolidacyjnego w części zaciągniętego na cel dowolny została przeznaczona na zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr A/28 oraz remont budynku gospodarczego (komórki lokatorskiej) znajdującego się na tej działce, należało uznać za nieprawidłowe.

Zatem, ponieważ kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty zarówno na cel mieszkaniowy – zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr B/7 – oraz remont budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce, jak i na cele nie mieszkaniowe – spłatę kredytu gotówkowego oraz zakup udziału w zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr A/28 i remont budynku gospodarczego (komórki lokatorskiej) znajdującego sią na tej działce, zaniechanie poboru podatku powinno być stosowane proporcjonalnie, tj. wyłącznie do tej części umorzenia z tytułu kredytu konsolidacyjnego, która w części odpowiada finansowaniu celu mieszkaniowego wraz z przyporządkowaną tej kwocie kwotą prowizji.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja nie rozstrzyga w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnień podatkowych, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Końcowo – odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych oraz wyroku sądu wskazuję, że dotyczą one konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu.

Ponadto, wydając interpretacje indywidualne nie weryfikuję kwot i obliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego obliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowaną, która jest stroną postępowania

Pani B.B. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.