Wnioskodawca, osoba fizyczna, otrzymał w 2020 r. w drodze darowizny nieruchomości gruntowe do majątku prywatnego. Dokonał on podziałów geodezyjnych tych nieruchomości, sprzedał jedną działkę w 2024 r., planuje sprzedać kolejne w 2026 r., a środki z tych sprzedaży przeznacza lub planuje przeznaczyć na budowę domu mieszkalnego dla rodziny. Działki nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 23 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem złożonym 18 lutego 2026 r. oraz pismem złożonym 13 marca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Nabycie nieruchomości i charakter majątku
W dniu 22 października 2020 r. Wnioskodawca otrzymał nieodpłatnie do majątku prywatnego, w drodze darowizny, nieruchomości gruntowe położone w … (miejscowość), …. (gmina), powiat …., województwo ……., objęte księgą wieczystą nr …... Nieruchomości te znajdowały się wcześniej w majątku rodzinnym przez ponad 30 lat. Otrzymanie nieruchomości nastąpiło na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr ……... Nieruchomości te stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy. Nie zostały wniesione (aportem) do spółki …. ani do żadnego innego podmiotu, nie były ujmowane w ewidencjach firmowych oraz nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej. Sprzedaży działek Wnioskodawca dokonuje i będzie dokonywał we własnym imieniu jako osoba fizyczna.
Wśród działek powstałych po podziałach znajduje się działka zabudowana budynkiem mieszkalnym (działka nr A), w którym Wnioskodawca zamieszkuje. Działka nr A nie jest przeznaczona do sprzedaży.
Podziały geodezyjne i sprzedaż - stan faktyczny
Po otrzymaniu nieruchomości Wnioskodawca dokonał geodezyjnych podziałów w celu uporządkowania stanu nieruchomości oraz umożliwienia racjonalnego korzystania z gruntów.
Działka nr X - działka ewidencyjna nr X została podzielona na 6 mniejszych działek oraz wydzielono działkę stanowiącą drogę wewnętrzną, zapewniającą dojazd do wydzielonych działek.
Działka nr B - działka ewidencyjna nr B została podzielona na 9 mniejszych działek oraz wydzielono działkę stanowiącą drogę wewnętrzną. Z wydzielonych działek Wnioskodawca dokonał sprzedaży jednej działki: działki nr B5 - sprzedaż nastąpiła na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr … z dnia 8 stycznia 2024 r. Ponadto rozważana jest sprzedaż działki nr B11 (również powstałej z podziału działki nr B) w marcu 2026 r. (sprzedaż w formie aktu notarialnego).
Działka nr C - działka ewidencyjna nr C została podzielona na 3 działki, w tym: działka nr A - działka zabudowana domem, w którym Wnioskodawca mieszka (nie na sprzedaż), działka nr C10 - działka przeznaczona przez Wnioskodawcę pod realizację budowy domu, działka nr C9 - działka przewidziana do sprzedaży.
Zdarzenie przyszłe - planowana sprzedaż i cel środków
Wnioskodawca planuje sprzedać działkę nr C9 w styczniu 2026 r. osobom znajomym (sprzedaż w formie aktu notarialnego). Środki uzyskane ze sprzedaży działek (w szczególności z planowanej sprzedaży w 2026 r.) Wnioskodawca planuje przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego na działce nr C10, z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Jego rodziny (w tym w szczególności dla córki).
W związku z planowaną budową na działce nr C10, Wnioskodawca podejmuje czynności przygotowawcze dotyczące wyłącznie tej działki, polegające na doprowadzeniu (lub rozpoczęciu procedur doprowadzenia) energii elektrycznej i wody oraz na doraźnym utwardzeniu dojazdu poprzez wysypanie niewielkiej ilości kruszywa na odcinku drogi wewnętrznej - wyłącznie w celu zapewnienia dojazdu do nieruchomości i prowadzenia prac budowlanych. Czynności te nie są podejmowane w celu profesjonalnego przygotowania działek przeznaczonych do sprzedaży.
MPZP oraz sposób działania - opis
Wszystkie opisane działki są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i posiadają oznaczenie planistyczne … (…). Sprzedaż ma charakter okazjonalny (w tym sprzedaż na rzecz osób znajomych/z polecenia). Wnioskodawca nie prowadzi działań w sposób ciągły i zorganizowany właściwy dla profesjonalnych podmiotów zajmujących się obrotem nieruchomościami, a czynności dotyczące mediów i dojazdu są podporządkowane przygotowaniu działki nr C10 pod własną inwestycję mieszkaniową.
Uzupełnienie wniosku
Działki nie były i nie są wykorzystywane dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Nie zostały wniesione aportem do spółki ani do innego podmiotu, nie były ujmowane w ewidencjach firmowych oraz nie stanowią składników majątku firmowego. Działki stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy. Działka nr A jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym Wnioskodawca zamieszkuje (działka nie jest przeznaczona do sprzedaży). Działka nr C10 jest przeznaczona przez Wnioskodawcę pod realizację budowy domu na cele mieszkaniowe rodziny Wnioskodawcy. Pozostałe działki stanowią grunty prywatne, a ewentualne sprzedaże mają charakter okazjonalny w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
W wyniku podziału działki nr X oraz działki nr C, a także działki nr B, wydzielono działki stanowiące drogi wewnętrzne, zapewniające dojazd do wydzielonych działek. Droga wewnętrzna posiada wylot do drogi publicznej: od strony działki nr X6 zapewniony jest dostęp do ul. …, natomiast od strony działki nr A zapewniony jest dostęp do ul. …. Prawny dostęp do drogi wewnętrznej będzie zapewniony poprzez nabycie udziału w działce stanowiącej drogę wewnętrzną przez każdoczesnych właścicieli wydzielonych działek.
Wnioskodawca nie podejmował i nie planuje podejmować działań ukierunkowanych na profesjonalne przygotowanie wielu działek do sprzedaży (np. zorganizowane uzbrajanie, ogrodzenia, intensywne działania marketingowe). Podejmowane czynności dotyczą wyłącznie działki nr C10 przeznaczonej pod budowę domu i obejmują: doprowadzenie (lub rozpoczęcie procedur doprowadzenia) energii elektrycznej i wody oraz doraźne utwardzenie dojazdu poprzez wysypanie niewielkiej ilości kruszywa na odcinku drogi wewnętrznej - wyłącznie w celu zapewnienia dojazdu i prowadzenia prac budowlanych. Wnioskodawca nie udostępniał wskazanych działek osobom trzecim, w szczególności nie były one przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia, ani innych umów o podobnym charakterze, zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie.
Wcześniej Wnioskodawca dokonał sprzedaży dwóch działek:
(1) działka nr B5 - sprzedaż w dniu 8 stycznia 2024 r. (Rep. A nr …) oraz
(2) działka nr C9 - sprzedaż w dniu 13 stycznia 2026 r. (Rep. A nr ….).
W posiadanie ww. nieruchomości Wnioskodawca wszedł w dniu 5 maja 2020 r. w drodze darowizny do majątku prywatnego. Nieruchomości nie zostały nabyte w celu handlowym - stanowią element majątku prywatnego. Od momentu wejścia w posiadanie do chwili sprzedaży działki nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej i nie były ujmowane w ewidencjach firmowych. Sprzedaże miały charakter okazjonalny w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Sprzedaż dotyczyła łącznie 2 działek gruntowych (niezabudowanych). Z tytułu tych sprzedaży Wnioskodawca nie odprowadzał VAT, nie składał deklaracji VAT-7 ani zgłoszenia VAT-R.
Środki uzyskane ze sprzedaży Wnioskodawca przeznaczył w części na remont domu, w którym zamieszkuje oraz na wydatki przygotowawcze związane z planowaną inwestycją mieszkaniową. Pozostałą część środków (w tym środki uzyskane z ewentualnych dalszych sprzedaży) Wnioskodawca zamierza przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego na działce nr C10 w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Jego rodziny.
Poza sprzedażą działki nr B5 (8 stycznia 2024 r.) oraz sprzedażą działki nr C9 (13 stycznia 2026 r.) Wnioskodawca nie dokonywał innych sprzedaży nieruchomości.
Poza nieruchomościami opisanymi we wniosku Wnioskodawca posiada:
(1) mieszkanie w …, które jest nieodpłatnie udostępniane (użyczone) mamie Wnioskodawcy wyłącznie na cele mieszkaniowe,
(2) działkę rolną w miejscowości …, stanowiącą współwłasność z ojcem - działka nie jest udostępniana osobom trzecim i nie jest związana z działalnością gospodarczą.
Na pytanie Organu: „Kiedy i z czyjej inicjatywy nastąpiło uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz jakie jest przeznaczenie działek wynikające z planu dla oznaczeń H13MN (13 MN)?”, Wnioskodawca wskazał: „Teren jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwałą Rady Miejskiej w …. Nr …….. z dnia 14 września 2016 r. (Dz. Urz. Woj. ...). Zgodnie z MPZP działka nr C10 znajduje się na terenie oznaczonym symbolem …., o przeznaczeniu podstawowym: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (wolnostojąca i bliźniacza). Na działce nie wyznaczono obszaru zdegradowanego ani obszaru rewitalizacji oraz nie ustanowiono Specjalnej Strefy Rewitalizacji.”
Podział nieruchomości nie został dokonany wyłącznie w celu uzyskania wyższej ceny sprzedaży. Podział wynikał z realnych potrzeb finansowych Wnioskodawcy związanych z remontem ok. 50-letniego domu, w którym Wnioskodawca zamieszkuje oraz z planem budowy kolejnego domu na cele mieszkaniowe. Na etapie planowania inwestycji Wnioskodawca nie jest w stanie precyzyjnie określić całkowitych kosztów budowy, dlatego podział umożliwia pozyskiwanie środków etapami - poprzez ewentualną sprzedaż pojedynczych działek - bez konieczności sprzedaży całej nieruchomości jednorazowo.
Na pytanie Organu: „Czy cały przychód, który uzyskał Pan ze sprzedaży działki nr B5 i planowanych sprzedaży przeznaczył Pan/chce Pan przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego na działce nr C10?”, Wnioskodawca wskazał: „Tak - w części. Część środków uzyskanych ze sprzedaży przeznaczyłem już na własne cele mieszkaniowe, tj. remont i potrzeby mieszkaniowe domu, w którym zamieszkuję. Pozostałą część środków (w tym środki z ewentualnych dalszych sprzedaży) zamierzam przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego na działce nr C10 w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych mojej rodziny”.
Na pytanie Organu: „Czy przychód z ww. sprzedaży wydatkował/wydatkuje Pan w ciągu trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło/nastąpi odpłatne zbycie ww. działki?”, Wnioskodawca wskazał: „Tak. Wydatkowanie środków na własne cele mieszkaniowe rozpocząłem i kontynuuję, a wydatkowanie środków związanych z budową domu planuję rozpocząć w 2026 r. i ponosić wydatki w terminie nie później niż w okresie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła/nastąpi sprzedaż.”
Budowa domu - dodatkowe informacje
a) tytuł prawny do gruntu (działki nr C10): własność;
b) Wnioskodawca rozważa przekazanie (darowiznę) nieruchomości na rzecz córki po ukończeniu przez nią 18 roku życia;
c) wydatki będą dokumentowane fakturami/rachunkami wystawionymi na Wnioskodawcę;
d) planowany budynek będzie budynkiem mieszkalnym i nie będzie przeznaczony na cele działalności gospodarczej;
e) budowa ma na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny Wnioskodawcy. Na moment składania wyjaśnień Wnioskodawca nie jest jeszcze pewien, czy docelowo zamieszka w tym domu osobiście (Wnioskodawca nie wyklucza zamieszkania);
f) Wnioskodawca nie planuje odpłatnego udostępniania (najmu/dzierżawy) domu osobom trzecim. Niewykluczone jest ewentualne nieodpłatne udostępnienie rodzicom w ramach potrzeb rodzinnych.
Wnioskodawca prowadzi/prowadził działalność gospodarczą, jednak nie jest/nie była ona związana z obrotem nieruchomościami. Nieruchomości opisane we wniosku stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy i nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej.
Na pytanie Organu: „Co planuje Pan zrobić z pozostałymi wydzielonymi działkami, które na chwilę obecną nie są przedmiotem planowanej sprzedaży?”, Wnioskodawca wskazał: „W pierwszej kolejności zamierzam finansować remont domu oraz budowę domu na działce C10. Jeżeli pojawi się możliwość okazjonalnej sprzedaży, która będzie jednocześnie potrzebna do sfinansowania budowy, nie wykluczam sprzedaży pojedynczych działek. Jednocześnie większość wydzielonych działek planuję docelowo przekazać córce (po ukończeniu przez nią 18 roku życia).”
Poza nakładami koniecznymi dla doprowadzenia mediów oraz utrzymania dojazdu/drogi wewnętrznej w zakresie potrzebnym do realizacji budowy na działce nr C10, Wnioskodawca nie planuje ponoszenia nakładów mających na celu uatrakcyjnienie pozostałych działek (np. ogrodzeń, uzbrojenia wielu działek, innych działań zwiększających atrakcyjność w celu sprzedaży).
Pytania
1. Czy sprzedaż działki nr B5 dokonana na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr … z dnia 8 stycznia 2024 r. oraz planowane/rozważane sprzedaże działek nr C9 (styczeń 2026 r.) i nr B11 (marzec 2026 r.) stanowią rozporządzanie majątkiem prywatnym, czy też mogą zostać uznane za wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej na gruncie PIT?
2. Czy sprzedaż działki nr B5 dokonana na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr … z dnia 8 stycznia 2024 r. podlega opodatkowaniu PIT jako odpłatne zbycie nieruchomości, a jeżeli tak - czy przeznaczenie środków na budowę domu na działce nr C10 wpływa na skutki podatkowe tej sprzedaży?
3. Czy planowana sprzedaż działki nr C9 w styczniu 2026 r. oraz rozważana sprzedaż działki nr B11 w marcu 2026 r., przy otrzymaniu nieruchomości w dniu 22 października 2020 r., będzie podlegała opodatkowaniu PIT jako odpłatne zbycie nieruchomości?
4. Czy w związku z opisanymi sprzedażami działek Wnioskodawca będzie działał jako podatnik VAT, tj. czy sprzedaże będą podlegały opodatkowaniu VAT?
Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na ww. pytanie nr 1, nr 2 i nr 3 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast w zakresie podatku od towarów i usług (pytanie nr 4) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pana stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy (w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych), opisane czynności stanowią wykonywanie prawa własności w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Podziały geodezyjne oraz wydzielenie dróg wewnętrznych miały na celu uporządkowanie nieruchomości i umożliwienie jej racjonalnego wykorzystania. Część nieruchomości stanowi działka nr A zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym Wnioskodawca zamieszkuje, co potwierdza prywatny charakter posiadania nieruchomości. Podejmowane przez Wnioskodawcę czynności dotyczące doprowadzenia wody i energii elektrycznej oraz doraźnego utwardzenia dojazdu, odnoszą się do działki nr C10 przeznaczonej pod inwestycję mieszkaniową Wnioskodawcy i nie stanowią zorganizowanego uzbrajania wielu działek w celu ich sprzedaży.
W konsekwencji Wnioskodawca uważa, że:
- sprzedaże działek nie powinny być kwalifikowane jako wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o PIT,
- sprzedaż działki nr B5 dokonana 8 stycznia 2024 r. (Rep. A nr …) - jako dokonana przed upływem ustawowego okresu liczonego od otrzymania nieruchomości w 2020 r. - co do zasady może rodzić skutki w PIT; środki ze sprzedaży Wnioskodawca przeznacza na budowę domu na działce nr C10 i wnosi o potwierdzenie skutków podatkowych tego wydatkowania,
- planowana sprzedaż w 2026 r. (działka nr C9) oraz rozważana sprzedaż w 2026 r. (działka nr B11) nie powinny skutkować obowiązkiem zapłaty PIT z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, z uwagi na upływ właściwego okresu od otrzymania w 2020 r.
Doprecyzowując, w ocenie Wnioskodawcy, sprzedaże opisanych działek stanowią wykonywanie prawa własności w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym i nie powinny być kwalifikowane jako wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o PIT.
Sprzedaż działki nr B5 dokonana 8 stycznia 2024 r. - jako dokonana przed upływem 5 lat liczonych od końca roku, w którym nastąpiło nabycie w 2020 r. - co do zasady mogła skutkować powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że w zakresie w jakim uzyskany przychód został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe (remont domu, w którym Wnioskodawca zamieszkuje), a także zostanie wydatkowany na budowę domu na działce nr C10 w ustawowym terminie, przysługuje zwolnienie przedmiotowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT - w odpowiedniej części. Sprzedaż działki nr C9 dokonana 13 stycznia 2026 r. oraz rozważana sprzedaż działki nr B11, która może nastąpić dopiero po uzyskaniu interpretacji (najwcześniej w 2026 r.) - jako dokonane (lub planowane) po upływie 5 lat liczonych od końca roku nabycia w 2020 r. - nie powinny skutkować obowiązkiem zapłaty PIT z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (przy kwalifikacji jako majątek prywatny).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) tej ustawy:
Źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Wobec powyższego, odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, jeżeli zbycie to ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Stosownie bowiem do art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
Zgodnie z art. 5a pkt 6 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Użyte w ww. przepisie pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej opiera się na trzech przesłankach:
• zarobkowym celu działalności,
• wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły,
• prowadzeniu działalności we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek.
Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednakże, brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymagają również, aby czynności wykonywane były w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz, czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Za takim rozumieniem pojęcia „zorganizowany” przemawia również definicja słownikowa. Zgodnie z Nowym Słownikiem Poprawnej Polszczyzny Wydawnictwo Naukowe PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego Warszawa 2000, organizować to przygotowywać, zakładać jakieś przedsięwzięcie, bądź w znaczeniu drugim nadawać czemuś reguły, wprowadzać porządek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Op 18/08).
Co do kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej, to jego wprowadzenie przez ustawodawcę miało na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej wykonywania. Nie wyklucza on jednak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 919/14: „Dla przyjęcia, że działalność ma charakter ciągły, nie jest niezbędne, by powtarzane były konkretne czynności; możliwe, że dana czynność (np. sprzedaż) będzie dokonana jednorazowo, natomiast wraz z poprzedzającymi ją czynnościami przygotowawczymi będzie tworzyła ciąg działań, który uznać należy za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a ust. 6 u.p.d.f.”.
Natomiast przez powtarzalność rozumie się cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie zaś czynności sporadyczne, oderwane od siebie, niepowiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Na pojęcie „zorganizowanie” w rozumieniu art. 5a pkt 6 ww. ustawy składa się zespół celowych, uporządkowanych czynności o charakterze profesjonalnym, realizowanych w ramach mniej lub bardziej wyodrębnionej struktury, mieszczących się zarówno w tzw. fazie przygotowawczej, związanej z uruchomieniem określonych działalności, jak i w fazie realizacji.
Zatem każde działanie spełniające wskazane uprzednio przesłanki, stanowi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozarolniczą działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy podatnik dokonał jej rejestracji.
Działania podatnika wypełniają definicję działalności gospodarczej, gdy podejmuje on pośrednio lub bezpośrednio aktywne czynności w zakresie sprzedaży nieruchomości (zarówno w fazie przygotowawczej, jak i w okresie realizacji) angażując środki podobne do wykorzystywanych przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Istotne znaczenie, choć nie decydujące, mają również poszczególne elementy zdarzenia będące efektem aktywnych działań podatnika, np. to w jaki sposób i w jakim celu zostaną nabyte lub wytworzone składniki majątku będące przedmiotem sprzedaży (w drodze zakupu, spadku, darowizny), to czy zostaną nabyte de facto na cele inwestycyjne celem czerpania zysków z najmu lub sprzedaży, czy przede wszystkim na potrzeby osobiste podatnika i jego najbliższej rodziny.
Przy czym każdy przypadek należy oceniać indywidualnie, mając na względzie całokształt okoliczności faktycznych danej sprawy, a więc wszystkie działania podejmowane przez podatnika, a nie tylko poszczególne czynności, pojedyncze elementy zdarzenia przyszłego.
Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości może zatem stanowić przychód z dwóch źródeł, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) lub z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy). Zakwalifikowanie do źródła przychodu ma ogromne znaczenie dla ustalenia chociażby takich kwestii, jak sposób opodatkowania przychodu, możliwość odliczenia kosztów jego uzyskania, możliwość skorzystania ze zwolnień przedmiotowych itp. W pewnych sytuacjach możliwe jest występowanie wątpliwości, do jakiego źródła przychodów należy zakwalifikować danego rodzaju przychód. Przy czym jeden i ten sam przychód stanowić może przychód wyłącznie z jednego źródła. Ponadto nie jest możliwa sytuacja, w której ten sam przychód będzie np. zakwalifikowany częściowo do jednego źródła, a częściowo do innego.
Wobec powyższego, w celu zakwalifikowania – na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – skutków dokonanych jak i planowanych przez Pana działań do właściwego źródła przychodu, należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań poprzedzających dokonaną i planowaną sprzedaż działek, o których mowa we wniosku.
Z opisu wniosku wynika, że:
- 22 października 2020 r. w drodze darowizny otrzymał Pan nieruchomości gruntowe,
- po otrzymaniu nieruchomości dokonał Pan geodezyjnych podziałów w celu uporządkowania stanu nieruchomości oraz umożliwienia racjonalnego korzystania z gruntów, podział nieruchomości nie został dokonany wyłącznie w celu uzyskania wyższej ceny sprzedaży,
- nabyte nieruchomości stanowią Pana majątek prywatny,
- działka ewidencyjna nr X została podzielona na 6 mniejszych działek oraz wydzielono działkę stanowiącą drogę wewnętrzną, zapewniającą dojazd do wydzielonych działek,
- działka ewidencyjna nr B została podzielona na 9 mniejszych działek oraz wydzielono działkę stanowiącą drogę wewnętrzną,
- dokonał Pan 8 stycznia 2024 r. sprzedaży działki nr B5 i rozważa Pan sprzedaż działki nr B11 w marcu 2026 r.,
- działka ewidencyjna nr C została podzielona na 3 działki: działka nr A - działka zabudowana domem, w którym Pan mieszka, działka nr C10 przeznaczona pod realizację budowy domu, działka nr C9 przewidziana do sprzedaży, planuje Pan sprzedać działkę nr C9 w styczniu 2026 r. osobom znajomym,
- nie wyklucza Pan sprzedaży pozostałych działek na potrzeby budowy domu, jednak większość działek chce Pan przekazać córce,
- wszystkie opisane działki są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i posiadają oznaczenie planistyczne … (…..),
- sprzedaż ma charakter okazjonalny (w tym sprzedaż na rzecz osób znajomych/z polecenia),
- w posiadanie ww. nieruchomości wszedł Pan w 2020 r. w drodze darowizny do majątku prywatnego, nieruchomości nie zostały nabyte w celu handlowym - stanowią element majątku prywatnego,
- nie prowadzi Pan działań w sposób ciągły i zorganizowany właściwy dla profesjonalnych podmiotów zajmujących się obrotem nieruchomościami,
- nie podejmował Pan i nie planuje podejmować działań ukierunkowanych na profesjonalne przygotowanie wielu działek do sprzedaży,
- nie udostępniał Pan nieruchomości osobom trzecim, w szczególności nie były one przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia, ani innych umów o podobnym charakterze, zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie,
- działki nie zostały wniesione (aportem) do spółki … ani do żadnego innego podmiotu, nie były ujmowane w ewidencjach firmowych oraz nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej,
- prowadzi Pan działalność gospodarczą niezwiązaną z obrotem nieruchomości.
Wobec przedstawionych okoliczności sprawy, uznać należy, że dokonane oraz planowane przez Pana działania mieszczą się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, związanym ze zwykłym gospodarowaniem tym majątkiem i nie wskazują na działania o charakterze inwestycyjnym, typowym dla przedsięwzięć realizowanych w ramach działalności gospodarczej. Nie można, mówić o zorganizowanym i ciągłym charakterze Pana działalności w odniesieniu do nieruchomości, które mają być i już były przedmiotem sprzedaży. Brak jest bowiem przesłanek świadczących o takiej aktywności podejmowanej przez Pana w przedmiocie zbycia ww. działek, która jest/będzie porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. Okoliczności dotyczące nabycia nieruchomości i ich dokonanej/planowanej sprzedaży nie dają podstaw do przyjęcia, że spełnione są/zostaną przesłanki wymienione w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunkujące zaliczenie dokonanej i planowanej sprzedaży do działalności gospodarczej. Nie podjął i nie zamierza Pan podejmować takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
Nie sposób uznać, że w realiach analizowanej sprawy działania podejmowane przez Pana pozwalają na zakwalifikowanie sprzedaży tych nieruchomości do kategorii przychodu z działalności gospodarczej.
Zatem, dokonana i planowana przez Pana sprzedaż działek wskazanych we wniosku, tj. działki nr B5, nr C9 oraz nr B11, nie stanowi/nie będzie stanowiła przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega/ nie będzie z tego tytułu podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie jest/nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.
Skutki podatkowe tych czynności należy więc ocenić w kontekście przesłanek z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.
W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia.
Aby ustalić, czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż działki nr B5 i działki nr C9 oraz planowana sprzedaż przez Pana działki nr B11, stanowi/będzie stanowiła źródło przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy i podlega/będzie podlegała z tego tytułu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie czy odpłatne zbycie nastąpiło/nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości (ww. działek).
Podkreślam, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nakazuje liczyć bieg określonego w nim pięcioletniego terminu od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie własności nieruchomości, a nie przekształcenie, podział, czy scalenie danej nieruchomości. W wyniku podziału nieruchomości następuje co prawda zmiana powierzchni oraz numerów ewidencyjnych, jednakże wydzielenie działek z nieruchomości gruntowych nie powoduje zmiany ich właściciela, a także na skutek dokonania tej czynności nie następuje przeniesienie prawa własności działek, a więc nie dochodzi do ich nabycia. W konsekwencji, okoliczność podziału nieruchomości nie powoduje konieczności liczenia na nowo 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Zgodnie z prawem cywilnym darowizna dochodzi do skutku w drodze umowy jednostronnie zobowiązującej, której treścią jest zarówno zobowiązanie darczyńcy do spełnienia świadczenia pod tytułem darmym na rzecz obdarowanego, czyli do dokonania rozporządzenia i wydania przedmiotu darowizny, jak i oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny. Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, to umowa darowizny pod rygorem nieważności, powinna mieć formę aktu notarialnego. Tym samym zawarcie umowy darowizny nieruchomości powoduje przejście jej własności na obdarowanego z chwilą zawarcia aktu notarialnego, w którym darczyńca daruje tę nieruchomość obdarowanemu, a obdarowany darowiznę przyjmuje.
Z treści wniosku wynika, że działki nr B5, nr C9 i nr B11, będące przedmiotem sprzedaży nabył Pan 2020 r. w drodze darowizny do majątku prywatnego.
Podsumowując stwierdzam, że dokonana w styczniu 2024 r. sprzedaż działki nr B5 i sprzedaż w styczniu 2026 r. działki nr C9 oraz planowana w marcu 2026 r. sprzedaż działki nr B11, w związku z tym, że sprzedaż tych działek nie nastąpiła i nie nastąpi w wykonywaniu działalności gospodarczej, nie stanowi/nie będzie stanowiła źródła przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie, sprzedaż w styczniu 2026 r. działki nr C9 i planowana w marcu 2026 r. sprzedaż działki nr B11, nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sprzedaż ww. działek nastąpiła/nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie. Zatem, nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.
Natomiast, dokonana przez Pana w styczniu 2024 r. sprzedaż działki nr B5 nastąpiła przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie (2020 r.), w konsekwencji sprzedaż ta stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
W myśl art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z powyższym, przychodem z odpłatnego zbycia jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, o ile odpowiada wartości rynkowej, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 6d tej ustawy:
Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c).
Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Z kolei, jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
W myśl art. 30e ust. 7 ww. ustawy:
W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:
dochód zwolniony = D × W/P
gdzie:
D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa,
W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa.
Wyjaśniam, że powyższe zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji, gdy przychód z ww. odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na określone w ustawie cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, zostały enumeratywnie wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1-3 w zw. z ust. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:
1) wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej;
W myśl art. 21 ust. 26 ww. ustawy:
Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Natomiast stosownie do art. 21 ust. 28 ww. ustawy:
Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
- przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Zgodnie z art. 21 ust. 30 cytowanej ustawy:
Przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Ustawodawca uzależnia prawo do skorzystania ze zwolnienia od wydatkowania przez podatnika w ściśle określonym czasie, równowartości przychodu (w całości lub w części) uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) na realizację własnego celu mieszkaniowego.
Podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości jest fakt wydatkowania równowartości przychodu (w całości lub w części) z ich odpłatnego zbycia – począwszy od dnia sprzedaży i nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż – wyłącznie na enumeratywnie (wyczerpująco) wskazane w ustawie cele mieszkaniowe.
Z opisu sprawy wynika m.in., że:
- część środków uzyskanych ze sprzedaży w 2024 r. działki nr B5, przeznaczy Pan na własne cele mieszkaniowe, tj. pozostałą część środków zamierza Pan przeznaczyć na budowę domu jednorodzinnego na działce nr C10,
- wydatkowanie środków na własne cele mieszkaniowe rozpoczął Pan i kontynuuje, a wydatkowanie środków związanych z budową domu planuje Pan rozpocząć w 2026 r. i ponosić wydatki w terminie nie później niż w okresie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła/nastąpi sprzedaż,
- jest Pan właścicielem działki, na której chce Pan wybudować dom,
- wydatki będą dokumentowane fakturami/rachunkami wystawionymi na Pana,
- planowany budynek będzie budynkiem mieszkalnym i nie będzie przeznaczony na cele działalności gospodarczej,
- budowa ma na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, na moment składania wyjaśnień nie jest Pan jeszcze pewien, czy docelowo zamieszka w tym domu osobiście, choć zamieszkania Pan nie wyklucza,
- nie planuje Pan odpłatnego udostępniania (najmu/dzierżawy) domu osobom trzecim, niewykluczone jest ewentualne nieodpłatne udostępnienie rodzicom w ramach potrzeb rodzinnych,
- wszystkie opisane działki są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i posiadają oznaczenie planistyczne … (……..), tj. tereny zabudowy mieszkaniowej.
Zwolnienie podatkowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. W związku z tym tylko wydatkowanie środków uzyskanych z odpłatnego zbycia w terminie i na cele wskazane w tym przepisie, a szczegółowo opisane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy, pozwala na zastosowanie tego zwolnienia.
Podkreślić należy, że w ww. przepisie ustawodawca wskazał, że przychód z odpłatnego zbycia ma zostać wydatkowany na „własne cele mieszkaniowe”. Poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne” świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania ww. zwolnienia i dopisując ten przymiotnik przesądził, że celem nadrzędnym jest możliwość uwzględnienia przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania tylko takich wydatków, które poniesione zostały na zaspokojenie „własnych” potrzeb mieszkaniowych podatnika.
Należy podkreślić, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych daje możliwość skorzystania z omawianego zwolnienia przedmiotowego poprzez przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na wskazane w tej ustawie cele mieszkaniowe, o jakich mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym budowę własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a tej ustawy).
Podsumowując, wydatkowanie przez Pana części przychodu ze sprzedaży w 2024 r. działki nr B5, w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym sprzedaż ta nastąpiła, na budowę budynku mieszkalnego na Pana działce nr C10, uprawnia Pana do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatkowanie bowiem środków ze sprzedaży nieruchomości na budowę budynku mieszkalnego na Pana działce nr C10, która jest przeznaczona pod realizację budowy domu, stanowi wydatkowanie na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanych pytań, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, które nie były przedmiotem pytania, w szczególności nie odnosi się do kwestii wydatkowania części przychodu uzyskanego ze sprzedaży działki nr B5 (dokonanej 8 stycznia 2024 r.) na remont domu, w którym obecnie Pan mieszka.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że na powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma wpływu wystąpienie (lub niewystąpienie) obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług. Kwestie związane z tym podatkiem są regulowane poprzez odrębne przepisy zawarte w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.). Oznacza to, że rozstrzygnięcia spraw w zakresie regulowanym ustawą o podatku od towarów i usług zasadniczo nie mają wpływu na rozstrzygnięcia w zakresie regulowanym ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo