Podatniczka w 2025 roku podlegała w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, osiągając dochody opodatkowane według skali podatkowej. Formalnie była w związku małżeńskim do listopada 2025, kiedy to sąd wydał wyrok rozwodowy, pozbawiając jej męża władzy rodzicielskiej nad ich małoletnią córką i ustalając miejsce pobytu dziecka wyłącznie przy niej. Wyrok ten uprawomocnił się…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 stycznia 2026 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 1 marca 2026 r. (data wpływu 2 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zwraca się Pani z prośbą o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w sprawie stosowania ulgi dla samotnego rodzica w roku podatkowym 2025.
We wskazanym roku podatkowym podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
W roku podatkowym objętym wnioskiem formalnie do dnia (…) listopada 2025 r. była Pani osobą pozostającą w związku małżeńskim.
(…) listopada 2025 r. odbyła się sprawa rozwodowa, na której Sąd orzekł rozwód z Pani małżonkiem, pozbawił go władzy rodzicielskiej wobec Państwa małoletniej córki, ustalił miejsce pobytu dziecka każdorazowo przy Pani, a także zakazał pozwanemu spotykania się z córką. Opieka na dzieckiem została powierzona wyłącznie Pani.
Wyrok ten uprawomocnił się (…) stycznia 2026 r.
Wyrok ten nie został zaskarżony, ani sprzeciw nie został wniesiony, a zgodnie z art. 327 §1 Kodeksu postępowania cywilnego, wyrok zaoczny, wobec braku sprzeciwu, skutkuje rozwiązaniem małżeństwa od dnia jego wydania w praktyce. Od dnia orzeczenia rozwodu (a tak naprawdę od dnia narodzin córki czyli, (…) 2020 r.) faktycznie sprawuje Pani wyłączną i samodzielną opiekę nad małoletnim dzieckiem i ponosi Pani pełną odpowiedzialność za jego wychowanie oraz utrzymanie.
W związku z procedurami sądowymi i często długim czasem oczekiwania, wyrok uprawomocnił się (…) stycznia 2026 r.
W roku podatkowym objętym wnioskiem miejsce zamieszkania Pani córki było każdorazowo miejscem Pani zamieszkania, córka nie spędziła pod opieką ojca ani jednego dnia.
W 2025 r. Pani córka uczęszczała do publicznego przedszkola w Pani miejscowości.
Pani córka nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
W roku podatkowym objętym wnioskiem osiągnęła Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej, w związku z pracą na etacie.
Jest Pani mamą i jednocześnie opiekunem prawnym tylko córki wskazanej we wniosku.
W świetle art. 6 ustawy o PIT oraz przepisów dotyczących ulgi dla osób samotnie wychowujących dziecko, kluczowe znaczenie ma faktyczny stan cywilny w trakcie roku podatkowego. W Pani sytuacji, od listopada 2025 r. faktycznie pozostawała Pani osobą samotnie wychowującą dziecko, spełniając przesłanki do ulgi, mimo że formalna klauzula prawomocności przypada dopiero na styczeń 2026 r.
W uzupełnieniu wniosku na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w 2025 r. była Pani osobą:
wskazała Pani, że w roku podatkowym 2025:
Data urodzenia Pani córki to (…) 2020 r.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w 2025 r. zarówno Pani, jak i ojciec Pani córki posiadaliście pełną władzę rodzicielską wobec córki, o której mowa we wniosku?”, wskazała Pani, że do dnia (…) listopada 2025 r. zarówno Pani, jak i ojciec dziecka posiadaliście prawa rodzicielskie. Wyrokiem Sądu (…) w (…) z dnia (…) listopada 2025 r., ojciec został pozbawiony praw rodzicielskich do córki wskazanej we wniosku (prawomocność nastąpiła również (…) stycznia 2026 r.).
W 2025 r. miejscem zamieszkania Pani córki, było każdorazowo Pani miejsce zamieszkania, inne niż ojca dziecka.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w 2025 r. wychowywała Pani córkę wspólnie z jej ojcem?”, wskazała Pani, że nie, nie wychowywała Pani córki wspólnie z jej ojcem. Wyrok rozwodowy został wydany dnia (…) listopada 2025 r., natomiast jego prawomocność nastąpiła (…) stycznia 2026 r. Pomimo braku prawomocności wyroku w 2025 r., faktycznie samotnie wychowuje Pani córkę. Nie mieszkacie Państwo razem, nie prowadzicie wspólnego gospodarstwa domowego, córka nie zna ojca, a wszystkie obowiązki wychowawcze i utrzymaniowe spoczywają wyłącznie na Pani. Dodatkowo, ojciec dziecka w tym samym wyroku z dnia (…) listopada 2025 r. został pozbawiony władzy rodzicielskiej w związku z rażącymi zaniedbaniami wobec córki, Sąd również zakazał mu kontaktów z córką (data prawomocności również (…) stycznia 2026 r.)
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w 2025 r., to wyłącznie Pani (tj. bez udziału ojca dziecka) faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki (uczestniczyła Pani w wychowaniu dziecka, sprawowała nad nią pieczę/opiekę, ponosiła koszty jej utrzymania, troszczyła się o rozwój fizyczny i duchowy, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, itp.)?”, wskazała Pani, że w 2025 r. wyłącznie Pani faktycznie wykonywała władzę rodzicielską wobec córki, tj.:
· sprawowała Pani nad nią opiekę i uczestniczyła w jej wychowaniu,
· ponosiła Pani wszystkie koszty utrzymania, wyżywienia, leczenia, edukacji i zajęć dodatkowych,
· troszczyła się Pani o jej rozwój fizyczny i duchowy,
· zabezpieczała Pani jej potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne,
· dbała Pani o jej wypoczynek, zainteresowania i bezpieczeństwo.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w 2025 r., ojciec Pani dziecka wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do córki, tj. dbał o prawidłowy rozwój córki kształtując jej właściwe zachowania, rozwijał jej zainteresowania (jeżeli tak, to w jaki sposób), wykonywał pieczę nad córką, zabezpieczał jej potrzeby zdrowotne i edukacyjne, pokrywał koszty związane z jej utrzymaniem oraz leczeniem, wykazywał zainteresowanie jej wychowaniem, troszczył się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, brał czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jej kształceniem, dodatkowymi zajęciami, leczeniem, interesował się jej życiem szkolnym i pozaszkolnym itp.?”, wskazała Pani, że w 2025 r. ojciec dziecka nie wykonywał władzy rodzicielskiej wobec córki. Nie uczestniczył w wychowaniu, nie ponosił kosztów utrzymania ani edukacji, nie interesował się jej życiem, nie angażował się w decyzje dotyczące jej rozwoju fizycznego i duchowego, nie widział jej i nie spędził z nią ani jednego dnia.
W 2025 r. w stosunku do Pani i Pani córki nie miały zastosowania następujące przepisy:
· przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem najmu prywatnego),
· przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym ani ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci poza córką, o której mowa we wniosku. W 2025 r. nie wykonywała Pani władzy rodzicielskiej wobec innych dzieci i nie miała zastosowania opieka naprzemienna ani świadczenie wychowawcze w tym zakresie.
Pytania
Czy może Pani rozliczyć dochody za 2025 r. na preferencyjnych zasadach jako matka samotnie wychowująca dziecko? Czy w opisanym stanie faktycznym może Pani w roku podatkowym 2025 rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo że data prawomocności wyroku rozwodowego z dnia (…) listopada 2025 r. wpisana w klauzuli wskazuje (…) stycznia 2026 r.?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, spełnia Pani przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przysługuje Pani prawo do rozliczenia podatku dochodowego za 2025 r. jako osobie samotnie wychowującej dziecko.
Zgodnie z powołanym przepisem, z preferencyjnego sposobu opodatkowania może skorzystać podatnik, który w roku podatkowym samotnie wychowuje dziecko małoletnie.
W 2025 r. faktyczne wychowywanie Pani małoletniej córki spoczywało wyłącznie na Pani. Od 2020 r. nie prowadzi Pani z ojcem dziecka wspólnego gospodarstwa domowego, nie zamieszkujecie razem, nie tworzycie związku rodzinnego ani faktycznego. Ojciec dziecka nie uczestniczył w wychowaniu, nie wykonywał władzy rodzicielskiej w sensie faktycznym, nie utrzymywał kontaktów z córką ani nie ponosił kosztów jej utrzymania.
Córka przez cały 2025 r. zamieszkiwała wyłącznie z Panią, a wszystkie decyzje dotyczące jej wychowania, edukacji, zdrowia i rozwoju podejmowała Pani samodzielnie.
Choć wyrok rozwodowy uprawomocnił się dopiero (…) stycznia 2026 r., okoliczność ta nie zmienia faktu, że w całym 2025 r. była Pani osobą faktycznie samotnie wychowującą dziecko. Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o PIT odnosi się do rzeczywistego wykonywania obowiązków rodzicielskich, a nie wyłącznie do formalnego statusu cywilnego.
Dodatkowo, ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej, co potwierdza, że również przed tą datą nie wykonywał on władzy rodzicielskiej w sposób rzeczywisty.
W związku z powyższym uważa Pani, że w 2025 r. spełniała wszystkie przesłanki ustawowe do uznania Pani za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przysługuje Pani prawo do preferencyjnego sposobu opodatkowania za ten rok.
Tak naprawdę wychowuje Pani córkę sama od dnia jej narodzin, czyli od (…) 2020 r. Cała opieka, wychowanie, utrzymanie spoczywa wyłącznie na Pani. Dziecko nawet nie zna ojca i nie spędziło z nim ani jednego dnia. Nigdy też ojciec nie zapłacił żadnych pieniędzy na jej utrzymanie. Egzekucja komornicza jest od wielu lat bezskuteczna. Dopiero w 2025 r., w związku z długim oczekiwaniem na rozprawy sądowe odbyła się sprawa rozwodowa. Na niej sąd stwierdził rozwód z wyłącznej winy Pani męża, pozbawił go władzy rodzicielskiej nad Państwa córką, zakazał kontaktów oraz ustalił miejsce jej pobytu każdorazowo przy Pani.
Uważa Pani, że może się Pani rozliczyć jako samotna matka za 2025 r., ponieważ faktycznie i wyłącznie na Pani spoczywa troska, opieka i wychowywanie córki.
Celem ulgi na samotnego rodzica jest wsparcie osób faktycznie wychowujących dzieci samodzielnie. W Pani sytuacji od (…) listopada 2025 r. ponosi Pani pełną odpowiedzialność za wychowanie i utrzymanie dziecka, co odpowiada przesłankom ulgi podatkowej. Ograniczenie prawa do ulgi wyłącznie do daty prawomocności wyroku, pomija rzeczywisty stan opieki i nie odzwierciedla celu ustawodawcy, jakim jest wsparcie osób faktycznie samotnie wychowujących dzieci.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość jego zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się m.in. do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik, osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności).
Przy czym, status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa, o czym wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 25 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 289/24:
Z powołanych uregulowań prawnych jednoznacznie wynikają przesłanki podmiotowe warunkujące skorzystanie z preferencji podatkowej dla osób samotnie wychowujących dzieci. Nie może budzić wątpliwości, że skorzystać z rzeczonej ulgi mogą jedynie osoby tam enumeratywnie wymienione, tj. samotnie wychowująca dzieci osoba będąca panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci.
Wobec powyższego słuszne jest stanowisko organu, że skoro omawiana preferencja uzależniona jest również od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), to wnioskująca nie może niej skorzystać, gdyż w latach 2021-2023 była mężatką. Samo złożenie pozwu o rozwód nie jest wystarczające dla uznania danej osoby za samotnie wychowującą dziecko, ponieważ status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa. Zatem nie będąc w okresie od 2021-2023 roku panną, wdową, rozwódką, ani osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, ani też osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności – nie można wnioskodawczyni przypisać statusu „osoby samotnie wychowującej dzieci”.
W związku z tym, uzyskanie w danym roku podatkowym jedynie nieprawomocnego orzeczenia o rozwodzie, nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko (dzieci). W doktrynie i w praktyce przeważa stanowisko, zgodnie z którym decydujące znaczenie ma tutaj kryterium formalne, jakim jest prawomocne orzeczenie sądu.
Natomiast za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawodawca uznał również osobę pozostającą w związku małżeńskim pod warunkiem, że drugi małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
W przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej władza rodzicielska ustaje w chwili uprawomocnienia się orzeczenia sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Przy czym pozbawienie władzy rodzicielskiej może być również orzeczone przez sąd w wyroku orzekającym rozwód, separację albo unieważnienie małżeństwa. W każdym z tych przypadków, w których sąd orzekł o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, władza rodzicielska ustaje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Jak wynika z art. 93 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):
§ 1. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
§ 2. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców. Przepisy art. 107 i art. 109-111 stosuje się odpowiednio.
Jak stanowi art. 94 § 1 ww. ustawy:
Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu.
W myśl art. 107 § 1 i § 2 ww. ustawy:
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
§ 2. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
Zgodnie z art. 111 ww. ustawy:
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.
§ 1a. Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.
§ 2. W razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.
W myśl art. 112 ww. ustawy:
Pozbawienie władzy rodzicielskiej lub jej zawieszenie może być orzeczone także w wyroku orzekającym rozwód, separację albo unieważnienie małżeństwa.
Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również osoby, wobec których orzeczono separację. Przy czym, nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko w takim przypadku wymaga prawomocnego orzeczenia sądu o separacji małżonków.
Zgodnie bowiem z treścią art. 611 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:
§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
§ 2. Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
§ 3. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.
W myśl art. 612 ww. ustawy:
§ 1. Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód.
§ 2. Jeżeli jednak orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest uzasadnione, sąd orzeka separację.
Stosownie do art. 613 ww. ustawy:
§ 1. Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.
§ 2. Orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków, sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.
Jak stanowi art. 614 § 1 ww. ustawy:
Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W konsekwencji, aby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy mieć ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko (dzieci).
Powyższe stanowisko potwierdza prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1180/21, w odniesieniu do art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym Sąd stwierdził, że:
W ocenie sądu, organ interpretacyjny prawidłowo wskazał, że powołany przepis wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osoby samotnie wychowującej dzieci. Zgodzić się też należy z Dyrektorem KIS, że przepis odwołuje się do statusu cywilnoprawnego takich osób, jak i faktu samotnego wychowywania dzieci/dziecka.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2021 roku w sprawie sygn. akt II FSK 775/19 wyjaśnił, że ustawodawca zaliczył (ze względu na stan cywilny) do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci dwa rodzaje podmiotów: (1) osobę, która nie pozostaje w związku małżeńskim (będącą panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację); lub (2) osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Jednakże obie kategorie podmiotów, aby mogły skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, muszą spełnić warunek samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym (…).
(…) Jednakże sama ta okoliczność – faktycznego samotnego wychowywania dziecka - nie jest wystarczająca dla rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.
Z treści powołanego przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, wynika, że obok faktycznego samotnego wychowywania dziecka, skarżący winien spełniać jeszcze jedno kryterium odnoszące się do stanu cywilnego. Mianowicie w roku podatkowym 2020, skarżący powinien mieć status osoby nie pozostającej w związku małżeńskim, bądź osoby pozostającej w związku małżeńskim, ale równocześnie w takiej sytuacji, że małżonek został pozbawiony prawa rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności (…).
(…) Wskazać należy, że pozbawienie władzy rodzicielskiej i ograniczenie władzy rodzicielskiej są dwoma odrębnymi instytucjami, które przewiduje kodeks rodzinny i opiekuńczy. Uregulowane odpowiednio w art. 111 i art. 107 instrumenty ingerencji we władzę rodzicielską, są przewidziane do stosowania przy zaistnieniu różnych przesłanek, powodują także odmienne skutki. Wbrew stanowisku skarżącego, nie ma podstaw do stosowania analogii legis pomiędzy osobą całkowicie pozbawioną władzy rodzicielskiej będącą w związku małżeńskim, a osobą, która ma ograniczoną władzę rodzicielską „niemal do zera” – jak się wyraził skarżący. O ile można zgodzić się ze skarżącym, że tak silne ograniczenie władzy rodzicielskiej w praktyce równa się jej pozbawieniu, o tyle nie można uznać, że uprawnia do skorzystania przez skarżącego ze sposobu opodatkowania przewidzianego w art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko (dzieci). Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka pozwalająca na uznanie Pani w 2025 r. za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie należy Pani do jednej z kategorii osób wymienionych w powołanym przepisie (nie jest Pani panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), stanowiącym zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dziecko (dzieci).
Art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wskazuje, w jakiej sytuacji osoba, która samotnie wychowuje dziecko (dzieci), może z preferencji podatkowej skorzystać. Takim warunkiem jest m.in. uzyskanie prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa. W związku z tym, posiadanie w roku podatkowym jedynie nieprawomocnego orzeczenia o rozwodzie, nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko (dzieci). Kolejnym takim warunkiem jest m.in. uzyskanie prawomocnego wyroku potwierdzającego pozbawienie małżonka praw rodzicielskich. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być również orzeczone przez sąd w wyroku orzekającym rozwód, jednakże władza rodzicielska ustaje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku, w którym orzeczono o jej pozbawieniu.
W konsekwencji, w Pani przypadku wyrok rozwodowy rodzi skutki w postaci rozwiązania Pani małżeństwa oraz pozbawienia małżonka praw rodzicielskich wobec małoletniej córki w dacie jego uprawomocnienia – tj. w dniu (…) stycznia 2026 r.
Podsumowując stwierdzam, że w świetle przedstawionego opisu sprawy i obowiązującego stanu prawnego, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko, według zasad określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie należała Pani bowiem w 2025 r. do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – tj. nie była Pani w tym okresie panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Wyrok sądu z dnia 7(…) listopada 2025 r., w którym orzeczono Pani rozwód oraz pozbawiono Pani małżonka praw rodzicielskich wobec małoletniej córki uprawomocnił się w 2026 r. i dopiero od daty jego uprawomocnienia uzyskała Pani status osoby rozwiedzionej oraz ustała władza rodzicielska Pani byłego już małżonka wobec córki. Wobec tego, w 2025 r. była Pani mężatką, a Pani mąż nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej wobec małoletniej córki, o której mowa we wniosku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo