Możliwość skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT - odszkodowanie.
Wnioskodawca, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, wraz z małżonką nabyli w 2007 r. prawo użytkowania wieczystego działki gruntu i współwłasność budynków. Część nieruchomości (grunt i jeden budynek) Wnioskodawca wprowadził w 2008 r. do swojej działalności gospodarczej jako środki trwałe. W 2026 r. otrzymali zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie tych nieruchomości…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
2 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 28 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania:(…) ul. (…)(…)
2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:(…) ul. (…)(…)
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawcą (Zainteresowanym będącym strona postępowania) jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego - PKD 46.73.Z (dalej: Wnioskodawca). Wnioskodawca ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Aktem notarialnym z 6 września 2007 r. Wnioskodawca wraz z małżonką (tj. Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, dalej: Zainteresowana) nabyli do majątku wspólnego (wspólność ustawowa) prawo użytkowania wieczystego działki gruntu, oznaczonej numerem geodezyjnym (…) o powierzchni 4751 m2, położonej w (…) przy ul. (…), gmina (…), powiat (…), województwo (…) (dalej: Grunt) oraz współwłasność budynków:
Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną oświadczyli, że Grunt wraz z Budynkami nabywają do rodzinnego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 17 ha.
Ww. umowa sprzedaży nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Po nabyciu Gruntu i Budynków, Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną dokonali rozbiórki portierni murowanej oraz wiaty na (…).
W oparciu o protokół z przyjęcia środków trwałych na działalność gospodarczą sporządzony 3 grudnia 2008 r., Wnioskodawca oświadczył, że w dacie sporządzenia protokołu przekazuje środki trwałe położone przy ul. (…) w postaci:
· budynku handlowo-usługowego (tj. pozostały na Gruncie Budynek, który nie podlegał rozbiórce) oraz
· Grunt w prawie wieczystego użytkowania o pow. 4751 m2 oznaczony nr geodezyjnym (…)
- na prowadzenie wykonywanej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej.
Pismem z 5 stycznia 2026 r., Wnioskodawca został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za Grunt stanowiący własność Skarbu Państwa, będący uprzednio w użytkowaniu wieczystym Wnioskodawcy i Zainteresowanej objęty decyzją Wojewody (…) z dnia (…) r., znak: (…) o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej polegającej na rozbiórce, przebudowie, rozbudowie i budowie Linii Kolejowej (…), na działkach położonych w gminie (…), (…), (…), (…) oraz (…), pow. (…) oraz (…), woj. (…)) w ramach projektu pn.: „(…)”, oraz zatwierdzeniu podziału nieruchomości, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności (dalej: Zawiadomienie).
Zawiadomienie zostało wydane na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: KPA) oraz art. 9s ust. 3, 3e i 4, art. 9y ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234, dalej: Ustawa o transporcie kolejowym).
Z Zawiadomienia wynika również, że Wojewoda (…) przeprowadzi postępowanie dowodowe w przedmiocie określenia wartości rynkowej wskazanych w nim nieruchomości w celu ustalenia odszkodowania.
W związku z powyższym, Wnioskodawca i Zainteresowana w przyszłości otrzymają środki pieniężne tytułem odszkodowania za wywłaszczenie z nieruchomości wskazanych w Zawiadomieniu.
Mając na uwadze ww. zdarzenie przyszłe Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną powzięli następujące wątpliwości.
Pytanie
Czy środki, które otrzymają Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną tytułem odszkodowania za wywłaszczenie z nieruchomości wskazanych w Zawiadomieniu, będą w całości wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Zainteresowanych, środki, które otrzymają Wnioskodawca wraz z Zainteresowaną tytułem odszkodowania za wywłaszczenie z nieruchomości wskazanych w Zawiadomieniu, będą w całości wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej: Ustawa o PIT).
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 1 Ustawy o PIT, przychodem z działalności gospodarczej są również:
1) przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:
a) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,
c) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
d) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
- wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.
Natomiast w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) Ustawy o PIT, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jednak przepis art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT. Zgodnie z jego treścią, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
Stosownie do art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, dalej: Ustawa o gospodarce nieruchomościami) ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności Ustawy o transporcie kolejowym.
Z kolei zgodnie z art. 9s ust. 4 Ustawy o transporcie kolejowym do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y i 9z.
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym odszkodowanie zostanie wypłacone w związku z realizacją inwestycji celu publicznego (rozbiórka, przebudowa, rozbudowa i budowa linii kolejowej) na podstawie przepisów Ustawy o transporcie kolejowym. Jak wynika z wyżej przywołanych przepisów, ustawa ta jest jedną z ustaw, która obejmuje swoim zakresem gospodarkę nieruchomościami, a odszkodowanie wypłacane na podstawie przepisów wskazanych w Zawiadomieniu jest wypłacane stosownie do przepisów Ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W związku z tym została spełniona pierwsza ze wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT przesłanek zwolnienia, tj. dojdzie do wypłaty odszkodowania stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Fakt, że odszkodowanie wypłacane wskutek wywłaszczenia dokonywanego w oparciu o przepisy Ustawy o transporcie kolejowym podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT wielokrotnie potwierdzał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej m.in. w:
Odnosząc się do przesłanek negatywnych wskazanych w powołanym przepisie, należy stwierdzić, że w przypadku Wnioskodawcy i Zainteresowanej nie zachodzą okoliczności wyłączające zastosowanie zwolnienia. W szczególności nie została spełniona przesłanka dotycząca spekulacyjnego nabycia nieruchomości. Przesłanka ta jest spełniona tylko wtedy, gdy nieruchomość została nabyta w okresie 2 lat przed dniem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego za cenę rażąco odbiegającą od wartości rynkowej (niższą o co najmniej 50%).
Wnioskodawca nabył Grunt wraz z Budynkami 6 września 2007 r. Postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej, które de facto rozpoczyna procedurę wywłaszczeniową oraz postępowanie odszkodowawcze (zainicjowane Zawiadomieniem) mają miejsce blisko 18 lat po nabyciu Gruntu i posadowionych na nim Budynków przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną.
Tym samym, okres posiadania Gruntu i pozostałego Budynku przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną znacznie przekracza 2 lata, co czyni bezprzedmiotowym badanie relacji ceny nabycia do wartości rynkowej.
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca w 2008 r. wprowadził Grunt oraz jeden z Budynków do prowadzonej działalności gospodarczej, w której stanowią one środki trwałe. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że omawiane zwolnienie ma charakter przedmiotowy. Ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT nie zawarł zastrzeżenia, że zwolnienie to nie dotyczy składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Oznacza to, że odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości korzysta z omawianego zwolnienia niezależnie od tego, czy nieruchomość ta stanowiła środek trwały w działalności gospodarczej podatnika, czy też stanowiła jego majątek prywatny.
W konsekwencji okoliczność, że Grunt wraz z jednym z Budynków były wykorzystywane przez Wnioskodawcę w działalności gospodarczej nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT. Takie stanowisko zostało potwierdzone przez Dyrektora KIS m.in. w:
- interpretacji indywidualnej z 26 września 2024 r., sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.586.2024.1.HJ,
- interpretacji indywidualnej z 8 grudnia 2023 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.708.2023.2.SJ,
- interpretacji indywidualnej z 5 listopada 2021 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.783.2021.3.AD.
Mając na uwadze powyższe, zarówno część odszkodowania przypadająca na składniki majątku ujęte w ewidencji środków trwałych, jak i część przypadająca na składniki pozostające w majątku prywatnym Wnioskodawcy, korzystają w całości ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT. Odszkodowanie to nie stanowi zatem przychodu podlegającego opodatkowaniu, niezależnie od źródła przychodu, do którego teoretycznie mogłoby zostać przyporządkowane (działalność gospodarcza czy odpłatne zbycie nieruchomości).
W konsekwencji, Wnioskodawca oraz Zainteresowana nie będą zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od otrzymanej kwoty odszkodowania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powyższy przepis ustanawia generalną zasadę opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z którą opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkie uzyskane przez podatnika w danym roku korzyści majątkowe, z wyjątkiem tych, które na mocy ustawy wyłączone zostały z tego opodatkowania (np. przez wprowadzenie ustawowego zwolnienia z opodatkowania, czy też zaniechanie poboru podatku).
Konstrukcja podatku dochodowego od osób fizycznych zakłada zróżnicowanie sposobu opodatkowania poszczególnych rodzajów dochodów (przychodów) osób fizycznych na podstawie systemu przyporządkowywania ich do odpowiedniego źródła przychodów.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń na podstawie kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł.
Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Źródłem przychodów jest, wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.
Z kolei, jak stanowi art. 14 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Co do zasady do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej należą wszystkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, określone w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 tej ustawy.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
Tym samym każde przysporzenie majątkowe uzyskane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowi przychód z tej działalności, o ile ustawa nie wyłącza go z tej kategorii. Wobec tego, odszkodowania, jeżeli mają związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, stanowią podlegający opodatkowaniu przychód z tej działalności, chyba że wymienione są w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wówczas odszkodowania te korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:
Źródłem przychodów są inne źródła
Na podstawie art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy::
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca sformułował bowiem tak wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Zatem, o przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ww. ustawy:
Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.
W myśl art. 132 ust. 1a ww. ustawy:
Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b.
Przy czym, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
Warunkiem niezbędnym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest zatem otrzymanie m.in. odszkodowania, które przyznane zostało stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Należy mieć również na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki:
- nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
- cena nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.
Zatem, zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy powyższe warunki dotyczące okresu sprzedaży (wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego) oraz ceny nabycia będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo nie będzie spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.
W opisie sprawy Zainteresowani wprost wskazali, że zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za Grunt stanowiący własność Skarbu Państwa, będący uprzednio w użytkowaniu wieczystym Zainteresowanych objęty decyzją Wojewody (…) (…) o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej polegającej na rozbiórce, przebudowie, rozbudowie i budowie Linii Kolejowej (…), na działkach (…) w ramach projektu (…), oraz zatwierdzeniu podziału nieruchomości, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało wydane na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) oraz art. 9s ust. 3, 3e i 4, art. 9y ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234).
W myśl art. 2 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 697 i 731).
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1234 ze zm.):
Przepisy ustawy określają:
1) zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania;
1a) gwarancje niezależności i bezstronności zarządcy infrastruktury kolejowej;
2) zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych;
3) warunki techniczne eksploatacji pojazdów kolejowych;
3a) warunki zapewnienia interoperacyjności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
4) zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego;
5) szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach;
6) czas pracy pracowników kolei wykonujących interoperacyjne usługi transgraniczne;
7) zasady ochrony praw pasażerów w transporcie kolejowym.
Zgodnie z art. 9y ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym:
Za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3, 3a i 3e oraz w art. 9x ust. 4 , od podmiotu, na rzecz którego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, przysługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, a także osobom, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości w dniu, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
W myśl natomiast art. 9x ust. 4 ww. ustawy:
Jeżeli przeznaczona na pas gruntu pod linię kolejową nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa za odszkodowaniem, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, ustalonym według zasad określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y oraz art. 9z .
Na podstawie art. 9s ust. 3 i 3a ww. ustawy:
3. Nieruchomości, o których mowa w art. 9q ust. 1 pkt 7 , stają się z mocy prawa własnością:
1) Skarbu Państwa - w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez PLK S.A. lub CPK,
2) jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez tę jednostkę
- z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
3a. Jeżeli na nieruchomości, o której mowa w ust. 3, lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, prawa te wygasają.
Jak stanowi natomiast art. 9s ust. 4 ww. ustawy:
Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9wa ust. 5 , art. 9y i art. 9z.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz w odniesieniu do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego z którego wynika, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia nastąpiło w okresie przekraczającym 2 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, stwierdzić należy, że w świetle art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pierwsza z dwóch negatywnych przesłanek zwolnienia przedmiotowego nie została spełniona.
W konsekwencji, przychód uzyskany z tytułu otrzymanego odszkodowania stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami korzystać będzie ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Państwa w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
(…) (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo