Wnioskodawca, spadkobierczyni po zmarłej ciotce, w wyniku nieodpłatnego działu spadku nabyła dodatkowy udział w nieruchomości od innego spadkobiercy (wuja), zwiększając swój majątek o określoną wartość, jednocześnie oddając mu część swojego udziału w innych składnikach spadku. Dział spadku przeprowadzono u notariusza, który nie pobrał podatków,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 15 marca 2026 r.– w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani jedną ze spadkobierców po zmarłej ciotce (siostrze Pani ojca). W wyniku otwarcia spadku nabyła Pani część udziału w majątku spadkowym po zmarłej ciotce. Następnie w drodze nieodpłatnego działu spadku, część udziału należący do innego spadkobiercy (wuj – mąż zmarłej ciotki) został Pani przekazany bez spłat i dopłat – nabyła Pani część nieruchomości. Wartość przysporzenia majątkowego, które uzyskała Pani w wyniku działu spadku wynosi 58 505 zł. Nie dokonała Pani żadnych zapłat ani rekompensat związanych z przysporzeniem. Dodatkowo, oddała Pani część swojego udziału spadkowego wujowi (mężowi zmarłej ciotki) o wartości mniejszej niż wartość nabytego przysporzenia (część udziałów w samochodzie i rachunkach bankowych, wartość około 2 815,42 zł) bez dodatkowych dopłat i rekompensat. Dział spadku został dokonany u notariusza, który w akcie stwierdził, że od czynności wynikających z powyższego działu spadku nie pobiera podatku od spadków i darowizn ani podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż czynność ta nie jest wymieniona ani w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ani w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że Pani ciocia zmarła 11 października 2024 r. Masa spadkowa, tj. 1/2 nieruchomości widniejąca w księdze wieczystej na moment przyjęcia spadku i podziału majątku jako działka niezabudowana, zgodnie z rejestrem gruntów - działka zabudowana budynkiem mieszkalnym (z dniem 17 lutego 2026 r. nastąpiło sprostowanie w księdze wieczystej i działka widnieje jako tereny mieszkaniowe) o wartości 351 030 zł, samochód osobowy marki … (wspólnota małżeńska) o wartości 16 356 zł, środki pieniężne na koncie bankowym nr 1, którego Pani ciocia była współwłaścicielką w kwocie 17 405,05 zł i na koncie bankowym nr 2, którego Pani ciocia również była współwłaścicielką w kwocie 24,01 zł.
Pani ciotka nabyła prawo współwłasności nieruchomości (1/4) w wyniku zakupu 3 września 1974 r., natomiast 7 grudnia 2001 r. w wyniku nabycia spadku po pierwszym mężu odziedziczyła 1/4 nieruchomości, co łącznie od 7 grudnia 2001 r. dawało jej 1/2.
Na zadane w wezwaniu pytanie o treści, cyt.: „jakie udziały w ww. nieruchomości przypadły poszczególnym spadkobiercom (w tym Pani), wskazała Pani, cyt. „W wyniku przyjęcia spadku wuj (drugi mąż ciotki) 1/2 spadku (czyli 3/12 nieruchomości, której ciotka była współwłaścicielką), Pani, Pani siostra i Pani brat po 1/6 spadku (czyli po 1/12 nieruchomości, której ciotka była współwłaścicielką)”.
Stwierdzenie nabycia spadku nastąpiło na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia dokonanego 24 marca 2025 r. Dział spadku przeprowadzono 3 października 2025 r.
W wyniku nieodpłatnego podziału spadku Pani, Pani brat i Pani siostra nabyliście po 1/6 z 1/2 nieruchomości, natomiast wuj otrzymał na wyłączność wszystkie środki pieniężne zgromadzone na kontach oraz samochód. Zgodnie z informacją uzyskaną od notariusz, u której przeprowadzano dział spadku oraz zapisie zawartym w akcie prawnym, podatku od umowy o dział spadku nie pobrano, gdyż czynność objęta tym aktem nie jest wymieniona ani w art. 1 ustawy o podatku od spadku i darowizn, ani w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako czynność opodatkowana wymienionym podatkiem.
W wyniku spadku odziedziczyła Pani majątek o wartości 61 320,42 zł, w wyniku podziału wartość Pani udziału w nieruchomości wynosi 117 010 zł (1/6 odziedziczonej części – 58 505 zł plus 1/6 uzyskana w wyniku podziału 58 505 zł).
Nieruchomość znajduje się pod adresem ul. ...
Jest Pani współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Pozostała część nieruchomości (1/2) należy do Pani, Pani brata i Pani siostry – odziedziczyliście ją po ojcu (29 kwietnia 2022 r.).
Pytania
Czy w opisanej sytuacji (powstanie przysporzenia majątkowego) powstaje po Pani stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowych od osób fizycznych i/lub podatkiem od spadków i darowizn? Jeśli tak, to w jakiej wysokości i w jaki sposób ma to Pani rozliczyć z urzędem skarbowym?
Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na ww. pytania w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast w zakresie ww. pytań w części dotyczącej podatku od spadków i darowizn oraz w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pani stanowisko w sprawie
Nabycie udziału w nieruchomości w wyniku podziału spadku po zmarłej ciotce stanowi przysporzenie majątkowe w ramach spadku i ma charakter nieodpłatny. W związku z tym czynność ta nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Ponadto, w trakcie podziału spadku oddała Pani część udziałów w samochodzie i rachunkach bankowych wujowi (co nie stanowi przychodu ani nie wpływa na opodatkowanie nabytego udziału w nieruchomości).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
W świetle art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Katalog źródeł przychodów, których osiągnięcie powoduje powstanie obowiązku podatkowego, zawarty został w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią, źródłem przychodów są m.in. inne źródła (pkt 9), czyli przychody niewpisujące się w źródła wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy.
Z kolei na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Sformułowanie „w szczególności” wskazuje, że wyliczenie przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Stosownie do art. 11 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
Na mocy zaś art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu;
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4) w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
W świetle art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast jak stanowi art. 925 ww. Kodeksu:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Na mocy art. 926 § 1 ww. Kodeksu:
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Stosownie do art. 1025 § 1 ww. Kodeksu:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Przepis art. 1035 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.
Wedle art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Przy czym jeżeli wartość rzeczy nabytych w wyniku działu jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych – nie następuje nabycie podlegające opodatkowaniu, ponieważ ich majątek nie zwiększa się.
Natomiast wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością lub ruchomością), jak też stan jej majątku osobistego.
W sytuacji natomiast, gdy dział spadku ma charakter nieodpłatny, a na skutek jego dokonania dotychczasowy udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z przysporzeniem, mającym konkretny wymiar finansowy. To z kolei, w związku z faktem, że nabycie rzeczy lub praw majątkowych na podstawie działu spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, na skutek osiągnięcia przychodu z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, skoro w wyniku działu spadku otrzymała Pani składniki majątku o wartości przewyższającej wartość przysługującego Pani udziału w masie spadkowej, to w wyniku nieodpłatnego nabycia składników wchodzących w skład masy spadkowej, nastąpiło po Pani stronie przysporzenie majątkowe (uzyskane nieodpłatnie, gdyż bez żadnego ekwiwalentu finansowego), które stanowi – w tej części, w której Pani wuj zrzekł się na Pani rzecz swojego udziału – przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego, w wyniku opisanego nieodpłatnego działu spadku otrzymała Pani od wuja (męża zmarłej ciotki) udział w składnik majątku o wartości przewyższającej wartość części spadku, odpowiadającą udziałowi, jaki Pani odziedziczyła.
W konsekwencji stwierdzam, że wartość składników masy spadkowej w części przekraczającej wartość przysługującego Pani udziału w masie spadkowej przed działem spadku, stanowi dla Pani podlegający opodatkowaniu przychód ze źródła, o którym mowa art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychodem z innych źródeł jest różnica pomiędzy wartością składników majątku otrzymanego w ramach działu spadku a wartością Pani udziału w składnikach wchodzących w skład masy spadkowej. Uzyskany przez Panią przychód z innych źródeł należy wykazać w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) składanym za 2025 rok
na zasadach ogólnych według skali podatkowej zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z innymi dochodami uzyskanymi w tym roku.
Stosownie bowiem do art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Stosownie do dyspozycji art. 45 ust. 4 ustawy:
Przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania, o którym mowa w ust. 1, a sumą zapłaconych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo