Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.220.2021.14.EC

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

1) ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 16 lutego 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 651/21 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II FSK 517/22;

2) stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 lutego 2021 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem złożonym 14 maja 2021 r. oraz pismem złożonym 15 maja 2025 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego (wraz z uzupełnieniem wniosku)

W dniu 7 lipca 2020 r. Sąd … we …. orzekł rozwiązanie małżeństwa Wnioskodawcy przez rozwód. Wyrok uprawomocnił się w dniu 15 lipca 2020 r. Od tej daty Wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną. W wyroku Sąd ustalił, że:

1) wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim …, urodzonym w dniu 3 kwietnia 2009 r. w …, powierza obojgu rodzicom, ustalając każdorazowe miejsce zamieszkania małoletniego dziecka w miejscu zamieszkania rodziców, zgodnie z porozumieniem rodzicielskim na piśmie z dnia 14 października 2019 r.;

2) udział stron w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania małoletniego dziecka ustala w ten sposób, że zobowiązuje strony do łożenia na utrzymanie małoletniego ….. podczas wykonywania bezpośredniej pieczy nad dzieckiem;

3) ustala, że strony nie zajmują wspólnego mieszkania.

Porozumienie rodzicielskie z dnia 14 października 2019 r. ustala w szczególności, że:

1) miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania ojca;

2) opieka nad dzieckiem jest sprawowana przez oboje rodziców w formie opieki naprzemiennej. Oznacza to, że przez cały rok kalendarzowy w tygodnie parzyste dziecko przebywa z ojcem w jego miejscu zamieszkania, tygodnie nieparzyste z matką w jej miejscu zamieszkania. W okresie wakacji dziecko z każdym z rodziców przebywa łącznie po 1 miesiącu, zachowując naprzemienność opieki. Święta oraz dni specjalne (dzień matki, dzień ojca, urodziny dziecka) są uregulowane oddzielnie i także precyzyjnie określą z kim w danym roku dziecko spędza te dni. W ramach swoich tygodni opieki rodzice nie kontaktują się ze sobą - matka stale zamieszkuje poza własnym miejscem zameldowania, Wnioskodawca podczas nauki syna w trybie stacjonarnym realizuje porozumienie w miejscu wpisanym w porozumieniu, w trybie nauki zdalnej w innym miejscu.

Dodatkowo w pkt 1.2 porozumienie precyzuje, że decyzje w sprawach dziecka będą podejmowane samodzielnie przez rodzica sprawującego w danym okresie opiekę nad dzieckiem, w tym decyzje wynikające z nagłych zdarzeń dotyczących życia, zdrowia i bezpieczeństwa - a więc istotne. Kolejne punkty porozumienia mówią wprost, że w tygodniach opieki przypadających na Wnioskodawcę, Wnioskodawca wyłącznie i samodzielnie realizuje wszystkie czynności związane z opieką i wychowaniem - pomoc w lekcjach, przygotowywanie posiłków, podawanie leków, wizyty u lekarza, organizacja czasu wolnego itd. oraz że w tych okresach ponosi w całości koszty utrzymania syna.

Porozumienie rodzicielskie w opisanej formie jest realizowane co najmniej od daty jego podpisania, a więc w tygodniach przypadających na Wnioskodawcę, wyłącznie Wnioskodawca faktycznie wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do swojego małoletniego dziecka bez udziału drugiego rodzica. W tygodniach zaś przypadających na matkę, to matka faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do swojego małoletniego dziecka bez udziału drugiego rodzica. Wynika to także z faktu, że Wnioskodawca i matka dziecka mieszkają w zupełnie innych miejscach, a w kolejnych tygodniach opieki dziecko zmienia miejsce zamieszkania w taki sposób, że przez tydzień mieszka z Wnioskodawcą w miejscu pobytu Wnioskodawcy, kolejny tydzień z matką w jej miejscu zamieszkania, zgodnie z regułami opieki naprzemiennej.

Dodatkowo w ramach uregulowania stanu majątkowego stron, na postawie odrębnie zawartej umowy notarialnej nr Rep …. z dnia 12 czerwca 2018 r., zniesiono wspólnotę majątkową małżonków i ustanowiono rozdzielność majątkową. Wnioskodawca uzyskuje dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, tj. według art. 27 ustawy. W 2020 r. były to dochody osiągane wyłącznie w Polsce, z jednego stosunku pracy (zostały rozliczone indywidualnie w PIT-37) oraz dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, instrumentów finansowych (art. 30b ustawy), rozliczone w całości ryczałtem 19% w ramach PIT-38. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca posiada dwoje dzieci - starszego syna -… urodzonego w dniu 28 czerwca 2000 r. we …. - aktualnie studenta Uniwersytetu ……… oraz młodszego - ………. urodzonego w dniu 3 kwietnia 2009 r. - ucznia klasy 5 szkoły podstawowej. Starszy syn …….. nie został objęty wyrokiem rozwodowym ze względu na fakt, że w momencie składania pozwu rozwodowego był już pełnoletni, a w takim przypadku Sąd nie rozstrzyga w wyroku rozwodowym kwestii władzy rodzicielskiej i opieki nad pełnoletnim dzieckiem. Wnioskodawca posiada pełnię praw rodzicielskich oraz na bieżąco wykonuje obowiązki rodzicielskie - stałym miejscem pobytu i zamieszkania …. jest mieszkanie Wnioskodawcy we ……. Ponieważ jednak syn studiuje w ……. oczywistym jest, że w okresie trwania nauki stacjonarnej przebywa on w ……., zaś w czasie wolnym (święta, wakacje, weekendy) oraz podczas nauki zdalnej przebywa we ….. - w szczególności dotyczy to roku 2020 r. Syn oczywiście kontaktuje się z matką oraz ją odwiedza w jej miejscu zamieszkania, tym niemniej stale przebywa z Wnioskodawcą i de facto prowadzi z Nim wspólne gospodarstwo domowe. Oznacza to, że w stosunku do starszego syna Wnioskodawca faktycznie wykonywał stale władzę rodzicielską przez cały rok 2020 r. ..… osiąga własne dochody - w 2020 r. było to stypendium naukowe zwolnione z opodatkowania oraz dochody z tytułu najmu okazjonalnego własnego mieszkania. Dochód ten jest opodatkowany w formie ryczałtu 8,5% i rozliczony przez niego samego w 2020 r. w ramach PIT-28. Innych dochodów nie osiągał. Młodszy syn …, jako małoletni, został objęty wyrokiem rozwodowym. Ponieważ urodził się z wrodzoną wadą serca, posiada orzeczenie o niepełnosprawności oraz otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny przez cały 2020 r. Wniosek o to świadczenie składała była żona Wnioskodawcy.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy Wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym może opodatkować własne dochody na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2020?

Pana stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)

W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 360/20 oraz wyrok NSA II FSK 573/15, wydane dla zbliżonego stanu faktycznego potwierdza poprawność takiej interpretacji. W związku z powyższym należy uznać, że stanowisko Wnioskodawcy dla przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe i Wnioskodawca może skorzystać z formy opodatkowania przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dziecko, tj. skorzystać z prawa opisanego w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zarówno w przypadku dochodów osiągniętych w 2020 r., jak i w latach kolejnych przy założeniu, że stan faktyczny się nie zmieni.

W ocenie Wnioskodawcy, wszystkie przesłanki niezbędne do skorzystania z opodatkowania w sposób opisany w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostały przez Wnioskodawcę spełnione. Zarówno Wnioskodawca, jak i każde z dwojga wychowywanych dzieci, nawet oddzielnie, spełnia wymogi opisane w art. 6 ust. 4 (Wnioskodawca - art. 3 powołanej wyżej ustawy; starszy syn - art. 6 ust. 4 pkt 3 powołanej wyżej ustawy; młodszy syn - art. 6 ust. 4 pkt 1-3 powołanej wyżej ustawy).

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Pana wniosek – 19 maja 2021 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT2-2.4011.220.2021.2.EC, w której uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Panu 20 maja 2021 r.

Skarga na interpretację indywidualną

21 maja 2021 r. wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …..

Wniósł Pan o uwzględnienie skargi oraz uchylenie interpretacji indywidualnej, ponowne rozpatrzenie wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił interpretację w całości – wyrokiem z 18 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 651/21.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II FSK 571/22 oddalił skargę kasacyjną.

3 marca 2025 r. do Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 651/21.

Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 21 stycznia 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

• uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;
• ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.):

Stosownie do treści art. 6 ust. 8 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 9 ww. ustawy:

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

• posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko,
• wychowywania samotnie w roku podatkowym dzieci (dziecka),
• nie uzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych,
• nie uzyskiwania przez pełnoletnie dzieci (dziecko) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Przepis art. 6 ust. 4 ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby. Natomiast, zaangażowanie w proces wychowawczy dziecka każdego z rodziców oznacza, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo i pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 7 lipca 2020 r. Sąd orzekł rozwiązanie małżeństwa Wnioskodawcy przez rozwód. Wyrok uprawomocnił się w dniu 15 lipca 2020 r. Od tej daty Wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną. Wnioskodawca posiada dwoje dzieci - syna – ….. - aktualnie studenta oraz młodszego syna - …. - ucznia klasy 5 szkoły podstawowej. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem powierzono obojgu rodzicom ustalając każdorazowe miejsce zamieszkania małoletniego dziecka w miejscu zamieszkania rodziców. W dniu 14 października 2019 r. zostało zawarte porozumienie rodzicielskie, na podstawie którego ustalono, że miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania ojca; opieka nad dzieckiem jest sprawowana przez oboje rodziców w formie opieki naprzemiennej. Przez cały rok kalendarzowy w tygodnie parzyste dziecko przebywa z ojcem w jego miejscu zamieszkania, tygodnie nieparzyste z matką w jej miejscu zamieszkania. W okresie wakacji dziecko z każdym z rodziców przebywa łącznie po 1 miesiącu, zachowując naprzemienność opieki. Święta oraz dni specjalne (dzień matki, dzień ojca, urodziny dziecka) są uregulowane oddzielnie i także precyzyjnie określą z kim w danym roku dziecko spędza te dni. W ramach swoich tygodni opieki rodzice nie kontaktują się ze sobą - matka stale zamieszkuje poza własnym miejscem zameldowania, Wnioskodawca podczas nauki syna w trybie stacjonarnym realizuje porozumienie w miejscu wpisanym w porozumieniu, w trybie nauki zdalnej w innym miejscu. Decyzje w sprawach dziecka będą podejmowane samodzielnie przez rodzica sprawującego w danym okresie opiekę nad dzieckiem, w tym decyzje wynikające z nagłych zdarzeń dotyczących życia, zdrowia i bezpieczeństwa. W tygodniach opieki przypadających na Wnioskodawcę, Wnioskodawca wyłącznie i samodzielnie realizuje wszystkie czynności związane z opieką i wychowaniem - pomoc w lekcjach, przygotowywanie posiłków, podawanie leków, wizyty u lekarza, organizacja czasu wolnego itd., w tych okresach ponosi także w całości koszty utrzymania syna. Porozumienie rodzicielskie w opisanej formie jest realizowane co najmniej od daty jego podpisania, a więc w tygodniach przypadających na Wnioskodawcę wyłącznie Wnioskodawca faktycznie wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do swojego małoletniego dziecka, bez udziału drugiego rodzica. W tygodniach zaś przypadających na matkę, to matka faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do swojego małoletniego dziecka, bez udziału drugiego rodzica. Wynika to także z faktu, że Wnioskodawca i matka dziecka mieszkają w zupełnie innych miejscach, a w kolejnych tygodniach opieki dziecko zmienia miejsce zamieszkania w taki sposób, że przez tydzień mieszka z Wnioskodawcą w miejscu pobytu Wnioskodawcy, kolejny tydzień z matką w jej miejscu zamieszkania zgodnie z regułami opieki naprzemiennej.

Starszy syn …. nie został objęty wyrokiem rozwodowym ze względu na fakt, że w momencie składania pozwu rozwodowego był już pełnoletni, a w takim przypadku Sąd nie rozstrzyga w wyroku rozwodowym kwestii władzy rodzicielskiej i opieki nad pełnoletnim dzieckiem. Wnioskodawca posiada pełnię praw rodzicielskich oraz na bieżąco wykonuje obowiązki rodzicielskie - stałym miejscem pobytu i zamieszkania starszego syna jest mieszkanie Wnioskodawcy. Ponieważ jednak syn studiuje oczywistym jest, że w okresie trwania nauki stacjonarnej przebywa on w …, zaś w czasie wolnym (święta, wakacje, weekendy) oraz podczas nauki zdalnej przebywa we …. - w szczególności dotyczy to roku 2020. Syn oczywiście kontaktuje się z matką oraz ją odwiedza w jej miejscu zamieszkania, tym niemniej stale przebywa z Wnioskodawcą i de facto prowadzi z Nim wspólne gospodarstwo domowe. Oznacza to, że w stosunku do starszego syna Wnioskodawca faktycznie wykonywał stale władzę rodzicielską przez cały rok 2020 r. Starszy syn Wnioskodawcy osiąga własne dochody (w 2020 r. było to stypendium naukowe oraz dochody z tytułu najmu okazjonalnego własnego mieszkania). Dochód ten jest opodatkowany w formie ryczałtu 8,5% i rozliczony przez niego samego w 2020 r. w ramach PIT-28. Innych dochodów nie osiągał. Młodszy syn, jako małoletni, został objęty wyrokiem rozwodowym. Ponieważ urodził się z wrodzoną wadą serca, posiada orzeczenie o niepełnosprawności oraz otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny przez cały 2020 r. Wniosek o to świadczenie składała była żona Wnioskodawcy.

W ramach uregulowania stanu majątkowego stron, na postawie odrębnie zawartej umowy notarialnej z dnia 12 czerwca 2018 r. zniesiono wspólnotę majątkową małżonków i ustanowiono rozdzielność majątkową. Wnioskodawca uzyskuje dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych według skali podatkowej, tj. według art. 27 ustawy. W 2020 r. były to dochody osiągane wyłącznie w Polsce, z jednego stosunku pracy oraz dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, instrumentów finansowych, rozliczone w całości ryczałtem 19% w ramach PIT-38. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej.

Wskazać należy, że art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż starszy syn Wnioskodawcy osiąga jedynie dochody z najmu okazjonalnego własnego mieszkania, który jest opodatkowany w formie ryczałtu 8,5% i rozliczony przez niego samego w 2020 r. w ramach PIT-28, i nie korzysta jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawie o podatku tonażowym lub w ustawie o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Nadmienić należy, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. W konsekwencji, podatnikowi przysługuje prawo do jej zastosowania, jeśli spełni warunki dla niej określone, a w szczególności, jeśli w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowywał dziecko.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10). Warunek „samotnego wychowywania dzieci” wynika wprost z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca nie dookreślił jednak, jak należy definiować pojęcie „samotnego wychowywania.”

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, „samotny” to: (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”. Z kolei, „wychować — wychowywać” to: (1) „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”, (2) „przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie”.

Samotne wychowywanie oznacza wychowywanie dziecka bez faktycznego udziału drugiego rodzica.

W tym miejscu wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 18 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 651/21 wskazał, że „Strona we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w pierwszej kolejności przedstawiła stan faktyczny związany ze starszym synem. Między innymi wskazała, że w 2020 r. starszy syn uzyskał dochód z tytułu najmu okazjonalnego własnego mieszkania. Dochód ten jako opodatkowany w formie ryczałtu 8,5% został rozliczony przez starszego syna w ramach PIT-28.” (…) Mianowicie DKIS uznał, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dziecko, ponieważ wyklucza to art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f., zgodnie z którego brzmieniem analizowany, preferencyjny sposób opodatkowania nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka ma zastosowanie przepis art. 30c ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Umknęła przy tym uwadze organu regulacja art. 6 ust. 9 u.p.d.o.f., stosownie do której ww. wyłączenie preferencji nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c. W przywołanym art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wymieniono w szczególności osoby osiągające przychody z tytułu umowy najmu, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. (…) W ocenie Sądu błędnie organ uznał, że uzyskiwanie przez starszego syna dochodu z najmu okazjonalnego własnego mieszkania opodatkowanego w formie ryczałtu wyklucza w stanie faktycznym sprawy zastosowanie analizowanej ulgi podatkowej.

W ocenie wyrokującego w tej sprawie Sądu wykładnia językowa art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w tym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Należy mieć przy tym na uwadze fakt, że ustawodawca nowelizując ustawę od 1 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r., nr 226, poz. 1478) uchylił ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f., który regulował definicję „osoby samotnie wychowującej dzieci”. Językowa wykładnia aktualnie obowiązującego przepisu nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Rezygnacja z legalnej definicji pojęcia „osoby samotnie wychowującej dzieci” w połączeniu z nowym brzmieniem art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazuje na zamierzony zabieg ustawodawcy.

W ocenie Sądu organ dokonał błędnej wykładni wyżej powołanego przepisu prawa materialnego. Otóż błędną jest interpretacja, stosownie do której w stanie faktycznym sprawy przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Skarżącego nie można uznać za osobę samotnie wychowującą młodszego syna w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f., a w konsekwencji, że nie przysługuje mu prawo preferencyjnego rozliczenia dochodu jako osobie samotnie wychowującej dziecko”.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 stycznia 20245 r. sygn. akt II FSK 571/22 wskazał, że: „(…) wykładnia literalna art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w tym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Należy mieć przy tym na uwadze fakt, że ustawodawca nowelizując ustawę od dnia 1 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 226, poz. 1478) uchylił ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f., który regulował definicję „osoby samotnie wychowującej dzieci”. Literalna wykładnia aktualnie obowiązującego przepisu nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulg musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Jak słusznie wskazał sąd I instancji, rezygnacja z legalnej definicji pojęcia „osoby samotnie wychowującej dzieci” w połączeniu z nowym brzmieniem art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazuje na zamierzony zabieg ustawodawcy, który uwzględnił aktualną sytuację społeczną i preferencje Państwa w zakresie polityki prorodzinnej.”

Dalej w ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: „(…) celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa, która na gruncie prawa podatkowego realizowana jest na wiele sposobów (m.in. odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych, zwolnienia podatkowe w podatku od spadków i darowizn). Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską.”

Wobec powyższego, mając na uwadze prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 651/21 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II FSK 1167/23, a także przedstawiony we wniosku opis sprawy i powołane przepisy prawa stwierdzam, że Wnioskodawca może skorzystać z opodatkowania dochodów za 2020 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …., ul. ….., …... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.