Podatnik, rozwiedziony ojciec dwojga małoletnich dzieci, wnioskuje o interpretację indywidualną w sprawie możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci za rok 2026. Wyrokiem rozwodowym z 2021 r. władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, ale bez opieki naprzemiennej, a miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy matce. Podatnik ma uregulowane szerokie kontakty z dziećmi (weekendy, wtorki i czwartki, wakacje). Matka dzieci…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
1 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Uzupełnił go Pan pismami złożonymi 2 kwietnia 2026 r. oraz pismem z 1 marca 2026 r. (data wpływu 8 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r. Sądu Okręgowego w … w sprawie o sygn. akt …, pomiędzy Panem a matką dzieci … (obecnie …) orzeczono rozwód. Powyższe orzeczenie jest prawomocne. Orzeczenie nie obejmuje postanowień, że władza rodzicielska została określona jako naprzemienna. Dodatkowo, prawomocną decyzją MOPS w … stwierdzono, że wobec faktu, że stronom nie powierzono opieki naprzemiennej, to nie należy się Panu świadczenie 500+ (obecnie 800+).
Kontakty są uregulowane w sposób taki, że odbywa Pan z dziećmi kontakty w każdy I i III weekend miesiąca od piątku do poniedziałku, w każdy wtorek i czwartek miesiąca, z obowiązkami zabierania dzieci z placówki edukacyjnej. Dodatkowo, uregulowane zostały wakacje (po jednym tygodniu w lipcu i drugi w sierpniu). Matka dzieci nie ingeruje w sposób wychowywania przez Pana małoletnich dzieci, kontaktujecie się jedynie co do strategicznych kwestii typu leczenie, dodatkowe zajęcia. Obecnie Pana była żona posiada nowego męża, kolejne, trzecie dziecko, natomiast Pan nie żyje w żadnym związku, konkubinacie, jest Pan osobą samotną.
W miejscu swojego zamieszkania, tj. …, kupił Pan mieszkanie (60m2), w którym są cztery pokoje, aby każde dziecko miało swoją przestrzeń, wyposażył je Pan samodzielnie. W trakcie pobytu małoletnich odrabia Pan z nimi lekcje, uczycie się, odpoczywacie, wozi je Pan na dodatkowe zajęcia, odbiera, zabiera ze szkoły, organizuje samodzielnie wakacje, ferie. Małoletnie posiadają u Pana oddzielne ubrania, materiały szkolne, przygotowujecie posiłki.
Na zadane w uzupełnieniu wniosku pytania udzielił Pan następujących odpowiedzi:
a) Za który rok podatkowy chce Pan skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci?
Odpowiedź: za dochody uzyskane od początku roku 2026, tj. pierwsze rozliczenie w powyższy sposób nastąpiłoby w roku 2027 (w poprzednim roku był Pan niestety na podatku liniowym z jdg).
b) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?
Odpowiedź: tak.
c) Daty urodzenia Pana dzieci;
Odpowiedź: … urodzona … 2016 r., … urodzona … 2014 r.
d) Jaki był/jest Pana stan cywilny w roku podatkowym objętym wnioskiem o wydanie interpretacji, tj. czy w roku podatkowym objętym wnioskiem był Pan:
· kawalerem,
· wdowcem,
· rozwodnikiem, albo
· osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub
· osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności?
Odpowiedź: rozwiedziony.
e) Jaka jest data uprawomocnienia się Pana wyroku rozwodowego?
Odpowiedź: wyrok uprawomocnił się w dniu 23 marca 2021 r.
f) W jaki sposób sąd ustalił opiekę nad dziećmi i Pana kontakty z nimi?
Odpowiedź: w każdy I i III weekend miesiąca poczynając od piątku od godz. 14:30, z obowiązkiem zabrania dzieci przez ojca z placówki edukacyjnej, do poniedziałku do godz. 8:00, z obowiązkiem odprowadzenia dzieci do placówki edukacyjnej, zaś w przypadku, gdyby placówka była nieczynna bądź nie działała - z obowiązkiem ojca odbioru dzieci z ich miejsca zamieszkania, dodatkowo tydzień w lipcu i tydzień w sierpniu;
g) Czy w wyroku rozwodowym określono stałe miejsce zamieszkania Pana dzieci? Jeśli tak, proszę wskazać przy którym z rodziców (Panu czy matce Pana dzieci) ustalono stałe miejsce zamieszkania?
Odpowiedź: tak, miejsce stałego zamieszkania zostało określone przy matce.
h) Jak sąd w wyroku rozwodowym rozstrzygnął o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi? Czy władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, czy też sąd w wyroku rozwodowym pozbawił, ograniczył lub zawiesił władzę rodzicielską w stosunku do Pana względem dzieci, o których mowa we wniosku?
Odpowiedź: władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, nie powierzono jej stronom w formie sprawowania opieki naprzemiennej.
i) Czy w roku objętym wnioskiem zarówno Pan, jak i matka Pana dzieci posiadaliście pełną władzę rodzicielską wobec dzieci, o których mowa we wniosku?
Odpowiedź: tak.
j) Czy matka Pana dzieci, w roku objętym wnioskiem faktycznie pobierała świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?
Odpowiedź: tak.
k) Jak w okresie, którego dotyczy wniosek rzeczywiście wyglądały zasady realizowania opieki nad dziećmi przez Pana, Pana kontakty z dziećmi (jak często Pan dzieci widywał, jak wyglądały te kontakty, w jaki sposób spędzał Pan czas z dziećmi, zapewniał im opiekę) i wykonywanie władzy rodzicielskiej w stosunku do dzieci? Czy uczestniczył Pan w wychowaniu dzieci, sprawował nad nimi pieczę/opiekę, ponosił koszty ich utrzymania, troszczył się o rozwój fizyczny i psychiczny, zabezpieczał/zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem, pomagał w edukacji szkolnej, uczestniczył w zebraniach, interesował się ich życiem szkolnym i pozaszkolnym, rozwijał/rozwija zainteresowania itp.)?
Proszę opisać konkretnie i jednoznacznie, jakie czynności i przez jaki okres wykonywane, składały się na wykonywanie władzy rodzicielskiej i wychowywanie dzieci przez Pana w okresie, którego dotyczy wniosek.
Odpowiedź: nabył Pan mieszkanie, które posiada dwa oddzielne pokoje dla każdego dziecka, wyposażył je Pan w szafy, biurka, krzesła, kupuje Pan dzieciom jedzenie, ubrania, wyposażenie pokoju, odbiera ze szkoły, wozi na dodatkowe zajęcia (aktorskie, gitarę i tańce), czytacie książki, uczycie się, bawicie, razem wyjeżdżacie na wycieczki, przez okres niecałej połowy każdego miesiąca.
l) Czy w pozostałym okresie, w którym dzieci nie przebywały z Panem, matka Pana dzieci zajmowała się ich wychowaniem i wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dzieci, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nim pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.?
Odpowiedź: w chwili kiedy małoletnie dzieci nie przebywały z Panem, matka dzieci zajmowała się w swoim zakresie wychowywaniem i dbaniem o prawidłowy rozwój, gdzie żadna ze stron nie ingeruje w sposób wychowywania dzieci u drugiej strony.
m)Czy na rzecz dzieci zostały zasądzone alimenty? Jeśli tak, czy w roku, którego dotyczy wniosek należycie i regularnie wywiązywał się Pan z obowiązku płacenia na rzecz dzieci alimentów?
Odpowiedź: tak, od roku 2021 nie pozostawał Pan w opóźnieniu z zapłatą żadnego comiesięcznego świadczenia alimentacyjnego (obecnie po 800 zł na każde z dzieci), dodatkowo każdego miesiąca, każdej z córek ofiaruje Pan po 200 zł kieszonkowego.
n) Czy w roku, którego dotyczy wniosek, partycypował Pan w wydatkach związanych z potrzebami dzieci przekazując matce Pana dzieci dodatkowe środki pieniężne na utrzymanie dzieci (w inny sposób niż poprzez płacenie zasądzonych alimentów)?
Odpowiedź: nie, ani Pan ani matka nie prosicie się wzajemnie o dodatkowe pieniądze, sami we własnym zakresie pokrywacie większe wydatki.
o) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświaty lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie?
Odpowiedź: tak.
p) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną?
Odpowiedź: nie.
q) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci zostały na podstawie orzeczenia sądu umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych?
Odpowiedź: nie.
r) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana i Pana dzieci miały zastosowanie:
· przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń?
· przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?
Odpowiedź: nie.
s) Z jakiego źródła w roku, którego dotyczy wniosek, uzyskiwał Pan dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy, z działalności gospodarczej (w jakiej formie opodatkowania – ryczałt, na zasadach ogólnych, podatek liniowy), czy może z innego źródła – proszę wskazać z jakiego?
Odpowiedź: stosunek prawny mianowanie - radca prawny …, Kancelaria Radcy Prawnego … - zasady ogólne (od 1 stycznia 2026 r.).
t) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek osiągnął Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Jeżeli tak, to z jakiego tytułu?
Odpowiedź: tak z ww. stosunku mianowania i prowadzenia działalności gospodarczej.
u) Czy jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (dziecka), oprócz dzieci, o których mowa we wniosku i względem nich wykonywał Pan władzę rodzicielską w roku objętym wnioskiem? Jeśli tak, proszę wskazać ich daty urodzenia oraz czy roku objętym wnioskiem, wychowywał je Pan wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym – w tym również w ramach opieki naprzemiennej, w ramach której Panu i matce dziecka zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?
Odpowiedź: nie.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym, w którym jako ojciec wychowuje Pan dwoje małoletnich dzieci, wykonuje samodzielnie obowiązki rodzicielskie w okresach wynikających z szerokich kontaktów ustalonych przez sąd, zapewnia Pan dzieciom stałe miejsce pobytu, pokoje i opiekę podczas Pana pieczy, a ich matka pozostaje w nowym związku małżeńskim, ma Pan prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dzieci na podstawie art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, przysługuje Panu preferencyjne rozliczenie z uwagi na fakt, że była żona w całości, co miesiąc pobiera 1 600 zł (Panu nie przysługuje z uwagi na brak pieczy naprzemiennej), ma nowego męża, Pan ponosi olbrzymie wydatki, wynikające z szerokich kontaktów i jest Pan sam. Nie wychowuje Pan dzieci wspólnie z byłą żoną, tylko w oddzielnych okresach, bez jej uczestnictwa, dodatkowo płaci Pan alimenty, kieszonkowe dla dzieci.
Dodatkowo wydaje się na zasadne powołanie orzecznictwa, tj. NSA o sygn. akt II FSK 633/24: Wykładnia art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie pozwala na ograniczenie statusu „osoby samotnie wychowującej dzieci” (podobnie jak to miało miejsce w stanie prawnym do 31.12.2021 r. w odniesieniu do art. 6 ust. 4 ustawy) wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców. Jak już wyżej wskazano, w warstwie leksykalnej przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Samotne wychowywanie nie musi przy tym mieć miejsca przez cały rok podatkowy, czego nie kwestionuje sam organ interpretacyjny. Jeśli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych, to nieuprawnione jest twierdzenie, że robi to wspólnie z drugim rodzicem.
NSA o sygn. akt II FSK 1176/22: Na gruncie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT (w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w latach 2012-2021) kryterium samotnego wychowywania dziecka jest spełnione również wtedy, gdy rozwiedziony (będący w separacji) rodzic wychowuje dziecko przez część roku podatkowego naprzemiennie z drugim rodzicem.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ww. ustawy:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powyższego wynika, że ustawodawca m.in. uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
- posiadania przez rodzica statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci),
- wychowywania przez rodzica samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci),
- nieuzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
- niepodlegania przez rodzica i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z cytowanych przepisów wynika, że możliwość zastosowania preferencyjnego opodatkowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie w nich wskazanych. Przy czym przepisy te należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.
Brzmienie art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci.
Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia. W związku z tym, w sytuacji, w której oboje rodzice uczestniczą w procesie wychowania dziecka, żadnemu z nich nie będzie przysługiwała ta preferencja.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Jak wynika z powyższego, ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka) wymienionych w art. 6 ust. 4c ww. ustawy. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiego rodzica.
Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Dokonując oceny możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.
Korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Niezbędną przesłanką w przedmiotowej sprawie jest, jak już wcześniej zaznaczono, aby osoba, która chce skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów w trakcie roku podatkowego − faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowywała dzieci. Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dzieci.
Jak wynika z opisu sprawy, wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 4 lutego 2021 r., pomiędzy Panem a matką Pana dzieci orzeczono rozwód. Powyższe orzeczenie jest prawomocne, wyrok uprawomocnił się w dniu 23 marca 2021 r. Orzeczenie nie obejmuje postanowień, że władza rodzicielska została określona jako naprzemienna. Sąd ustalił opiekę nad dziećmi i Pana kontakty z nimi: w każdy I i III weekend miesiąca poczynając od piątku od godz. 14:30, z obowiązkiem zabrania dzieci przez ojca z placówki edukacyjnej, do poniedziałku do godz. 8:00, z obowiązkiem odprowadzenia dzieci do placówki edukacyjnej, zaś w przypadku, gdyby placówka była nieczynna bądź nie działała - z obowiązkiem ojca odbioru dzieci z ich miejsca zamieszkania, dodatkowo tydzień w lipcu i tydzień w sierpniu. Miejsce stałego zamieszkania dzieci zostało określone przy matce. Władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, nie powierzono jej stronom w formie sprawowania opieki naprzemiennej. Kontakty są uregulowane w sposób taki, że odbywa Pan z dziećmi kontakty w każdy I i III weekend miesiąca od piątku do poniedziałku, w każdy wtorek i czwartek miesiąca, z obowiązkami zabierania dzieci z placówki edukacyjnej. Dodatkowo, uregulowane zostały wakacje (po jednym tygodniu w lipcu i drugi w sierpniu). Matka dzieci nie ingeruje w sposób wychowywania przez Pana małoletnich dzieci, kontaktujecie się jedynie co do strategicznych kwestii typu leczenie, dodatkowe zajęcia. Pan nie żyje w żadnym związku, konkubinacie, w roku podatkowym objętym wnioskiem był Pan rozwiedziony.
Daty urodzenia Pana dzieci: … urodzona … 2016 r., … urodzona … 2014 r.
W roku objętym wnioskiem zarówno Pan, jak i matka Pana dzieci posiadaliście pełną władzę rodzicielską wobec dzieci, o których mowa we wniosku. Prawomocną decyzją MOPS stwierdzono, że wobec faktu, że stronom nie powierzono opieki naprzemiennej, to nie należy się Panu świadczenie 500+ (obecnie 800+). Matka Pana dzieci, w roku objętym wnioskiem faktycznie pobierała świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Nabył Pan mieszkanie, które posiada dwa oddzielne pokoje dla każdego dziecka, wyposażył je Pan samodzielnie w szafy, biurka, krzesła, kupuje Pan dzieciom jedzenie, ubrania, wyposażenie pokoju. odbiera ze szkoły, wozi na dodatkowe zajęcia (aktorskie, gitarę i tańce), czytacie książki, uczycie się, bawicie, razem wyjeżdżacie na wycieczki, przez okres niecałej połowy każdego miesiąca. Małoletnie posiadają u Pana oddzielne ubrania, materiały szkolne, przygotowujecie posiłki.
W chwili kiedy małoletnie dzieci nie przebywały z Panem, matka dzieci zajmowała się w swoim zakresie wychowywaniem i dbaniem o prawidłowy rozwój, żadna ze stron nie ingeruje w sposób wychowywania dzieci u drugiej strony. Matka dzieci nie ingeruje w sposób wychowywania przez Pana małoletnich dzieci, kontaktujecie się co do strategicznych kwestii typu leczenie, dodatkowe zajęcia.
Od roku 2021 nie pozostawał Pan w opóźnieniu z zapłatą żadnego comiesięcznego świadczenia alimentacyjnego (obecnie po 800 zł na każde z dzieci), dodatkowo każdego miesiąca, każdej z córek ofiaruje Pan po 200 zł kieszonkowego. Ani Pan, ani matka Pana dzieci nie prosicie się wzajemnie o dodatkowe pieniądze, sami we własnym zakresie pokrywacie większe wydatki.
W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświaty lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci nie otrzymywały zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci nie zostały na podstawie orzeczenia sądu umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
W okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana i Pana dzieci nie miały zastosowania:
· przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
· przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W roku, którego dotyczy wniosek, uzyskiwał Pan dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. stosunek prawny mianowanie - radca prawny …, Kancelaria Radcy Prawnego - zasady ogólne (od 1 stycznia 2026 r.). W okresie, którego dotyczy wniosek osiągnął Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z ww. stosunku mianowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci, oprócz dzieci, o których mowa we wniosku.
Wobec powyższego bezsprzeczny pozostaje fakt, że nie wychowuje Pan dzieci samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców. Okoliczność, że dwie osoby wychowują/ponoszą wydatki względem tych samych dzieci wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje je samotnie. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym dzieci są wychowywane przez oboje rodziców, jak również oboje rodzice ponoszą wydatki z nimi związane, tylko każde w czasie, gdy dzieci przebywają z nim.
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym należy zatem stwierdzić, że nie był Pan zdany tylko na siebie podczas wychowania małoletnich dzieci, gdyż ich matka również uczestniczyła w tym procesie. Nie sposób bowiem uznać, że w przedstawionym przez Pana zdarzeniu przyszłym, w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej, zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka, gdy małoletnie dzieci przebywają z nią, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy przebywają z Panem. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców dzieci. Dlatego też okoliczność, że wychowaniem dzieci zajmuje się zarówno Pan, jak i matka dzieci wyklucza możliwość uznania Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci.
W rodzinach pełnych, złożonych z małżonków z dziećmi również zdarzają się sytuacje, w których rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców pozostających w związku małżeńskim (podobnie jak rodziców stanu wolnego) może zachodzić taka sytuacja, że w pewnym momencie dnia (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach) dzieckiem zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Tym samym, nie kwestionując faktu, że Pan – bierze udział w wychowywaniu swoich dzieci – nie sposób uznać Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym konkretnym przypadku, współdziałanie Pana w wychowywaniu dzieci, poprzez opiekę nad dziećmi przez oboje rodziców, nie oznacza, że proces wychowawczy dzieci prowadzony jest tylko i wyłącznie przez Pana. Fakt, że w przedstawionej sytuacji każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w ustalonym czasie, czyli samodzielne, i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie oznacza, że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dzieci. Należy podkreślić, że samodzielna opieka nad małoletnimi dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Zatem, nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy dzieci nie można uznać, że będzie posiadał Pan w 2026 r. status osoby samotnie wychowującej dziecko.
Mając na uwadze powyższe, nie spełnia Pan warunków określonych w art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zatem nie może Pan zostać uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko i nie będzie przysługiwało Panu prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia, o którym mowa w tym przepisie, za 2026 r.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jednocześnie podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego i/lub zdarzenia przyszłego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
Podkreślamy, że w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej nie prowadzimy postępowania wyjaśniającego i nie analizujemy dokumentów, ale opieramy się jedynie na opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W odniesieniu do powołanych przez Pana we własnym stanowisku wyroków sądów administracyjnych wskazuję, że niewątpliwie wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie prawnym. Należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia zawarte w tych wyrokach zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo