Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.293.2026.3.ACZ

Interpretacja indywidualna  – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 29 kwietnia 2026 r. (data wpływu 7 maja 2026 r.) oraz pismem z 12 maja 2026 r. (data wpływu 18 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) 2020 r. A.B. (Pani) zawarła związek małżeński z C.D. Z tego związku w dniu (…) 2022 r. urodził się syn E.D. Z powodu konfliktów i licznych nieporozumień między małżonkami zdecydowali oni o rozwiązaniu ich małżeństwa przez rozwód. Sprawa rozwodowa zawisła przed sądem.

A.D. (Pani) pozostaje w trakcie postępowania rozwodowego z C.D., a władza rodzicielska ojca nad małoletnim E.D. została ograniczona prawomocnym postanowieniem sądu do współdecydowania wyłącznie w istotnych sprawach dziecka (kształcenie, leczenie, wyjazdy zagraniczne), natomiast matka samodzielnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, ponosi ciężar jego utrzymania i wykonuje obowiązki wychowawcze. W praktyce oznacza to, że Pani samodzielnie sprawuje bieżącą pieczę nad małoletnim dzieckiem, ponosi ciężar jego utrzymania, organizuje proces wychowawczy oraz podejmuje codzienne decyzje dotyczące jego życia.

Ojciec dziecka nie uczestniczy w bieżącym wychowaniu w sposób porównywalny z Panią, a jego uprawnienia zostały ograniczone wyłącznie do współdecydowania w enumeratywnie wskazanych istotnych sprawach. Ojciec dziecka nie wywiązuje się w pełni i terminowo z nałożonych na niego obowiązków alimentacyjnych na rzecz małoletniego E.

Małoletni syn pozostaje na Pani utrzymaniu, zamieszkuje wspólnie z Panią i pozostaje pod Pani stałą opieką. Faktycznie wykonuje Pani wszystkie obowiązki rodzicielskie samodzielnie. Jest Pani czynnym (…) i w stopniu (…) jest Pani zatrudniona etatowo w (…).

W uzupełnieniu wniosku z 29 kwietnia 2026 r. (data wpływu 7 maja 2026 r.) wskazała Pani, że oczekuje Pani wydania interpretacji indywidualnej za 2025 r.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Jaki był/jest Pani stan cywilny w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem? Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem była/jest Pani:

·         panną,

·         mężatką,

·         wdową,

·         rozwódką (a jeżeli tak, to proszę wskazać datę uprawomocnienia się orzeczenia sądu w tym zakresie),

·         osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów (a jeżeli tak, to proszę wskazać datę uprawomocnienia się orzeczenia sądu w tym zakresie),

·         osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich (a jeżeli tak, to proszę wskazać datę uprawomocnienia się orzeczenia sądu w tym zakresie) lub odbywa karę pozbawienia wolności?”,

wskazała Pani, że w roku podatkowym objętym wnioskiem była Pani osobą pozostającą w związku małżeńskim, a małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich postanowieniem Sądu (…) w (…), (…) Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia (…) stycznia 2025 r. W związku z brakiem wniosków Stron o uzasadnienie postanowienie uprawomocniło się w terminie ustawowym.

Nie została orzeczona przez Sąd opieka naprzemienna. Nie było opieki naprzemiennej, Pani dziecko pozostawało i nadal pozostaje pod wyłączną opieką matki (Pani).

W roku podatkowym objętym wnioskiem miejscem zamieszkania Pani syna było każdorazowo Pani miejsce zamieszkania – inne niż miejsce zamieszkania ojca Pani syna.

W roku podatkowym objętym wnioskiem, to Pani bez udziału ojca dziecka faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do syna – uczestniczyła Pani w wychowaniu syna, sprawowała nad nim pieczę/opiekę, ponosiła koszty jego utrzymania, troszczyła się o rozwój fizyczny i duchowy, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem itd.

W roku podatkowym objętym wnioskiem ojciec Pani syna C.D. nie wykonywał żadnej władzy rodzicielskiej nad synem. Nie przejawiał żadnej aktywności w przedmiocie opisanym wyżej ani żadnego zainteresowania dzieckiem.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem w stosunku do Pani i Pani syna miały/mają zastosowanie:

·         przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń?

·         przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia  6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?”,

wskazała Pani, że żaden z przywołanych przepisów nie dotyczy Pani ani Pani małoletniego syna.

Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci. Jedynym Pani dzieckiem jest E.D.

W uzupełnieniu wniosku z 12 maja 2026 r. (data wpływu 18 maja 2026 r.) na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy Pani małżonek postanowieniem sądu został pozbawiony władzy rodzicielskiej (praw rodzicielskich), czy może jednak władza rodzicielska została mu ograniczona do współdecydowania w istotnych sprawach dotyczących dziecka? W tym miejscu wskazuję, że pozbawienie władzy rodzicielskiej i ograniczenie władzy rodzicielskiej są dwoma odrębnymi instytucjami, które przewiduje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236) i określenia te nie mogą być stosowane zamiennie. We wniosku wskazała Pani, że cyt.: „władza rodzicielska ojca nad małoletnim E.D. została ograniczona prawomocnym postanowieniem Sądu do współdecydowania wyłącznie w istotnych sprawach dziecka”, podczas gdy w uzupełnieniu wniosku z 29 kwietnia 2026 r. wskazała Pani, że cyt.: „małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich Postanowieniem Sądu (…) w (…) (…) Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia (…) stycznia 2025 r.”. W konsekwencji, z wniosku wynika, że Pani małżonek postanowieniem sądu ma ograniczoną władzę rodzicielską wobec syna E., podczas gdy z uzupełnienia wynika, że został przez sąd pozbawiony władzy rodzicielskiej wobec syna E. Zatem, przedstawiony przez Panią w uzupełnieniu wniosku opis sprawy jest sprzeczny z opisem sprawy przedstawionym przez Panią we wniosku. Proszę zatem o jednoznaczne wskazanie, czy zgodnie z treścią postanowienia Sądu Pani małżonek został pozbawiony władzy rodzicielskiej wobec syna E., czy też władza rodzicielska została mu ograniczona do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do syna E.”, wskazała Pani, że Sąd Rejonowy w (…), (…) Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt (…), postanowieniem z dnia (…) 2025 r. postanowił: „Ograniczyć władzę rodzicielską C.D. nad małoletnim E.D. ur. (…).2022 r. do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych z kształceniem, leczeniem i wyjazdami zagranicznymi”.

Sąd Okręgowy, Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia (…) sierpnia 2025 r., sygn. akt (…) oddalił apelację.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy posiada Pani już prawomocne postanowienie sądu w sprawie o rozwód? Jeżeli tak, to proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego postanowienia”, wskazała Pani, że nie posiada Pani jeszcze prawomocnego postanowienia o rozwodzie.

Ponadto informuje Pani, że jedynym kontaktem C.D. z synem E. są spotkania przez 2 godziny od godz. 10.00 do godz. 12.00 w drugą sobotę miesiąca w wyznaczonym lokalu. Jednakże kilka z nich się nie odbyło, gdyż C.D. nie dojechał na umówiony czas. C.D. kontaktuje się z Panią tylko za pomocą smsów. W czasie spotkań z synem nie rozmawia z Panią.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w którym A.D. (Pani) pozostaje w trakcie postępowania rozwodowego z C.D., a władza rodzicielska ojca nad małoletnim E.D. została ograniczona prawomocnym postanowieniem sądu do współdecydowania wyłącznie w istotnych sprawach dziecka (kształcenie, leczenie, wyjazdy zagraniczne), natomiast matka (Pani) samodzielnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, ponosi ciężar jego utrzymania i wykonuje obowiązki wychowawcze, może Pani zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 6 ust. 4c, art. 6 ust. 4d, art. 6 ust. 4f) i w konsekwencji, skorzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko (wspólne rozliczenie z małoletnim dzieckiem E.D.)?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, przysługuje Pani prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za 2025 r. jako osobie samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w roku podatkowym samotnie wychowywała Pani małoletniego syna E.

Od dnia narodzin dziecka samodzielnie sprawuje Pani nad nim faktyczną, codzienną opiekę, ponosi pełną odpowiedzialność za jego wychowanie, utrzymanie oraz rozwój. Ojciec dziecka nie uczestniczy w wychowaniu syna, nie interesuje się nim, a postanowieniem Sądu (…) w (…) ze stycznia 2025 r. został pozbawiony władzy rodzicielskiej. Oznacza to, że Pani samodzielnie, bez udziału drugiego rodzica, wykonuje wszystkie obowiązki rodzicielskie.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, będącego osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich, jeżeli rodzic ten samotnie wychowuje dziecko małoletnie — podatek może być określony w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów.

Uważa Pani, że decydujące znaczenie ma faktyczne samotne wychowywanie dziecka przez cały rok podatkowy oraz rzeczywiste samodzielne wykonywanie obowiązków rodzicielskich, co w Pani sytuacji zostało dodatkowo potwierdzone orzeczeniem sądu o pozbawieniu ojca dziecka praw rodzicielskich.

Jednocześnie, o ile Pani spełnia pozostałe warunki ustawowe, w szczególności określone w art. 6 ust. 4f-4h ustawy o PIT (m.in. dziecko i matka nie uzyskują dochodów wyłączających preferencję oraz nie mają zastosowania przepisy dotyczące podatku liniowego, ryczałtu lub podatku tonażowego w zakresie wyłączającym ulgę), ma Pani prawo do rozliczenia rocznego za 2025 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

W związku z powyższym stoi Pani na stanowisku, że za rok podatkowy 2025 przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko.

Pozostaje Pani w związku małżeńskim, jednak pomiędzy małżonkami toczy się postępowanie rozwodowe przed Sądem (…) w (…). W trakcie postępowania Sąd Rodzinny wydał postanowienie, na mocy którego ograniczył władzę rodzicielską ojca małoletniego dziecka  – C.D. – nad małoletnim E.D., ur. (…) 2022 r., do prawa współdecydowania wyłącznie w istotnych sprawach dziecka związanych z kształceniem, leczeniem oraz wyjazdami zagranicznymi. W pozostałym zakresie władza rodzicielska przysługuje i jest wykonywana przez matkę dziecka – A.D. (Panią).

W praktyce oznacza to, że Pani samodzielnie sprawuje bieżącą pieczę nad małoletnim dzieckiem, ponosi ciężar jego utrzymania, organizuje proces wychowawczy oraz podejmuje codzienne decyzje dotyczące jego życia. Ojciec dziecka nie uczestniczy w bieżącym wychowaniu w sposób porównywalny z Panią, a jego uprawnienia zostały ograniczone wyłącznie do współdecydowania w enumeratywnie wskazanych istotnych sprawach.

Małoletni syn pozostaje na wyłącznym utrzymaniu Pani, zamieszkuje wspólnie z Panią i pozostaje pod Pani stałą opieką. Faktycznie wykonuje Pani obowiązki rodzicielskie samodzielnie.

W związku z powyższym, postanowiła Pani dokonać rozliczenia podatku dochodowego za rok 2025 i lata następne wspólnie z synem, jednakże powzięła Pani wątpliwość, czy w przedstawionym stanie faktycznym spełnia przesłanki uznania Jej za osobę samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, czy przysługuje Jej prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów wspólnie z małoletnim dzieckiem.

Pani zdaniem, mimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim (do czasu prawomocnego orzeczenia rozwodu), spełnia Pani przesłanki osoby samotnie wychowującej dziecko, ponieważ:

·         faktycznie samodzielnie sprawuje Pani opiekę nad małoletnim,

·         ponosi Pani ciężar jego utrzymania,

·         wykonuje Pani w sposób samodzielny władzę rodzicielską w zakresie bieżącego wychowania,

·         władza rodzicielska drugiego rodzica została istotnie ograniczona przez sąd do współdecydowania jedynie w sprawach szczególnych.

W Pani ocenie, pojęcie „osoby samotnie wychowującej dziecko” należy interpretować nie tylko formalnie (status cywilny), lecz przede wszystkim funkcjonalnie, tj. przez pryzmat rzeczywistego wykonywania obowiązków rodzicielskich. Celem preferencji podatkowej jest wsparcie podatników, którzy samodzielnie ponoszą ciężar wychowania dziecka, co w niniejszej sprawie ma miejsce.

W przedstawionym stanie faktycznym:

·         samodzielnie sprawuje Pani bieżącą opiekę nad małoletnim dzieckiem,

·         dziecko zamieszkuje wspólnie z Panią i pozostaje na Pani utrzymaniu,

·         samodzielnie podejmuje Pani codzienne decyzje wychowawcze,

·         władza rodzicielska ojca została ograniczona postanowieniem Sądu (…) w (…) wyłącznie do współdecydowania w istotnych sprawach dziecka (kształcenie, leczenie, wyjazdy zagraniczne), ojciec dziecka nie wykonuje bieżącej pieczy nad dzieckiem w stopniu porównywalnym z Panią.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica ma istotne znaczenie prawne, ponieważ potwierdza, to że jest Pani rodzicem faktycznie wykonującym funkcje opiekuńczo-wychowawcze w sposób samodzielny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że o statusie osoby samotnie wychowujący dziecko decyduje przede wszystkim faktyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich, a nie sam fakt pozostawania w związku małżeńskim. W szczególności wskazuje się, że:

·         samotne wychowywanie dziecka oznacza sytuację, w który jeden z rodziców w sposób dominujący i stały sprawuje opiekę nad dzieckiem oraz ponosi ciężar jego utrzymania,

·         sporadyczny udział drugiego rodzica w wychowaniu lub posiadanie przez niego ograniczonej władzy rodzicielskiej nie wyklucza uznania drugiego rodzica za osobę samotnie wychowującą dziecko.

Stanowisko to zostało wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach wskazujących, że dla zastosowania preferencji podatkowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty model sprawowania opieki nad dzieckiem, a nie wyłącznie formalne relacje prawne między rodzicami.

Ponadto organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych podkreślają, że ograniczenie władzy rodzicielskiej jednego z rodziców oraz faktyczne samodzielne wychowywanie dziecka przez drugiego rodzica może uzasadniać zastosowanie preferencji podatkowej dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

W konsekwencji, mimo że postępowanie rozwodowe pomiędzy Panią a C.D. pozostaje w toku, rzeczywista sytuacja życiowa odpowiada modelowi samotnego wychowywania dziecka przez Panią. Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca do współdecydowania w sprawach szczególnych nie zmienia faktu, że to Pani samodzielnie wykonuje funkcje opiekuńcze i wychowawcze. W świetle powyższego stoi Pani konsekwentnie na stanowisku, że spełnia przesłanki osoby samotnie wychowujący dziecko w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ma prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów przewidzianego dla takiej osoby.

Reasumując, zgodnie z art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, preferencja podatkowa przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko. Przepisy nie definiują wprost pojęcia „samotnego wychowywania”, dlatego należy posługiwać się wykładnią funkcjonalną oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych.

W przedstawionym stanie faktycznym Pani ponosi rzeczywisty ciężar wychowania dziecka samodzielnie, co stanowi istotę preferencji podatkowej przewidzianej przez ustawodawcę. W orzecznictwie sadów administracyjnych konsekwentnie podkreśla się, że o statusie osoby samotnie wychowującej dziecko decyduje przede wszystkim faktyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich, a nie wyłącznie formalny stan cywilny.

W wyroku z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: „samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie bez wsparcia drugiego z rodziców w sposób stały i rzeczywisty, a nie jedynie formalny”.

Podobnie w wyroku z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20, NSA podkreślił, że: „dla uznania podatnika za osobę samotnie wychowującą dziecko kluczowe znaczenie ma faktyczne wykonywanie obowiązków rodzicielskich, a nie samo posiadanie lub nieposiadanie władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica”.

Również w wyroku z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19, NSA wskazał, że udział drugiego rodzica w wychowaniu dziecka nie wyklucza możliwości uznania jednego z nich za osobę samotnie wychowującą dziecko, jeżeli ciężar wychowania spoczywa głównie na jednym z rodziców.

Analogiczne stanowisko prezentują organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, przykładowo:

·         interpretacja z 8 marca 2023 r., nr 0115-KDIT2.4011.889.2022.1.ENB,

·         interpretacja z 7 lutego 2022 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.1030.2021.2.AKR,

·         interpretacja z 18 maja 2021 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.120.2021.2.MG.

W interpretacjach tych organ konsekwentnie wskazywał, że samotne wychowywanie dziecka należy oceniać przez pryzmat faktycznego wykonywania obowiązków rodzicielskich, a ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica oraz brak jego udziału w bieżącym wychowaniu przemawiają za możliwością zastosowania preferencji podatkowej.

Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma również fakt ograniczenia władzy rodzicielskiej ojca przez Sąd Rodzinny. Ograniczenie to stanowi formalne potwierdzenie, że to Pani wykonuje zasadnicze funkcje opiekuńcze i wychowawcze w sposób samodzielny. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt formalnego pozostawania w związku małżeńskim do czasu prawomocnego zakończenia postępowania rozwodowego. Orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza bowiem możliwość uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko także osoby pozostające formalnie w związku małżeńskim, jeżeli małżonkowie pozostają w separacji faktycznej i jeden z nich samodzielnie wychowuje dziecko. Celem preferencji podatkowej jest wsparcie podatników faktycznie ponoszących ciężar samotnego wychowania dziecka. Pani znajduje się właśnie w takiej sytuacji.

W konsekwencji, należy uznać, że spełnia Pani przesłanki osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ma prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów przewidzianego dla takiej osoby.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych  (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:

Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość jego zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się m.in. do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik, osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności).

Przy czym, status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa, o czym wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 25 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 289/24:

W związku z tym, uzyskanie w danym roku podatkowym jedynie nieprawomocnego orzeczenia o rozwodzie, nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko (dzieci). W doktrynie i w praktyce przeważa stanowisko, zgodnie z którym decydujące znaczenie ma tutaj kryterium formalne, jakim jest prawomocne orzeczenie sądu.

Natomiast za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawodawca uznał również osobę pozostającą w związku małżeńskim pod warunkiem, że drugi małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

W przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej władza rodzicielska ustaje w chwili uprawomocnienia się orzeczenia sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Przy czym pozbawienie władzy rodzicielskiej może być również orzeczone przez sąd w wyroku orzekającym rozwód, separację albo unieważnienie małżeństwa. W każdym z tych przypadków, w których sąd orzekł o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, władza rodzicielska ustaje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Jak wynika z art. 93 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):

Jak stanowi art. 94 § 1 ww. ustawy:

W myśl art. 107 § 1 i § 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 111 ww. ustawy:

W myśl art. 112 ww. ustawy:

Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również osoby, wobec których orzeczono separację. Przy czym, nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko w takim przypadku wymaga prawomocnego orzeczenia sądu o separacji małżonków.

Zgodnie bowiem z treścią art. 61¹ ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

W myśl art. 61² ww. ustawy:

Stosownie do art. 61³ ww. ustawy:

Jak stanowi art. 61⁴ § 1 ww. ustawy:

W konsekwencji, aby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy mieć ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko (dzieci).

Powyższe stanowisko w odniesieniu do posiadania określonego stanu cywilnego niezbędnego do skorzystania z przedmiotowej preferencji podatkowej potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/WA 2203/25, w którym Sąd wskazał, że:

Również w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie  z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1180/21, w odniesieniu do art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Sąd stwierdził, że:

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka pozwalająca na uznanie Pani w 2025 r. za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie należała Pani w 2025 r. do jednej z kategorii osób wymienionych w powołanym przepisie (nie była Pani panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), stanowiącym zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dziecko.

Art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wskazuje, w jakiej sytuacji osoba, która samotnie wychowuje dziecko, może z preferencji podatkowej skorzystać. Takim warunkiem jest m.in. uzyskanie prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa. W związku z tym, samo złożenie pozwu o rozwód bądź posiadanie w roku podatkowym jedynie nieprawomocnego orzeczenia o rozwodzie, nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko. Również separacja faktyczna (zerwanie więzi między stronami bez ingerencji sądu), która nie pociąga za sobą skutków prawnych, nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko, ponieważ to wyłącznie do separacji orzekanej przez sąd odnosi się przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniając w kategorii osób uprawnionych do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów.

Kolejnym warunkiem umożliwiającym skorzystanie z ww. preferencji podatkowej jest m.in. uzyskanie prawomocnego wyroku potwierdzającego pozbawienie małżonka praw rodzicielskich. Przy czym podkreślić należy, że czym innym jest pozbawienie władzy rodzicielskiej, a czym innym jest ograniczenie władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej i ograniczenie władzy rodzicielskiej, o których stanowi ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy są przewidziane do stosowania przy zaistnieniu różnych przesłanek, powodują także odmienne skutki i w rezultacie – określenia te nie mogą być stosowane zamiennie.

Zgodnie z art. 107 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

W myśl natomiast art. 111 ww. ustawy, który stanowi o pozbawieniu władzy rodzicielskiej:

Zatem, to posiadanie w roku podatkowym prawomocnego orzeczenia sądu o pozbawieniu małżonka praw rodzicielskich a nie wyłącznie o ograniczeniu władzy rodzicielskiej tego małżonka powoduje, że przesłanka z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotycząca statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dziecko została spełniona. Tymczasem, jak wynika z opisu sprawy postanowieniem Sądu z (…) stycznia 2025 r. Sąd ograniczył władzę rodzicielską ojca nad małoletnim synem do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dziecka związanych z kształceniem, leczeniem i wyjazdami zagranicznymi. Sąd Okręgowy postanowieniem  z (…) sierpnia 2025 r. oddalił apelację. Zatem, ojciec Pani dziecka, o którym mowa we wniosku, nie był pozbawiony w 2025 r. praw rodzicielskich wobec małoletniego syna E.

Podsumowując stwierdzam, że w świetle przedstawionego opisu sprawy i obowiązującego stanu prawnego, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko, według zasad określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie należała Pani bowiem w 2025 r. do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – tj. nie była Pani w tym okresie panną, wdową, rozwódką albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zastrzec należy, że niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania – tj. możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r. i nie dotyczy możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko za kolejne lata, ponieważ kwestia ta nie była objęta sformułowanym przez Panią pytaniem.

Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. ojca Pani dziecka).

W odniesieniu do powołanych przez Panią we własnym stanowisku interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądów administracyjnych wskazuję, że dotyczą one konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Niemniej jednak w powołanych przez Panią wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego:  z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20;  z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19, odnoszących się do art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych do 31 grudnia 2021 r. – a zatem dotyczących odmiennego stanu prawnego niż będący przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, kwestia sporna nie dotyczyła braku posiadania przez skarżących odpowiedniego statusu cywilnoprawnego uprawniającego do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Zatem, powołane przez Panią wyroki rozstrzygają w odmiennych stanach faktycznych i prawnych od stanu faktycznego i prawnego będącego przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia.

Co więcej w powołanym przez Panią wyroku NSA z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19, w treści uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że cyt.: „Z punktu widzenia treści obecnie obowiązującego przepisu art. 6 ust. 4 p.d.o.f. istotny jest status osoby rodzica (tj. jej stan cywilny lub określona sytuacja prawna lub faktyczna) oraz samotne podejmowanie czynności wychowawczych w stosunku do dziecka w ciągu roku podatkowego (por. powołany już powyżej wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1234/17)”.

W odniesieniu natomiast do powołanych przez Panią we własnym stanowisku interpretacji indywidualnych informuję, że interpretacje o podanych przez Panią numerach, tj. z 8 marca 2023 r., nr 0115-KDIT2.4011.889.2022.1.ENB; z 7 lutego 2022 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.1030.2021.2.AKR; z 18 maja 2021 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.120.2021.2.MG nie widnieją w Systemie Informacji  Celno-Skarbowej EUREKA, a zatem nie mogę się do nich odnieść.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.