Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.323.2025.4.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

- nieprawidłowe w części możliwości złożenia korekty zeznań podatkowych za lata 2022-2023 i skorzystania z ulgi prorodzinnej jako osoba samotnie wychowująca dziecko;

- prawidłowe w pozostałej części.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismami złożonymi 28 maja 2025 r. i 16 czerwca 2025 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Zwraca się Pani z prośbą o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Z dniem 27 grudnia 2022 r. na mocy zaświadczenia Sądu Rejonowego została Pani ustanowiona opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego całkowicie Pani pełnoletniego brata.

Pani brat jest niepełnosprawny, zaliczony do stopnia niepełnosprawności znacznego. Pani brat zamieszkuje wspólnie z Panią pod jednym adresem zamieszkania. Pani brat w związku ze śmiercią rodziców pobiera z ZUS rentę socjalną w zbiegu z rentą rodzinną, dodatkiem pielęgnacyjnym i dodatkiem dla sierot zupełnych.

Pani mąż zmarł 5 marca 2022 r.

Oświadcza Pani, że podlega Pani i Pani mąż nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. W stosunku do Pani i Pani męża nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o ryczałcie. Nie podlegali Państwo również opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym.

Oświadcza Pani, że od 3 marca 1984 r. pozostawała Pani w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej małżeńskiej.

W uzupełnieniu wniosku z 26 maja 2025 r. wskazano:

W latach 2022-2023 r., których dotyczy wniosek podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązku podatkowemu.

Pani brat, o którym mowa we wniosku − … urodził się … lipca 1967 r. w ...

W dniu 25 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w … postanowił na wniosek drugiego Pani brata − … ubezwłasnowolnić całkowicie Pani brata … z powodu deficytu intelektu − upośledzenia umiarkowanego (dolna granica) wraz z zaburzeniami zachowania.

W latach 2022-2023 Pani brat nie był zdolny do czynności cywilno-prawnych.

Pani brat zameldowany jest od 11 marca 2022 r. do 10 marca 2027 r. na pobyt czasowy pod adresem ul. …, …, czyli zamieszkuje razem z Panią, ale faktycznie Pani brat mieszka z Panią od kiedy zmarł Pani i Pani brata ojciec, tj. 10 grudnia 2021 r., a mama przebywała w domu seniora.

Nie ciąży na Pani obowiązek alimentacyjny wobec Pani brata z tego względu, że Pani brat otrzymuje rentę socjalną w zbiegu z rentą rodzinną po zmarłym ojcu.

Pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności Pani brata jest z dnia 18 stycznia 1983 r., komisja lekarska do spraw inwalidztwa zaliczyła go do drugiej grupy inwalidztwa.

Drugie orzeczenie lekarza orzecznika ZUS jest z dnia 21 października 2019 r., z którego wynika, że Pani brat jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga stałej i długotrwałej pomocy, opieki, od dzieciństwa na trwałe.

Orzeczenie o niepełnosprawności datowane jest od dzieciństwa na trwałe.

Następne orzeczenie wydane jest od 17 marca 2023 r. do 30 kwietnia 2028 r. Niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa.

Wobec zbiegu uprawnień do renty socjalnej i renty rodzinnej, kwota renty socjalnej wynosi od 1 stycznia 2022 r. − 246,51 zł, od 1 marca 2022 r. − 263,76 zł.

Renta rodzinna od 10 grudnia 2021 r. wynosi 2 255 zł, od 1 marca 2022 r. – 2 413,12 zł.

Dodatek pielęgnacyjny od 1 stycznia 2022 r. −239,66 zł, od 1 marca 2022 r. − 256,44 zł.

Renta socjalna od 1 marca 2023r. wynosi 406,62 zł, renta rodzinna – 2 770,26 zł, dodatek pielęgnacyjny − 294,39 zł, dodatek dla sierot zupełnych od 1 marca 2023 r. − 553,30 zł.

Pani brat uprawniony jest do pobierania świadczeń z ZUS.

Do śmierci Pani męża, tj. 5 marca 2022 r. pobierała Pani swoją emeryturę, a po śmierci męża przeszła Pani na rentę rodzinną po mężu. Od wypłaconego świadczenia odprowadzane są składki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Pani emerytura opodatkowana była podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W latach 2022-2023, których dotyczy wniosek, nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.

W 2022 r. Pani mąż przebywał na emeryturze, od wypłaconego świadczenia odprowadzana była zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych. Pani mąż nie prowadził działalności gospodarczej.

W uzupełnieniu wniosku z 12 czerwca 2025 r. wskazano:

W związku ze śmiercią Pani ojca, zmuszona była Pani do złożenia wniosku do Sądu o ubezwłasnowolnienie brata. W tym czasie Pani mama przebywała w domu seniora i nie była w stanie opiekować się synem (Pani bratem). Pani jako najstarsza w rodzinie zgodziła się zostać opiekunem prawnym brata.

Pani brat od dzieciństwa jest osobą niepełnosprawną, nie ukończył żadnej szkoły, nie ma zawodu, nie potrafi czytać i pisać, dlatego nigdy nie był zdolny do czynności cywilno-prawnych.

Ubezwłasnowolnienie Pani brata oznacza, że nie jest on w stanie samodzielnie zarządzać swoim majątkiem i dokonywać czynności prawnych.

Przez cały 2022 r., 2023 r. i przyszłe lata ciążył i będzie ciążyć na Pani obowiązek alimentacyjny wobec Pani brata.

Na mocy prawomocnego postanowienia Sądu jest Pani opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego całkowicie brata.

Obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania. Pani brat zamieszkuje razem z Panią i jest pod Pani opieką i na Pani utrzymaniu. Przez cały 2022 r., 2023 r. i przyszłe lata chroniła Pani i będzie chronić praw brata, zabezpieczając jego dobra, sprawując nad nim opiekę.

Jest Pani zobowiązana do corocznego składania sprawozdania do Sądu Rodzinnego z wykonywania obowiązków materialnych i bytowych nad Pani bratem.

Pytanie

Czy składając korektę zeznań podatkowych PIT-37 za lata 2022-2023, może Pani odliczyć ulgę prorodzinną z tytułu opieki nad swoim ubezwłasnowolnionym całkowicie bratem i skorzystać z łącznego opodatkowania małżonków w sposób przewidziany dla wdów?

Pani stanowisko w sprawie

Wiadomo Pani, że będąc opiekunem prawnym zastępuje Pani rodziców w wychowaniu i opiece brata, osiąga Pani dochody opodatkowane wg skali podatkowej. Pani brat będąc osobą niepełnosprawną, bez względu na wiek, pobiera dodatek pielęgnacyjny i rentę socjalną, zamieszkuje razem z Panią, zatem uważa Pani, że spełnia warunki do skorzystania z odliczenia ulgi prorodzinnej.

Według Pani, gdyby rodzice Pani brata żyli, mieliby prawo do odliczenia kwoty ulgi. Uważa Pani, że jest w takiej samej sytuacji, dlatego Sąd ustalił Panią opiekunem prawnym i powierzył Pani opiekę nad bratem.

Podsumowując, Pani zdaniem, ma Pani prawo do złożenia korekty zeznań podatkowych PIT-37 za lata 2022-2023.

Ponadto wskazała Pani, że osobą samotnie wychowującą zgodnie z przepisami art. 6 ust. 4c jest opiekun prawny będący wdową i wychowujący pełnoletnie dziecko, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną.

Oświadcza Pani, że od marca 1984 r. pozostawała Pani w związku małżeńskim i we wspólnocie małżeńskiej. W przedmiotowym okresie podlegała Pani wraz z mężem nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. W stosunku do Pani i Pani męża nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT, ustawy o ryczałcie. Nie podlegała Pani ani Pani mąż opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym.

Wobec tego, z odliczenia na dorosłe dzieci ulgi prorodzinnej mogą korzystać podatnicy (nie tylko rodzice) utrzymujący pełnoletnie dzieci w związku z wykonywaniem przez podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego.

Wobec tego, jeżeli utrzymywała Pani, utrzymuje i będzie utrzymywać całkowicie ubezwłasnowolnionego brata w związku z ciążącym na Pani obowiązkiem alimentacyjnym, przysługuje Pani możliwość skorzystania z tzw. ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku od osób fizycznych.

W Pani ocenie, ma Pani również prawo złożyć korekty zeznań jako osoba samotnie wychowująca, będąca wdową.

Art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest opiekun prawny będący wdową i wychowujący pełnoletnie dziecko, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną.

Oznacza to, że spełnia Pani warunki do skorzystania z ulgi prorodzinnej na niepełnosprawnego brata. Należy też pamiętać, że ulga na niepełnosprawne osoby przysługuje bez względu na wiek, co oznacza, że może dotyczyć osoby w podeszłym wieku, tak jak w przypadku Pani brata.

Podsumowując, wszystko przemawia za tym, że może Pani rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca (wdowa) niepełnosprawne ubezwłasnowolnione całkowicie dorosłe dziecko i skorzystać z ulgi prorodzinnej za 2022 r., 2023 r. i lata przyszłe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Natomiast, jak stanowi art. 27f ust. 2 ww. ustawy:

Stosownie do art. 27f ust. 2a ww. ustawy:

Art. 27f ust. 2b ww. ustawy stanowi, że:

W myśl art. 27f ust. 2c ww. ustawy:

Jak stanowi art. 27f ust. 2d ww. ustawy:

W myśl art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nadanym ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1059) i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2023 r.:

W świetle art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

Stosownie natomiast do art. 26 ustawy Kodeks cywilny:

Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z treścią art. 27f ust. 6 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Do osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3 ww. ustawy zalicza więc się dzieci:

· pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

· pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie.

Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:

Jak wynika z art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu przepisu zmienionym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.) i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2022 r.:

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2022 r.:

Korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Zgodnie z zacytowanymi wyżej przepisami ulga prorodzinna, przy spełnieniu określonych wymogów, przysługuje między innymi podatnikowi utrzymującemu pełnoletnie dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, w związku z wykonywaniem ciążącego na podatniku obowiązku alimentacyjnego.

Przy czym, powołany wyżej przepis art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na obowiązek przedstawienia przez podatnika dokumentów potwierdzających prawo do skorzystania z ulgi. Poza zaświadczeniami i oświadczeniami wymienia on też inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia. W przypadku pełnoletniego niepełnosprawnego dziecka należy posiadać dokumenty potwierdzające, że dziecko otrzymywało zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną, oraz że na podatniku ciążył obowiązek alimentacyjny wobec dziecka i był on wykonywany.

Jeżeli oboje rodzice utrzymują pełnoletnie dziecko, tzn. wypełniają swoje obowiązki alimentacyjne, wówczas decyzję o sposobie podziału przysługującej kwoty ustawodawca pozostawił rodzicom, zaznaczając, że kwota ulgi na dziecko dotyczy łącznie ich obojga i mogą oni odliczyć ją w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Obowiązek alimentacyjny zdefiniowany został w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.) jako:

Istotą tak określonego obowiązku jest to, że jedna strona ma prawo dostarczania tak wskazanych środków, a druga osoba ma obowiązek je dostarczyć.

Z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków, itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp.

W myśl art. 129 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

Art. 133 § 1 powołanego Kodeksu stanowi natomiast, że:

W myśl art. 133 § 2 ww. Kodeksu:

Z kolei stosownie do art. 133 § 3 ww. Kodeksu:

W orzecznictwie został utrwalony pogląd, że kwestia niedostatku osoby uprawnionej do alimentacji musi być oceniana w sposób zindywidualizowany, poprzez porównanie czy posiadane przez nią środki są wystarczające na pokrycie życiowych i zdrowotnych potrzeb niezbędnych w jej sytuacji.

Jak stanowi art. 135 § 1 ww. Kodeksu:

Przy czym stosownie do treści art. 135 § 2 ww. Kodeksu:

Zatem, do skorzystania z ulgi prorodzinnej na dorosłe niepełnosprawne dziecko, określonej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest zaistnienie jednocześnie dwóch warunków:

· musi mieć miejsce wykonywanie ciążącego obowiązku alimentacyjnego,

· musi mieć miejsce utrzymywanie.

Jak wynika z powyższych uregulowań prawnych, uprawnionymi do skorzystania z ulgi prorodzinnej określonej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku dzieci pełnoletnich, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, lub do ukończenia 25. roku życia, które uczą się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie, są podatnicy utrzymujący te dzieci, w związku z wykonywaniem przez nich, nawet przymusowo – zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym – ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego.

Jak wskazano powyżej, obowiązek alimentacyjny względem dzieci pełnoletnich, o których mowa w art. 27 ust. 6 i art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika wprost z przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy – art. 128 i następne.

Wobec powyższego, prawo do ulgi z tytułu utrzymywania dziecka pełnoletniego jest uzależnione od wykonywania przez rodzica ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Z wniosku wynika, że Pani wątpliwości budzi również kwestia możliwości skorzystania w latach 2022-2023 z ulgi prorodzinnej na pełnoletniego niepełnosprawnego i ubezwłasnowolnionego brata, którego z dniem 27 grudnia 2022 r. stała się opiekunem prawnym, jako osoba samotnie wychowująca dziecko, a w szczególności rozliczenia się za 2022 r. i skorzystania z ulgi prorodzinnej jako osoba samotnie wychowująca dziecko przy jednoczesnym rozliczeniu wspólnie z małżonkiem.

Odnosząc się do możliwości wspólnego opodatkowania dochodów małżonków należy wskazać, że co do zasady, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 6 ust. 2a powołanej ustawy:

Z kolei art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przy czym, jak wynika z art. 6a ust. 2 ww. ustawy:

Ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił warunki, jakie należy spełnić by móc z niego skorzystać. Uprawnienie to dotyczy m.in. podatnika, który pozostawał w związku małżeńskim w roku podatkowym, a jego małżonek zmarł w trakcie tego roku podatkowego. Dodatkowo zaznaczyć należy, że wybór tego sposobu opodatkowania dochodów jest przywilejem podatnika a nie obowiązkiem.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że 5 marca 2022 r. zmarł Pani mąż. W Pani małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku ze śmiercią Pani ojca, zmuszona była Pani do złożenia wniosku do Sądu o ubezwłasnowolnienie swojego niepełnosprawnego, pełnoletniego brata. W tym czasie Pani mama przebywała w domu seniora i nie była w stanie opiekować się synem (Pani bratem). Z dniem 27 grudnia 2022 r., na mocy prawomocnego postanowienia Sądu została Pani (jako najstarsza w rodzinie) ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego, pełnoletniego brata. Pani brat jest niepełnosprawny (od dzieciństwa trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga stałej i długotrwałej pomocy, opieki, nie ukończył żadnej szkoły, nie ma zawodu, nie potrafi czytać i pisać), zaliczony do stopnia niepełnosprawności znacznego. Pani brat zamieszkuje wspólnie z Panią i jest na Pani utrzymaniu. W latach 2022-2023 Pani brat nie był zdolny do czynności cywilno-prawnych. Przez cały 2022 r. i 2023 r. ciążył na Pani obowiązek alimentacyjny wobec Pani brata, tj. chroniła Pani praw brata, zabezpieczając jego dobra, sprawując nad nim opiekę. Pani brat w związku ze śmiercią rodziców pobiera rentę socjalną, rentę rodzinną, dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych.

Zatem Pani brat jest dzieckiem, o którym mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. dzieckiem pełnoletnim, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywało w latach 2022-2023 zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny i rentę socjalną.

Pani jako opiekun prawny pełnoletniego niepełnosprawnego i ubezwłasnowolnionego brata sprawuje nad nim pieczę stosownie do art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do Pani wątpliwości wyjaśnić należy, że w przypadku rodziców, którym przysługuje ulga tylko na jedno dziecko istnieje ograniczenie zastosowania tej ulgi, polegające na wprowadzeniu przez ustawodawcę limitu dochodów – stosownie do art. 27f ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z literalnego brzmienia art. 27f ust. 2 pkt 1 lit. a) ww. ustawy wynika, że odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł.

Wyjątek od powyższej zasady od dnia 1 stycznia 2023 r. ustanawia art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, limit dochodów wskazanych w art. 27f ust. 2 pkt 1 ustawy, nie dotyczy podatnika i jego małżonka w sytuacji, gdy wykonywali oni władzę, pełnili funkcję albo sprawowali opiekę w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję, o których mowa w art. 26 ust. 7d ww. ustawy. Co istotne, z tego przepisu nie wynika, by warunkiem jego zastosowania było dysponowanie orzeczeniem dziecka przez cały rok podatkowy.

Przepisy te stosuje się odpowiednio do podatnika utrzymującego dziecko pełnoletnie, które otrzymuje zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, bądź które nie ukończyło 25. roku życia i uczy się lub studiuje oraz nie uzyskuje dochodu (przychodu) przekraczającego określony limit.

Zgodnie z art. 26 ust. 7d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do którego odsyła art. 27f ust. 2e omawianej ustawy:

Zatem, odnosząc się do kwestii uznania Panią za osobę samotnie wychowującą dziecko w stosunku do ubezwłasnowolnionego brata, należy wskazać:

W myśl przepisów art. 8 § 1, ustawy Kodeks cywilny:

W myśl art. 10 § 1 ww. ustawy:

Natomiast w myśl art. 11

Zgodnie z art. 12 ustawy Kodeks cywilny:

Należy wskazać, że zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 13 § 2 ww. ustawy

Kwestia opiekuna prawnego dziecka, określona została w przepisach ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Zgodnie z art. 94 § 3 ww. ustawy:

W myśl art. 145 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

Natomiast § 2 cytowanego artykułu stanowi, że:

Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgodnie z art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgodnie z art. 176 ww. ustawy:

W konsekwencji, aby mogła Pani być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko należy spełniać wszystkie warunki określone w zacytowanych przepisach.

Należy wskazać, że za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego (…). Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko jest wyczerpująca i nie przewiduje żadnych wyjątków, a katalog osób w niej wymienionych jest zamknięty i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. W przepisie dotyczącym preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotna definicja ta odwołuje się tylko do funkcji rodzica i opiekuna prawnego.

W opisie sprawy wskazała Pani, że 5 marca 2022 r. zmarł Pani mąż. W Pani małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. 10 grudnia 2021 r. zmarł Pani ojciec, a Pani matka przebywała w domu seniora i nie mogła opiekować się synem (Pani niepełnosprawnym bratem). W dniu 25 sierpnia 2022 r. Sąd postanowił ubezwłasnowolnić całkowicie Pani niepełnosprawnego brata z powodu deficytu intelektu − upośledzenia umiarkowanego (dolna granica) wraz z zaburzeniami zachowania. Z dniem 27 grudnia 2022 r., na mocy prawomocnego postanowienia Sądu została Pani (jako najstarsza w rodzinie) ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego, pełnoletniego brata. Pani brat jest niepełnosprawny (od dzieciństwa trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga stałej i długotrwałej pomocy, opieki, nie ukończył żadnej szkoły, nie ma zawodu, nie potrafi czytać i pisać), zaliczony do stopnia niepełnosprawności znacznego. Pani brat zamieszkuje wspólnie z Panią i jest na Pani utrzymaniu. W latach 2022-2023 Pani brat nie był zdolny do czynności cywilno-prawnych i zamieszkiwał z Panią.

Zatem, z przedstawionego opisu sprawy wynika, że nie wychowuje Pani dziecka, ale sprawuje opiekę nad osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną – swoim bratem.

Z cytowanego powyżej art. 155 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że do zadań opiekuna należy sprawowanie pieczy nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką. Oznacza to, że zadaniem opiekuna jest zapewnienie ubezwłasnowolnionemu środków utrzymania, zarząd majątkiem ubezwłasnowolnionego, zapewnienie mu właściwej opieki lekarskiej lub pielęgniarskiej, zadbanie aby nie zagrażał sobie i innym. Istotnym obowiązkiem opiekuna jest reprezentowanie osoby pozostającej pod jego opieką przy dokonywaniu czynności prawnych.

Z cytowanego powyżej art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim. Nie oznacza to jednak, że wskazanie to należy rozszerzać również na przepisy podatkowe i umożliwić opiekunowi prawnemu – innej osoby niż swoje dziecko – na roczne rozliczenie podatku w sposób określony w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. oraz art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Zatem, z możliwości tej mogą skorzystać osoby samotnie wychowujące dzieci, a nie każda osoba samotna, która sprawuje opiekę prawną nad ubezwłasnowolnionym członkiem rodziny.

Podsumowując, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje możliwości preferencyjnego rozliczenia dochodów podatnika opiekującego się swoim ubezwłasnowolnionym pełnoletnim bratem, gdyż fakt, że pełni Pani rolę jego opiekuna prawnego, nie oznacza, że samotnie wychowuje Pani brata, a jedynie sprawuje nad nim opiekę.

W związku z powyższym, skoro nie przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia dochodów za lata 2022 – 2023 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko w stosunku do ubezwłasnowolnionego brata, to nie można Pani uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skoro w latach 2022-2023 ciążył na Pani obowiązek alimentacyjny w stosunku do pobierającego zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny i rentę socjalną Pani pełnoletniego niepełnosprawnego i ubezwłasnowolnionego brata i rzeczywiście Pani go wykonywała i utrzymywała brata, to w zeznaniach podatkowych za 2022 r. i 2023 r. przysługuje Pani prawo do odliczenia wynikającej z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ulgi prorodzinnej na pełnoletniego niepełnosprawnego i ubezwłasnowolnionego brata pobierającego zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny i rentę socjalną.

W Pani sytuacji limit dochodów – stosownie do art. 27f ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – ma zastosowanie do dochodów uzyskanych w 2022 r., bowiem nie była Pani osobą samotnie wychowującą dziecko. Natomiast w rozliczeniu za 2023 r. limit dochodów – w związku z art. 27f ust. 2e ww. ustawy – nie ma zastosowania.

W związku z powyższym, jest Pani uprawniona do skorzystania w latach 2022-2023 z ulgi – wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na pełnoletniego niepełnosprawnego i ubezwłasnowolnionego brata pobierającego zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny i rentę socjalną, przy czym, jeżeli w 2022 r. dochody Pani i Pani zmarłego męża nie przekroczyły kwoty 112 000 zł. Natomiast, wspólnie ze zmarłym mężem może się Pani rozliczyć jedynie za 2022 r. stosownie do art. 6a ww. ustawy.

Przechodząc z kolei do kwestii możliwości złożenia korekt zeznań podatkowych za wnioskowane lata podatkowe wskazać należy, że zgodnie bowiem z art. 81 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

W myśl art. 3 pkt 5 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do art. 81 § 3 ww. ustawy:

Korekta deklaracji może dotyczyć każdej jej pozycji, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.

Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość z zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).

Wobec powyższego, w świetle przepisów obowiązującego prawa, nie można zgodzić się z Panią, że ma Pani prawo do złożenia korekty zeznań podatkowych za lata 2022-2023 i rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca (wdowa) niepełnosprawne ubezwłasnowolnione całkowicie dorosłe dziecko i skorzystać z ulgi prorodzinnej, bowiem ze względu na to, że nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za lata 2022-2023, nie może Pani złożyć korekty deklaracji za ww. okres i skorzystać z ulgi prorodzinnej jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Końcowo należy zastrzec, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście przedstawionego pytania i własnego stanowiska, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Pytanie przedstawione przez Panią we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, tutejszy Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Pani zapytania). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.