Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.338.2026.3.ACZ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 11 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 7 maja 2026 r. oraz pismem złożonym 13 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani panną i ma Pani trójkę dzieci w wieku 18, 17 oraz 9 lat. Wychowuje Pani dzieci sama i na Pani spoczywa obowiązek zapewnienia bytu materialnego i opieki emocjonalnej. Mieszka Pani z dziećmi w domu jednorodzinnym w (…), będącym Pani własnością.

Ojcem dzieci jest A.B., który mieszka pod tym samym adresem. Od 2019 r., kiedy to Wasze drogi się rozeszły, rozlicza się Pani jako samotna matka i macie osobne gospodarstwa domowe. Pani dochody, przeznacza Pani na dzieci i dom.

Ojciec dzieci nie ma zasądzonych alimentów. Mimo wspólnego mieszkania nie pozostajecie w związku. Ojciec dzieci dużo czasu pracuje i nie ma go na kontakty z dziećmi. Ojciec dzieci nie uczestniczy w wychowaniu dzieci i nie bierze czynnego udziału w opiece. Kontakty z dziećmi mają charakter podtrzymywania więzi. Nie uczestniczy on w codziennym wychowywaniu, nie odbiera najmłodszego syna ze szkoły, nie odwozi dzieci na pociąg (starsi synowie uczą się w szkole w (…)).

Codzienna opieka nad dziećmi, w tym gotowanie, pranie, odwożenie na zajęcia dodatkowe, zapewnienie ubrań i wyżywienia, opłacania zajęć dodatkowych, wypłaty kieszonkowego, opieka najmłodszego syna w czasie wakacji i dni wolnych od zajęć spoczywa na Pani. Dodatkowo, na Pani spoczywa obowiązek wizyt lekarskich, szczepień, bilansów, wizyt u dentysty. W okresach ferii odwoziła Pani najmłodszego syna na półkolonie, odbiera go Pani ze szkoły. Jest Pani jedyną osobą angażującą się w opiekę szkolną wszystkich dzieci. Opłaca Pani ich wycieczki szkolne, imprezy, płaci za szkoły itd.

Ojciec dziecka ma swoje priorytety, którymi jest przede wszystkim rozwój osobisty i praca zawodowa. Niestety większość czasu spędza on poza domem. Prowadzicie osobne gospodarstwa domowe, Pani gotuje dla siebie i dzieci, a on zamawia jedzenie w lunch boxach. Macie również oddzielne budżety.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że oczekuje Pani wydania interpretacji indywidualnej za lata 2020-2024, kiedy rozliczała się Pani jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Data urodzenia Pani dzieci, o których mowa we wniosku to synowie: C. urodzony (…) 2007 r., C. urodzony (…) 2009 r. oraz D. urodzony (…) 2016 r.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem zarówno Pani, jak i ojciec dzieci posiadaliście pełną władzę rodzicielską wobec dzieci, o których mowa we wniosku?”, wskazała Pani, że tak, oboje posiadacie pełną władzę rodzicielską.

Ojciec dzieci nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej w stosunku do dzieci.

Nie została orzeczona opieka naprzemienna. Pani i ojciec dzieci nie stosujecie opieki naprzemiennej.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Który z rodziców w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem faktycznie pobierał świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci na dzieci?”, wskazała Pani, że świadczenia na wszystkie dzieci pobiera Pani.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem, miejscem zamieszkania Pani dzieci, o których mowa we wniosku, jest każdorazowo Pani adres zamieszkania – taki sam jak adres zamieszkania ojca Pani dzieci? Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem Pani, Pani dzieci i ojciec Pani dzieci mieszkaliście pod tym samym adresem?”, wskazała Pani, że tak, w latach podatkowych 2020-2025 miejscem zamieszkania dzieci jest Pani dom, w którym sama Pani mieszka i ojciec dzieci wskazuje miejsce zamieszkania w tym samym domu.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem wychowywała Pani dzieci wspólnie z ich ojcem?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci ma adres zamieszkania w tym samym miejscu, ale nie uczestniczył w wychowywaniu dzieci.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem prowadziła Pani wspólne gospodarstwo domowe z ojcem dzieci?”, wskazała Pani, że nie prowadziła Pani wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem dzieci.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w ramach zamieszkiwanego przez Państwa domu zostały wyodrębnione dwa osobne domostwa z odrębnymi wejściami i odrębnymi pomieszczeniami (pokoje, kuchnia, łazienka), które są przeznaczone do użytku tylko jednego z rodziców dzieci, o których mowa we wniosku?”, wskazała Pani, że dom nie ma wyodrębnionych dwóch osobnych wejść ani podwójnych: łazienki, kuchni itd.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy dom został zorganizowany w ten sposób, że uniemożliwia kontakt rodzicowi z dziećmi w czasie sprawowania opieki nad dziećmi w okresach opieki przypadających na drugiego rodzica?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci nie uczestniczy w procesie wychowawczym, ponieważ go zazwyczaj nie ma w domu. Dom nie jest zorganizowany w sposób uniemożliwiający kontakt.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy Pani i ojciec dzieci nie zajmowaliście i nie korzystaliście w tym samym czasie ze wspólnych przestrzeni domowych, takich jak: kuchnia, salon, łazienka?”, wskazała Pani, że korzystacie ze wspólnych przestrzeni – tzn. kuchni i łazienki.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem Pani i ojciec dzieci nie dzieliliście się kosztami utrzymania, tj.:

·         Czy opłacali Państwo oddzielne rachunki za korzystanie ze swojej części domu (w tym rozliczenie za media, wywóz śmieci, remonty), czy też wspólnie opłacaliście Państwo te rachunki?”, wskazała Pani, że rachunki za wywóz śmieci i remonty płaci Pani. Ojciec dzieci płaci rachunki za prąd i gaz, ponieważ nie płaci nic dzieciom od momentu rozstania, on opłaca te rachunki,

·         „Czy w domu założono podlicznik prądu, gazu, wody w celu monitorowania zużycia prądu, gazu, wody przez konkretne pomieszczenia osobno zajmowane przez Panią i osobno zajmowane przez ojca Pani dzieci i w ten sposób każdy opłacał odrębne rachunki za zużycie prądu, gazu, wody przypadających na niego pomieszczeń?”, wskazała Pani, że w domu nie ma oddzielnych liczników,

·         „Czy posiadali Państwo odrębne umowy na usługi takie jak: Internet, telewizja, abonament telefoniczny?”, wskazała Pani, że umowy na Internet i telefony są oddzielne, Pani i dzieci nie używacie telewizji.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem Pani i ojciec Pani dzieci współpracowaliście w celu załatwiania codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu – np. dzieliliście się obowiązkami domowymi takimi jak: sprzątanie, remonty, naprawy i konserwacja, organizacja części wspólnych domu, opłacanie rachunków)? Czy Pani i ojciec Pani dzieci dzieliliście się kosztami remontów, napraw i konserwacji całego domu?”, wskazała Pani, że w tym czasie miała Pani tylko wymianę okien i remont łazienki, za który zapłaciła Pani ze swoich dochodów. Dom jest Pani własnością i ojciec dzieci nie partycypuje w kosztach remontów.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem ojciec dzieci wykonywał władzę rodzicielską względem dzieci?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci jest osobą oddaną swojej pracy i nie ma czasu zajmować się dziećmi, już dawno obrał takie stanowisko. Rzadko bywa w domu z uwagi na pracę, którą wykonuje i nie ma czasu zajmować się dziećmi.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem ojciec dzieci zajmował się wychowaniem i sprawowaniem opieki nad dziećmi?”, wskazała Pani, że organizacją opieki nad dziećmi zajmuje się Pani sama. Tak organizuje Pani pracę (pracowała Pani podczas COVID-19 zdalnie), obecnie pracuje Pani zdalnie 4 dni w tygodniu, więc opieka nad dziećmi spoczywa na Pani barkach.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem ojciec dzieci uczestniczył w podejmowaniu decyzji związanych z wychowaniem dzieci?”, wskazała Pani, że ojciec nie podejmował decyzji związanych z wychowywaniem dzieci.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „W jakim zakresie ojciec dzieci – w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem:

a)    Zapewniał dzieciom opiekę i bezpieczeństwo, w tym w szczególności: schronienie (dach nad głową), jedzenie, opiekę zdrowotną, itp.?”, wskazała Pani, że dzieci mieszkają w domu, który jest Pani własnością, zakupy spożywcze i troska o ich byt spoczywała na Pani. Opieka zdrowotna, szkoła, wizyty lekarskie itd. zawsze były Pani zmartwieniem. Kilka lat po urodzeniu najmłodszej pociechy priorytety ojca dzieci się mocno zmieniły, a może zawsze takie były tylko nie zauważała Pani tego. Praca jest jego pasją i życiem i spędza w niej ogrom czasu i oddaje całą energię. Zależało Pani na tym, żeby dzieci wychowywały się w pełni dóbr i otoczone opieką. Pani zarobki pozwalają na zapewnienie im pełnej opieki i poświęciła Pani cały swój wolny czas i energię na ich wychowywanie;

b)    „Ponosił koszty utrzymania dzieci, zabezpieczał finansowo ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci nie zabezpiecza ich finansowo, aczkolwiek zabierał ich na wakacje raz albo 2 razy w roku. Dodatkowo płaci za prąd i gaz w domu;

c)    „Uczestniczył w zebraniach, interesował się ich życiem szkolnym i pozaszkolnym, pomagał w nauce, rozwijał zainteresowania?”, wskazała Pani, że ojciec nie uczestniczy w zebraniach, nie chodzi do szkoły, nie jeździ do szkół w (…), nie bywa w internacie, nie pomaga w nauce. Kiedy starsi synowie byli mali, zdarzało się, że zabierał ich na wyjazdy rowerowe;

d)    „Wspierał rozwój emocjonalny dzieci, w tym w szczególności: pomagał dzieciom w rozwoju emocjonalnym i społecznym, uczył dzieci radzenia sobie z emocjami, rozwiązywania problemów interpersonalnych i nawiązywania relacji z innymi ludźmi, itp.?”, wskazała Pani, że ojciec nie miał codziennego kontaktu z dziećmi, więc mało z nimi rozmawiał. Dzieci nauczyły się żyć w takim układzie i wszystkie swoje potrzeby lokują w Pani;

e)    „Uczył dzieci norm i wartości, w tym w szczególności: przekazywał dzieciom normy moralne i społeczne, takie jak szacunek dla innych, odpowiedzialność, uczciwość, czy współpraca w grupie, itp.?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci mało przebywał w domu, więc nie zaobserwowała Pani tego. Nie wie Pani, sądzi, że podczas wyjazdów miała miejsce współpraca itd.;

f)     „Dbał o rozwój intelektualny dzieci, w tym w szczególności: wspierał dzieci w nauce, kształtował ich zainteresowania i talenty, pomagał w zdobywaniu wiedzy oraz rozwijaniu umiejętności rozwiązywania problemów, itp.?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci nie woził dzieci na zajęcia, ponieważ zazwyczaj nie było go w domu. Zajęcia pozalekcyjne i opłaty za nie spoczywały na Pani;

g)    „Kształtował postawy i umiejętności życiowe dzieci, w tym w szczególności: przygotował dzieci do dorosłego życia, uczył samodzielności, odpowiedzialności za swoje czyny, zarządzania emocjami i podejmowania decyzji, itp.?”, wskazała Pani, że nie;

h)    „Zaspokajał potrzeby fizyczne i zdrowotne dzieci, w tym w szczególności: dbał o odpowiednią dietę, sen, higienę i regularne wizyty u lekarza, itp.?”, wskazała Pani, że dieta, wyżywienie, zajęcia dodatkowe, bilanse w szkole, wizyty u ortodonty, dentysty, logopedy itp. spoczywały na Pani.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Co oznacza użyte przez Panią sformułowanie, że kontakty ojca z dziećmi „mają charakter podtrzymywania więzi”? Jakie relacje, postawy, czynności i zachowania ojca wobec dzieci składają się na „podtrzymywaniu więzi” z dziećmi? Na czym polega „podtrzymywanie więzi” ojca z dziećmi?”, wskazała Pani, że ojciec dzieci przebywa mało w domu, dużo pracuje. Nikt z Was nie wie, kiedy będzie i czy będzie. Chłopcy się do tego przyzwyczaili i nauczyli się z tym żyć. Ze wszystkimi problemami przychodzą do Pani, tak było zawsze, więc jest to dla nich normalne.

W roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem wykonywała Pani władzę rodzicielską względem dzieci.

W roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem, w pełnym zakresie:

·         zapewniała Pani dzieciom opiekę i bezpieczeństwo, w tym w szczególności: schronienie (dach nad głową), jedzenie, opiekę zdrowotną, itp.,

·         ponosiła Pani koszty utrzymania dzieci, zabezpieczała finansowo ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem,

·         uczestniczyła Pani w zebraniach, interesowała się ich życiem szkolnym i pozaszkolnym, pomagała w nauce, rozwijała zainteresowania,

·         wspierała Pani rozwój emocjonalny dzieci, w tym w szczególności: pomagała dzieciom w rozwoju emocjonalnym i społecznym, uczyła dzieci radzenia sobie z emocjami, rozwiązywania problemów interpersonalnych i nawiązywania relacji z innymi ludźmi, itp.,

·         uczyła Pani dzieci norm i wartości, w tym w szczególności: przekazywała dzieciom normy moralne i społeczne, takie jak szacunek dla innych, odpowiedzialność, uczciwość, czy współpraca w grupie, itp.,

·         dbała Pani o rozwój intelektualny dzieci, w tym w szczególności: wspierała dzieci w nauce, kształtowała ich zainteresowania i talenty, pomagała w zdobywaniu wiedzy oraz rozwijaniu umiejętności rozwiązywania problemów, itp.,

·         kształtowała Pani postawy i umiejętności życiowe dzieci, w tym w szczególności: przygotowała dzieci do dorosłego życia, uczyła samodzielności, odpowiedzialności za swoje czyny, zarządzania emocjami i podejmowania decyzji, itp.,

·         zaspokajała Pani potrzeby fizyczne i zdrowotne dzieci, w tym w szczególności: dbała o odpowiednią dietę, sen, higienę i regularne wizyty u lekarza, itp.

Generalnie, od kiedy urodziła Pani dzieci sama ponosi Pani trud ich wychowania, ubrania, szkoły. Tak organizuje Pani swój czas, swoje wakacje, żeby mieć pełną kontrolę i wgląd w ich życie. Starsi synowie już nie potrzebują tyle czasu, ale najmłodszy nadal musi być odwożony na zajęcia dodatkowe, w wakacje tak musi Pani organizować czas, aby się nim zajmować, dba Pani o jego zdrowie, edukację. Kiedy jest chory bierze Pani opiekę, organizuje urodziny itd. Jest Pani z tym sama, bo rodziny żadnej też nie ma w pobliżu. Już się Pani do tego przyzwyczaiła.

Pani syn C. ukończył 18 lat we wrześniu ubiegłego roku i jest uczniem czwartej klasy Technikum (…) w (…). W tygodniu mieszka w internacie przy szkole. W roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem Pani syn nie otrzymywał zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej i nie osiągnął dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani najstarszy syn jest jeszcze dzieckiem, mimo ukończenia 18 lat. Uczy się i dopóki będzie się uczył zamierza go Pani utrzymywać. C. dostaje od Pani kieszonkowe na miesiąc, posiłki je w internacie i tam też mieszka w tygodniu. Za internat płaci Pani, a także ponosi Pani jego koszty utrzymania. Na weekendy syn wraca do domu.

Ojciec dzieci nie ma zasądzonych alimentów i nie opłaca C. internatu ani nie płaci kieszonkowego.

Pani dwoje najstarszych dzieci nie zawarło związków małżeńskich.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem w stosunku do Pani i Pani dzieci zastosowanie:

·         przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń?”, wskazała Pani, że ma Pani umowę o pracę, dzieci się uczą i nie pracują;

·         „przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?”, wskazała Pani, że nie.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Z jakiego źródła w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem uzyskiwała Pani dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tzn. ze stosunku pracy, z działalności gospodarczej (w jakiej formie opodatkowania – ryczałt, na zasadach ogólnych, podatek liniowy), czy może z innego źródła – proszę wskazać z jakiego?”, wskazała Pani, że ze stosunku pracy, to znaczy z umowy o pracę.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem osiągnęła Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Jeżeli tak, to z jakiego tytułu?”, wskazała Pani, że nie, poza wynagrodzeniem z tytułu umowy o pracę nie osiągnęła Pani żadnych dodatkowych dochodów. Pani dochody przekraczają kwotę 120 000 zł brutto.

Nie ma Pani innych dzieci.

Rozliczyła się Pani w ten sposób (jako osoba samotnie wychowująca dzieci) za lata 2020-2024, ale w tym roku dokonała Pani korekty i zmieniła sposób rozliczenia na indywidualne. Pani pojmowanie osoby samotnie wychowującej dzieci było takie, że spełnia Pani ten warunek z uwagi na trud ponoszenia samodzielnego wychowywania dzieci. Od lat ponosi Pani sama ten ciężar, nie ma Pani do pomocy rodziny, która żyje daleko i sama musi Pani organizować życie swoje i dzieci, aby zapewnić im byt. Informacja, że miejsce zamieszkania ojca dzieci wskazuje na wspólne wychowanie zaburzyła to myślenie i dlatego zwróciła się Pani o interpretację. Ojciec dzieci nie jest Pani wrogiem, w latach 2009-2018 bardzo Pani pomógł z uzyskaniem kredytu na dom i był Pani żyrantem. Dzięki niemu ma Pani ten dom i może Pani zapewnić w nim byt dzieciom. To, że Wasze drogi się rozeszły, nie oznacza, że jesteście wrogami. Oczekuje Pani pomocy w kwestii lat ubiegłych, Pani sytuacja życiowa prawdopodobnie się nie zmieni, tzn. nie zmusi Pani ojca dzieci, żeby zmienił miejsce pomieszkiwania, więc prawdopodobnie nie będzie się Pani rozliczać jako samotna matka, bo według US miejsce zamieszkania ojca wskazuje na wspólnotę. Nie było Pani intencją naciąganie państwa na pieniądze, które Pani nie należą się. W swoim mniemaniu nadal pozostanie Pani samotną matką.

Pytanie

Czy spełnia Pani status osoby, która może rozliczać się jako osoba samotnie wychowująca dzieci, czy Pani interpretacja przepisów jest słuszna?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, spełnia Pani warunki określone w przepisach odnośnie preferencyjnego rozliczenia podatku dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Na podstawie art. 6 ust. 4 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r.:

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265) i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., wynika, że:

Art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., stanowi, że:

Art. 6 ust. 4f ww. ustawy, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., stanowi, że:

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2021 r.:

W myśl art. 6 ust. 9 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. do
31 grudnia 2021 r.:

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu przepisu zmienionym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.) i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2022 r.:

Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2022 r. stanowi, że:

Natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw wynika, że:

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych – za lata 2020-2024 – w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, podkreślić należy, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

W świetle powyższego, przez samotne wychowywanie, o którym mowa w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy rozumieć wychowywanie w pojedynkę, tj. bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym dziecka.

Prawidłowość przyjęcia takiej wykładni potwierdza również brzmienie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. z którego wynika, że ww. preferencyjne opodatkowanie nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia
11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W wyroku z 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FSK 182/24, Naczelny Sąd Administracyjny uznał:

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z opisu sprawy wynika, że oczekuje Pani wydania interpretacji indywidualnej za lata 2020-2024 w zakresie możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Jest Pani panną i ma Pani trójkę dzieci: syna C. urodzonego w 2007 r., syna C. urodzonego w 2009 r. oraz syna D. urodzonego w 2016 r. Mieszka Pani z dziećmi w domu jednorodzinnym będącym Pani własnością.

Ojciec Pani dzieci mieszka pod tym samym adresem (w domu, który jest Pani własnością) . Od 2019 r. macie osobne gospodarstwa domowe. Macie również oddzielne budżety. Pani dochody, przeznacza Pani na dzieci i dom.

W latach 2020-2024 oboje posiadaliście pełną władzę rodzicielską. Ojciec dzieci nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej w stosunku do dzieci. Nie została orzeczona opieka naprzemienna. Pani i ojciec dzieci nie stosujecie opieki naprzemiennej.

W latach objętych wnioskiem ojciec dzieci nie podejmował decyzji związanych z wychowywaniem dzieci. Ojciec dzieci nie ma zasądzonych alimentów. Mimo wspólnego mieszkania nie pozostajecie w związku. Ojciec dzieci dużo czasu pracuje i nie ma go na kontakty z dziećmi. Niestety większość czasu spędza on poza domem. Ojciec dzieci nie uczestniczy w wychowaniu dzieci i nie bierze czynnego udziału w opiece. Kontakty z dziećmi mają charakter podtrzymywania więzi. Nie uczestniczy on w codziennym wychowywaniu, nie odbiera najmłodszego syna ze szkoły, nie odwozi dzieci na pociąg (starsi synowie uczą się w szkole w (…)). Rzadko bywa w domu z uwagi na pracę, którą wykonuje i nie ma czasu zajmować się dziećmi. Ojciec dzieci nie zabezpiecza ich finansowo, aczkolwiek zabierał ich na wakacje raz albo 2 razy w roku. Dodatkowo płaci za prąd i gaz w domu. Ojciec nie uczestniczy w zebraniach, nie chodzi do szkoły, nie jeździ do szkół w (…), nie bywa w internacie, nie pomaga w nauce. Kiedy starsi synowie byli mali, zdarzało się, że zabierał ich na wyjazdy rowerowe.

Codzienna opieka nad dziećmi, w tym gotowanie, pranie, odwożenie na zajęcia dodatkowe, zapewnienie ubrań i wyżywienia, opłacania zajęć dodatkowych, wypłaty kieszonkowego, opieka najmłodszego syna w czasie wakacji i dni wolnych od zajęć spoczywa na Pani. Dodatkowo, na Pani spoczywa obowiązek wizyt lekarskich, szczepień, bilansów, wizyt u dentysty. W okresach ferii odwoziła Pani najmłodszego syna na półkolonie, odbiera go Pani ze szkoły. Jest Pani jedyną osobą angażującą się w opiekę szkolną wszystkich dzieci. Opłaca Pani ich wycieczki szkolne, imprezy, płaci za szkoły itd. Dzieci mieszkają w domu, który jest Pani własnością, zakupy spożywcze i troska o ich byt spoczywała i spoczywa na Pani. Opieka zdrowotna, szkoła, wizyty lekarskie itd. zawsze były Pani zmartwieniem. Dieta, wyżywienie, zajęcia dodatkowe, bilanse w szkole, wizyty u ortodonty, dentysty, logopedy itp. spoczywały na Pani. Organizacją opieki nad dziećmi zajmuje się Pani sama.

W roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem wykonywała Pani władzę rodzicielską względem dzieci.

W roku podatkowym (latach podatkowych) objętym wnioskiem, w pełnym zakresie:

·         zapewniała Pani dzieciom opiekę i bezpieczeństwo, w tym w szczególności: schronienie (dach nad głową), jedzenie, opiekę zdrowotną, itp.,

·         ponosiła Pani koszty utrzymania dzieci, zabezpieczała finansowo ich potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem,

·         uczestniczyła Pani w zebraniach, interesowała się ich życiem szkolnym i pozaszkolnym, pomagała w nauce, rozwijała zainteresowania,

·         wspierała Pani rozwój emocjonalny dzieci, w tym w szczególności: pomagała dzieciom w rozwoju emocjonalnym i społecznym, uczyła dzieci radzenia sobie z emocjami, rozwiązywania problemów interpersonalnych i nawiązywania relacji z innymi ludźmi, itp.,

·         uczyła Pani dzieci norm i wartości, w tym w szczególności: przekazywała dzieciom normy moralne i społeczne, takie jak szacunek dla innych, odpowiedzialność, uczciwość, czy współpraca w grupie, itp.,

·         dbała Pani o rozwój intelektualny dzieci, w tym w szczególności: wspierała dzieci w nauce, kształtowała ich zainteresowania i talenty, pomagała w zdobywaniu wiedzy oraz rozwijaniu umiejętności rozwiązywania problemów, itp.,

·         kształtowała Pani postawy i umiejętności życiowe dzieci, w tym w szczególności: przygotowała dzieci do dorosłego życia, uczyła samodzielności, odpowiedzialności za swoje czyny, zarządzania emocjami i podejmowania decyzji, itp.,

·         zaspokajała Pani potrzeby fizyczne i zdrowotne dzieci, w tym w szczególności: dbała o odpowiednią dietę, sen, higienę i regularne wizyty u lekarza, itp.

Zamieszkiwany przez Panią i ojca Pani dzieci dom nie ma wyodrębnionych dwóch osobnych wejść ani podwójnych: łazienki, kuchni itd. Dom nie jest zorganizowany w sposób uniemożliwiający kontakt. Pani i ojciec dzieci korzystacie ze wspólnych przestrzeni – tzn. kuchni i łazienki. Rachunki za wywóz śmieci i remonty płaci Pani. Ojciec dzieci płaci rachunki za prąd i gaz. W domu nie ma oddzielnych liczników prądu, gazu, wody. Umowy na Internet i telefony są oddzielne, Pani i dzieci nie używacie telewizji. W latach objętych wnioskiem miała Pani wymianę okien i remont łazienki, za który zapłaciła Pani ze swoich dochodów. Dom jest Pani własnością i ojciec dzieci nie partycypuje w kosztach remontów.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani dużego zaangażowania w proces wychowawczy dzieci – nie sposób uznać, że w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci za lata 2020-2024.

Jak już bowiem wyjaśniono, samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym wskazanym w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest wystarczające do skorzystania z omawianej preferencji. Istotne jest również faktycznie samotne wychowywanie dziecka (dzieci) w pojedynkę, tj. sprawowanie nad nim samodzielnej ciągłej opieki, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym tego dziecka. Jako panna spełnia Pani jeden z warunków wynikających z definicji w ww. przepisie. Na tle przedstawionego stanu faktycznego nie sposób jednak przyjąć, że w latach 2020-2024 r. była Pani osobą samotnie wychowującą dzieci, bowiem w ww. latach zarówno Pani, jak i ojciec dzieci posiadaliście pełną władzę rodzicielską względem tych dzieci, wspólnie mieszkaliście, przez co każde z Państwa miało codzienne kontakty z dziećmi i wnosiło swój wkład w ich wychowanie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że w latach 2020-2024 nie prowadziła Pani wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem dzieci, gdyż nie przesądza to o samotnym wychowaniu. Podobnie o samotnym wychowywaniu nie może przesądzać fakt mniejszego zaangażowania w ten proces jednego z rodziców dzieci. W ramach wspólnego zamieszkiwania Pani i ojciec dzieci wychowywaliście dzieci (choć z różnym zaangażowaniem) w tym samym miejscu i czasie, organizując im „jeden dom”. Ponadto, wspólne zamieszkiwanie dawało Pani możliwość porozumienia się z ojcem dzieci w zakresie podejmowanych decyzji dotyczących wychowywania dzieci.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że nie można uznać Pani za osobę samotnie wychowującą dzieci w latach 2020-2021 w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w stanie prawym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.) oraz w latach 2022-2024 w rozumieniu art. 6 ust. 4c ww. ustawy (w stanie prawnym stosowanym do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.).

Tym samym, nie może Pani skorzystać w zeznaniach podatkowych za lata 2020-2021 z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 oraz nie może Pani w zeznaniach podatkowych za lata 2022-2024 skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. ojca Pani dzieci).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej