Wnioskodawczyni, będąca opiekunem prawnym swojego całkowicie ubezwłasnowolnionego męża, wnioskuje o możliwość wspólnego rozliczenia podatkowego. Mąż posiada znaczny stopień niepełnosprawności, a małżonkowie utrzymują wspólne gospodarstwo domowe.…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości preferencyjnego rozliczenia wspólnie z małżonkiem.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni (A) jest opiekunem prawnym swojego męża B. Na skutek wypadku jakiemu B uległ we wrześniu 2022 r., oraz związanej z wypadkiem i postępującej choroby pozostaje on pod stałą opieką Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni i Jej mąż zamieszkują razem - prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a uzyskane dochody przeznaczane są na wspólne potrzeby bytowe, z tym, że znaczna część środków jest przeznaczana na leczenie i rehabilitację męża Wnioskodawczyni.
Mąż Wnioskodawczyni ma orzeczoną grupę inwalidztwa - stopień niepełnosprawności znaczny oraz otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości (…) zł netto.
Wnioskodawczyni pobiera świadczenie opiekuńcze w wysokości (…) zł netto miesięcznie.
Stan fizyczny i umysłowy męża Wnioskodawczyni (brak mowy, poruszania się samodzielnego załatwiania potrzeb fizjologicznych, konieczność stałej pomocy w codziennych sprawach (higiena, przygotowanie pożywienia, pomoc w ubieraniu)) kwalifikuje go do grupy dzieci niepełnosprawnych. Prawo podatkowe według Wnioskodawczyni preferuje pomoc finansową w postaci ulg podatkowych (ulga rodzinna, wspólne rozliczanie) dla takich osób.
Ubezwłasnowolnienie całkowite męża Wnioskodawczyni nastąpiło w 2023 r., postanowieniem Sądu Okręgowego (…) z dnia 4 sierpnia 2023 r., a Wnioskodawczyni została ustanowiona jego opiekunem. Ubezwłasnowolnienie męża Wnioskodawczyni nie spowodowało zmiany stanu cywilnego, a (Wnioskodawczyni) i B nadal pozostają małżeństwem, wspólnie prowadzącym gospodarstwo domowe i wspólne życie.
Na podstawie wiadomości uzyskanych z internetu Wnioskodawczyni dowiedziała się o tym, że istnieją interpretacje Dyrektorów Izb Skarbowych akceptujących stosowanie ulg prorodzinnych i wspólnego opodatkowania w sytuacjach podobnych do opisanej przez Wnioskodawczynię (pismo z 19 stycznia 2012 r. Izby Skarbowej w Łodzi, nr IPTPB2/415-676/11-4/AK, pismo z 15 listopada 2011 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, nr IPTPB2/415-676/11-2/AK) a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ulgi prorodzinnej na osobę pełnoletnią, na którą pełnomocnik prawny ma obowiązek alimentacyjny.
Wnioskodawczyni zamierza skorzystać ze wspólnego rozliczenia z mężem jako osobą, dla której jest rzeczywistym opiekunem i opiekunem prawnym.
Otrzymywane dochody są przeznaczane na wspólnie prowadzone życie. Wnioskodawczyni wraz z mężem mieszkają we wspólnym mieszkaniu oraz pozostają we wspólności małżeńskiej.
Wypadek i choroba spowodowała, że mąż Wnioskodawczyni wymaga stałej opieki, nie porusza się samodzielnie, mówi z trudem, potrzeby fizjologiczne załatwia w pampersy, wymaga pomocy w karmieniu i ubierania. Mąż Wnioskodawczyni ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z koniecznością długotrwałej opieki innej osoby.
Pytanie
Czy jako opiekun prawny osoby dorosłej, niepełnosprawnej, ubezwłasnowolnionej całkowicie Wnioskodawczyni może dokonać wspólnego rozliczenia podatkowego z małżonkiem?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, w opisanym przypadku może rozliczyć dochody za 2024 r. wspólnie z mężem, aby móc wykorzystać przyznane ulgi zgodnie z wolą ustawodawcy oraz obowiązkiem opiekuna prawnego w zakresie ochrony praw ubezwłasnowolnionego, zabezpieczenia jego dobra i interesów społecznych.
Wnioskodawczyni wskazuje, że Jej zdaniem art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w ust. 2 ust. 4c i 4d umożliwia wspólne rozliczenia opiekuna prawnego i osoby podopiecznej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy:
Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.
Na podstawie art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
1) przez cały rok podatkowy albo
2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego
- mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
W myśl art. 6 ust. 3 ww. ustawy:
Zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27, lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.
Z art. 6 ust. 3a ww. ustawy wynika, że:
Zasady i sposób opodatkowania, o których mowa w ust. 2 i 3, mają zastosowanie również do:
1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,
2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej
- jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych; przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, jeżeli spełnią łącznie, określone w art. 6 ust. 2 i 8 ww. ustawy, następujące warunki:
· są polskimi rezydentami podatkowymi,
· pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
- przez cały rok podatkowy albo
- od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego, w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego,
· nie stosują przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
· nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wyjaśnić należy, że ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił warunki jakie należy spełnić by móc z niego skorzystać. Spełnienie ww. warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z prawa do łącznego opodatkowania dochodów małżonków.
Z opisu zdarzenia wynika, że jest Pani opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego męża. Na skutek wypadku jakiemu uległ Pani mąż we wrześniu 2022 r., oraz związanej z wypadkiem i postępującej choroby pozostaje on pod stałą opieką Pani. Pani i Pani mąż zamieszkujecie razem - prowadzicie wspólne gospodarstwo domowe. Wypadek i choroba spowodowała, że Pani mąż wymaga stałej opieki, nie porusza się samodzielnie, mówi z trudem, potrzeby fizjologiczne załatwia w pampersy, wymaga pomocy w karmieniu i ubierania. Ubezwłasnowolnienie całkowite Pani męża nastąpiło w 2023 r. Pani mąż ma orzeczoną grupę inwalidztwa - stopień niepełnosprawności znaczny (orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z koniecznością długotrwałej opieki innej osoby) oraz otrzymuje rentę inwalidzką. Pani pobiera świadczenie opiekuńcze. Uzyskane dochody przeznaczane są na wspólne potrzeby bytowe, z tym, że znaczna część środków jest przeznaczana na leczenie i rehabilitację Pani męża. Pani wątpliwości dotyczą możliwości rozliczenia się wspólnie z mężem.
Celem wyjaśnienia Pani wątpliwości należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
Zgodnie z art. 53 § 1. ww. ustawy:
Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ubezwłasnowolnienie Pani męża, które nastąpiło w 2023 r. - spowodowało ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z powyższym nie został spełniony jeden z warunków uprawniających do wspólnego opodatkowania małżonków (określony w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), tj. pozostawanie we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy.
Odnosząc się natomiast do powołanych przez Panią przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zaznaczyć, że art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Powyższe przepisy dają możliwość preferencyjnego rozliczenia się osobie samotnie wychowującej dzieci. To rozwiązanie nie jest skierowane do małżonków, nawet w sytuacji kiedy jedno z nich jest osobą ubezwłasnowolnioną i niepełnosprawną. Sam fakt otrzymywania przez ubezwłasnowolnionego małżonka świadczenia opiekuńczego oraz utrzymywania jego przez podatnika nie jest wystarczający do przyznania podatnikowi prawa do omawianej preferencji.
Zatem Pani stanowisko stwierdzające, że jest Pani uprawniona do wspólnego rozliczenia z mężem jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę.
Odnosząc się do powołanej interpretacji indywidualnej, wskazać należy, że tutejszy Organ przeanalizował rozstrzygnięcie w niej zawarte, jednakże podkreślić należy, że interpretacje organu podatkowego dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw w określonym stanie faktycznym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, zatem nie mogą przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Niemniej, wskazać również należy, że przywołana przez Panią interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 19 stycznia 2012 r., nr IPTPB2/415-676/11-4/AK, dotyczy innego stanu faktycznego i innego zagadnienia podatkowego (tzw. „ulgi prorodzinnej”) oraz Minister Finansów zmienił z urzędu ww. interpretację indywidualną, gdyż stwierdził jej nieprawidłowość (zmiana interpretacji indywidualnej z 29 czerwca 2016 r., znak DD3.8222.2.46.1.2016.KD).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo