Rozliczenie z bankiem z tytułu nieważności umowy kredytowej i zwrot ulgi odsetkowej.
Podatnik w 2006 r. zawarł umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF na cele mieszkaniowe. W latach 2006-2023 korzystał z ulgi odsetkowej, odliczając zapłacone odsetki. W 2023 r. sąd stwierdził nieważność umowy kredytu (wyrok prawomocny w 2025 r.). W 2025 r. podatnik zawarł z bankiem porozumienie kompensacyjne, w wyniku którego dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności: bank zwrócił wpłacone raty kapitałowo-odsetkowe, a podatnik zwrócił…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 1 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 20 czerwca 2006 r. zawarto umowę o kredyt hipoteczny nr …. indeksowany do waluty obcej CHF z bankiem …, przeznaczonego na realizację własnych celów mieszkaniowych. W latach 2006-2023 korzystano z tzw. ulgi odsetkowej, odliczając od podstawy opodatkowania faktycznie zapłacone odsetki od przedmiotowego kredytu, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W dniu 26 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w … wydał wyrok, sygn. akt …, stwierdzający nieważność umowy kredytu oraz zasądzający na rzecz Powoda określone kwoty związane z wpłatami rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z wykonywaniem umowy, w tym ubezpieczeń na życie, ubezpieczeniem nieruchomość, prowizji, odsetek za zwłokę oraz zastępstwa procesowego.
W dniu 11 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w … wydał wyrok prawomocny, sygn. akt …, dotyczący unieważnienia umowy kredytowej.
W dniu 8 kwietnia 2025 r. zostało zawarte z Bankiem … porozumienie kompensacyjne, w wyniku którego doszło do wzajemnych rozliczeń. W porozumieniu wskazano m.in. że łączna wierzytelność Kredytobiorcy wobec Banku obejmowała równowartość wpłat dokonanych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z wykonywaniem umowy, w tym ubezpieczeń na życie, nieruchomość, prowizji, odsetek za zwłokę oraz zastępstwa procesowego. Wierzytelność Banku obejmowała kwotę udostępnionego kapitału. W wyniku porozumienia strony dokonały potrącenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy kwoty stanowiącej różnicę po dokonanym potrąceniu w terminie 21 dni od podpisania porozumienia. W okresie korzystania z ulgi odsetkowej faktycznie uiszczano na rzecz Banku raty kapitałowo-odsetkowe, w których wyodrębniona była część odsetkowa, a odliczeniu podlegały wyłącznie odsetki faktycznie zapłacone. Zawarcie porozumienia kompensacyjnego nie wiązało się z przeksięgowaniem zapłaconych uprzednio odsetek na kapitał ani z inną zmianą ich charakteru ekonomicznego. W związku z tym, że ani na etapie postępowania sądowego ani też w zawartym porozumieniu nie wyodrębniono wartości odsetek od kredytu należy uznać, że nie doszło do odrębnego zwrotu przez Bank środków pieniężnych odpowiadających odsetkom uprzednio zapłaconym w wykonaniu umowy kredytu, ani do zwrotu tych odsetek jako wyodrębnionej kategorii świadczenia. Rozliczenie dokonane pomiędzy stronami miało charakter całościowego rozliczenia świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu i zostało przeprowadzone w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności stron. Kwota wypłacona przez Bank na podstawie porozumienia kompensacyjnego stanowiła wyłącznie różnicę pomiędzy wartością wzajemnych wierzytelności stron ustalonych w ramach rozliczenia nieważnej umowy kredytu, a nie zwrot konkretnych świadczeń odsetkowych.
Podsumowując powyższe, należy uznać, że w ramach dokonanego rozliczenia nie nastąpiła identyfikacja ani przyporządkowanie jakiejkolwiek części rozliczenia do konkretnych kwot odsetek uprzednio zapłaconych, w tym odsetek odliczonych w ramach ulgi odsetkowej. Tym samym można uznać, że nie otrzymał Pan od Banku zwrotu środków, które byłyby tożsame z odsetkami od kredytu i odliczonymi w ramach ulgi odsetkowej.
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że odliczenie ulgi odsetkowej dotyczyło kredytu hipotecznego na budowę domu jednorodzinnego na własny użytek zlokalizowanego w …, ul. ….
Pozew został wniesiony w dniu 24 listopada 2022 r. Powodowie …i … w pozwie przeciwko Bank … w … domagali się ustalenia, że umowa o kredyt hipoteczny nr … z dnia 20 czerwca 2006 r., zawarta pomiędzy pozwanym a powodami jest nieważna, zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 131 817,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 listopada 2022 r., zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 93 677,74 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 listopada 2022 r.
Sąd analizując sporną umowę kredytu przez pryzmat art. 3851 § 1 Kodeksu cywilnego stwierdził, że nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesów powodów jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie ich sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków. Wskazano, że zgodnie z art. 3851 § 1 Kodeksu cywilnego postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Powodowie nie mieli możliwości uniknięcia zastosowania niekorzystnego dla nich mechanizmu indeksacji ponieważ to na nim właśnie opierała się istota umowy. Umowa nie tylko nie określa wysokości kredytu w złotych polskich, ale także nie precyzuje mechanizmu dokonania przeliczenia, co daje bankowi możliwość jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania co powoduje, że jest sprzeczna z art. 3531 i 3581 Kodeksu cywilnego. Powodowie podnieśli, że stosunek umowny został tak ukształtowany, że ryzyko walutowe zostało przerzucone w całości na konsumenta i w tym zakresie naruszono obowiązek informacyjny banku. Powoduje to nieważność umowy i uzasadnia żądanie ustalenia nieważności oraz zasądzenie nienależnie spełnionego świadczenia. Jako podstawę prawną stwierdzenia nieważności umowy stanowi art. 3851 § 1 Kodeksu cywilnego.
Do rozliczeń stron zastosowano przepisy art. 405-411 Kodeksu cywilnego, regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Przyjęto, że obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. Powodowie domagali się zasądzenia na rzecz powoda kwoty 131 817,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 listopada 2022 r. oraz na rzecz powódki kwoty 93 677,74 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 listopada 2022 r. Powyższa kwota obejmuje także zwrot kosztów ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia nieruchomości. Były to świadczenia stanowiące część kredytu, przekazane pozwanemu w ramach spłaty rat nieważnej umowy, podlegają więc zwrotowi. Sąd nie dokonał rozliczenia, a nastąpiło ono na podstawie umowy kompensacyjnej zawartej z bankiem, która także obejmowała wniesione opłaty po dniu złożenia pozwu. Skutkiem unieważnienia umowy było wstrzymanie dalszego spłacania rat i rozpoczęcie procedury rozliczenia się. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym zawarcie porozumienia kompensacyjnego po wydaniu prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytu i rozliczenie się z bankiem, powoduje obowiązek doliczenia do dochodu wcześniej odliczanych odsetek, jeżeli w wyroku Sądu rozstrzygającego sprawę, jak i w zawartym porozumieniu z Bankiem nie wykazano zwrotu odsetek od kredytu?
Pana stanowisko w sprawie
Zawarcie porozumienia kompensacyjnego po wydaniu prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytu, a następnie rozliczenie się z bankiem nie powoduje obowiązku doliczenia do dochodu wcześniej odliczanych odsetek, jeżeli w wyroku Sądu rozstrzygającego sprawę, jak i w zawartym porozumieniu z Bankiem nie wykazano zwrotu odsetek od kredytu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź, od których zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Przepis art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl ww. artykułu, w przypadku pieniędzy i wartości pieniężnych przychód powstaje w momencie ich otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Nieważność umowy kredytu
Przystępując do oceny skutków podatkowych otrzymania przez Pana środków związanych z nieważnością umowy kredytowej wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
Natomiast stosownie do treści art. 58 § 2 tej ustawy:
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
W myśl art. 3851 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
§ 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
§ 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
§ 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
Potrącenie wzajemnych wierzytelności
Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Z informacji przedstawionych przez Pana wynika, że:
· W dniu 20 czerwca 2006 r. zawarto umowę o kredyt hipoteczny indeksowany do waluty obcej CHF na realizację własnych celów mieszkaniowych.
· W latach 2006-2023 korzystano z tzw. ulgi odsetkowej, odliczając od podstawy opodatkowania faktycznie zapłacone odsetki od przedmiotowego kredytu, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
· W dniu 26 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w ... wydał wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu oraz zasądzający na rzecz Powoda określone kwoty związane z wpłatami rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z wykonywaniem umowy, w tym ubezpieczeń na życie, ubezpieczeniem nieruchomość, prowizji, odsetek za zwłokę oraz zastępstwa procesowego. W dniu 11 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w ... wydał wyrok prawomocny dotyczący unieważnienia umowy kredytowej.
· Sąd analizując sporną umowę kredytu przez pryzmat art. 3851 § 1 Kodeksu cywilnego stwierdził, że nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesów powodów jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie ich sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków.
Przyjęto, że obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.
· W dniu 8 kwietnia 2025 r. zostało zawarte z Bankiem porozumienie kompensacyjne, w wyniku którego doszło do wzajemnych rozliczeń. W porozumieniu wskazano m.in. że łączna wierzytelność Kredytobiorcy wobec Banku obejmowała równowartość wpłat dokonanych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z wykonywaniem umowy, w tym ubezpieczeń na życie, nieruchomość, prowizji, odsetek za zwłokę oraz zastępstwa procesowego. Wierzytelność Banku obejmowała kwotę udostępnionego kapitału. W wyniku porozumienia strony dokonały potrącenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Bank zobowiązał się do zapłaty na Pana rzecz kwoty stanowiącej różnicę po dokonanym potrąceniu w terminie 21 dni od podpisania porozumienia.
Powziął Pan wątpliwość co do skutków podatkowych powyższego rozliczenia w kontekście wcześniejszego korzystania z ulgi odsetkowej, w szczególności w zakresie sposobu rozliczenia odsetek od kredytu, które zostały uprzednio odliczone od dochodu w latach 2006-2023.
Ulga odsetkowa
Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.
Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:
Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:
1) budową budynku mieszkalnego albo
2) wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3) zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
4) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ww. ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.
Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:
Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.
Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 ww. ustawy:
Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.
Zgodnie z art. 26b ust. 8 ww. ustawy:
Wydatki, o których mowa w ust. 1, dotyczą odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.
Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.
Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:
Podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.
Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa
W przypadku zwrotu odsetek ustawodawca przewidział rozwiązanie dla tego rodzaju szczególnych sytuacji. Stosownie bowiem do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.
Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek. Jednocześnie przepis ten wskazuje, że doliczenia dokonuje podatnik, który uprzednio odliczył zwrócone kwoty.
Konsekwencją unieważnienia umowy kredytu jest to, że obie strony muszą dokonać odpowiednich wzajemnych rozliczeń. Jednak sposób tych rozliczeń uzależniony jest każdorazowo od wyroku sądu i przyjętej w związku z tym metody wzajemnych rozliczeń w danej sprawie.
Z opisu sprawy wynika, że sąd wydał wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu oraz zasądzający na rzecz Powoda określone kwoty związane z wpłatami rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z wykonywaniem umowy. Przyjęto, że obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. W dniu 8 kwietnia 2025 r. zostało zawarte z Bankiem porozumienie kompensacyjne, w wyniku którego doszło do wzajemnych rozliczeń. W porozumieniu wskazano m.in. że łączna wierzytelność Kredytobiorcy wobec Banku obejmowała równowartość wpłat dokonanych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych opłat związanych z wykonywaniem umowy.
Powyższe oznacza, że w przypadku gdy bank w 2025 r. zwrócił Panu odsetki (niezależnie od formy tego zwrotu, w tym poprzez kompensatę), to powinien Pan w zeznaniu składanym za ten rok doliczyć wartość odliczonej w związku z tymi odsetkami ulgi odsetkowej, z której skorzystał Pan w latach 2006-2023.
Na marginesie wskazuję, że zgodnie z powołanym wyżej art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek doliczenia ciąży na podatniku, który dokonywał odliczenia, niezależnie od tego czy rozliczał się indywidualnie, czy wspólnie z małżonkiem.
Regulacje wprowadzone przez ustawodawcę mają na celu opodatkowanie kwot, które uprzednio pomniejszyły dochód, podstawę obliczenia podatku lub podatek.
Z powyższego wynika, że zdarzeniem prawnym powodującym obowiązek doliczenia (a więc powstanie obowiązku podatkowego) jest zwrot kwot uprzednio odliczonych, który ma być doliczony odpowiednio, a więc w taki sposób aby uszczuplenie zobowiązania podatkowego zostało zniwelowane.
Mając zatem na uwadze wyżej przywołane przepisy prawa oraz opis sprawy stwierdzam, że powinien Pan do zeznania podatkowego składanego za 2025 r. doliczyć kwoty poprzednio przez Pana odliczone w ramach ulgi odsetkowej, z której korzystał Pan w latach 2006-2023.
Wskazuję, że zasadą podatku dochodowego jest zasada samoopodatkowania. Zatem to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia przychodów, uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości i obliczenia podatku.
W związku z powyższym, to na podatniku jest obowiązek ustalenia i udowodnienia, w jakiej wysokości zwrócone przez bank odsetki w ramach spłacanych rat kapitałowo-odsetkowych były uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej.
Przy czym kwestia obliczenia wartości kwot podlegających uwzględnieniu na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy nie może być przedmiotem interpretacji, lecz podlega weryfikacji w toku ewentualnego postępowania podatkowego. Interpretacja indywidualna w odróżnieniu od aktu administracyjnego nie jest bowiem skierowana wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz rozstrzyga czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Wydanie interpretacji indywidualnej nie zwalnia podatnika z obowiązku obliczenia zobowiązania podatkowego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Należy wskazać, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania i własnego stanowiska, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje Organ opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
Wskazać również należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 tej ustawy, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (drugiego kredytobiorcy).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo