Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.40.2026.3.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe w zakresie braku uzyskania przychodu z tytułu umorzenia wierzytelności oraz prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 19 lutego 2026 r. (data wpływu 24 lutego 2026 r.) i 23 marca 2026 r. (data wpływu 26 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca zawarł z … (dalej: „Bank”) dwie umowy kredytu hipotecznego - pierwszą nr 1… w dniu … kwietnia 2007 r. (dalej: „Kredyt 1”), zaś drugą nr … w dniu … marca 2008 r. (dalej: „Kredyt 2”), a obie w walucie obcej, tj. w CHF.

Kredyt 1 po przeliczeniu na PLN został wypłacony w kwocie łącznej 127 844,50 zł, zaś Kredyt 2 po przeliczeniu na PLN został wypłacony w kwocie łącznej 106 868,75 zł.

W 2024 r. na wniosek Wnioskodawcy strony podjęły negocjacje w sprawie unieważnienia ww. kredytów ze względu na zawarte w nich klauzule abuzywne, a w konsekwencji czego strony jednak zamiast unieważnienia umów kredytowych uzgodniły, że dokonają zmiany waluty zadłużenia na walutę polską tak, jakby udzielone kredyty od daty zawarcia umów kredytowych stanowiły kredyty złotowe. W konsekwencji tego zawarte zostały ugody, w których Bank dokonał przeliczenia pozostałych do spłaty na dzień zawarcia ugód kwot kredytu (Kredyt 1 – 27 734,01 CHF, a Kredyt 2 – 24 828,81 zł), a skutkiem czego w zakresie Kredytu 1 do spłaty (po przeliczeniu na PLN) miało pozostać – 128 416,54 zł, a w zakresie Kredytu 2 do spłaty (po przeliczeniu na PLN) miało pozostać – 113 251 zł.

Ugoda w zakresie Kredytu 1 została zawarta w dniu 18 kwietnia 2025 r., a w zakresie Kredytu 2 w dniu 12 maja 2025 r.

Przy tak uzgodnionych warunkach Bank w ugodach dokonał zwolnienia Wnioskodawcy z ww. długów (umorzył zadłużenia) wynikające z Kredytu 1 i Kredytu 2, tj. w zakresie Kredytu 1 z kwoty 128 416,54 zł, a w zakresie Kredytu 2 z kwoty 113 251,00 zł (§ 1 ust. 9 ww. ugód).

Uwzględniając jednak, że Wnioskodawca tak w zakresie Kredytu 1, jak i Kredytu 2, w ramach dotychczasowych spłat (do dnia zawarcia ugód) spłacił kwoty przewyższające kwoty kapitałów obu kredytów, gdyż w zakresie Kredytu 1 otrzymał 127 844,50 zł, a spłacił do dnia 15 listopada 2024 r. – 158 570,64 zł, zaś w zakresie Kredytu 2 otrzymał 106 868,75 zł, a spłacił do dnia 15 listopada 2024 r. 134 573,90 zł. Bank wyraził zgodę na zwrot nadpłat, ale tylko w części, bo z Kredytu 1 – 12 000 zł, a z Kredytu 2 – 10 000 zł (§ 1 ust. 17 ugód). Wskazać przy tym należy, że Bank w ugodach nie określił tytułu zwracanych kwot pisząc jedynie, że: „Dodatkowo Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy kwoty …”, niemniej oczywistym było, że stanowiło to część nadpłat dokonanych przez Wnioskodawcę w ramach Kredytu 1 i Kredytu 2.

Wnioskodawca jednocześnie wskazuje, że w dniu 4 marca 2025 r. zawarł jeszcze jedną ugodę w zakresie innej umowy kredytowej niż powyższe i skorzystał z instytucji zaniechania poboru podatku w zakresie umorzonej w tej ugodzie kwoty, a zatem nie miał możliwości skorzystania z takiego zwolnienia w zakresie Kredytu 1 i Kredytu 2.

Wnioskodawca wskazuje także, że Bank zawiera ugody tylko na swoich wzorach i nie ma możliwości ich zmiany, a w razie braku zatem zgody na tak sformułowane ugody, Wnioskodawca musiałby wszczynać procesy sądowe. Stąd Wnioskodawca zdecydował się zawrzeć ww. ugody, aby zakończyć spór i uzyskać efekt w postaci braku obowiązku dalszych spłat kredytów, skoro nadpłacił już otrzymane kwoty kapitału kredytów, jak i otrzymać choć część należnych Mu nadpłat.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Zaciągnięty … kwietnia 2007 r. Kredyt 1 został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, tj. przez ….

Kredyt 1 był kredytem denominowanym.

Kredyt 1 był zabezpieczony hipoteką zwykłą i kaucyjną na nieruchomości, na zakup której został udzielony ww. kredyt, położonej w …, ul. ….

Kredyt 1 był zaciągnięty na zakup oraz wykończenie nieruchomości położonej w …, ul. ….

Zaciągnięty … marca 2008 r. Kredyt 2 został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, tj. przez ….

Kredyt 2 był kredytem denominowanym.

Kredyt 2 był zabezpieczony hipoteką zwykłą i kaucyjną na nieruchomości, na zakup której został udzielony ww. kredyt, położonej w …, ul. ….

Kredyt 2 był zaciągnięty na zakup nieruchomości (lokalu mieszkalnego) położonej w …, ul. ….

Ugoda zawarta z Bankiem 18 kwietnia 2025 r. (dalej: Ugoda 1”) została podpisana na podstawie art. 917 Kodeksu cywilnego i zasady swobody umów (art. 353¹ Kodeksu cywilnego).

W Ugodzie 1 nie zostało potwierdzone wspólnie przez Strony, że umowa kredytowa dotycząca Kredytu 1 jest ważna. Jedynie Bank we wstępnej części Ugody 1 (pkt 4) oświadczył: „Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna i nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące (...) lub stwierdzenie nieważności Umowy”. Wnioskodawca zaś nie potwierdził, że Umowa jest ważna, a że może dochodzić roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące (...) lub stwierdzenie nieważności Umowy. Stąd też Strony, przy tak rozbieżnych poglądach co do ważności Umowy, dla polubownego załatwienia sprawy, postanowiły zmienić jej treść i przewalutować ją z CHF na PLN w taki sposób, aby ostatecznie Wnioskodawca uzyskał rezultat jak przy sądowym uznaniu nieważności Umowy, tj. bez obowiązku dalszych spłat kredytu, gdyż Wnioskodawca nadpłacił już kwotę kapitału kredytu w ramach zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, i zwrocie na Jego rzecz nadpłaty ponad kwotę kapitału kredytu, choć nie w całości, bo Bank wynegocjował mniejszą kwotę. W konsekwencji dla uzyskania ww. efektu Bank stworzył taką, a nie inną konstrukcję Ugody 1 i umorzył wynikającą z przewalutowania kwotę kredytu do zapłaty i zobowiązał się spłacić część nadpłaty w wysokości 12 000,00 zł, jednak w Ugodzie 1 nie określając jej jako nadpłaty, a tylko zobowiązując się do jej wypłaty bez nadawania jej tytułu czy podstawy. Wnioskodawca wskazuje, że Bank narzucił treść Ugody 1 i jedynie w tej formie zgodził się na porozumienie w sprawie, bez możliwości wpływu Wnioskodawcy na ww. treść.

Zgodnie z § 1 ust. 9 Ugody 1 na kwotę, w stosunku do której Wnioskodawca został zwolniony z długu, składała się kwota kapitału przewalutowanego kredytu w wysokości 127 975,82 zł, odsetki zawieszone w wysokości 419,17 zł oraz odsetki bieżące w wysokości 21,55 zł. To jednak nie było zwolnienie z długu, bo dług nie istniał, a czego świadectwem jest, że Bank stworzył ugodę, na bazie której powstaje „niby” kredyt, ale z którego w tej samej chwili następuje zwolnienie, a do tego to Bank ma jeszcze zwrócić pieniądze.

W ramach Ugody 1 z Bankiem nastąpiło również „przewalutowanie” zaciągniętego Kredytu 1 (§ 1 ust. 4 Ugody).

Na pytanie Organu o treści: „czy z ww. Ugody 1 wynika, że Pan jako kredytobiorca otrzymał od Banku zwrot tego, co świadczył Pan na rzecz Banku w czasie trwania umowy Kredytu 1”, Wnioskodawca wskazał: „Nie. Jednakże tak nie miało być, gdyż Bank nie miał zwrócić całości świadczeń Wnioskodawcy z tytułu Kredytu 1, a tylko nadpłatę ponad kwotę kapitału Kredytu 1, a pozostała część miała zostać zaliczona przez Bank na kwotę wypłaconego Wnioskodawcy kredytu. Stąd doszło do umorzenia i do zobowiązania Banku do zapłaty kwoty 12 000,00 złotych, a co w rzeczywistości stanowiło zwrot nadpłaty, niemniej Bank nie podał w Ugodzie 1 tego tytułu, jak i żadnego innego”.

Na pytanie Organu o treści: „czy kwota 12 000 zł, którą Bank wypłacił Panu w wyniku zawarcia ww. Ugody 1, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Kredytu 1)”, Wnioskodawca wskazał: „Tak, a co wynika np. z wymiany korespondencji i rozmów sprzed zawarcia Ugody 1, jak i z logiki, bo z jakiego innego tytułu Bank miałby wypłacić Wnioskodawcy kwotę 12 000,00 złotych. Uściślając zaś powyższe ww. kwota nie stanowi zwrotu całości środków uprzednio spłaconych do Banku, a tylko ich część, tj. nadpłatę ponad kwotę kapitału Kredytu 1, gdyż, pozostała część została zaliczona przez Bank na kwotę wypłaconego Wnioskodawcy kredytu. A jeszcze ściślej − to nie jest też całość nadpłaty, a tylko jej część, gdyż Bank w ramach negocjacji nie chciał wypłacić całej nadpłaty i na to Wnioskodawca przystał”.

Na pytanie Organu o treści: „czy kwota 12 000 zł, która została Panu wypłacona przez Bank, stanowi zwrot środków; które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z Kredytem 1, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie 1 (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi”, Wnioskodawca wskazał: „Tak”.

Na pytanie Organu o treści: „czy otrzymana przez Pana w wyniku zawarcia Ugody 1 kwota 12 000 zł stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty Kredytu 1, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z proponowanej Ugody 1”, Wnioskodawca wskazał: „Nie, kwota ta stanowi częściowy zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku”.

Na pytanie Organu o treści: „czy otrzymana przez Pana w wyniku zawarcia Ugody 1 kwota 12 000 zł jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej”, Wnioskodawca wskazał: „Zdecydowanie nie, kwota ta stanowi częściowy zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku, a które to stanowisko wprost i bez cienia wątpliwości wynikało z treści negocjacji, w ramach których operowało się pojęciem „zwrot” albo „zwrot nadpłaty”.”.

Bank wypłacił powyższą kwotę przelewem na konto Wnioskodawcy w dniu 18 kwietnia 2025 r.

Ugoda zawarta z Bankiem 12 maja 2025 r. (dalej: Ugoda 2”) została podpisana na podstawie art. 917 Kodeksu cywilnego i zasady swobody umów (art. 353¹ Kodeksu cywilnego).

W Ugodzie 2 nie zostało potwierdzone wspólnie przez Strony, że umowa kredytowa dotycząca Kredytu 2 jest ważna. Jedynie Bank we wstępnej części Ugody 2 (pkt 4) oświadczył: „Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna i nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące (...) lub stwierdzenie nieważności Umowy”. Wnioskodawca zaś nie potwierdził, że Umowa jest ważna, a że może dochodzić roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące (...) lub stwierdzenie nieważności Umowy (...). Stąd też Strony, przy tak rozbieżnych poglądach co do ważności Umowy, dla polubownego załatwienia sprawy, postanowiły zmienić jej treść i przewalutować ją z CHF na PLN w taki sposób, aby ostatecznie Wnioskodawca uzyskał rezultat jak przy sądowym uznaniu nieważności Umowy, tj. bez obowiązku dalszych spłat kredytu, gdyż Wnioskodawca nadpłacił już kwotę kapitału kredytu w ramach zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, i zwrocie na Jego rzecz nadpłaty ponad kwotę kapitału kredytu, choć nie w całości, bo Bank wynegocjował mniejszą kwotę. W konsekwencji dla uzyskania ww. efektu Bank stworzył taką, a nie inną konstrukcję Ugody 2 i umorzył wynikającą z przewalutowania kwotę kredytu do zapłaty i zobowiązał się spłacić część nadpłaty wysokości 10 000,00 zł, jednak w Ugodzie 2 nie określając jej jako nadpłaty, a tylko zobowiązując się do jej wypłaty bez nadawania jej tytułu czy podstawy. Wnioskodawca wskazuje, że Bank narzucił treść Ugody 2 i jedynie w tej formie zgodził się na porozumienie w sprawie, bez możliwości wpływu Wnioskodawcy na ww. treść.

Zgodnie z § 1 ust. 9 Ugody 2 na kwotę, w stosunku do której Wnioskodawca został zwolniony z długu, składała się kwota kapitału przewalutowanego kredytu w wysokości 112 695,49 zł, odsetki zawieszone w wysokości 358,07 zł oraz odsetki bieżące w wysokości 197,44 zł. To jednak nie było zwolnienie z długu, bo dług nie istniał, a czego świadectwem jest, że Bank stworzył ugodę, na bazie której powstaje „niby” kredyt, ale z którego w tej samej chwili następuje zwolnienie, a do tego to Bank ma jeszcze zwrócić pieniądze.

W ramach Ugody 2 z Bankiem nastąpiło również „przewalutowanie” zaciągniętego Kredytu 2 (§ 1 ust. 4 Ugody).

Na pytanie Organu o treści: „czy z ww. Ugody 2 wynika, że Pan jako kredytobiorca otrzymał od Banku zwrot tego, co świadczył Pan na rzecz Banku w czasie trwania umowy Kredytu 2”, Wnioskodawca wskazał: „Nie. Jednakże tak nie miało być, gdyż Bank nie miał zwrócić całości świadczeń Wnioskodawcy z tytułu Kredytu 2, a tylko nadpłatę ponad kwotę kapitału Kredytu 2, a pozostała część miała zostać zaliczona przez Bank na kwotę wypłaconego Wnioskodawcy kredytu. Stąd doszło do umorzenia i do zobowiązania Banku do zapłaty kwoty 10 000,00 złotych, a co w rzeczywistości stanowiło zwrot nadpłaty, niemniej Bank nie podał w Ugodzie 2 tego tytułu, jak i żadnego innego”.

Na pytanie Organu o treści: „czy kwota 10 000 zł, którą Bank wypłacił Panu w wyniku zawarcia ww. Ugody 2, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Kredytu 2)”, Wnioskodawca wskazał: „Tak, a co wynika np. z wymiany korespondencji i rozmów sprzed zawarcia Ugody 2, jak i z logiki, bo z jakiego innego tytuł Bank miałby wypłacić Wnioskodawcy kwotę 10 000,00 złotych. Uściślając zaś powyższe ww. kwota nie stanowi zwrotu całości środków uprzednio spłaconych do Banku, a tylko ich część, tj. nadpłatę ponad kwotę kapitału Kredytu 2, gdyż pozostała część została zaliczona przez Bank na kwotę wypłaconego Wnioskodawcy kredytu. A jeszcze ściślej − to nie jest też całość nadpłaty, a tylko jej część, gdyż Bank w ramach negocjacji nie chciał wypłacić całej nadpłaty i na to Wnioskodawca przystał”.

Na pytanie Organu o treści: „czy kwota 10 000 zł. która została Panu wypłacona przez Bank, stanowi zwrot środków; które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z Kredytem 2, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie 2 (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi”, Wnioskodawca wskazał: „Tak”.

Na pytanie Organu o treści: „czy otrzymana przez Pana w wyniku zawarcia Ugody 2 kwota 10 000 zł stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty Kredytu 2, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z proponowanej Ugody 2”, Wnioskodawca wskazał: „Nie, kwota ta stanowi częściowy zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku”.

Na pytanie Organu o treści: „czy otrzymana przez Pana w wyniku zawarcia Ugody 2 kwota 10 000 zł jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej”, Wnioskodawca wskazał: „Zdecydowanie nie, kwota ta stanowi częściowy zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku, a które to stanowisko wprost i bez cienia wątpliwości wynikało z treści negocjacji, w rantach których operowało się pojęciem „zwrot” albo „zwrot nadpłaty”.”.

Bank wypłacił powyższą kwotę przelewem na konto Wnioskodawcy w dniu 12 maja 2025 r.

Pytania

Czy umorzone kwoty Kredytu 1 i Kredytu 2 w ramach ugód stanowią przychód/dochód do opodatkowania w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Czy otrzymane przez Wnioskodawcę zwroty kwot nadpłat stanowią przychód/dochód do opodatkowania w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

W ocenie Wnioskodawcy, kwoty umorzonych kredytów ustalonych na dzień zawarcia ugód nie stanowią przychodu/dochodu do opodatkowania w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma wątpliwości bowiem, a co wynika także z treści negocjacji, że u podstaw ugód stanęło założenie, że umowy kredytu są nieważne ze względu na zawarte w nich postanowienia abuzywne, a w konsekwencji, skoro Wnioskodawca spłacił oba kredyty w całości (w zakresie kwot kapitału), to nie uzyskał dochodu z tytułu umorzonych Mu kwot określonych w ugodach, gdyż kwoty te nie istniały (nie były należne).

W rzeczywistości ugody są formułowane niezgodnie z prawdą, gdyż z jakichś względów banki nie chcą oświadczać, że umowy są nieważne, a właśnie formułują je w ten sposób, iż określają kwotę kredytu jaka według ich przeliczenia miałaby pozostawać do spłaty i w kolejnym kroku umarzają te kwoty. Nie wie Wnioskodawca czy ta technika wynika z unikania przez banki przyznawania, że umowy kredytowe są nieważne, obawiając się, że zwiększy to ilość spraw związanych z rozliczeniem nieważnych umów (niejako do zachęcania tych kredytobiorców, którzy jeszcze nie zanegowali umów kredytowych, aby to uczynili), czy może wynika to z określonych korzyści z punktu widzenia wyników banków w ich sprawozdaniach finansowych, a może z jednej i drugiej przyczyny. Tak jednak czy inaczej, oczywistym jest, że rzeczywistą wolą stron objętą ugodą było doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, tj. rozliczeniem się z kredytobiorcami do wysokości kwot wypłaconego w ramach danej umowy kredytu kapitału. Stąd w rzeczywistości wskazywana w ugodach kwoty kredytu do spłaty jest „sztuczna” nie oddająca rzeczywistości prawnej. Świadectwem tego jest fakt, że w tej samej ugodzie dochodzi do wykreowania ww. kwoty kredytu do spłaty, a zaraz po tym dochodzi do jej umorzenia. Ale jaka miałaby być przyczyna tego? Z jakich powodów taka instytucja jak bank wpierw kreuje dług, aby w tym samym momencie go umorzyć i jeszcze zobowiązać się do zwrotu określonej kwoty kredytobiorcy? Nie ma wątpliwości, że wynika to z faktu, iż u podstaw ugód stoi założenie o abuzywności zawartych w umowach postanowień, a zatem o ich nieważności, a w konsekwencji świadomość, że kredytobiorca który nadpłacił już kwotę kapitału kredytu nie ma jakiegokolwiek zobowiązania wobec banku, a wręcz przeciwnie ma roszczenie do banku o zwrot nadpłaty.

Wnioskodawca wskazuje, że nie może istnieć jednocześnie nadpłata na rzecz kredytobiorcy i zobowiązanie do spłaty kredytu, bo nadpłata jest świadectwem, że kredyt nie istnieje (został spłacony w całości), skoro jest nadpłata.

W świetle powyższego nie może być wątpliwości, że ugody w rzeczywistości stanowią rozliczenie umów kredytu, w ten sposób, że ustalana jest kwota wypłaconego kredytu oraz suma wpłaconych przez kredytobiorcę kwot, a gdy istnieje nadwyżka kwot wpłaconych przez kredytobiorcę nad kwotą kredytu, banki zwracają w ramach ugody te nadwyżkę lub ich część (najczęściej banki zyskują na tym, gdyż kredytobiorcom w pierwszym rzędzie zależy na zakończeniu obowiązku spłat dalszych, a nienależnych rat, zaś zwrot ewentualnej nadwyżki traktują drugoplanowo i zadowalają się jej częścią, a banki zaś świadome są tego, że alternatywą dla kredytobiorcy jest wieloletni proces sądowy i związane z tym koszty (opłata sądowa, koszty biegłych, koszty zastępstwa prawnego, itp.), a zatem, że niejako przymuszają kredytobiorców do akceptowania jednostronnie tworzonych ugód).

W konsekwencji powyższego należy bezsprzecznie stwierdzić, że kreowane ugodami, jak w niniejszej sprawie, kwoty kredytu mają fikcyjny charakter, jako że tak banki i kredytobiorcy wiedzą, że te kwoty nie są bankom należne, a i dlatego są równocześnie umarzane. Tym samym umorzenie nie powoduje po stronie kredytobiorców powstania przychodu w związku ze zmniejszeniem ich pasywów, gdyż umorzenie dotyczy kwoty, która wcale nie obciąża kredytobiorcy, a jest wręcz odwrotnie, to banki mają dług do kredytobiorców z tytułu nadpłat, co wprost potwierdza, że żaden przychód/dochód nie powstaje wskutek rzekomego umorzenia.

Należy jednocześnie stwierdzić, że nie przeczy powyższemu fakt istnienia rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, gdyż sytuacje mogą być rożne i wtedy przy spełnieniu warunków z tego rozporządzenia dochodzi do zaniechania poboru podatku. Nie oznacza to jednak, że w sytuacjach jak niniejsza, na zasadach ogólnych nie można uznać, że doszło do uzyskania dochodu/przychodu pomimo dokonanego w ugodzie z bankiem umorzenia.

Ad 2

Wnioskodawca uważa, że zwrot kwot zgodnie z ugodami na Jego rzecz także nie stanowi podstawy do opodatkowania w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie zmienia tego fakt, że Bank określił tę kwotę wyłącznie jako „dodatkową” nie podając jaki jest tytuł. Kwota ta bowiem stanowi część nadpłaty jaka winna zostać zwrócona kredytobiorcy, a z istoty swojej nadpłata nie stanowi dochodu/przychodu. Nie ma jednocześnie wątpliwości, że u Wnioskodawcy z obu kredytów nadpłaty wystąpiły, gdy wziąć pod uwagę − a co powyżej Wnioskodawca już wskazywał − że w zakresie Kredytu 1, jak i Kredytu 2, w ramach dotychczasowych spłat (do dnia zawarcia ugód) spłacił kwoty przewyższające kwoty kapitałów obu kredytów, gdyż w zakresie Kredytu 1 otrzymał 127 844,50 zł, a spłacił do dnia 15 listopada 2024 r. – 158 570,64 zł (zatem nadpłata ponad 30 tys. złotych), zaś w zakresie Kredytu 2 otrzymał 106 868,75 zł, a spłacił do dnia 15 listopada 2024 r. – 134 573,90 zł (zatem nadpłata około 30 tys. złotych).

Bank jednak niejako stał się „ofiarą” przyjętej przez siebie konstrukcji, tzn. z jakichś względów nie chciał w ugodach wpisywać prawdy, tzn. że ze względu na abuzywność niektórych klauzul umowy są nieważne i strony winny zwrócić sobie wzajemnie wpłacone kwoty, tylko kredyty zmodyfikował na złotowe i umorzył rzekomo pozostające kredyty i zwrócił nadpłatę, co ważne − wcale jej tak nie nazywając. Nic to jednak nie ma wspólnego z prawdą, gdyż owe rzekome kwoty umorzenia nie są należne Bankowi (w całości lub w części), a czego świadectwem jest fakt owych umorzeń (z jakich względów takie instytucje jak banki miałyby umarzać kredyty), a zwracane kwoty stanowią naprawdę kwoty nadpłat Wnioskodawcy. Ale tak właśnie „sztucznie” stworzona przez Bank konstrukcja doprowadziła do tego, że zamiana kredytu z CHF na złotowy spowodowała z jednej strony rzekomą kwotę kredytu do spłaty przez Wnioskodawcę, a z drugiej prawo Wnioskodawcy do zwrotu części nadpłaty, choć przecież nie może istnieć jednocześnie nadpłata i zobowiązanie do spłaty kredytu, bo nadpłata jest świadectwem, że kredyt nie istnieje (został spłacony w całości).

Bank nie wiedząc co z tym zrobić wprowadził do ugód § 1 ust. 17, w którym po prostu stwierdził, że zapłaci jeszcze dodatkową kwotę nie nadając jej tytułu. Nie ma jednak wątpliwości, że Bank nie dał Wnioskodawcy darowizny, jak też nie wypłacił owych dodatkowych kwot tak po prostu, czy tytułem wynagrodzenia za zawarcie ugody, gdyż oczywistym jest, że była to ustalona przez Strony kwota nadpłaty Wnioskodawcy uiszczona w ramach nieważnych umów kredytowych. Kwota zaś zwróconej nadpłaty nie stanowi przychodu/dochodu, a więc nie podlega opodatkowaniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Katalog źródeł przychodów jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca „zamknął” ten katalog dzięki wprowadzeniu kategorii „innych źródeł”, czyli źródeł przychodów innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W sytuacji, gdy dane przysporzenie podatnika ma charakter przychodu i nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest przypisywane do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 9. Rozwiązanie to jest jednym z elementów gwarantujących realizację zasady powszechności opodatkowania.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych dokonanego w 2025 r. umorzenia Panu przez Bank wierzytelności z tytułu Kredytu 1 zaciągniętego … kwietnia 2007 r. oraz Kredytu 2 zaciągniętego … marca 2008 r., wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu.

Dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zawarcie zwolnienia z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie.

Wobec tego na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kodeksu cywilnego, składają się dwa elementy:

1)  oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2)  akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Przy czym wskazuje się, że zwolnienie z długu może odnosić się do wierzytelności istniejących. Dopuszczalne jest także zwolnienie z długu przyszłego.

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.

Jak przedstawił Pan w opisie sprawy, Ugoda 1 w zakresie Kredytu 1 została zawarta w dniu 18 kwietnia 2025 r., a Ugoda 2 w zakresie Kredytu 2 w dniu 12 maja 2025 r., na podstawie art. 917 Kodeksu cywilnego i zasady swobody umów (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). W punkcie 4 Ugody 1 i Ugody 2 wskazano, że umowy kredytowe dotyczące Kredytu 1 oraz Kredytu 2 są ważne. Bank w Ugodach dokonał zwolnienia Pana z długów (umorzył zadłużenia) wynikające z Kredytu 1 i Kredytu 2, tj. w zakresie Kredytu 1 z kwoty 128 416,54 zł, a w zakresie Kredytu 2 z kwoty 113 251 zł, zgodnie z § 1 ust. 9 ww. Ugód. Zgodnie z § 1 ust. 9 Ugody 1 na kwotę, w stosunku do której został Pan zwolniony z długu, składała się kwota kapitału przewalutowanego kredytu w wysokości 127 975,82 zł, odsetki zawieszone w wysokości 419,17 zł oraz odsetki bieżące w wysokości 21,55 zł. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 9 Ugody 2 na kwotę, w stosunku do której został Pan zwolniony z długu, składała się kwota kapitału przewalutowanego kredytu w wysokości 112 695,49 zł, odsetki zawieszone w wysokości 358,07 zł oraz odsetki bieżące w wysokości 197,44 zł.

Skoro zatem, w wyniku podpisanej przez Pana z Bankiem Ugody 1 i Ugody 2 nastąpiło zwolnienie Pana z długu, tj. umorzenie Pana zadłużenia z tytułu Kredytu 1 i Kredytu 2 (kwoty kapitału i odsetek) i Pan to zwolnienie z długu przyjął, to wskutek zmniejszenia Pana zobowiązań wobec Banku, po Pana stronie nastąpiło przysporzenie majątkowe.

Przy czym, w odniesieniu do wskazania przez Pana w opisie stanu faktycznego:

-     (…) Bank narzucił treść Ugody 1 i jedynie w tej formie zgodził się na porozumienie w sprawie, bez możliwości wpływu Wnioskodawcy na ww. treść;

-     (…) Bank narzucił treść Ugody 2 i jedynie w tej formie zgodził się na porozumienie w sprawie, bez możliwości wpływu Wnioskodawcy na ww. treść;

oraz we własnym stanowisku:

-     W rzeczywistości ugody są formułowane niezgodnie z prawdą, gdyż z jakichś względów banki nie chcą oświadczać, że umowy są nieważne, a właśnie formułują je w ten sposób, iż określają kwotę kredytu jaka według ich przeliczenia miałaby pozostawać do spłaty i w kolejnym kroku umarzają te kwoty;

-     Tak jednak czy inaczej, oczywistym jest, że rzeczywistą wolą stron objętą ugodą było doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, tj. rozliczeniem się z kredytobiorcami do wysokości kwot wypłaconego w ramach danej umowy kredytu kapitału. Stąd w rzeczywistości wskazywana w ugodach kwoty kredytu do spłaty jest „sztuczna” nie oddająca rzeczywistości prawnej. Świadectwem tego jest fakt, że w tej samej ugodzie dochodzi do wykreowania ww. kwoty kredytu do spłaty, a zaraz po tym dochodzi do jej umorzenia;

wskazuję, że organy podatkowe nie mają prawa ingerować w treść zawieranych ugód i przyjęte w nich ustalenia, chyba że postanowienia ugód naruszają przepisy podatkowe, a to może być stwierdzone jedynie w trakcie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania podatkowego.

Zatem, Organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej nie jest właściwy do ustalenia czy w rzeczywistości nie doszło do zwolnienia Pana z długu, a jedynie do wzajemnych rozliczeń pomiędzy Stronami umowy kredytu, w taki sam sposób jaki miałoby to miejsce, gdyby do zawarcia umowy nie doszło lub gdyby sąd uznał, że umowa kredytu jest nieważna – lecz jest właściwy do oceny skutków tej ugody na gruncie prawa podatkowego, tj. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym stwierdzam, że wartość umorzonych Panu kwot wierzytelności z tytułu:

·      zaciągniętego … kwietnia 2007 r. Kredytu 1 (kwoty kapitału i odsetek), na podstawie Ugody 1 zawartej z Bankiem 18 kwietnia 2025 r. oraz

·      zaciągniętego … marca 2008 r. Kredytu 2 (kwoty kapitału i odsetek), na podstawie Ugody 2 zawartej z Bankiem 12 maja 2025 r.,

stanowi dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zatem, w tej części Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Skutki podatkowe otrzymania kwot nadpłat z tytułu zawarcia z Bankiem Ugody 1 dotyczącej Kredytu 1 oraz Ugody 2 dotyczącej Kredytu 2

Jak stanowi art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy Prawo bankowe.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania wskazanych w Ugodzie 1 i Ugodzie 2 kwot nadpłat wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu 18 kwietnia 2025 r. zawarł Pan z Bankiem Ugodę 1 dotyczącą kredytu hipotecznego zaciągniętego … kwietnia 2007 r., tj. Kredytu 1 oraz w dniu 12 maja 2025 r. zawarł Pan z Bankiem Ugodę 2 dotyczącą kredytu hipotecznego zaciągniętego … marca 2008 r., tj. Kredytu 2. W ramach dokonanych do dnia zawarcia ww. Ugód spłat rat w zakresie Kredytu 1 i Kredytu 2, spłacił Pan kwoty przewyższające kwoty kapitałów obu ww. kredytów, gdyż w zakresie Kredytu 1 otrzymał Pan kwotę kredytu w wysokości 127 844,50 zł, a spłacił do dnia 15 listopada 2024 r. kwotę 158 570,64 zł, zaś w zakresie Kredytu 2 otrzymał Pan kwotę kredytu w wysokości 106 868,75 zł, a spłacił do dnia 15 listopada 2024 r. kwotę 134 573,90 zł. Bank wyraził zgodę na zwrot nadpłat, ale tylko w części, bo w zakresie Kredytu 1 – kwotę 12 000 zł, a w zakresie Kredytu 2 – kwotę 10 000 zł. Kwota 12 000 zł, którą Bank wypłacił Panu w wyniku zawarcia Ugody 1, stanowi zwrot części środków uprzednio spłaconych do Banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Kredytu 1), tj. nadpłatę ponad kwotę kapitału Kredytu 1. Powyższa kwota stanowi zwrot środków; które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z Kredytem 1, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie 1 (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi. Wypłacona Panu kwota 12 000 zł nie stanowi przysporzenia, jak również nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Powyższe wynika z treści negocjacji, w ramach których posługiwano się pojęciem „zwrot” albo „zwrot nadpłaty”. Bank wypłacił powyższą kwotę przelewem na Pana konto w dniu 18 kwietnia 2025 r. Ponadto, kwota 10 000 zł, którą Bank wypłacił Panu w wyniku zawarcia Ugody 2, stanowi zwrot części środków uprzednio spłaconych do Banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Kredytu 2), tj. nadpłatę ponad kwotę kapitału Kredytu 2. Powyższa kwota stanowi zwrot środków; które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z Kredytem 2, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w Ugodzie 2 (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi. Wypłacona Panu kwota 10 000 zł nie stanowi przysporzenia, jak również nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej. Powyższe wynika z treści negocjacji, w ramach których posługiwano się pojęciem „zwrot” albo „zwrot nadpłaty”. Bank wypłacił powyższą kwotę przelewem na Pana konto w dniu 12 maja 2025 r.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank kwoty 12 000 zł z tytułu zawarcia Ugody 1 dotyczącej Kredytu 1 oraz kwoty 10 000 zł z tytułu zawarcia Ugody 2 dotyczącej Kredytu 2, nie spowodowała u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

Zatem, w tej części Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanych pytań, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu stanu faktycznego, które nie były przedmiotem pytań i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej, w szczególności nie odnosi się do możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.