Możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Podatnik jest rozwodnikiem od 2014 roku, ma pełnię praw rodzicielskich, a dzieci zamieszkują z matką. Sprawuje opiekę naprzemienną: regularne weekendy, wakacje i święta. Partycypuje…
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
1. ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku złożonego 10 kwietnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 598/2022 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II FSK 220/23;
2. stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 kwietnia 2022 r. złożył Pan wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 11 kwietnia 2022 r. oraz – w odpowiedzi na wezwania – pismami złożonymi 13 czerwca 2022 r. oraz 1 lipca 2022 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan po rozwodzie od 2014 r. (wyrok z dnia (…) 2014 r., uprawomocniony (…) 2014 r., sygn. akt (…)).
Ma Pan zachowaną pełnię praw rodzicielskich, przy czym miejsce pobytu dzieci jest ustalone przy matce. Z byłą partnerką nie mieszka Pan razem. Uczestniczy w wychowaniu dzieci (m.in. wspiera ich naukę i rozwój kiedy są u Pana), kupuje potrzebne rzeczy jak np. ubrania, spędza z nimi czas w tygodniu oraz wakacje i święta zgodnie z ustalonym planem wychowawczym. Poza utrzymaniem dzieci w okresie przebywania u Pana płaci też alimenty zgodnie z orzeczeniem sądu i bez opóźnień. Dzieci są uczące, niepełnoletnie, nieposiadające dochodu.
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że przedmiotem interpretacji indywidualnej są warunki skorzystania z preferencji rozliczenia jako rodzic samotnie wychowujący dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, za lata 2018-2021.
Daty urodzenia dzieci to (…) 2004 r. i (…) 2008 r. Miejsce zamieszkania dzieci jest przy matce. Od momentu rozwodu do chwili obecnej jest Pan rozwodnikiem. Oboje z matką posiadacie pełnię praw we wskazanych latach podatkowych. Pana przebywanie z dziećmi zostało ustalone w porozumieniu rodzicielskim i zapisane w orzeczeniu sądowym (pkt III) i było realizowane przez oboje rodziców. Dzieci spędzają z Panem każdy pierwszy i trzeci weekend miesiąca (od piątku od godz. 16 do niedzieli do godz. 20), 2 tygodnie letnich wakacji w lipcu lub sierpniu w terminach ustalonych przez strony, naprzemiennie Święta Wielkanocne i Bożego Narodzenia.
Dodatkowo obecnie, po ustaleniach z matką dzieci, dzieci mają dowolność w przebywaniu u Pana poza zapisanymi w wyroku zobowiązaniami oraz dodatkowy dzień w weekendy poza ww. planem. W związku z powyższym wychowanie dzieci odbywa się naprzemiennie.
Pana wkład w wychowanie dzieci to:
We wszystkich latach od rozwodu wykonywał Pan władzą rodzicielską i dbał o wychowanie i rozwój. Matka dzieci w czasie gdy dzieci przebywały z nią wykonywała władzę rodzicielską i zajmowała się ich wychowaniem. Oboje dzieci są w systemie nauczania na terenie RP, młodszy syn obecnie w szkole podstawowej, starszy syn w liceum ogólnokształcącym. Dzieci nie otrzymywały zasiłku pielęgnacyjnego ani renty. Art. 30c ww. ustawy nie miał zastosowania w stosunku do Pana lub dzieci. Rozlicza się Pan zgodnie z art. 27 ww. ustawy (nie dotyczy to 2022 r. ze względu na trwające zmiany ustawodawcze).
Za 2021 r. złożył Pan wniosek o preferencyjne rozliczenie; za lata poprzednie planuje Pan złożyć korekty rozliczenia.
Pytanie
Czy może się Pan rozliczać jako osoba samotnie wychowująca dzieci?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, zgodnie z orzeczeniami SN, sądów administracyjnych czy organów podatkowych (np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 czerwca 2012 r., nr IPPB4/415-251/12-2/JK3), z opodatkowania skorzystać może rodzic lub opiekun będący panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem wyłącznie, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci. Rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca nie wymaga, by dziecko wychowywać samotnie przez cały rok podatkowy.
W związku z powyższym chce Pan uzyskać potwierdzenie o możliwości rozliczania się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, zgodnie z wydanymi wcześniej interpretacjami, np. w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 831/18, wyroku NSA z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20, wyroku NSA z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19, wyroku NSA z 14 lipca 2021 r., sygn. akt II FSK 3790/18, wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 775/19 itd., wskazującymi na możliwość rozliczania się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko.
W wyrokach NSA zwrócił uwagę, że określone w tym przepisie kryterium samotnego wychowywania dzieci jest spełnione również wtedy, gdy rozwiedziony rodzic wychowuje dzieci naprzemiennie z drugim rodzicem, tj. w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci oraz bez jego udziału wykonuje czynności stanowiące proces wychowania w innym miejscu i czasie niż drugi rodzic. Sąd podkreślił, że leksykalne znaczenie wyrazu samotny ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania rodzic samotnie wychowujący dzieci jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału, przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic.
Z wyroków wynika też, że ustawodawca nie zastrzegł wprost, że z ulgi podatkowej może korzystać tylko jeden z rozwiedzionych rodziców. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił dodatkowo, że władza rodzicielska, która obejmuje wychowanie dziecka, przysługuje obojgu rodzicom. Rozwód natomiast - co do zasady - nie pozbawia żadnego z rodziców władzy rodzicielskiej. Tym samym ustawodawca tworząc normę celu społecznego i prowadząc deklarowaną w Konstytucji politykę prorodzinną, mającą wspierać wychowanie dzieci, nie mógł uzależnić preferencji podatkowych od wyeliminowania jednego z rodziców z opieki i wychowania.
W związku z powyższym uważa Pan, że spełnia wymagane przesłanki na gruncie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i może rozliczać się jako rodzic samotnie wychowujący dzieci.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Pana wniosek – 18 lipca 2022 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT2-2.4011.403.2022.3.ACZ, w której uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Panu 18 lipca 2022 r.
Skarga na interpretację indywidualną
2 sierpnia 2022 r. (data wpływu 5 sierpnia 2022 r.) wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Wniósł Pan o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zasądzenie od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 598/22.
Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II FSK 220/23, oddalił skargę kasacyjną.
Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 6 listopada 2025 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. do 31 lipca 2019 r.:
Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej;
̶ podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.; obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2019 r. oraz w 2020 r. i w 2021 r.):
Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej
- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
Stosownie do art. 6 ust. 8 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2021 r.):
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W myśl art. 6 ust. 9 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2021 r.):
Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu przepisu zmienionym przez art. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.):
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):
W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
Przepis art. 6 ust. 4 ww. ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik lub osoba będąca w separacji), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.
Jak wskazał Pan w opisie stanu faktycznego, sprawowanie opieki nad dziećmi odbywa się w systemie opieki naprzemiennej. Ma Pan zachowaną pełnie praw rodzicielskich, przy czym miejsce zamieszkania dzieci jest ustalone przy matce. Z byłą partnerką nie mieszka Pan razem. Uczestniczy w wychowaniu dzieci (m.in. wspiera ich naukę i rozwój kiedy są u Pana), kupuje potrzebne rzeczy jak np. ubrania, spędza z nimi czas w tygodniu oraz wakacje i święta zgodnie z ustalonym planem wychowawczym. Poza utrzymaniem dzieci w okresie przebywania u Pana płaci też alimenty zgodnie z orzeczeniem sądu i bez opóźnień. Dzieci są uczące, niepełnoletnie, nieposiadające dochodu. Oboje z matką posiadacie pełnię praw we wskazanych latach podatkowych. Pana przebywanie z dziećmi zostało ustalone w porozumieniu rodzicielskim i zapisane w orzeczeniu sądowym (pkt III) i było realizowane przez oboje rodziców. Dzieci spędzają z Panem każdy pierwszy i trzeci weekend miesiąca (od piątku od godz. 16 do niedzieli do godz. 20), 2 tygodnie letnich wakacji w lipcu lub sierpniu w terminach ustalonych przez strony, naprzemiennie Święta Wielkanocne i Bożego Narodzenia. Dodatkowo obecnie, po ustaleniach z matką dzieci, dzieci mają dowolność w przebywaniu u Pana poza zapisanymi w wyroku zobowiązaniami oraz dodatkowy dzień w weekendy poza ww. planem.
Pana wkład w wychowanie dzieci to:
We wszystkich latach od rozwodu wykonywał Pan władzą rodzicielską i dbał o wychowanie i rozwój. Matka dzieci w czasie gdy dzieci przebywały z nią wykonywała władzę rodzicielską i zajmowała się wychowaniem. Oboje dzieci są w systemie nauczania na terenie RP, młodszy syn obecnie w szkole podstawowej, starszy syn w liceum ogólnokształcącym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 598/2022 wskazał, że:
Biorąc pod uwagę literalne brzmienie interpretowanego przepisu, dla potrzeb odkodowania znaczenia sformułowania „osoby samotnie wychowującej dziecko”, fundamentalne znaczenie ma wyraz „samotnie”. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego „samotność” lub „samotny” oznacza „przebywanie, życie w odosobnieniu, bez rodziny, bez towarzystwa”, „niemający w nikim wsparcia, dziejący się bez wsparcia innych”, „niemający żony lub niemająca męża”, „znajdujący się gdzieś całkiem sam, zdany tylko na siebie” (sjp.pl; sjp.pwn.pl; SJP pod red. M. Szymczaka, t. III, s. 177, PWN, Warszawa 1981 r.). Leksykalne znaczenie wyrazu „samotny” („samotność”) ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania „rodzic samotnie wychowujący dzieci”, jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału, przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Bezsprzecznie kryterium „samotności” wyklucza się z kryterium „wspólności”. Wyraz „wspólny” w jego zasadniczym znaczeniu oznacza m in. „wykonywanie razem z innymi” (SJP jak wyżej).
Jeśli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych, to wręcz nielogiczne jest twierdzenie, że czyni to wspólnie z drugim rodzicem.
Dalej, Sąd wskazał, że:
W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, wykładnia literalna art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w tym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Należy mieć przy tym na uwadze fakt, że ustawodawca nowelizując ustawę od 1 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 226, poz. 1478) uchylił ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f., który regulował definicję „osoby samotnie wychowującej dzieci”. Literalna wykładnia nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi „w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci”. Rezygnacja z legalnej definicji pojęcia „osoby samotnie wychowującej dzieci” w połączeniu z nowym brzemieniem art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazuje na zamierzony zabieg ustawodawcy, który uwzględnił aktualną sytuację społeczną i preferencje Państwa w zakresie polityki prorodzinnej.
Wykładnię literalną art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wspiera wykładnia celowościowa i systemowa. Należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci.
Następnie, Sąd wskazał, że:
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadny zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię. Wbrew bowiem stanowisku organu wykładnia art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. A zatem - wbrew stanowisku organu - okoliczność, iż dwie osoby wychowują te same dzieci w warunkach opieki naprzemiennej, nie wyklucza możliwości uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje dziecko samotnie w myśl art. 6 ust. 4 p.d.o.f.
Natomiast, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II FSK 220/23 wskazał, że:
Stanowisko sądu pierwszej instancji wpisuje się w jednolitą linię orzecznictwa wypracowaną w tym zakresie, przykładowo w wyrokach wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15; 20 maja 2020 r., II FSK 383/20; 6 maja 2021 r., II FSK 412/19; 14 lipca 2021 r., II FSK 3083/19; 17 sierpnia 2021 r., II FSK 775/19; 23 listopada 2021 r., II FSK 1038/21; 3 lutego 2022 r., II FSK 1513/19; 20 kwietnia 2022 r., II FSK 2020/19; 7 lutego 2023 r., II FSK 1766/20; 15 czerwca 2023 r., II FSK 42/21; 11 sierpnia 2023 r., II FSK 229/21; 20 grudnia 2023 r., II FSK 426/21; 24 stycznia 2024 r., II FSK 497/21. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną pogląd wyrażony w powołanych orzeczeniach uznaje za prawidłowy i podziela uzasadniającą ten pogląd argumentację, przytoczoną również przez sąd pierwszej instancji. Z tego powodu za zbędne uznaje jej powtórzenie.
Dalej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał:
Przyjęta przez sąd pierwszej instancji wykładnia art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. pozwala zatem na przyjęcie znaczenia zapewniającego realizację wyrażonej w art. 71 Konstytucji zasady ochrony rodziny, którą wskazany przepis podatkowy miał realizować. Rodzina niepełna, jak wskazano m.in. w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest także chroniona. Wykładnia ta, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, nie wykracza także, co wykazał sąd, poza językowe znaczenie użytych w nim wyrażeń. Przepis ten dotyczy wychowywania dzieci przez jednego z rodziców w egzemplifikacyjnie wymienionych sytuacjach (takich jak: posiadanie stanu wolnego, bycie wdową lub wdowcem, po rozwodzie lub orzeczeniu separacji, pozbawienia praw rodzicielskich jednego z rodziców, odbywania kary pozbawienia wolności przez jednego z rodziców). Tym samym przyjąć należy, że ustawodawca użył wyrażenia „samotnie wychowuje dzieci” w takim znaczeniu, które dotyczy osoby niemającej żony lub męża (bez partnera lub partnerki). Leksykalne znaczenie wyrazu „samotny” („samotność”) ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania dotyczącego „rodzica samotnie wychowującego dzieci”, jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału oraz przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Nie oznacza to braku udziału drugiego z rodziców w procesie wychowawczym dzieci. Rodzice dziecka nie pozostają jednak we wspólnym gospodarstwie domowym wspólnie z dzieckiem, a dziecko ma dwa centra życiowe, z których każde związane jest tylko z jednym rodzicem.
Wobec powyższego, mając na uwadze prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 598/2022 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II FSK 220/23, stwierdzam, że spełnia Pan definicję osoby samotnie wychowującej dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, przysługuje Panu prawo do skorzystania z opodatkowania dochodów za lata 2018-2021 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo