Opodatkowanie otrzymanej kwoty z tytułu zawarcia ugody z bankiem.
Małżonkowie zawarli w 2007 r. umowę kredytu hipotecznego denominowanego we franku szwajcarskim na kwotę 174 583,45 PLN. W styczniu 2025 r. zawarli z bankiem ugodę mającą na celu rozstrzygnięcie sporu co do ważności umowy. Bank umorzył zadłużenie w kwocie 7 053,59 PLN i wypłacił im dodatkowo 74 500 PLN tytułem rozliczenia umowy. Na dzień ugody dokonane przez nich spłaty kapitałowo-odsetkowe wyniosły 221 056,50 PLN, przewyższając…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
15 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 15 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 9 lipca 2026 r. (wpływ 15 lipca 2026 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania: … ul. … …
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania: … ul. … …
Opis stanu faktycznego
… Zainteresowana będąca stroną postępowania), wraz z mężem … (Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania), zawarli w dniu … stycznia 2025 r. z ... z/s w … (dalej: „Bank”) ugodę w ramach mediacji w Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy KNF.
W zawartej ugodzie, wskazane osoby fizyczne określane są mianem Kredytobiorca, natomiast we wniosku są wskazane jako Kredytobiorcy.
Ugoda ta skutkowała zmianą treści umowy kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej, denominowanego we franku szwajcarskim (CHF); data zawarcia umowy: … czerwca 2007 r.; nr umowy: ….
Decydując się na zawarcie ugody, obydwie strony (Kredytobiorcy oraz Kredytodawca) kierowały się zamiarem polubownego rozstrzygnięcia sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności umowy kredytowej lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z umowy. Efekt ten strony postanowiły osiągnąć poprzez przyjęcie rozwiązań przewidzianych w ugodzie.
Definitywny charakter uchylenia sporu jest następstwem tego, że obydwie strony umowy zrzekły się przysługujących im roszczeń, przez co nie będą występować z nimi wobec kontrahenta.
Zgodnie z zapisami ugody, ustępstwo po stronie Kredytobiorców polega na tym, że odstępują Oni od dochodzenia od Banku roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień umowy w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej tą ugodą, w zamian za dokonanie zmian umowy w sposób opisany w ugodzie, w szczególności umorzenie zobowiązania Kredytobiorców względem Banku i usunięcie niepewności co do roszczeń wynikających z umowy lub z wykonania świadczeń z umowy.
W związku z powyższym, strony umowy kredytowej zgodnie postanowiły, że kwota zadłużenia z tytułu umowy, wynosząca 1 556,02 CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia ugody.
Po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie ww. zadłużenia z tytułu kredytu.
Następnie w ugodzie znajduje się zapis, że Bank zwalnia Kredytobiorców z długu (umarza Ich zadłużenie) w zakresie kwoty 7 053,59 PLN (stanowiącej kapitał bieżący niewymagalny). Kredytobiorcy oświadczyli, że ww. zwolnienie z długu przyjmują.
Ponadto, strony postanowiły, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcom kwotę 74 500,00 PLN, w związku z rozliczeniem umowy na określony rachunek bankowy w terminie miesiąca od dnia zawarcia ugody.
Kredytobiorcy przyjęli do wiadomości stanowisko przytoczone przez Bank, zgodnie z którym w wyniku zwolnienia z długu (umorzenia) z tytułu zadłużenia Kredytobiorców wobec Banku (7 053,59 PLN), i otrzymania przez Nich kwoty 74 500,00 PLN, u Kredytobiorców powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Bank zaś będzie zobowiązany do wypełniania ciążących na nim obowiązków informacyjnych (tj. sporządzenia informacji PIT-11).
W ugodzie zawarto również sformułowanie, że Kredytobiorcy są świadomi, iż zaniechanie poboru podatku może obejmować jedynie dochód (przychód) uzyskany z tytułu zwolnienia z części długu (umorzenia wierzytelności) wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.
Powyższe należy uzupełnić o chronologicznie wcześniejsze zdarzenie. Mianowicie, Kredytobiorcy uzyskali opinię prywatną (sporządzoną w dniu 28 lipca 2024 r. przez mgr inż. … - osobę wpisaną na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w …; specjalizacja autora opinii obejmuje m.in.: analizę ekonomiczną i finansową, księgowość). Celem tego opracowania było wyliczenie roszczenia Kredytobiorców związanego z powyższą umową kredytową w zakresie ustalenia aktualnego salda netto kwoty wypłaconego kredytu i wpłat rat kredytowych dokonanych przez Kredytobiorców. Chodziło tu o roszczenie na wypadek stwierdzenia nieważności umowy kredytowej.
Dla porządku należy wskazać, że pierwotnie wartość przyznanego kredytu stanowiła kwota 174 583,45 PLN (taką też wartość wypłacono Kredytobiorcom). Natomiast po jego walutowaniu na CHF (co nastąpiło w dniu 5 lutego 2009 r.), saldo zadłużenia wynosiło 52 792,08 CHF.
Konkluzja opinii prywatnej jest następująca: różnica pomiędzy łączną kwotą wpłat Kredytobiorców w okresie od … czerwca 2007 r. do 5 lipca 2024 r., a wysokością wypłaconego kredytu w walucie PLN wynosi 44 820,92 PLN. W przypadku stwierdzenia nieważności wskazanej umowy, ... będzie zobowiązany - zgodnie z teorią salda - zwrócić Kredytobiorcom kwotę nadpłaty wynoszącą 44 820,92 PLN.
W uzupełnieniu wniosku wskazano:
Na pytanie Organu o treści: „Czy zaciągnięty przez Panią i Pani męża … czerwca 2007 r. kredyt hipoteczny, o którym mowa we wniosku, został udzielony przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów”, Zainteresowani wskazali: „Tak; umowa została zawarta z ..., którego następcą prawnym jest ...”.
Ww. kredyt został zabezpieczony hipotecznie. Hipoteka została ustanowiona na nieruchomości położonej w miejscowości … przy ul. …, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr A, zabudowana budynkiem mieszkalnym, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w … Wydział V Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr ….
Od początku małżeństwa Zainteresowanych (zawartego w dniu … października 1988 r.) ustrojem majątkowym jest wspólność ustawowa.
Na pytanie Organu o treści: „Czy zgodnie z zawartą … czerwca 2007 r. umową kredytową z bankiem, wszyscy kredytobiorcy (tj. Pani i Pani mąż) odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości”, Zainteresowani wskazali: „Tak, Kredytobiorcy byli zobowiązani w sposób solidarny. Wspólnie ponosili koszty spłaty kredytu.”.
Treść zawartej ugody nie wskazuje na konkretne przepisy prawne jako podstawę zawarcia ugody. Jedynie wymienia się w niej - w części rozpoczynającej się od sformułowania „Zważywszy, że:” (która poprzedza część ugody rozpoczynającą się od sformułowania „Strony ustalają, co następuje:”) takie przepisy, jak: art. 3851 § 1 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (k.c.), art. 410 § 2 k.c., art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13 EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
Na pytanie Organu o treści: „Czy w ww. ugodzie z bankiem zostało potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść)”, Zainteresowani wskazali: „Treść ugody zawiera zapis o następującym brzmieniu: „Strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia, oraz oświadczają, że mają wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej Ugody, w tym do jej całkowitego rozliczenia zgodnie z niniejszą Ugodą”.”
Do dnia zawarcia ugody z Bankiem z … stycznia 2025 r. Zainteresowani dokonali spłat rat kapitałowo-odsetkowych w wysokości 221 056,50 zł (kwota ta uwzględnia wartość podaną w ramach odpowiedzi na pytanie Organu o treści: „Czy kwota 74 500 zł, którą bank wypłacił w wyniku zawarcia ww. ugody, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)” (219 404,37 PLN), do której doliczono wpłaty dokonywane w CHF - każda rata po 60 franków szwajcarskich - w następujących dniach: 6 sierpnia 2024 r. (277,21 zł), 4 września 2024 r. (273,88 zł), 7 października 2024 r. (275,25 zł), 4 listopada 2024 r. (276,98 zł), 9 grudnia 2024 r. (274,87 zł) oraz 3 stycznia 2025 r. (273,94 zł); razem ostatnio wymienione wpłaty - przypadające już po dniu (5 lipca 2024 r.), według którego dokonano wyliczenia zawartego w prywatnej opinii biegłego - wyniosły zatem 1 652,13 zł (zastosowano do ich przeliczenia kurs średni NBP dla franka szwajcarskiego z poszczególnych ww. dat).
Wskazane spłaty przewyższają udostępniony kapitał kredytu o kwotę 46 473,05 zł (221 056,50 zł minus 174 583,45 zł).
Na pytanie Organu o treści: „Na jakiej podstawie (w oparciu o jakie wartości lub wskaźniki) bank ustalił wysokość wskazanej we wniosku kwoty 74 500 zł, którą wypłacił Pani i Pani mężowi na skutek zawarcia ugody; z czego wynika wysokość wskazanej w ugodzie kwoty do wypłaty”, Zainteresowani wskazali: „Kredytobiorcy nie dysponują taką wiedzą. Bank ani podczas mediacji, ani w treści ugody nie wskazał z czego wynika wysokość kwoty 74 500 PLN - nie podał żadnego rozliczenia tej kwoty, w oparciu o jakie wartości i wskaźniki ustalił jej wysokość. Niemniej Zainteresowani składający wspólny wniosek o wydanie interpretacji wskazują na poniższe zapisy ugody, które mogą wyjaśniać te kwestie:
2. ZMIANA WALUTY I SALDA KREDYTU
2.1 Strony zgodnie postanawiają, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy, wynosząca 1 556,02 CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody.
2.2 Strony zgodnie postanawiają, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu, o którym mowa w pkt 2.1.
2.3 Nazwa Umowy otrzymuje brzmienie: „Umowa nr … kredytu hipotecznego w złotych”.
3. ZWOLNIENIE Z DŁUGU
3.1 Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie kwoty 7 053,59 PLN - na ww. kwotę składa się kwota 7 053,59 PLN kapitału bieżącego (nie wymagalnego), kwota 0,00 PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Kredytobiorca oświadcza, że to ww. zwolnienie z długu przyjmuje.
3.2 Strony postanawiają, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 74 500,00 PLN, w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy nr … w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody.
Z powyższego wynika zatem, że kwota 74 500 zł jest wypłacana kredytobiorcom w związku z rozliczeniem umowy.
Na pytanie Organu o treści: „Czy z ugody wynika, że Pani i Pani mąż jako kredytobiorcy otrzymali od banku zwrot tego, co świadczyli Państwo na rzecz banku w czasie trwania umowy kredytu”, Zainteresowani wskazali: „Nie ma takiego sformułowania. Jest natomiast powyżej wskazywana okoliczność (rozliczenie umowy).”.
Wskazana w ugodzie kwota do wypłaty w wysokości 74 500 zł została ustalona w związku z rozliczeniem umowy (zob. klauzula 3.2 ugody).
Na pytanie nr 12 Organu o treści: „Czy kwota 74 500 zł, którą bank wypłacił w wyniku zawarcia ww. ugody, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)”, Zainteresowani wskazali: „Wprost takiego sformułowania w ugodzie brak; mowa jest natomiast o wypłacie kredytobiorcom kwoty 74 500 zł w związku z rozliczeniem umowy. Natomiast z opinii prywatnej zamówionej przez kredytobiorców, a sporządzonej przez mgr inż. … - biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w … (z zakresu: analizy ekonomicznej i finansowej przedsiębiorstw, bankowości, ekonomii w przemyśle, finansów i rachunkowości, księgowości, rozliczania i kontroli funduszy strukturalnych, wyceny przedsiębiorstw, wyceny znaków towarowych, zarządzania projektami unijnymi, zarządzania przedsiębiorstwami) - opracowanie z dnia 28 lipca 2024 r. wynika m.in., że:
Dalej w opinii tej podano że: Różnica między łączną kwotą wpłat kredytobiorców w okresie od dnia 21.06.2007 r. do dnia 05.07.2024 r., a wysokością wypłaconego kredytu w PLN wynosi 44 820,92 PLN. W przypadku stwierdzenia nieważności przedmiotowej umowy kredytowej zgodnie z teorią salda ..., będzie zobowiązany zwrócić kredytobiorcom kwotę nadpłaty kredytu wynoszącą 44 820,92 PLN.
Do kwoty tej należy zdaniem wnioskujących o interpretację doliczyć 1 652,13 zł (wynikającą z wpłat - w CHF - rat kredytu za okres od sierpnia 2024 r. do stycznia 2025 r.; zob. wyjaśnienie zawarte w odpowiedzi na pytanie nr 7).”.
Na pytanie Organu o treści: „Czy kwota 74 500 zł, która została Pani i Pani mężowi wypłacona przez bank, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne bankowi”, Zainteresowani wskazali: „W ugodzie brak jest takiego stwierdzenia. Według kredytobiorców wyjaśnienie tej kwestii jest analogiczne, jak w odpowiedzi na pytanie nr 12.”.
Na pytanie Organu o treści: „Czy wypłacona na podstawie ugody kwota 74 500 zł stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z zawartej ugody”, Zainteresowani wskazali: „W ugodzie brak jest takiego stwierdzenia. Według kredytobiorców wyjaśnienie tej kwestii jest analogiczne, jak w odpowiedzi na pytanie nr 12.”.
Na pytanie Organu o treści: „Czy wypłacona na podstawie ugody kwota 74 500 zł jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią i Pani męża od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej”, Zainteresowani wskazali: „W ugodzie brak jest takiego stwierdzenia. Według kredytobiorców wyjaśnienie tej kwestii jest analogiczne, jak w odpowiedzi na pytanie nr 12.
Dodatkowo wskazuje się na następujący zapis w ugodzie:
4. ZRZECZENIE SIĘ ROSZCZEŃ
Strony zgodnie oświadczają, że Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z treści postanowień Umowy lub z wykonania świadczeń z Umowy - w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą. W związku z tym Strony nie będą występować względem siebie z takimi roszczeniami, a przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności zwolnienie Kredytobiorcy z długu, o którym mowa w pkt 3 Ugody, w pełni wyczerpują wzajemne roszczenia Stron w tym zakresie.”.
Wpłata na rzecz Kredytobiorców - w związku z rozliczeniem umowy - nastąpiła w dniu 17 stycznia 2025 r.
Jeżeli chodzi o pytania Organu dotyczące ustalenia wysokości i podstawy wypłaty przez Bank Zainteresowanym przedmiotowej kwoty, to wskazać należy, że kwotę 74 500 zł Bank określa jako wypłatę na rzecz Kredytobiorców w związku z rozliczeniem umowy. Kredytobiorcy na potrzeby rozmów z Bankiem, które doprowadziły do zawarcia ugody, posługiwali się wyliczeniami ze wskazanej opinii biegłego. Według zaś tych wyliczeń, a także uwzględniając późniejsze - tj. po dniu 5 lipca 2024 r. - wpłaty rat kredytu (w miesiącach sierpień 2024 r. - styczeń 2025 r.), różnica (nadwyżka/nadpłata) między łączną kwotą spłat kredytobiorców w okresie od dnia … czerwca 2007 r. do dnia 3 stycznia 2025 r., a wysokością wypłaconego kapitału kredytu w PLN wyniosła 46 473,05 zł.
Zdaniem Zainteresowanych wnioskujących o interpretację, kwota ta nie jest zatem przychodem i nie powoduje zwiększenia Ich majątku w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest bowiem jedynie rozliczeniem kredytu (umowy), a zatem stanowi zwrot nadpłaconego kapitału, co było zasadniczym czynnikiem decyzyjnym leżącym u podstaw zawarcia ugody. Tym samym, Zainteresowani wyrażają stanowisko, że nie ciąży na Nich obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Wskazywana powyżej kwota (46 473,05 zł) jest różna (wyższa) od podanej we wniosku o interpretację (gdzie widnieje 44 820,92 zł). Zróżnicowanie to wynika z pytań, jakie zadał Organ w wezwaniu.
Różnica odpowiada wpłatom rat kredytu w okresie od sierpnia 2024 r. do stycznia 2025 r. (przeliczenia dokonano przy zastosowaniu kursu NBP dla CHF/PLN właściwego dla daty, kiedy były rozliczane poszczególne raty).
Dążąc do uniknięcia sytuacji, w której zaktualizowanie (urealnienie) kwoty nadpłaty kapitału kredytu mogłoby zostać uznane za w istocie złożenie nowego wniosku o interpretację, co mogłoby skutkować rozpoczęciem (a nie kontynuacją) biegu terminu na załatwienie sprawy, Zainteresowani wnoszą, aby interpretacja była wydana w odniesieniu do treści zawartej w ORD-WS (aspekt kwotowy - wartość rozliczenia umowy w części odpowiadającej sumie będącej zwrotem nadpłaconego kapitału kredytu: 44 820,92 zł - wg stanu na dzień 5 lipca 2024 r.).
Pytanie
Czy kwota 37 250 zł (tj. połowa z wartości 74 500 zł) stanowi w przypadku każdego z Kredytobiorców przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako osiągnięty w ramach źródła przychodowego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, czy też taką kwotą przychodu (dochodu) podlegającą takiemu opodatkowaniu jest − w odniesieniu do każdego z Kredytobiorców − wartość 14 839,54 zł (tj. połowa z różnicy pomiędzy łączną kwotą wypłaconą Zainteresowanym w wykonaniu rozliczenia wynikającego z ugody, a łączną wartością nadpłaty kredytu przez Kredytobiorców (co stanowiłoby wartość Ich roszczenia − w kwocie głównej − gdyby doszło do sądowego stwierdzenia (ustalenia) nieważności umowy kredytowej)?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do każdego z Kredytobiorców jest kwota po 14 839,54 zł jako faktycznie wchodząca w zakres innego źródła przychodowego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 wskazanej ustawy materialnoprawnej.
To bowiem ta niższa wartość (a nie cała kwota, jaką otrzymał każdy z kredytobiorców na skutek zawarcia i wykonania ugody - tj. po 37 250 zł), stanowi u każdego Zainteresowanych realny dochód z osiągniętego porozumienia z bankiem. W konsekwencji, kwota po 22 410,46 zł stanowi u każdego z Kredytobiorców wartość przysługującego Jej/Jemu zwrotu (odzyskania) nadpłaconego kredytu (ponad udostępniony kapitał/kwotę główną).
Zwrot przez Bank każdemu z Kredytobiorców kwoty po 22 410,46 zł (jako niwelującej nadpłatę kapitału kredytu) stanowi przywrócenie równowagi w rozliczeniach między kontrahentami i nie powoduje wystąpienia dochodu u Zainteresowanych, lecz oznacza otrzymanie wartości pieniężnej (w kwocie głównej), która przysługiwałaby w sytuacji stwierdzenia nieważności umowy kredytu. Wskazane osoby nie zawarłyby ugody, gdyby nie otrzymały − co najmniej − zwrotu nadpłaconego kapitału kredytu.
W konsekwencji, dochodem do opodatkowania jest realnie występująca nadwyżka finansowa, jaką otrzymała każda z tych osób.
Taka ocena prawna (stanowisko podatkowe) ma dodatkowo uzasadnienie z następujących względów i argumentów. W interpretacji indywidualnej z dnia 2 marca 2026 r., nr 0115-KDIT1.4011.6.2026.1.JG, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał na następujące okoliczności:
„Przystępując do oceny skutków podatkowych zwrotu Kredytobiorcom - na mocy proponowanej przez Bank ugody - nadwyżki spłaconego Kredytu, jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o PIT można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Zarówno w orzecznictwie (praktyce interpretacyjnej), jak i w doktrynie wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego przysporzenia majątkowego. O uzyskaniu przychodu można mówić zatem jedynie w sytuacji, gdy podatnik uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w rezultacie określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.
Powyższe oznacza, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota prowadzi do powstania po jego stronie przychodu podatkowego dla celów PIT. Dla rozpoznania przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o PIT nie jest bowiem wystarczające zidentyfikowanie strumienia pieniężnego, który płynie w kierunku podatnika. Konieczne jest przy tym również ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika (przyrost w jego majątku).”.
Analiza tego stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej prowadzi do wniosku, że Organ interpretacyjny uwypukla/akcentuje następujące kwestie:
W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1681/19, przyjęta została następująca wykładnia i zastosowanie prawa:
„Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym. Tym samym o uzyskaniu przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f. można mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych, czy też, gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe (przyrost podatkowy).
Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym ma być − co do zasady − dochód (art. 9 u.p.d.o.f.), nie zaś jakikolwiek strumień pieniądza, który płynie w kierunku podatnika. Opodatkowaniu podlega wyłącznie definitywne przysporzenie (art. 1, art. 9 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f.), a w przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu opodatkowania. W związku z powyższym w przypadku zwrotu wpłaconej kwoty poniesionej na bilety komunikacji lokalnej w celu dotarcia do respondentów, jeżeli potrzeba dojazdu jest bezpośrednio związana z czynnościami służbowymi wykonywanymi przez pracownika dla pracodawcy, nie sposób uznać, że po stronie pracownika następuje przysporzenie majątkowe, otrzymuje on jedynie zwrot poniesionych wydatków. Wydatków poczynionych ze swojego majątku pozostałego m.in. ze stanowiącego przychód wynagrodzenia za pracę.
Sąd podziela stanowisko Urzędu Statystycznego, że wypłacone kwoty nie są przychodem pracownika, lecz zwrotem środków pieniężnych wpłaconych wcześniej przez pracownika z jego majątku. A zatem zwrot kosztów przejazdów nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym u pracowników, nie będzie więc Urząd Statystyczny pobierać i odprowadzać z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.”.
Co prawda powyższy wyrok dotyczy innej sytuacji, aniżeli okoliczności, w jakich znaleźli się Zainteresowani wnioskujący o niniejszą interpretację. Niemniej rzecz nie w zmiennych kwestiach drugorzędnych, lecz w zasadniczej problematyce konstrukcji prawnej. Ta akurat jest wspólna dla obydwu przypadków, gdyż wskazuje i wyjaśnia przyczynę braku przedmiotu opodatkowania.
W interpretacji z dnia 12 stycznia 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.1027.2025.1.DJ, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jak poniżej:
„Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W treści wniosku wskazała Pani m.in., że: (...) Wypłacona kwota ( (...) PLN) stanowi w istocie zwrot części środków pieniężnych, które Wnioskodawca wraz z małżonkiem nadpłacili na rzecz Banku w toku wieloletniej spłaty kredytu ponad nominalną wartość udostępnionego kapitału. (...) Kwota ta nie stanowi odsetek za opóźnienie, odszkodowania, zadośćuczynienia ani żadnej innej formy gratyfikacji, lecz jest zwrotem nienależnie pobranego przez Bank świadczenia (zwrotem własnych środków Wnioskodawcy i jego małżonka).
Wobec powyższego, wypłata na Pani rzecz kwoty stanowiącej zwrot nienależnie pobranych przez bank świadczeń (nadpłaconego kredytu) - nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Zatem, w związku z otrzymaniem od banku ww. kwoty nie powinna Pani wykazywać jej w rocznym zeznaniu podatkowym oraz dokonywać zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.”
W powyższym rozstrzygnięciu interpretacyjnym wskazano zatem na kwestię kluczową: konieczność zweryfikowania rzeczywistego charakteru (natury prawnej) przepływu pieniężnego.
Jeśli zatem dana kwota jest zwrotem nienależnego świadczenia (a tak właśnie jest w odniesieniu do 22 410,46 zł na rzecz każdego z Kredytobiorców), które przysługiwałoby Im, gdyby − w braku ugody − doszło do stwierdzenia nieważności umowy kredytowej, to nie może być kwalifikowana jako dochód podatkowy. Wartość ta stanowi jedynie wpływ pieniężny niemający w najmniejszym stopniu cech wzbogacających/przysparzających.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 maja 2025 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.370.2025.2.MB, wskazano, że:
„Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Wobec powyższego, skoro kwota (nadpłacony kapitał), którą Państwo otrzymali od banku w wyniku zawartej ugody stanowi zwrot wpłaconych środków z tytułu spłaty kredytu i mieści się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu to jej otrzymanie nie powoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.
Nie mogę jednak uznać za prawidłowe Państwa stanowiska, że nie jesteście Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego z tego powodu, że spełniacie warunki zaniechania poboru podatku, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, ponieważ kwota (nadpłata kapitału), którą otrzymaliście Państwo od banku w wyniku zawartej ugody, nie spowoduje powstania przychodu, więc w Państwa sprawie nie będzie miało zastosowania ww. rozporządzenie.”.
Wniosek: nadpłata kapitału kredytu zwracana kredytobiorcy nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje rzeczywistego przysporzenia (przyrostu) majątkowego po stronie osoby odzyskującej środki pieniężne wcześniej przez nią wydatkowane na potrzeby obsługi kredytu. Skoro takie świadczenia na rzecz banku okazuje się być nienależnym, to bezpodstawność wzbogacenia po stronie banku jest usuwana poprzez zwrot pieniędzy osobie zubożonej na skutek nadpłaty kapitału kredytu. Zwrotny charakter przepływu środków (transferu pieniężnego) ma zatem skutek restytucyjny (przywraca stan równowagi majątkowej).
Jeżeli chodzi o samą treść ugody w kwestiach związanych z zagadnieniami podatkowymi, to zapisy porozumienia nie mają rangi wiążącej i nie wywołują skutków podatkowych. Okoliczność zatem, iż Bank poinformował Kredytobiorców o podlegającym opodatkowaniu przychodzie (dochodzie) podatkowym w zakresie całej kwoty 74 500 zł (do podziału po połowie) jest bez żadnego znaczenia dla analizowanej problematyki. Takie stanowisko Banku, zdaniem Zainteresowanych, było motywowane zamiarem zabezpieczenia pozycji podatkowej Kredytodawcy jako podmiotu zobowiązanego do wystawienia stosownego dokumentu informacyjnego (PIT-11) i przesłania go do podatników oraz właściwego dla nich naczelnika urzędu skarbowego.
Jest to jedynie oświadczenie wiedzy Banku, które nie rzutuje na opodatkowanie podatników. Źródłem obowiązku podatkowego może być tylko obowiązująca ustawa, której przepisy prawidłowo wykładane i stosowane mogą prowadzić do powstania zobowiązania podatkowego (jeśli wcześniej powstał obowiązek podatkowy).
Przytoczona argumentacja prowadzi tymczasem do wniosku, że brak jest w tych okolicznościach obowiązku podatkowego − nie występuje tu (co do kwoty 22 410,46 zł odnoszonej do każdej z osób Zainteresowanych) przedmiot opodatkowania
Mając zatem na względzie przedstawione okoliczności, jak również jednolite w istocie stanowisko orzecznicze w tej materii, Zainteresowana będąca stroną postępowania oraz Zainteresowany niebędący stroną postępowania) wnoszą o uznanie Ich oceny prawnej za prawidłową.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
· dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
· dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
· pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Źródła przychodów
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są: inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Skutki podatkowe otrzymania kwoty z tytułu zawarcia ugody z bankiem
Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
W związku z wypłatą przez Bank wskazanej w ugodzie kwoty wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Z opisu sprawy wynika, że na podstawie zawartej przez Państwa … czerwca 2007 r. umowy kredytowej Bank wypłacił Państwu kwotę 174 583,45 zł. W dniu … stycznia 2025 r. zawarli Państwo z Bankiem ugodę, która skutkowała zmianą treści umowy kredytu hipotecznego, denominowanego we franku szwajcarskim (CHF). W wyniku ugody strony umowy zrzekły się przysługujących im roszczeń. Zgodnie z zapisami ugody odstąpili Państwo od dochodzenia od Banku roszczeń wywodzonych z zarzutu nieważności umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień umowy w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej tą ugodą, w zamian zaś Bank zwolnił Państwa z długu, tj. umorzył zadłużenie w zakresie kwoty 7 053,59 PLN (stanowiącej kapitał bieżący niewymagalny). Ponadto, strony postanowiły, że Bank dodatkowo wypłaci Państwu kwotę 74 500 zł, w związku z rozliczeniem umowy na określony rachunek bankowy w terminie miesiąca od dnia zawarcia ugody. Do dnia zawarcia ugody z Bankiem z … stycznia 2025 r. dokonali Państwo spłat rat kapitałowo-odsetkowych w wysokości 221 056,50 zł. Dokonane przez Państwa spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem przewyższają udostępniony kapitał kredytu o kwotę 46 473,05 zł (221 056,50 zł minus 174 583,45 zł). W kwestii ustalenia wysokości i podstawy wypłaty Państwu przez Bank kwoty w wysokości 74 500 zł wskazali Państwo, że Bank przedmiotową kwotę określa jako wypłatę na rzecz Kredytobiorców w związku z rozliczeniem umowy. Wypłata ww. kwoty nastąpiła w dniu 17 stycznia 2025 r.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że w analizowanej sprawie wypłata przez Bank kwoty w części stanowiącej różnicę między kwotą dokonanych przez Państwa do dnia zawarcia ugody spłat rat kapitałowo-odsetkowych a kwotą zaciągniętego kredytu, nie spowodowała u Państwa powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie mają Państwo obowiązku zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank tej części kwoty.
Jednakże, w związku z tym, że kwota wypłacona Państwu przez Bank na podstawie ugody przewyższyła kwotę stanowiącą różnicę między kwotą dokonanych przez Państwa do dnia zawarcia ugody spłat rat kapitałowo-odsetkowych a kwotą zaciągniętego kredytu, to w tej części wypłacona Państwu kwota stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem − jak wskazali Państwo we własnym stanowisku − dochodem do opodatkowania jest realnie występująca nadwyżka finansowa, jaką otrzymali Państwo.
Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe, mimo odnoszenia się w nim do konkretnych kwot i wyliczeń.
Jednocześnie wyjaśniam, że wydając interpretacje w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) Organ nie odnosi się i nie weryfikuje podanych we wniosku kwot oraz nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła w zakresie zaistniałego stanu faktycznego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowaną, która jest stroną postępowania
… (Zainteresowana będąca stroną postępowania) – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo