Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.455.2026.2.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 22 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „u.p.d.o.f.”).

… listopada 2008 r. Wnioskodawca zawarł z ... – poprzednikiem prawnym … z siedzibą w … (dalej: „Bank”) umowę nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych waloryzowany kursem CHF (dalej: „Umowa Kredytu”), na podstawie której Bank udzielił Wnioskodawcy kredytu w wysokości 277 647,26 CHF (dalej: „Kredyt”) z przeznaczeniem na własne cele mieszkaniowe – zakup na rynku wtórnym nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony … (dalej: „Nieruchomość”). Kredyt został wypłacony w dwóch transzach w łącznej kwocie 648 454,79 PLN w ten sposób, że: (i) 6 listopada 2008 r. została wypłacona I transza w kwocie 394 000,00 PLN, co stanowiło równowartość kwoty 172 112,53 CHF, (ii) II transza została wypłacona 8 grudnia 2008 r. i wynosiła 254 454,79 PLN, co stanowiło równowartość 105 534,73 CHF.

Zarówno w chwili udzielania Kredytu, jak i obecnie, Bank jest podmiotem uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych przepisów regulujących funkcjonowanie takich podmiotów, a jego działalność podlegała i podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.

Zabezpieczeniem Kredytu były między innymi hipoteka zwykła w kwocie 277 647,26 CHF oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 138 823,63 CHF, ustanowione na Nieruchomości.

Nieruchomość nabyta ze środków pochodzących z Kredytu do roku 2015 służyła zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy oraz gospodarstwa domowego prowadzonego przez Wnioskodawcę. W latach 2015-2022 Nieruchomość była przez Wnioskodawcę wynajmowana.

Kapitał i odsetki od udzielonego Kredytu spłacane były w ten sposób, że Bank pobierał z rachunku bankowego ratę kapitałowo-odsetkową. Oznacza to, że odsetki faktycznie spłacane były równocześnie z ratą kapitałową.

10 marca 2023 r. Wnioskodawca wniósł do Sądu Okręgowego w … pozew przeciwko Bankowi, w którym zakwestionował ważność Umowy Kredytu oraz domagał się zasądzenia od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwot 172 660,08 PLN oraz 119 219,36 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W odpowiedzi na pozew Bank wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenia od Wnioskodawcy na rzecz Banku kosztów procesu.

Wyrokiem z 17 marca 2025 r., sygn. akt … (dalej: „Wyrok”) Sąd Okręgowy w …:

1)  ustalił, że Umowa Kredytu jest nieważna;

2)  zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 172 660,08 PLN z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;

3)  zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 119 219,36 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;

4)  zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 17 317,00 PLN tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

5)  oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Wyrok z 17 marca 2025 r. nie jest prawomocny, ponieważ został zaskarżony przez Bank apelacją. Postępowanie apelacyjne toczy się przed Sądem Apelacyjnym w … za sygn. akt …. Zarówno w postępowaniu przed sądem I instancji zakończonym Wyrokiem, jak i w postępowaniu apelacyjnym, Wnioskodawca reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika.

Obecnie Wnioskodawca otrzymał od Banku propozycję zawarcia porozumienia (dalej: „Porozumienie”), którego celem jest zakończenie sporu pomiędzy Stronami związanego z zawarciem i wykonywaniem Umowy Kredytu oraz rozliczenie wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kredytu uznanej za nieważną oraz Wyroku. Zgodnie z projektowanym Porozumieniem, łączna kwota wierzytelności Wnioskodawcy wobec Banku wynosi 1 049 678,03 PLN (dalej: „Wierzytelność Wnioskodawcy”), na którą składają się następujące kwoty:

a)  212 915,66 PLN oraz 125 878,04 CHF, stanowiąca równowartość kwoty 583 104,84 PLN wpłacone przez Wnioskodawcę na rzecz Banku na podstawie Umowy Kredytu;

b)  54 361,91 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 172 660,08 PLN liczonych w okresie od 26.04.2023 r. do 27.02.2026 r.; oraz

c)  37 536,13 CHF, stanowiąca równowartość kwoty 173 878,61 PLN, tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 119 219,36 CHF liczonych w okresie od 26.04.2023 r. do 27.02.2026 r.;

d)  17 317 PLN tytułem kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem;

e)  8 100 PLN tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Z kolei wierzytelność Banku wobec Wnioskodawcy z tytułu zwrotu wypłaconego kapitału Kredytu wynosi 648 454,79 PLN (dalej: „Wierzytelność Banku”).

Wszelkie wierzytelności Wnioskodawcy w walucie CHF zostały przeliczone przez Bank na walutę PLN przy zastosowaniu kursu średniego NBP z dnia 27 lutego 2026 r. w wysokości 1 CHF/4,6323 PLN.

W ramach ewentualnego Porozumienia rozważane jest:

1)  uznanie przez Strony wzajemnych wierzytelności;

2)  dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności, tj. Wierzytelności Wnioskodawcy wobec Banku z Wierzytelnością Banku wobec Wnioskodawcy;

3)  wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy pozostałej po potrąceniu kwoty 375 806,24 PLN (dalej: „Kwota 1”);

4)  wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy kwoty 25 417 PLN (dalej: „Kwota 2”) tytułem zwrotu kosztów procesu, na które składają się (i) kwota 17 317 PLN tytułem kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem oraz (ii) kwota 8 100 PLN tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym;

5)  zobowiązanie Banku do cofnięcia apelacji od Wyroku w terminie 30 dni od dnia podpisania Porozumienia.

Pismem złożonym 22 czerwca 2026 r. Wnioskodawca uzupełnił opis sprawy, udzielając odpowiedzi na poniższe pytania:

1)  Czy zaciągnięty przez Pana … listopada 2008 r. kredyt hipoteczny jest kredytem indeksowanym, czy też denominowanym do waluty CHF, zgodnie z zapisami wynikającymi z umowy kredytowej?

Odpowiedź: Kredyt miał charakter kredytu denominowanego.

2)  Kiedy (należy podać rok) i na podstawie jakich przepisów prawa zostanie podpisane przez Pana wskazane we wniosku Porozumienie z Bankiem?

Odpowiedź: Ugoda została zawarta w 2026 r.

3)  Czy w zaproponowanym Porozumieniu z Bankiem zostanie potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść)?

Odpowiedź: Ugoda ma na celu rozliczenie wzajemnych wierzytelności Stron (Wnioskodawcy oraz Banku) w związku z Wyrokiem ustalającym nieważność Umowy Kredytu. W związku z zawarciem i wykonaniem Ugody Wyrok z 17 marca 2025 r. ustalający nieważność Umowy Kredytu stał się prawomocny.

4)  Czy w ramach zawartego z Bankiem Porozumienia nastąpi „przewalutowanie” wskazanego we wniosku kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2008 r.?

Odpowiedź: Nie.

5)  Czy dokonane przez Pana spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. kredytem przewyższają wysokość zaciągniętego kredytu?

Odpowiedź: Tak.

6)  Czy z zaproponowanego Porozumienia wynika, że Pan jako kredytobiorca otrzyma od Banku zwrot tego, co świadczył Pan na rzecz Banku w czasie trwania umowy kredytu?

Odpowiedź: Tak.

7)  Czy wskazana we wniosku kwota w wysokości 375 806,24 zł, którą Bank będzie zobowiązany wypłacić Panu na podstawie ww. Porozumienia, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu)?

Odpowiedź: Tak.

8)  Czy kwota 375 806,24 zł, która zostanie Panu wypłacona przez Bank w wyniku zawarcia ww. Porozumienia, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi?

Odpowiedź: Nie.

9)  Czy kwota 375 806,24 zł, która zostanie Panu wypłacona przez Bank na podstawie ww. Porozumienia, stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z proponowanego Porozumienia?

Odpowiedź: Nie.

10)  Czy kwota 375 806,24 zł, która zostanie Panu wypłacona przez Bank na podstawie ww. Porozumienia, jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej?

Odpowiedź: Nie.

11)  Czy kwota 8 100 zł, która zostanie Panu wypłacona przez Bank tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym jest równa kwocie poniesionych opłat i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Pana wydatków z tego tytułu?

Odpowiedź: Wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy kwot uzgodnionych tytułem zwrotu kosztów procesu/kosztów zastępstwa procesowego, będzie stanowiła częściowy zwrot wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę w celu dochodzenia roszczeń z Umowy Kredytu. Kwota zwracana przez Bank w wykonaniu Ugody jest niższa od wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę.

12)  Czy kwota 17 317 zł, która zostanie Panu wypłacona przez Bank tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych wyrokiem jest równa kwocie poniesionych kosztów i nie przewyższa faktycznie poniesionych przez Pana wydatków z wyżej wskazanego tytułu?

Odpowiedź: Wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy kwot uzgodnionych tytułem zwrotu kosztów procesu/kosztów zastępstwa procesowego, będzie stanowiła częściowy zwrot wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę w celu dochodzenia roszczeń z Umowy Kredytu. Kwota zwracana przez Bank w wykonaniu Ugody jest niższa od wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę.

Pytania

Czy w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy, w wykonaniu Porozumienia, Kwoty 1, stanowić będzie dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Czy w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy, w wykonaniu Porozumienia, Kwoty 2 tytułem zwrotu kosztów procesu, stanowić będzie dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

W ocenie Wnioskodawcy, w związku z wypłatą przez Bank na Jego rzecz Kwoty 1 nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie – nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku z tego tytułu.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przyjmuje się, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zwiększającym aktywa lub zmniejszającym pasywa), o charakterze definitywnym, bezzwrotnym. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu u.p.d.o.f. można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe (czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych w pieniądzu lub w naturze, czy to w wyniku zmniejszenia jego zobowiązań wobec innych podmiotów).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem organów podatkowych środki zwrócone na podstawie nieważnej umowy kredytowej nie stanowią przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tak np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji podatkowej z 1 lipca 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.416.2025.1.HJ oraz z 1 kwietnia 2026 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.103.2026.2.KP).

Część Kwoty 1, którą Bank zwróciłby Wnioskodawcy w wykonaniu Porozumienia, stanowić zatem będzie częściowy zwrot środków wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawcę do Banku w wykonaniu Umowy Kredytu. Skoro zatem wypłata przez Bank Kwoty 1 stanowić będzie częściowy zwrot środków wcześniej zapłaconych przez Wnioskodawcę, to ich zwrotne otrzymanie od Banku nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy przyrostu majątkowego, a tym samym nie będzie stanowiło dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu w ramach u.p.d.o.f.

Pozostała część Kwoty 1, którą Bank zwróciłby Wnioskodawcy w wykonaniu Porozumienia, obejmować będzie odsetki ustawowe za opóźnienie należne Wnioskodawcy od Banku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak zatem wynika z brzmienia powyżej wskazanego przepisu, zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

• są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,
• świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro zatem, zwrot nienależnie pobranych (na podstawie nieważnej Umowy Kredytu) rat, które otrzyma Wnioskodawca w wykonaniu Porozumienia, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od tego odsetki ustawowe za opóźnienie również będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy, w wykonaniu Porozumienia, Kwoty 1 nie będzie stanowiła dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad 2

W ocenie Wnioskodawcy, w związku z wypłatą przez Bank na Jego rzecz Kwoty 2 nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze, wartości pieniężne lub świadczenia w naturze, które powodują przyrost majątku podatnika o charakterze definitywnym i bezzwrotnym.

Wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy Kwoty 2 będzie stanowiła częściowy zwrot wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę w celu dochodzenia roszczeń z Umowy Kredytu. Tego rodzaju zwrot ma na celu rekompensatę części kosztów sądowych poniesionych w związku z dochodzeniem przez Wnioskodawcę roszczeń wobec Banku (w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) i z tego powodu, nie spowoduje powstania po Jego stronie przysporzenia majątkowego.

Tym samym otrzymanie przez Wnioskodawcę Kwoty 2 nie będzie skutkowało powstaniem po Jego stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Rozliczenie wzajemnych wierzytelności

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się natomiast w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem, kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Odnosząc się do skutków podatkowych otrzymania przez Pana na podstawie zawartego w 2026 r. Porozumienia z Bankiem zwrotu środków uprzednio wpłaconych do Banku wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem:

Z opisu sprawy wynika, że … listopada 2008 r. Wnioskodawca zawarł z Bankiem umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych waloryzowany kursem CHF, na podstawie której Bank udzielił Wnioskodawcy kredytu w wysokości 277 647,26 CHF. Kredyt został wypłacony w dwóch transzach w łącznej kwocie 648 454,79 PLN. 10 marca 2023 r. Wnioskodawca wniósł do Sądu pozew przeciwko Bankowi, w którym zakwestionował ważność Umowy Kredytu oraz domagał się zasądzenia od Banku na Jego rzecz kwot 172 660,08 PLN oraz 119 219,36 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W odpowiedzi na pozew Bank wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenia od Wnioskodawcy na rzecz Banku kosztów procesu.

Wyrokiem z 17 marca 2025 r. Sąd:

·      ustalił, że Umowa Kredytu jest nieważna;

·      zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 172 660,08 PLN z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;

·      zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 119 219,36 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;

·      zasądził od Banku na rzecz Wnioskodawcy kwotę 17 317,00 PLN tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

·      oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Wyrok z 17 marca 2025 r. nie jest prawomocny, ponieważ został zaskarżony przez Bank apelacją. Dalej we wniosku Wnioskodawca wskazał, że otrzymał od Banku propozycję zawarcia Porozumienia, którego celem jest zakończenie sporu pomiędzy Stronami związanego z zawarciem i wykonywaniem Umowy Kredytu oraz rozliczenie wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kredytu uznanej za nieważną oraz Wyroku. Zgodnie z projektowanym Porozumieniem, łączna kwota wierzytelności Wnioskodawcy wobec Banku wynosi 1 049 678,03 PLN, na którą składają się następujące kwoty:

·      212 915,66 PLN oraz 125 878,04 CHF, stanowiąca równowartość kwoty 583 104,84 PLN wpłacone przez Wnioskodawcę na rzecz Banku na podstawie Umowy Kredytu;

·      54 361,91 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 172 660,08 PLN liczonych w okresie od 26.04.2023 r. do 27.02.2026 r.; oraz

·      37 536,13 CHF, stanowiąca równowartość kwoty 173 878,61 PLN, tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 119 219,36 CHF liczonych w okresie od 26.04.2023 r. do 27.02.2026 r.;

·      17 317 PLN tytułem kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem;

·      8 100 PLN tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Z kolei wierzytelność Banku wobec Wnioskodawcy z tytułu zwrotu wypłaconego kapitału Kredytu wynosi 648 454,79 PLN.

W ramach Porozumienia rozważane jest:

·      uznanie przez Strony wzajemnych wierzytelności;

·      dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności, tj. Wierzytelności Wnioskodawcy wobec Banku z Wierzytelnością Banku wobec Wnioskodawcy;

·      wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy pozostałej po potrąceniu kwoty 375 806,24 PLN (tj. Kwota 1);

·      wypłata przez Bank na rzecz Wnioskodawcy kwoty 25 417 PLN (dalej: „Kwota 2”) tytułem zwrotu kosztów procesu, na które składają się (i) kwota 17 317 PLN tytułem kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem oraz (ii) kwota 8 100 PLN tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym;

·      zobowiązanie Banku do cofnięcia apelacji od Wyroku w terminie 30 dni od dnia podpisania Porozumienia.

Ponadto, z uzupełnienia wniosku wynika, że dokonane przez Wnioskodawcę spłaty rat kapitałowo-odsetkowych związanych z ww. Kredytem przewyższają wysokość zaciągniętego kredytu. W 2026 r. Wnioskodawca zawarł Porozumienie z Bankiem, o którym mowa powyżej. Z zaproponowanego Porozumienia wynika, że Wnioskodawca jako kredytobiorca otrzyma od Banku zwrot tego, co świadczył na rzecz Banku w czasie trwania umowy kredytu. Kwota 1 w wysokości 375 806,24 zł, którą Bank zobowiązany jest wypłacić Wnioskodawcy na podstawie ww. Porozumienia, stanowi zwrot środków uprzednio spłaconych do Banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu). Ww. Kwota 1 nie stanowi dla Wnioskodawcy przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego Kredytu, tj. dodatkowego przysporzenia wynikającego z proponowanego Porozumienia oraz nie jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Wnioskodawcę od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.

W przypadku zwrotu uprzednio wpłaconych środków pieniężnych − taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika − ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że skoro otrzyma Pan od Banku taki zwrot, to otrzymana przez Pana kwota zwrotu środków uprzednio wpłaconych do Banku, nie spowoduje u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

Zwrot kosztów procesu

Odnosząc się do kwestii ewentualnego opodatkowania zasądzonego zwrotu kosztów procesu należy zauważyć, że zgodnie z art. 98 § 1, § 2, § 3, § 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Jak wynika z powyższych przepisów, zwrot kosztów procesu ma charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów procesu należy uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych środków powoda, a następnie na podstawie wyroku zostały mu zwrócone. W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów - nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

Skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem kosztów procesu, tj. kwoty 17 317 zł tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzonych Wyrokiem oraz kwoty 8 100 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, które nie przewyższają faktycznie poniesionych przez Pana wydatków z ww. tytułów, to należy uznać, że zwrot ten nie będzie stanowić dla Pana przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji, nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zwrotu przez Bank kosztów procesu na Pana rzecz.

Skutki podatkowe wypłaty odsetek

Różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Wyjaśnić zatem należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy:

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Skoro, zarówno zwrot nienależnie pobranych przez Bank należności uiszczonych przez Pana w wykonaniu Umowy Kredytowej, jak i zwrot kosztów procesu, które Pan otrzyma, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od nich odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem nie będzie na Panu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego do osób fizycznych z ww. tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.