Polska rezydentka podatkowa otrzymuje, oprócz polskiej emerytury z ZUS, dwie renty po zmarłym mężu pracującym w Niemczech: jedną z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych (Deutsche Rentenversicherung Bund), a drugą z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego dla służb publicznych (VBL). Świadczenia są wypłacane na jej polski rachunek bankowy, przy czym bank potrąca składkę zdrowotną, ale nie pobiera podatku. Podatniczka…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 23 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 18 czerwca 2025 r. (data wpływu 24 czerwca 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Jest Pani polskim rezydentem podatkowym. Otrzymuje Pani polską emeryturę wypłacaną przez ZUS.
Począwszy od 2023 r. otrzymała Pani renty po zmarłym mężu, który pracował w Niemczech, wypłacane z dwóch źródeł:
· Deutsche Rentenversicherung Bund (Niemieckie Ubezpieczenie Rentowo-Emerytalne), renta wypłacana z obowiązkowego systemu emerytalno-rentowego;
· VBL – Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder; renta wypłacana z pracowniczego programu zabezpieczenia emerytalnego dla służb publicznych na podstawie certyfikowanej umowy o zabezpieczeniu emerytalnym.
Obydwa świadczenia wypłacane są za pośrednictwem serwisu rentowego (…) na rachunek (…). Bank od tych świadczeń potrąca składkę zdrowotną. Podatek nie jest pobierany. Nie otrzymała Pani również z banku żadnego PIT.
W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że prosi o wydanie interpretacji za 2023 r., 2024 r. i za przyszłe lata, jeżeli przepisy nie ulegną zmianie.
Posiada Pani polskie obywatelstwo.
W latach podatkowych będących przedmiotem wniosku posiadała/posiada Pani miejsce zamieszkania w Polsce, była/jest Pani polskim rezydentem podatkowym i posiadała/posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.
Renta z Deutsche Rentenversicherung Bund jest otrzymywana przez Panią z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec.
Renta otrzymywania z VBL – Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder jest otrzymywana z dobrowolnego systemu ubezpieczeń. Pani mąż był pracownikiem służb sektora publicznego.
Zakład Ubezpieczeń dla Federacji i Lądów (VBL) jest dodatkowym funduszem emerytalnym wspieranym przez federalny rząd oraz większość niemieckich landów dla pracowników sektora publicznego. Jest to instytucja prawa publicznego i ma siedzibę w (…). VBL Jest to największy dodatkowy fundusz emerytalny w Niemczech. Zadaniem VBL jest zapewnienie pracownikom udziałowców dodatkowego zabezpieczenia emerytalnego, w razie utraty zdolności do pracy oraz wsparcia dla osób pozostających bez opieki. Osiągane jest to w ramach ubezpieczenia cywilnoprawnego.
Renta po Pani mężu z VBL stanowi wypłatę z pracowniczego programu zabezpieczenia emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o przepisy obowiązujące w Niemczech dotyczące pracowniczych programów emerytalnych w związku z uczestnictwem Pani męża w pracowniczym programie emerytalnym.
Jest Pani osobą uprawnioną po śmierci Pani męża do wypłaty renty z pracowniczego programu emerytalnego.
Na pytanie Organu o treści: „Czy od wskazanych we wniosku rent po zmarłym mężu pobierany jest w Niemczech podatek dochodowy, czy też, dochody te są zwolnione od podatku w tym kraju?”, wskazała Pani: „Z rent nie został w Niemczech potrącony podatek. Nie sporządziłam jeszcze zeznania podatkowego w Niemczech”.
Pytania
1. Czy rentę otrzymaną z obowiązkowego systemu emerytalno-rentowego Deutsche Rentenversicherung Bund, należy wykazywać w polskim zeznaniu podatkowym?
2. Czy rentę otrzymaną z VBL – Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder z pracowniczego programu zabezpieczenia emerytalnego dla służb publicznych, należy opodatkować w Polsce stawką krajową 12%, czy może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania?
Pani stanowisko w sprawie
Ad 1
Uważa Pani, że renta wdowia wypłacana przez Deutsche Rentenversicherung Bund z obowiązkowego systemu emerytalno-rentowego, jest opodatkowana w Niemczech i nie należy jej wykazywać w polskim zeznaniu podatkowym PIT-36 ani w załączniku PIT/ZG.
Wynika to z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. Umowy:
Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.
Natomiast w myśl art. 18 ust. 2 ww. Umowy:
Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.
Ad 2
Uważa Pani, że renta wypłacana z VBL – Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder ze środków pracowniczego programu zabezpieczenia emerytalnego dla służb publicznych, powinna zostać opodatkowana w Polsce, jednak może korzystać ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na podstawie tego artykułu:
Wolne od podatku dochodowego są:
wypłaty:
a) transferowe środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego do innego pracowniczego programu emerytalnego lub na indywidualne konto emerytalne w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych,
b) środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika,
c) środków zgromadzonych w grupowej formie ubezpieczenia na życie związanej z funduszem inwestycyjnym lub w innej formie grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne dla pracowników - do pracowniczego programu emerytalnego, zgodnie z przepisami o pracowniczych programach emerytalnych
- z zastrzeżeniem ust. 33.
Dlatego, Pani zdaniem, nie ma obowiązku wykazywania tej renty w polskim zeznaniu podatkowym, a właściwym będzie PIT-37, gdzie wykaże Pani tylko polską emeryturę wypłacaną przez ZUS.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.; t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Stosownie do art. 3 ust. 2a ww. ustawy:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Jak stanowi art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
W przedmiotowej sprawie – oprócz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – zastosowanie znajdą również uregulowania zawarte w Umowie między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie dnia 14 maja 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90).
Jak stanowi art. 18 ust. 1 ww. Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku:
Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.
W myśl art. 18 ust. 2 ww. Umowy:
Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.
Stosownie natomiast do art. 19 ust. 2 ww. Umowy:
a) Emerytura wypłacana przez lub pochodząca z funduszy utworzonych przez Umawiające się Państwo, jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny, osobie fizycznej z tytułu świadczenia usług na rzecz tego Państwa, jego jednostki terytorialnej lub organu lokalnego, podlega opodatkowaniu tylko w tym Państwie.
b) Jednakże taka emerytura podlega opodatkowaniu tylko w drugim Umawiającym się Państwie, jeśli osoba fizyczna jest obywatelem tego Państwa i posiada w nim miejsce zamieszkania.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że renty i emerytury z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych, jak również gdy emerytura wypłacana jest przez lub pochodzi z funduszy utworzonych przez państwo niemieckie, jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny, osobie fizycznej – niemającej obywatelstwa polskiego – z tytułu świadczenia usług na rzecz tego państwa, jego jednostki terytorialnej lub organu lokalnego.
Biorąc zatem pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny i zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że skoro renta/emerytura wypłacana Pani po zmarłym mężu z Deutsche Rentenversicherung Bund stanowi płatność z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec, to zgodnie z art. 18 ust. 2 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podlega opodatkowaniu tylko w Niemczech i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.
W konsekwencji, w Polsce nie jest Pani zobowiązana do wykazywania ww. renty/emerytury otrzymywanej z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec (z Deutsche Rentenversicherung Bund) w rocznych zeznaniach podatkowych składanych do urzędu skarbowego za 2023 r., za 2024 r. ani w załącznikach PIT/ZG i zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, a także nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce i wykazywania jej w rocznych zeznaniach podatkowych składanych za 2025 r. i za lata kolejne oraz w załącznikach PIT/ZG, o ile nie zmieni się stan faktyczny lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.
Natomiast, wskazana we wniosku renta/emerytura otrzymywana z pracowniczego programu emerytalnego z Niemiec (z Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder), którą Pani mająca miejsce zamieszkania w Polsce i posiadająca polskie obywatelstwo, otrzymuje po zmarłym mężu, podlega opodatkowaniu tylko w Polsce.
W Polsce do tego świadczenia zastosowanie znajdują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
W myśl art. 12 ust. 7 ww. ustawy:
Przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym kwoty emerytur kapitałowych wypłacanych na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych, wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych; rentą lub rentą rodzinną jest również świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658).
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są:
wypłaty:
a) transferowe środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego do innego pracowniczego programu emerytalnego lub na indywidualne konto emerytalne w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych,
b) środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika,
c) środków zgromadzonych w grupowej formie ubezpieczenia na życie związanej z funduszem inwestycyjnym lub w innej formie grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne dla pracowników - do pracowniczego programu emerytalnego, zgodnie z przepisami o pracowniczych programach emerytalnych
- z zastrzeżeniem ust. 33.
W myśl art. 21 ust. 33 ww. ustawy:
Przez pracownicze programy emerytalne rozumie się pracownicze programy emerytalne utworzone i działające w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub w innych państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Stosownie do art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 556):
Przez wypłatę rozumie się – dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę gotówkową lub realizację przelewu środków zgromadzonych w ramach programu na wskazany przez uczestnika lub tę osobę rachunek bankowy – na warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie.
Warunki te określone są w art. 42 ust. 1 ustawy o pracowniczych programach emerytalnych. Zgodnie z nim:
Wypłata następuje:
1) na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat,
2) na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu prawa do emerytury i po ukończeniu 55 roku życia,
3) w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił z wnioskiem o wypłatę środków,
4) na wniosek osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.
Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy było, aby określenie „wypłata” świadczeń, które realizują cel programu emerytalnego obejmowała m.in. zabezpieczenie źródła utrzymania osobie otrzymującej wypłatę po przejściu na emeryturę lub osobie uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.
Mając zatem na uwadze wskazane we wniosku okoliczności – w szczególności fakt, że otrzymywana przez Panią renta/emerytura z Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder stanowi wypłatę z pracowniczego programu emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o przepisy obowiązujące w Niemczech dotyczące pracowniczych programów emerytalnych oraz została Pani przyznana jako osobie uprawnionej po śmierci uczestnika (Pani męża), to podlega ona w Polsce zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b) w związku z art. 21 ust. 33 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, w Polsce nie jest Pani zobowiązana do wykazywania ww. renty/emerytury z Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder w rocznych zeznaniach podatkowych składanych do urzędu skarbowego za 2023 r., za 2024 r. i zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, a także nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce i wykazywania jej w rocznych zeznaniach podatkowych składanych za 2025 r. i za lata kolejne, o ile nie zmieni się stan faktyczny lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo