Małżeństwo będące biologicznymi rodzicami trojga dzieci sprawowało w 2023 roku opiekę również nad dwojgiem innych małoletnich dzieci, które na mocy postanowienia sądu z 2022 roku zostały umieszczone w ich rodzinie zastępczej na czas trwania postępowania sądowego. Dzieci te uczęszczały…
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1. ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku wspólnego złożonego 11 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 października 2025 r., sygn. akt I SA/Op 204/25 i
2. stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
11 listopada 2024 r. złożyli Państwo wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem złożonym 30 grudnia 2024 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania: A.B
2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: C.B.
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawcy są biologicznymi rodzicami trojga małoletnich dzieci. Ponadto, Sąd (…) w (…) prawomocnym postanowieniem o udzielenie zabezpieczenia, sygn. akt (…), z dnia 22 listopada 2022 r., w trybie art. 109 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, postanowił umieścić małoletnich (urodzonych (…) 2006 r. oraz (…) 2012 r.) w rodzinie zastępczej małżonków A.B. i C.B. na czas trwania postępowania. Sąd (…) w (…) stwierdził, że orzeczenie to jest skuteczne i wykonalne z dniem 22 listopada 2022 r. Ponadto, Sąd upoważnił małżonków A.B. i C.B. w tym czasie do decydowania o istotnych sprawach życiowych małoletnich, w tym leczenia i związanych z realizacją obowiązku nauki szkolnej.
W całym 2023 r. Wnioskodawca wraz z małżonką sprawowali faktyczną opiekę nad wyżej wymienioną piątką dzieci. W 2023 r. dzieci uczęszczały do szkoły. Dzieci na podstawie innego orzeczenia sądu nie zostały umieszczone w innej rodzinie zastępczej. Dzieci nie są i nie były w związkach małżeńskich. Dzieci nie osiągnęły dochodów w 2023 r., w szczególności nie osiągnęły dochodów (i opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 226 ze zm.; dalej również jako: uPIT), nie osiągnęły też przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 uPIT. W 2023 r. Dzieci nie zostały na podstawie orzeczenia sądu umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Wnioskodawcy osiągają dochód na podstawie umowy o pracę. W stosunku do Wnioskodawców nie miały zastosowania przepisy z art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawcy nie prowadzą działalności gospodarczej w okresie obejmującym wniosek. Wnioskodawcy w 2023 r. skorzystali z możliwości wspólnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 2 uPIT. Wnioskodawcy w 2023 r. skorzystali z ulgi, o której mowa w art. 27f ust. 1 i 2 pkt 3 lit. a i b na troje biologicznych małoletnich dzieci.
W przedmiotowym roku podatkowym w stosunku do Wnioskodawców nie miały zastosowania:
W uzupełnieniu wniosku na pytanie Organu o treści cyt.: „czy w postanowieniu o udzielenie zabezpieczenia, sygn. akt (…), z dnia 22 listopada 2022 r., wydanym w trybie art. 109 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy sąd jednoznacznie orzekł, że od tego momentu, tj. od 22 listopada 2022 r. Pan oraz Pani C.B. pełnicie funkcję rodziny zastępczej dla małoletnich urodzonych (…) 2006 r. oraz (…) 2012 r.?”, wskazali Państwo, że tak, Sąd (…) w (…), (…) Wydział Rodzinny i Nieletnich, w postanowieniu o udzielenie zabezpieczenia, sygn. akt (…), z dnia 22 listopada 2022 r., wydanym w trybie art. 109 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy jednoznacznie orzekł, że od tego momentu, tj. od 22 listopada 2022 r., Wnioskodawcy pełnią funkcję rodziny zastępczej dla małoletnich urodzonych (…) 2006 r. oraz (…) 2012 r. Sąd użył sformułowania „umieścić małoletnich (…) w rodzinie zastępczej małżonków C. i A.B.”. Wnioskodawcy nadmieniają, że Sąd (…) w (…) stwierdził, iż niniejsze orzeczenie jest skuteczne i wykonalne z dniem 22 listopada 2022 r. Ponadto ,orzeczenie to nie zostało zaskarżone, w związku z czym stało się prawomocne.
Na pytanie Organu o treści cyt.: „czy Pan i Pana żona posiadacie prawomocne postanowienie sądu o umieszczeniu małoletnich urodzonych (…) 2006 r. oraz (…) 2012 r. w rodzinie zastępczej? Jeżeli tak, to prosimy wskazać jaka jest sygnatura tego postanowienia, data jego wydania oraz data uprawomocnienia się”, wskazali Państwo, że w chwili obecnej toczy się postępowanie wobec jednego rodzica biologicznego o pozbawienie praw rodzicielskich, planowana rozprawa w tej sprawie jest na styczeń 2025 r. Drugi z rodziców biologicznych małoletnich urodzonych (…) 2006 r. oraz (…) 2012 r. zmarł. Wnioskodawcy są jedynie w posiadaniu orzeczenia – postanowienia o udzielaniu zabezpieczenia, sygn. akt (…), z dnia 22 listopada 2022 r., wydanym w trybie art. 109 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w którym Sąd jednoznacznie orzekł, że od tego momentu, tj. od 22 listopada 2022 r., Wnioskodawcy pełnią funkcję rodziny zastępczej dla małoletnich urodzonych (…) 2006 r. oraz (…) 2012 r. Sąd użył sformułowania „umieścić małoletnich (…) w rodzinie zastępczej małżonków C. i A.B.”.
W 2023 r. w stosunku do Wnioskodawców nie miały zastosowania przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń.
Pytanie
Czy Wnioskodawcy będą uprawnieni do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 27f ust. 1 i 2 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczając również kwotę przypadającą na dwójkę dzieci umieszczonych postanowieniem Sądu w ich rodzinie zastępczej, w zeznaniu podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2023 r.?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych, będą uprawnieni do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w roku 2023, wobec dzieci umieszczonych postanowieniem Sądu (…) w (…) z dnia 22 listopada 2022 r. w ich rodzinie zastępczej.
Zgodnie z art. 27f ust. 1 uPIT, od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest definicji orzeczenia, w związku z czym należy posłużyć się innymi ustawami.
Postępowanie o zabezpieczeniu toczy się w oparciu o procedurę cywilną, w związku z czym będzie ona najwłaściwsza do ustalenia definicji orzeczenia w niniejszej sprawie. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550; dalej również jako: k.p.c.) w dziale IV – orzeczenia, rozdziale 2 – Postanowienia sądu, w art. 354 normuje, że jeżeli kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie.
Art. 755 §1 pkt 4 k.p.c. normuje, że jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może uregulować sposób roztoczenia pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem.
W związku z powyższym, Wnioskodawcy uważają, że spełniona będzie przesłanka z art. 27f ust. 1 pkt 3 uPIT, tj. Wnioskodawca wraz z małżonką sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia Sądu. Postanowienie Sądu (…) z dnia 22 listopada 2022 r. zgodnie z nomenklaturą wynikającą z Kodeksu postępowania cywilnego, tj. działem IV, rozdziałem 2, jest orzeczeniem.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek wspólny – 9 stycznia 2025 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT2-2.4011.869.2024.2.ACZ, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Państwu 10 stycznia 2025 r.
Skarga na interpretację indywidualną
10 lutego 2025 r. (data wpływu 12 lutego 2025 r.) wnieśli Państwo skargę z 10 lutego 2025 r. na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Postępowanie przed sądem administracyjnym
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 3 października 2025 r., sygn. akt I SA/Op 204/25.
Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 25 listopada 2025 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
• uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w ww. wyroku;
• ponownie rozpatruję Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Stosownie do art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Zgodnie art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł;
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
W myśl art. 27f ust. 2a ww. ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Art. 27f ust. 2c ww. ustawy stanowi, że:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
Jak stanowi art. 27f ust. 2d ww. ustawy:
Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a oraz ust. 10 i 11, nie uważa się:
1) osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów;
2) osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
W myśl art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nadanym ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1059) i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2023 r.:
Limity dochodów określone w ust. 2 pkt 1 nie dotyczą podatnika i jego małżonka, którzy wykonywali władzę, pełnili funkcję albo sprawowali opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję, o których mowa w art. 26 ust. 7d.
Z art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Zgodnie z art. 27f ust. 4 ww. ustawy:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim - kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
W myśl art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Stosownie do art. 27f ust. 7 ww. ustawy:
Przepis art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do analizy przedstawionego we wniosku stanu faktycznego podkreślić należy, że zgodnie z zacytowanymi wyżej przepisami ulga na małoletnie dziecko, przy spełnieniu określonych wymogów, przysługuje między innymi podatnikowi, który nie jest rodzicem dziecka, w sytuacji, gdy pełni on funkcję opiekuna prawnego dziecka, które z nim zamieszkuje lub sprawuje opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
W samym brzmieniu art. 27f ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie sprecyzował jednak, jakiego charakteru ma być orzeczenie sądu opiekuńczego dotyczące sprawowania opieki nad małoletnim poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej.
Kwestię opieki prawnej nad małoletnim regulują przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809).
Według art. 109 § 1 ww. Kodeksu:
Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.
Zgodnie z art. 109 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Sąd opiekuńczy może w szczególności:
1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
Z art. 109 § 2 pkt 5 powołanego Kodeksu wynika zatem, że sąd opiekuńczy może:
· zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinnym domu dziecka,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w instytucjonalnej pieczy zastępczej,
· powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
Należy wrócić uwagę, że rozwiązaniem, jakie może zastosować sąd opiekuńczy jest umieszczenie małoletnich w zastępczej rodzinie „na czas trwania postępowania”, a odmiennym rozwiązaniem jest „powierzenie tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej”. W tym pierwszym przypadku dziecko jest umieszczane w rodzinie zastępczej.
Stosownie do art. 1121 § 1 ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem:
1) umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo kierującego placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówką opiekuńczo-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym;
2) pozbawionym opieki i wychowania rodziców umieszczonym w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do kierującego odpowiednio zakładem opiekuńczo-leczniczym, zakładem pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładem rehabilitacji leczniczej.
Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka.
W myśl art. 1124 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Dziecko umieszcza się w pieczy zastępczej do czasu zaistnienia warunków umożliwiających jego powrót do rodziny albo umieszczenia go w rodzinie przysposabiającej.
Jak stanowi art. 1122 ww. Kodeksu:
Organizację, funkcjonowanie oraz finansowanie rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka, placówek opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych i interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych oraz zasady określające kryteria wiekowe dzieci umieszczanych w tych placówkach i ośrodkach regulują przepisy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 145 § 2 ww. Kodeksu:
Opiekę ustanawia sąd opiekuńczy, skoro tylko poweźmie wiadomość, że zachodzi prawny po temu powód.
Stosownie do art. 155 § 1 ww. Kodeksu:
Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego.
Z kolei przepisy dotyczące funkcjonowania rodziny zastępczej zostały zawarte w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 177 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy:
System pieczy zastępczej to zespół osób, instytucji i działań mających na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności sprawowania opieki i wychowania przez rodziców.
Jak stanowi art. 34 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
Na podstawie art. 35 ww. ustawy:
1. Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 35a, art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 103 ust. 2 pkt 2 i 3
2. W przypadku pilnej konieczności, na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, możliwe jest umieszczenie dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej na podstawie umowy zawartej między rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny lub miejsce prowadzenia rodzinnego domu dziecka, z zastrzeżeniem art. 54 ust. 3d i art. 60 ust. 5. O zawartej umowie starosta zawiadamia niezwłocznie sąd.
3. Do umowy stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 3 pkt 1-4, 11 i 14, ust. 4 i 6-8.
4. Umowa wygasa z chwilą zakończenia przez sąd postępowania z zakresu pieczy zastępczej.
Wedle art. 36 omawianej ustawy:
Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka następuje po uzyskaniu zgody, odpowiednio rodziców zastępczych albo prowadzącego rodzinny dom dziecka.
Stosownie do art. 37 ust. 1 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
Objęcie dziecka jedną z form pieczy zastępczej następuje na okres nie dłuższy niż do osiągnięcia pełnoletności.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
Formami rodzinnej pieczy zastępczej są:
1) rodzina zastępcza:
a) spokrewniona,
b) niezawodowa,
c) zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowa specjalistyczna;
2) rodzinny dom dziecka.
Zgodnie z art. 49 ww. ustawy:
Obowiązek sprawowania pieczy nad dzieckiem i jego wychowania rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka podejmuje z dniem faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka na mocy orzeczenia sądu, umowy, o której mowa w art. 35 ust. 2, oraz w sytuacjach określonych w art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3.
Wobec powyższego podkreślić należy, że zarówno z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak i ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wynika, że założeniem systemu pieczy zastępczej jest czasowa opieka i czasowe wychowywanie dziecka przez wskazane w przepisach „formy pieczy zastępczej”.
Z art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wynika, że umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu. Określenie, którym posłużył się ustawodawca w art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny „umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu” oznacza, że każde orzeczenie sądu, w wyniku którego następuje powierzenie realizacji funkcji opiekuńczych i wychowawczych nad małoletnim, mające charakter powierzenia pieczy zastępczej, uprawniać może do uznania, że osobie/rodzinie powierzono pełnienie funkcji rodziny zastępczej.
Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro w 2023 r. posiadali Państwo prawomocne postanowienie o umieszczeniu dzieci w Państwa rodzinie zastępczej na czas trwania postępowania sądowego, wydane w trybie art. 109 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, to przysługuje Państwu prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na podstawie art. 27f ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na dwoje małoletnich dzieci, umieszczonych tymczasowo w Państwa rodzinie zastępczej do czasu trwania postępowania w zeznaniu podatkowym za 2023 r.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pan A.B. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo