Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.911.2025.2.KK

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

-     w części dotyczącej skutków podatkowych odpłatnego zbycia przez Panią działek nr 1/1 i nr 19/2 (powstałych z podziału działki nr 1) w częściach nabytych przez Pani męża w spadku po zmarłym bracie w części nabytej przez niego w spadku po matce oraz w częściach nabytych przez Pani męża na podstawie zniesienia współwłasności jest nieprawidłowe,

-     w pozostałej części jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 26 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 10 grudnia 2025 r. (data wpływu 15 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

1.  Użytkowanie działki nr 1 w X przez A i B w latach 1970-2020.

2.  Śmierć B (4 maja 1993 r.).

3.  29 czerwca 1994 r. – postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po B (sygn. akt …). Wskazuje Pani, że w postanowieniu nie została uwzględniona nieruchomość nr 1 położona w X, ponieważ z chwilą śmierci B nie był jej właścicielem, lecz użytkownikiem

4.  1 października 2009 r. – postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o uwłaszczenie nieruchomości (działka nr 1, aktualnie nr 1/1 i nr 1/2). Powyższym postanowieniem stwierdzono nabycie nieruchomości przez A i nieżyjącego już męża B na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej (B zmarł 4 maja 1993 r. – błąd Sądu, ponieważ osoba zmarła nie może być podmiotem nabywania nowych praw i zobowiązań).

5.  W 2020 r. złożono wniosek do Sądu Rejonowego o ponowne stwierdzenie nabycia spadku po B dot. działki nr 1, położonej w X z powodu błędnie wydanego 1 października 2009 r. postanowienia. 2 lutego 2021 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego z prośbą o wycofanie sprawy z powodu już wcześniej przeprowadzonej sprawy dot. spadku po B.

6.  9 października 2020 r. – śmierć A, otwarcie spadku – testament z 21 listopada 2009 r., w którym powołała do całości spadku synów: C – 1/7 części, D – 3/7 części, E - 3/7 części

7.  10 listopada 2020 r. – śmierć D (syna A i B). Dziedziczenie ustawowe – D nie pozostawił testamentu, był kawalerem i nie miał dzieci.

Do spadku po zmarłym D powołani zostali:

-     C (brat) w 1/2 części,

-     E (brat) w 1/2 części.

8.  26 marca 2021 r. – umowa zniesienia współwłasności i umowa darowizny (Rep. A nr(…) – akt notarialny) – zniesienie współwłasności przez C i E w ten sposób, że nieruchomość nr 1, położoną w X, nabywa E, który to tym samym aktem notarialnym rozszerzył wspólność majątkową małżeńską o ww. działkę nr 1, włączając ją do majątku wspólnego. Od 26 marca 2021 r. właścicielami stali się: Pani i E.

9.  22 lipca 2025 r. i 29 lipca 2025 r. działka (nieruchomość) nr 1 w X (nowe aktualne nr to 1/1 i 1/2) została sprzedana:

-     działka nr 1/1 sprzedana 22 lipca 2025 r. za 290 000 zł (145 000 zł – Pani i 145 000 zł – Pani mąż),

-     działka nr 1/2 sprzedana 29 lipca 2025 r. za 30 000 zł (15 000 zł – Pani i 15 000 zł – Pani mąż).

W uzupełnieniu wniosku odpowiadając na pytanie Organu o treści: „jakie osoby i w jakich udziałach nabyły spadek po zmarłym B?”, wskazała Pani, że spadek po zmarłym 4 maja 1994 r. B na podstawie ustawy wprost nabyli:

1)  żona A w 1/4 części,

2)  syn E w 1/4 części,

3)  syn D w 1/4 części,

4)  syn C w 1/4 części.

Z tym, że wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym położonym w Y na podstawie ustawy wprost nabyli:

1)  żona A w 1/3 części,

2)  syn E w 1/3 części,

3)  syn D w 1/3 części.

Na pytanie Organu o treści: „na podstawie jakich przepisów Sąd Rejonowy w 2009 r. dokonał uwłaszczenia działki nr 1 i jaka data nabycia tej nieruchomości przez B została wpisana w księgach wieczystych przedmiotowej nieruchomości? Czy wpis o nabyciu nieruchomości przez B został w księgach wieczystych został sprostowany? Jeśli tak, to kiedy, w jaki sposób i na podstawie jakich przepisów?”, wskazała Pani, że Sąd Rejonowy dokonał uwłaszczenia działki ewidencyjnej nr 1 (dawny …) na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny i uchyleniu ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych. Postępowanie prowadzone w trybie ustawy uwłaszczeniowej ma bowiem na celu stwierdzenie, że określone podmioty uprawnione nabyły prawo własności w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. na dzień 4 listopada 1971 r. Wskazać należy, że z tą datą A i B nabyli tę nieruchomość do swojego majątku wspólnego, mimo że formalnie orzeczenie potwierdzające spełnienie przesłanek do uwłaszczenia zostało wydane 1 października 2009 r.

Podstawą do dokonania wpisów w KW nr (…) były:

1)  postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po B, sygn. akt (…),

2)  akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w Kancelarii Notarialnej, wpisany do Repertorium (…),

3)  akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w Kancelarii Notarialnej wpisany do Repertorium A,

4)  umowa zniesienia współwłasności i umowa darowizny zawarta w Kancelarii Notarialnej, wpisana do Repertorium(…).

Na pytanie Organu o treści: „jakie wpisy znajdowały się w księgach wieczystych działek nr 1/1 i 1/2 w momencie ich sprzedaży?”, wskazała Pani, że w momencie dokonywania sprzedaży działek ew. nr 1/1 i 1/2 właścicielami na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej była Pani oraz E.

Podstawą dokonania wpisu własności, zgodnie z zapisami w księdze wieczystej były:

1)  postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po B, sygn. akt (…),

2)  akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w Kancelarii Notarialnej wpisany do Repertorium A (…),

3)  akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w Kancelarii Notarialnej wpisany do Repertorium A (…),

4)  umowa zniesienia współwłasności i umowa darowizny zawarta w Kancelarii Notarialnej wpisana do Repertorium A (…).

Na pytanie Organu o treści: „czy w skład spadku po zmarłej A wchodziło całe prawo własności działki nr 1 czy udział w ww. prawie (jeśli tak, to jaki?)”, wskazała Pani, że działka nr 1 weszła w skład majątku A i B na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z 1 października 2009 r., sygn. akt (…). A przysługiwał łączny udział wynoszący 5/8 części (4/8 jako jej udział oraz 1/8 odziedziczona po zmarłym B).

Na pytanie Organu o treści: „czy udział w działce nr 1 wchodził w skład spadku po zmarłym D?”, wskazała Pani, że udział w działce nr 1 wchodził w skład spadku po zmarłym B. To jest przysługiwał jemu udział wynoszący 1/2, który następnie przypadł jego spadkobiercom, tj. A, E, D oraz C.

Na pytanie Organu o treści: „kiedy nastąpił podział działki nr 1 na dwie działki i jaka była przyczyna tego podziału?”, wskazała Pani, że podział nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1, położonej w obrębie X na działki o oznaczeniu nr 1/1 i 1/2 został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy na mocy decyzji z 25 czerwca 2025 r. o oznaczeniu (…). Celem dokonania podziału było wydzielenie niezabudowanej działki budowlanej o nr 1/1 i zgodnie z wydaną decyzją o warunkach zabudowy, pod zabudowę budynku garażowo-biurowego i placu manewrowego. Działka nr 1/2 miała pozostać nadal jako Państwa własność małżeńska z przeznaczeniem na cele rolne, jednakże choroba Pani męża wymusiła decyzję o jej sprzedaży.

Na pytanie Organu o treści: „jakie rzeczy i prawa majątkowe były przedmiotem umowy o zniesieniu współwłasności zawartej w 2021 r.? Jakie były skutki rzeczowe (jakie rzeczy nabyli uczestnicy)? Czy wartość rynkowa rzeczy i praw majątkowych nabytych przez E w drodze zniesienia współwłasności zwiększyła się w stosunku do wartości rynkowej jego udziałów w składnikach majątkowych przed zniesieniem współwłasności? Czy w wyniku zniesienia współwłasności były zasądzone spłaty lub dopłaty? Jeśli tak to z jakiego tytułu i na czyją rzecz?”, wskazała Pani, że przedmiotem umowy o zniesienie współwłasności były nieruchomości położone w miejscowości Y, a oznaczone jako działki ew. o nr: 5, 8, 9, 01, 02, 33, 82 i 1, którymi współwłaścicielami byli C i E w udziałach wynoszących po 1/2 części. W wyniku zawarcia umowy zniesienia współwłasności, wyłącznym właścicielem nieruchomości został E, co niewątpliwie spowodowało zwiększenie wartości aktywów mu przysługujących. Dokonanie zniesienia współwłasności nastąpiło bez dokonania dopłat ani spłat, a wartość przedmiotu umowy o zniesienie współwłasności została określona na kwotę 150 000 zł.

Na pytanie Organu o treści: „czego dotyczyła wskazana we wniosku darowizna, pomiędzy jakimi osobami została dokonana i jakie były skutki prawne dla każdej ze stron?” wskazała Pani, że przedmiotowa darowizna dotyczyła działek ew. o nr: 5, 8, 9, 01, 02, 33, 82 i 1, które stanowiły majątek osobisty E. W wyniku przekazania ww. nieruchomości do majątku wspólnego stały się one współwłasnością na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej małżonków – E i Pani.

Sprzedaż działek nr 1/1 i nr 1/2 nie nastąpiła w ramach wykonywania przez Panią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy sprzedaż działki, nabytej nieodpłatnie 4 listopada 1971 r. na prawach wspólności ustawowej w drodze uwłaszczenia przez A i B - potwierdzonego postanowieniem Sądu z 1 października 2009 r. przez spadkobierców, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Czy nabycie udziału w nieruchomości w drodze umowy o zniesienie współwłasności dokonanej bez spłat i dopłat, który to udział został nabyty po zmarłych rodzicach, a następnie sprzedany przed upływem 5 lat, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? A jeżeli tak, to czy obowiązek dotyczy całości, czy części udziału należącego do sprzedającego?

Czy zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od dokonania umowy darowizny na rzecz współmałżonka na mocy, której następuje rozszerzenie współwłasności majątkowej małżeńskiej wchodzącej w skład majątku osobistego jednego z małżonków nabytego w drodze dziedziczenia, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? A jeżeli tak, to czy obowiązek dotyczy całości, czy części udziału należącego do sprzedającego?

Czy w związku ze zbyciem nieruchomości stanowiących działki nr 1/1 i nr 1/2 powstał obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też dokonana transakcja nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu tej ustawy, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)  prawa wieczystego użytkowania gruntów

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c), przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Nadto, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości, bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres posiadania nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres posiadania nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkodawcę. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat - to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Do celów stosowania art. 10 ust. 5 ww. ustawy, w przedmiotowej sprawie momentem nabycia udziału w nieruchomości przez spadkodawcę, który te udziały w nieruchomości nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tych udziałów w nieruchomości, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, tj. w chwili śmierci jego spadkodawcy/spadkodawców.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 922 § 1 ww. Kodeksu, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 924 ww. Kodeksu, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z przedstawionych informacji i dokumentów wynika, że B zmarł 4 maja 1993 r. W dniu 29 czerwca 1994 r. przeprowadzono postępowanie spadkowe po zmarłym. W skład masy spadkowej po B wchodzi miedzy innymi nieruchomość gruntowa stanowiąca działkę ew. nr 1/1 i nr 1/2, zlokalizowana w Y. Nieruchomość ta została nabyta przez A i B w drodze uwłaszczenia. Postanowienie Sądu miało zatem jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzało fakt nabycia nieruchomości w 1971 r. Oznacza to, że data wydania przez Sąd postanowienia, tj. 1 października 2009 r, pozostaje bez znaczenia dla ustalenia upływu okresu 5 letniego od końca roku, w którym nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że E odziedziczył udział w nieruchomości (1/2 części) po zmarłym ojcu, matce, a także bracie D.

Zatem, dokonana sprzedaż nie będzie stanowiła źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:

Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.

W myśl art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Należy w tym miejscu wskazać, że dla celów stosowania art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, momentem nabycia nieruchomości przez spadkodawcę, który tę nieruchomość nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tej nieruchomości zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Zatem, za moment nabycia nieruchomości lub praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uważa się nabycie nieruchomości lub praw przez spadkodawcę, nie zaś przez jego spadkodawców.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie zaś z art. 10 ust. 7 ww. ustawy:

W myśl art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do treści art. 926 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 1025 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Zgodnie z art. 1037 § 1 i § 2 ww. Kodeksu:

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Natomiast w wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek zniesienia współwłasności (działu spadku) następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika.

W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Zatem do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi drugiej Kodeksu cywilnego.

Natomiast w myśl art. 210 §1 Kodeksu cywilnego:

Przez zniesienie współwłasności (dział spadku) rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.

Stosownie do art. 211 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 212 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Z powyższych przepisów wynika, że zniesienie współwłasności (dział spadku) może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Jeżeli zniesienie współwłasności (dział spadku) następuje przez podział rzeczy wspólnej, to co do zasady dokonuje się jej podziału na tyle części ilu jest współwłaścicieli z uwzględnieniem wartości udziałów posiadanych przed zniesieniem współwłasności. W przypadku różnicy pomiędzy wartością utworzonych części rzeczy a wielkością udziałów, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Punktem wyjścia do obliczenia podstawy opodatkowania jest wartość rynkowa zbywanych udziałów w składnikach majątkowych.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego czy działu spadku, jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast, biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku podziału, jeśli:

-     podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub

-     wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku dokonanego podziału mieści się w udziale, jaki przysługiwał jej w majątku wspólnym.

Jeżeli spełnione są wymienione wyżej warunki, podział majątku nie może być rozpatrywany w kategoriach nabycia. W takiej sytuacji za datę nabycia nieruchomości uznać należy datę pierwotnego nabycia udziału w nieruchomości.

Natomiast, jeżeli udział danej osoby ulega powiększeniu (nawet bez spłat i dopłat) to traktowany jest w kategorii nabycia, ponieważ w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Tak więc, co do zasady, zniesienie współwłasności (dział spadku) jest formą nowego nabycia wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał. Przy czym mówiąc o powiększeniu udziału należy mieć na uwadze wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy, a nie wielkość czy ilość rzeczy jakie przypadną danej osobie w wyniku zniesienia współwłasności. O tym, czy w wyniku zniesienia współwłasności doszło do nowego nabycia ponad wcześniej posiadany udział decyduje porównanie wartości tych nieruchomości, a nie ich powierzchni. Może się zdarzyć, że większą wartość będzie miała nieruchomość o mniejszej powierzchni.

Nabycie w wyniku zniesienia współwłasności części majątku, który należał do innych współwłaścicieli, należy więc traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że:

1.  Użytkowanie działki nr 1 w X przez A i B miało miejsce w latach 1970-2020.

2.  B zmarł 4 maja 1993r. i spadek po zmarłym nabyli:

1)  żona A w 1/4 części,

2)  syn E w 1/4 części,

3)  syn D w 1/4 części,

4)  syn C w 1/4 części.

Z tym, że wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym położonym w Y na podstawie ustawy wprost nabyli:

-     żona A w 1/3 części,

-     syn E w 1/3 części,

-     syn D w 1/3 części.

3.  29 czerwca 1994 r. - postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po B (sygn. akt …).

4.  1 października 2009 r. – postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o uwłaszczenie nieruchomości (działki nr 1, aktualnie nr 1/1 i nr 1/2) na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny i uchyleniu ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych. Postępowanie prowadzone w trybie ustawy uwłaszczeniowej ma na celu stwierdzenie, że określone podmioty uprawnione nabyły prawo własności w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. na 4 listopada 1971 r. Z tą datą A i B nabyli tę nieruchomość do swojego majątku wspólnego, mimo że formalnie orzeczenie potwierdzające spełnienie przesłanek do uwłaszczenia zostało wydane 1 października 2009 r.

5.  9 października 2020 r. – śmierć A, otwarcie spadku – testament z 21 października 2009 r., w którym powołała do całości spadku synów: C 1/7 części, D 3/7 części, E 3/7 części.

6.  10 listopada 2020 r. – śmierć D (syna A i B). Dziedziczenie ustawowe – D nie pozostawił testamentu, był kawalerem i nie miał dzieci.

Do spadku po zmarłym D powołani zostali:

-     C (brat) w 1/2 części,

-     E (brat) w 1/2 części.

7.  Przedmiotem umowy o zniesienie współwłasności z 26 marca 2021 r. były nieruchomości położone w miejscowości Y, oznaczone jako działki ew. o nr: 5, 8, 9, 01, 02, 33, 82 i 1, którymi współwłaścicielami byli: C i E w udziałach wynoszących po 1/2 części. W wyniku zawarcia umowy zniesienia współwłasności, wyłącznym właścicielem nieruchomości został E co niewątpliwie spowodowało zwiększenie wartości aktywów mu przysługujących. Dokonanie zniesienia współwłasności nastąpiło bez dokonania dopłat ani spłat, a wartość przedmiotu umowy o zniesienie współwłasności została określona na kwotę 150 000 zł. Darowizna dokonana 26 marca 2021 r. dotyczyła działek ew. o nr: 5, 8, 9, 01, 02, 33, 82 i 1, które stanowiły majątek osobisty E. W wyniku przekazania ww. nieruchomości do majątku wspólnego stały się one współwłasnością na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej małżonków: E i Pani.

8.  Podział nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1 na działki o oznaczeniu nr 1/1 i 1/2 został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy 25 czerwca 2025 r.

9.  22 lipca 2025 r. i 29 lipca 2025 r. działki nr 1/1 i 1/2 zostały sprzedane:

-     działka nr 1/1 sprzedana 22 lipca 2025 r. za 290 000 zł,

-     działka nr 1/2 sprzedana 29 lipca 2025 r. za 30 000 zł.

Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego.

Stosownie do art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27 poz. 250 ze zm.):

W myśl art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Stosownie do treści art. 21 ww. ustawy, ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, które miało miejsce w dniu 4 listopada 1971 r.

Przepisy ww. ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie zawierały wskazania, co do zaliczenia nabytych na jej podstawie nieruchomości rolnych do majątku wspólnego bądź odrębnego małżonków.

Biorąc jednak pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Sądu Najwyższego stwierdzić należy, że nieruchomość rolna nabyta na podstawie przepisów tej ustawy powinna być zaliczona do majątku wspólnego małżonków, gdy 4 listopada 1971 r. (dzień wejścia ustawy w życie) istniała między nimi wspólność ustawowa. Wynika to z faktu, że nabycie własności nieruchomości rolnych na podstawie art. 1 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych jest tzw. nabyciem pierwotnym nieruchomości rolnej. Z pierwotnego charakteru nabycia własności nieruchomości rolnej na podstawie ww. ustawy wynikają określone skutki prawne, w tym skutki w sferze ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Konsekwencją tezy o pierwotnym charakterze nabycia własności jest wniosek, że o zaliczeniu nabytej nieruchomości rolnej do majątku wspólnego lub odrębnego małżonków decyduje stan istniejących stosunków majątkowych między małżonkami w dniu wejścia w życie ustawy. Skutki w sferze wspólności majątkowej małżeńskiej są zatem uzależnione od tego, czy uwłaszczony nieformalny nabywca pozostawał w dacie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości we wspólności majątkowej małżeńskiej, czy też nie.

Biorąc pod uwagę fakt, że nieruchomość będąca przedmiotem spadku stanowiła składnik majątku wspólnego małżonków, tj. rodziców Pani męża, zasadnym jest odniesienie się również do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

Przepis art. 31 § 1 tej ustawy stanowi, że:

Z kolei z art. 35 ww. Kodeksu wynika:

W świetle natomiast art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego.

Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. W konsekwencji, małżonek w momencie śmierci drugiego z nich nie może ponownie nabyć udziału w tej nieruchomości.

Kwestia określenia momentu nabycia nieruchomości i praw majątkowych była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której sąd stwierdził, że: „Dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.) nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków”. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wspólność małżeńska (łączna) to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Nie mogą także rozporządzać udziałem w jakimkolwiek przedmiocie należącym do tego majątku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku – w momencie jego poniesienia – nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.

W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej (art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Należy więc zwrócić uwagę, że w przypadku, gdy przedmiotowa nieruchomość należała do majątku wspólnego rodziców Pani męża, to w momencie śmierci ojca Pani męża nie nastąpiło nabycie ww. nieruchomości przez matkę Pani męża. W przypadku spadkobrania nie dochodzi bowiem do nabycia udziału w nieruchomości przez małżonka, jeżeli nieruchomość należała do ich majątku wspólnego.

Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 47 § 1 i § 2 ww. ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że małżonkowie – poprzez zawarcie stosownej umowy – mogą ustanawiać ustrój majątkowy w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowy takie w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy, działają na przyszłość i mają charakter organizacyjny.

Ponadto, w doktrynie prawa rodzinnego podkreśla się, że w przypadku majątku osobistego małżonek pozostaje w stosunku do niego podmiotem wyłącznie uprawnionym, co oznacza, że jego uprawnienia do dysponowania przedmiotami wchodzącymi w skład majątku osobistego nie podlegają co do zasady żadnym ograniczeniom, w tym wynikającym z przepisów prawa rodzinnego, takim jak konieczność uzyskania zgody współmałżonka co do możliwości rozporządzania konkretnym składnikiem majątku osobistego.

Możliwe jest więc swobodne dokonywanie pomiędzy małżonkami czynności rozporządzających prowadzących do przeniesienia określonego przedmiotu majątkowego z majątku osobistego do majątku wspólnego.

Należy również wskazać na jednolicie ukształtowaną linię orzeczniczą, zgodnie z którą włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości lub praw majątkowych stanowiących majątek odrębny jednego małżonka na zasadach i w sposób określony przez ustawę Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie jest nabyciem tej nieruchomości lub prawa majątkowego przez drugiego małżonka w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Taki pogląd wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1110/14, podkreślając, że małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską uregulowana została w art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jest to umowa, której celem jest ustanowienie ustroju majątkowego między małżonkami w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy, są stricte umowami majątkowymi małżeńskimi, działają na przyszłość i mają charakter organizacyjny. Tak więc skoro z chwilą objęcia nieruchomości wspólnością majątkową nie następuje jakiekolwiek wydzielenie części nieruchomości, a żadnemu z małżonków (współwłaścicieli) nie przysługuje własność fizycznie wydzielonej części rzeczy, to nie można przyjąć, że z chwilą rozszerzenia wspólności majątkowej (wspólności ustawowej) strona takiej umowy wyzbyła się prawa do tej rzeczy.

Analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z 12 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 933/18 dotyczącym darowizny nieruchomości z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku objętego wspólnością ustawową. Zdaniem Sądu, skoro z uwagi na wspólność majątkową nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie i przyjmuje się, że małżonkowie nabyli prawo majątkowe wspólnie w całości, to nie można liczyć terminu nabycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy PIT od daty czy to ustania ustawowej majątkowej wspólności małżeńskiej, czy też przeniesienia pojedynczego składnika z majątku osobistego jednego z nich do wspólnego majątku małżonków. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby termin nabycia przez żonę nieruchomości liczyć od daty zawarcia umowy darowizny, a należy przyjąć jako datę nabycia przez nią nieruchomości datę jej nabycia przez męża, skoro została na mocy umowy darowizny objęta wspólnością małżeńską. W ocenie Sądu, jakkolwiek darowizna polegająca na przesunięciu składników majątkowych z majątku osobistego jednego z nich do majątku wspólnego obojga małżonków jest czynnością prawną rozporządzającą nieodpłatną, to jednak nie powoduje nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT nieruchomości i innych praw majątkowych przez drugiego małżonka. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT nie powinien swoim zakresem obejmować takich zdarzeń jak darowizny dokonywane pomiędzy małżonkami, czy rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej, które w istocie nie stanowią obrotu nieruchomościami lub innymi przedmiotami majątkowymi, a mają tylko charakter organizacyjny, kształtujący i porządkujący małżeński ustrój majątkowy, podobnie jak ograniczenie wspólności ustawowej. W ocenie Sądu konsekwencje podatkowe darowizny z majątku odrębnego do majątku wspólnego winny być identyczne, jak w przypadku umownego rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej w trybie art. 48 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zarówno darowizna do majątku wspólnego małżonków, jak i umowa rozszerzająca wspólność małżeńską majątkową wywołuje takie same skutki na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Włączenie do majątku wspólnego nieruchomości wchodzącej uprzednio w skład majątku osobistego jednego z małżonków, nie stanowi nabycia tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy. Datą nabycia nieruchomości przez każdego z małżonków jest data nabycia przez tego małżonka, który tą nieruchomość włączył do majątku wspólnego. W konsekwencji, od tej daty należy liczyć upływ 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, również w odniesieniu do małżonka, który nabył nieruchomość w drodze darowizny do majątku wspólnego. W związku z tym, nabycie przez Panią nieruchomości (udziałów) nastąpiło w momencie nabycia tych nieruchomości przez Pani męża (E), który włączył je następnie do majątku wspólnego małżonków w drodze darowizny.

Przenosząc powołane powyżej przepisy prawa na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za datę nabycia przez Panią udziałów działkach nr 1/1 i nr 1/2, powstałych z podziału działki nr 1, należy przyjąć daty ich nabycia przez Pani męża, tj.:

·      4 listopada 1971 r. – dzień nabycia z mocy prawa działki nr 1 przez rodziców E do wspólności majątkowej małżeńskiej – w odniesieniu do udziału nabytego przez niego w spadku po jego ojcu oraz do udziału nabytego przez E w spadku po jego matce,

·      4 maja 1993 r. – dzień śmierci ojca E – w odniesieniu do udziału nabytego przez niego w spadku po bracie – D w części nabytej przez niego w spadku po ojcu,

·      9 października 2020 r. – dzień śmierci matki E – w odniesieniu do udziału nabytego przez E w spadku po jego bracie –D w części nabytej przez niego w spadku po matce,

·      26 marca 2021 r. – dzień dokonania zniesienia współwłasności – w odniesieniu do udziału nabytego przez E w drodze zniesienia współwłasności od jego brata – C.

Wobec powyższego wskazać należy, że dokonane przez Panią odpłatne zbycie w 2025 r. działek nr 1/1 i nr 1/2 (powstałych z podziału działki nr 1), w częściach dla których za datę nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 5 i ust. 6 ww. ustawy, należy przyjąć dzień 4 listopada 1971 r. i 4 maja 1993 r., nie stanowi dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Jednocześnie wskazać należy, że dokonane przez Panią odpłatne zbycie w 2025 r. działek nr 1/1 i nr 1/2 (powstałych z podziału działki nr 1), w częściach dla których za datę nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 5 ww. ustawy, należy przyjąć dzień 9 października 2020 r. oraz w częściach nabytych w drodze zniesienia współwłasności w 2021 r. stanowi dla Pani źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:

Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ww. ustawy:

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.

Stosownie do art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z powyższych przepisów, podstawą obliczenia podatku (gdy prawo nabyto nieodpłatnie) jest więc dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:

Natomiast stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 45 ust. 1a pkt 3 ww. ustawy:

Z kolei, jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:

W myśl natomiast art. 30e ust. 7 ww. ustawy:

W tym miejscu wskazać należy, że na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Każdy z małżonków jest zatem samodzielnym podatnikiem podatku dochodowego, dla którego odrębnie określa się przychód, koszty uzyskania przychodów, dochód oraz podatek dochodowy.

Zasada ta ma zastosowanie także w odniesieniu do dochodów uzyskanych przez małżonków z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wchodzących w skład ich majątku wspólnego, co do których każdy z małżonków jest współwłaścicielem na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

Takie uregulowanie opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oznacza, że obowiązek podatkowy z tego tytułu obciąża każdego z małżonków z osobna niezależnie od tego, że dochody te stanowią składnik majątku wspólnego małżonków. Tym samym w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków i stanowiącego przedmiot współwłasności łącznej, przychód opodatkowuje się osobno u każdego z małżonków, przyjmując, w braku dowodu przeciwnego, że ich udziały w dochodzie są równe.

W konsekwencji każdemu z małżonków należy przypisać 50% uzyskanych przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego. Każdy z małżonków ma także prawo do odliczenia 50% kosztów uzyskania przychodów na zasadach przewidzianych w art. 22 ust. 6c-6f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, wskazać należy, że dokonana przez Panią w 2025 r. sprzedaż działek nr 1/1 i nr 1/2 (powstałych z podziału działki nr 1), w częściach dla których za datę nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 5 i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy przyjąć 4 listopada 1971 r. i 4 maja 1993 r. nie stanowi dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ została dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Natomiast dokonana przez Panią w 2025 r. sprzedaż działek nr 1/1 i nr 1/2, w częściach dla których za datę nabycia, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy przyjąć dzień 9 października 2020 r. oraz w częściach nabytych 26 marca 2021 r. w drodze zniesienia współwłasności, stanowi dla Pani źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ została dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie ww. udziałów w przedmiotowych działkach. Zatem, przychód z ww. sprzedaży podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ww. ustawy.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego małżonków i stanowiącej przedmiot współwłasności łącznej, przychód opodatkowuje się osobno u każdego z małżonków, przyjmując, w braku dowodu przeciwnego, że ich udziały w dochodzie są równe. Wobec powyższego powinna Pani przypisać sobie 50% uzyskanych przychodów z tytułu ww. odpłatnego zbycia udziałów w przedmiotowych działkach.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu zdarzenia, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego, w tym nie analizuje załączonych dokumentów. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Wskazać należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym, niniejsza interpretacja dotyczy Pani jako osoby występującej z wnioskiem, nie wywiera natomiast skutku prawnego dla Pani męża.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.