Interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.948.2025.2.DA

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

·      nieprawidłowe w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku z tytułu umorzenia kredytu w części, w jakiej został on zaciągnięty na pokrycie kosztów usług dodatkowych,

·      prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 21 listopada 2025 r. (data wpływu 21 listopada 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu … września 2010 r. zaciągnęła Pani wraz z mężem kredyt hipoteczny dla osób fizycznych na cele mieszkaniowe w walucie euro na kwotę 106 327,91 EUR. Obecnie bank toczy negocjacje dotyczące zmiany kredytu waloryzowanego do waluty obcej na kredyt złotówkowy. Bank dąży do zmiany waluty kredytu i przedłożył kilkukrotnie propozycje ugody kredytowej, z tym że nie jest Pani przekonana czy na pewno spełnia warunki do zwolnienia z podatku od umorzonej części kredytu. Zanim więc zostanie podjęta ostateczna decyzja o podpisaniu ugody z bankiem, która ma nastąpić do końca 2025 r., chciałaby Pani zaciągnąć informacji i interpretacji od organu podatkowego czy na pewno nie będzie Pani zobligowana do odprowadzenia podatku dochodowego (12% lub 32%) od umorzonej części kredytu (jako przychodu/dochodu).

Opis szczegółowy stanu faktycznego:

Kredyt hipoteczny został udzielony przez ... z siedzibą w …, ul. …, … − umowa nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych … waloryzowany kursem EUR z dnia … września 2010 r. – bank ten podlega Komisji Nadzoru Finansowego i jest wpisany jako podmiot sektora bankowego, jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady jego funkcjonowania.

Kredyt hipoteczny zaciągnięty został na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku … na zakup działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego (w wysokości 65 050 zł, położonej w miejscowości …, …, działka nr A, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą o nr … – jest to nieruchomość, w której obecnie Pani mieszka. Nie posiada Pani innych nieruchomości. Przy czym, zakup działki pierwotnie pochodził ze środków pochodzących z kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku …, który spłacony został ze środków pochodzących z umowy zawartej z … w proporcji: 65 050 zł na spłatę kredytu zaciągniętego wcześniej na zakup działki, + 345 750 zł na pokrycie kosztów budowy i 11 835,20 zł na pokrycie opłat okołokredytowych w tym 5 835,20 zł tytułem kosztu części składki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu). Kredyt hipoteczny udzielony w Banku ... zaciągnięty pierwotnie na zakup działki budowlanej nr A, położonej w miejscowości … nr … w wysokości 65 050 zł został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na tejże nieruchomości wpisanej do KW nr … w dniu … czerwca 2009 r. Z chwilą spłaty/refinansowania kredytu hipotecznego na działkę budowlaną w .... przez … na podstawie złożonego oświadczenia do Sądu Rejonowego w …, hipoteka została wykreślona z dniem 6 października 2010 r., a obecnie tylko ... posiada zabezpieczenie w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości wpisanej do KW nr … na podstawie oświadczenia z dnia 10 września 2010 r. Kredyt zaciągnięty w Banku ... był przeznaczony wyłącznie na zakup działki budowlanej nr A pod budowę domu jednorodzinnego wolnostojącego (udokumentowane aktem notarialnym i na podstawie umowy kupna-sprzedaży działki budowlanej). Jest Pani współwłaścicielem nieruchomości (działki, która zakupiona została ze środków z przedmiotowego kredytu, jak i domu, który również za te środki został wybudowany). Jest to nieruchomość położona w miejscowości … pod nr …, działka nr A, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą o nr …. Pani małżonek … jest drugim współwłaścicielem, nieruchomość wchodzi w skład wspólności ustawowej małżeńskiej.

Zabezpieczeniem hipotecznym kredytu jest dom jednorodzinny wolnostojący w miejscowości …, …, działka nr A, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą o nr …. Hipoteka ustanowiona na kwotę 633 652,80 zł.

Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na zakup działki i budowę domu jednorodzinnego położonego w Polsce, woj. …, gm. …, miejscowość: …, działka nr A, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą o nr ….

Kredyt hipoteczny zaciągnięto na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Jest to nieruchomość, w której Pani mieszka. Jest to Pani jedyna nieruchomość.

W ramach zamierzonej ugody miałoby nastąpić przewalutowanie zaciągniętego kredytu hipotecznego. Przygotowana ugoda obejmuje przeliczenie kredytu hipotecznego z waluty EUR na PLN po kursie średnim NBP wg Tabeli kursów walut obcych opublikowanej przez NBP na stronie www.nbp.pl – obecnie na dzień 24 czerwca 2025, co ma zostać ponowne przeliczone po kursie NBP na dzień zawarcia ugody, z jednoczesnym częściowym umorzeniem zobowiązania. Kurs po jakim ma zostać przewalutowany kredyt nie podlegał negocjacjom stron. Średni kurs euro z dnia zawierania umowy kredytowej, tj. … września 2010 r. wynosił 3,9316 zł zaś obecnie średni kurs z dnia 24 czerwca 2025r. (tj. z dnia przygotowania draftu ugody) wynosi 4,2604 zł, a tym samym jest wyższy niż z dnia zawarcia umowy kredytowej. Przewalutowanie miałoby nastąpić w ramach istniejącej umowy kredytowej, w formie aneksu do umowy.

W ramach przyszłej ugody bank zwalnia współkredytobiorców (czyli Panią oraz Pani małżonka) z długu „umarza zadłużenie” z tytułu kapitału kredytu. Zgodnie z przygotowanym draftem ugody – na dzień 24 czerwca 2025 r.: „Na dzień zawarcia tej Ugody zadłużenie Kredytobiorcy/ów z tytułu niespłaconego kapitału Kredytu w kwocie 67 455,02 EUR po przeliczeniu na PLN po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego według Tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 24 czerwca 2025 r. publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl wynosi 287 385,37 PLN. Odsetki naliczone za okres od ostatniej spłaty rat do daty podpisania Ugody wynoszą 83,99 EUR, po przeliczeniu na PLN po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego według Tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 24 czerwca 2025 r. publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl wynoszą 357,83 PLN. Strony zmieniają walutę zadłużenia na PLN i uzgadniają, że zadłużenie z tytułu niespłaconego kapitału kredytu zostaje pomniejszone do ustalonej przez Strony kwoty kapitału w kwocie 80 693 PLN. Bank zwalnia Kredytobiorcę/ów z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy/ów z tytułu kapitału kredytu):

-     w kwocie 206 692,37 PLN stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia z tytułu kapitału kredytu wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 4,

-     a dodatkowo w kwocie 17 300,69 PLN, która to kwota odpowiada kwocie zapłaconej przez Kredytobiorcę/ów Bankowi tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz z tytułu podwyżki w marży wynikającej z brakującego wkładu własnego, a Kredytobiorca/y dokonane zwolnienie z długu przyjmuje/ją.”.

Jednocześnie wskazuje Pani, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w … z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt …, zapisy umowy nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych … waloryzowany kursem EUR z dnia … września 2010 r., uznane zostały za nieważne, w konsekwencji czego zasądzono od ... na Pani rzecz i Pani męża kwotę 19 086 zł tytułem zwrotu uiszczonych przez Państwa składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu. W drafcie ugody przygotowanej przez bank wyszczególniona jest kwota 17 300,69 PLN, która to kwota odpowiada kwocie zapłaconej przez Kredytobiorcę/ów bankowi tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz z tytułu podwyżki w marży wynikającej z brakującego wkładu własnego, a Kredytobiorca/y dokonane zwolnienie z długu przyjmuje/ją.

Niemniej jednak zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w … z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt …, zapisy umowy nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych … waloryzowany kursem EUR z dnia … września 2010 r. uznane zostały za nieważne, w konsekwencji czego zasądzono od ... na Pani rzecz i Pani męża kwotę 19 086 zł tytułem zwrotu uiszczonych przez Państwa składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu. W ramach ugody z bankiem dot. kredytu mieszkaniowego nastąpi umorzenie przez bank zadłużenia (zwolnienie z długu), w skład którego nie wchodzą jakiekolwiek odsetki karne, tj. odsetki od zadłużenia przeterminowanego.

Ugoda z bankiem planowana jest do końca 2025 r.

Nigdy wcześniej nie korzystała Pani z umorzenia wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe. To Pani pierwszy i jedyny kredyt hipoteczny zaciągnięty na cele inwestycji mieszkaniowej.

Kredyt na cele mieszkaniowe nie był zaciągnięty na prowadzenie działalności gospodarczej i nie był związany z jakąkolwiek działalnością gospodarczą.

Mając na uwadze powyższe, wnosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej: czy w zaistniałej sytuacji – w przypadku zawarcia umowy ugody na ww. warunkach będzie Pani zwolniona z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od umorzonej przez bank części kredytu, czy też będzie Pani zobowiązana do jego zapłacenia. Nadmienia Pani, iż wniosek o tą samą interpretację złożyła Pani 31 lipca 2025 r. ze znakiem sprawy 0115-KDST2-1.4011.419.2025.1.JP, jednakże ze względu na to, iż w wyniku problemów systemowych w e-US uzupełnienie wniosku z 22 września nie przetworzyło się i Pani odpowiedź na zadane pytania nie dotarła do organu w wyznaczonym terminie, co spowodowało, że Pani wniosek został całkowicie odrzucony, przesyła Pani ponownie nowy wniosek w tejże samej sprawie, ale prosi o uwzględnienie informacji ujętych już w dokumentacji o znaku sprawy nr 0115-KDST2-1.4011.419.2025.1.JP - zależy Pani niezmiernie na czasie otrzymania interpretacji, gdyż ugoda z bankiem zaplanowana jest do końca bieżącego roku.

W uzupełnieniu wniosku wskazano:

Wyrok Sądu Rejonowego w … z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt …, uprawomocnił się w dniu 21 czerwca 2024 r.

Od wyroku o sygn. akt. … wydanym przez Sąd Rejonowy w … w dniu 19 kwietnia 2024 r.:

-     nie wniesiono apelacji

-     nie został wydany wyrok drugiej instancji.

Między Panią a Pani małżonkiem istnieje ustawowa wspólnota majątkowa małżeńska od dnia 29 marca 2008 r.

Zgodnie z zawartą … września 2010 r. umową o kredyt hipoteczny w banku ... wszyscy kredytobiorcy, tj. Pani i Pani małżonek odpowiadają solidarnie za spłatę kredytu do pełnej wysokości.

Kredyt jest indeksowany do waluty euro zgodnie z zapisami wynikającymi z umowy kredytowej z dnia … września 2010 r.

Nadmienia Pani, że w dniu 23 października 2023 r., mimo że spłaca Pani z mężem regularnie kredyt, otrzymali Państwo listownie od … wezwanie do całkowitej spłaty kredytu w trybie 1 miesiąca w kwocie 516 333 zł. Bank argumentował swoje wezwanie tym, że wobec zakwestionowania przez Państwa ważności umowy – mimo, że taki zarzut nie był podnoszony – wezwanie stało się niezbędne żeby ich roszczenie nie uległo przedawnieniu. W wyniku braku jednorazowej spłaty (dalsza spłata zgodnie z harmonogramem ustalonych w umowie kredytowej rat kredytu) w ww. terminie, … złożył pozew do Sądu Okręgowego w … w dniu 29 listopada 2023 r. celem zmuszenia Panią i Pani męża do jednorazowej całkowitej spłaty kredytu. W odpowiedzi na ten pozew próbują Państwo dojść do ugody na drodze sądowej z bankiem (w chwili obecnej bez dalszych rezultatów, otrzymali Państwo od … draft ugody do zapoznania i przeanalizowania oraz termin rozprawy wyznaczony przez Sąd Okręgowy w … na 14 maja 2026 r.; chyba, że dojdzie do szybszej ugody pozasądowej – wg Państwa potrzeby uzależnionej od interpretacji w sprawie pdof). W wyniku ugody ma dojść do przewalutowania kredytu indeksowanego kursem euro na walutę PLN.

Z umowy kredytowej wynika wprost, że kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe. W umowie został dokładnie opisany podział i przyznawanie kredytu w etapach i transzach, w tym:

·      1 etap: spłata kredytu zaciągniętego na zakup działki budowlanej nr A w miejscowości …, zaciągniętego w innym banku − ... (bezpośredni przelew z … do banku …);

·      2 etap: budowa domu jednorodzinnego wolnostojącego w podziale na transze – każda transza przyznawana po rozliczeniu się z wykonanych prac budowlanych na podstawie książki budowy prowadzonej przez kierownika budowy i zdjęć z wykonanych robót budowlanych.

Kredyt hipoteczny zwarty z … w dniu … września 2010 r. został przeznaczony i sformułowany w umowie kredytowej na:

·      spłatę kredytu zaciągniętego w dniu … czerwca 2009 r. w banku … na zakup działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego oraz

·      budowę domu jednorodzinnego wolnostojącego.

Kredyt zaciągnięty w … został w całości przeznaczony na cele inwestycji mieszkaniowej, tj. na działkę budowlaną i budowę domu jednorodzinnego wolnostojącego.

Data nabycia działki budowlanej nr A o powierzchni 920 m² zgodnie z aktem notarialnym: … czerwca 2010 r. Data rozpoczęcia budowy domu jednorodzinnego: 3 października 2010 r., data zakończenia budowy: 30 czerwca 2012 r. (dane na podstawie dziennika budowy).

Celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięto kredyt w ... było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Kredyt zaciągnięty w ... na zakup działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego:

·      został zaciągnięty … maja 2009 r. przez Panią oraz współkredytobiorcę Pani małżonka (wspólnota majątkowa małżeńska);

·      wszyscy kredytobiorcy, tj. Pani i Pani małżonek odpowiadają solidarnie za spłatę kredytu do pełnej wysokości;

·      ww. kredyt został udzielony przez Bank ... – bank ten podlega Komisji Nadzoru Finansowego i jest wpisany jako podmiot sektora bankowego, jest uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady jego funkcjonowania;

·      ww. kredyt został w całości przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej, tj. na zakup działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego. Nadmienia Pani, że pod ten kredyt do ... był sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na potrzeby banku, operat szacunkowy – wycena wartości rynkowej działki gruntu nr A o pow. 920 m² z dnia 11 maja 2009 r., w którym jest wyraźnie określony przedmiot wyceny, tj. cyt.: „nieruchomość gruntowa niezabudowana położona w miejscowości …, gmina …, działka A o pow. 920 m². Przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej”; „cel wyceny: dla potrzeb zabezpieczenia wierzytelności bankowych”.

Przyszła ugoda zostanie podpisana przez obojga współkredytobiorców, tj. Panią oraz Pani małżonka (oboje odpowiadają Państwo solidarnie za spłatę kredytu do pełnej wysokości), bowiem są Państwo współkredytobiorcami tego kredytu – podstawą jest więc umowa z ….

Bank nalega na to, aby w ugodzie stwierdzone było, że umowa kredytowa jest ważna, lecz zmieniają jej treść umarzając część wierzytelności.

Umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło obojga współkredytobiorców, w związku z tym, że oboje odpowiadają Państwo solidarnie za spłatę kredytu do pełnej wysokości.

W drafcie ugody jest zapis, że bank zwalnia współkredytobiorców (czyli Panią oraz Pani małżonka) z długu „umarza zadłużenie” z tytułu kapitału kredytu, zgodnie z przygotowanym draftem ugody na dzień 24 czerwca 2025 r.: „Na dzień zawarcia tej Ugody zadłużenie Kredytobiorcy/ów z tytułu niespłaconego kapitału Kredytu w kwocie 67 455,02 EUR po przeliczeniu na PLN po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego według Tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 24 czerwca 2025 r. publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl wynosi 287 385,37 PLN. Odsetki naliczone za okres od ostatniej spłaty rat do daty podpisania Ugody wynoszą 83,99 EUR, po przeliczeniu na PLN po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego według Tabeli kursów średnich walut obcych z dnia 24 czerwca 2025 r. publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl wynoszą 357,83 PLN. Strony zmieniają walutę zadłużenia na PLN i uzgadniają, że zadłużenie z tytułu niespłaconego kapitału kredytu zostaje pomniejszone do ustalonej przez Strony kwoty kapitału w kwocie 80 693,00 PLN. Bank zwalnia Kredytobiorcę/ów z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy/ów z tytułu kapitału kredytu):

-     w kwocie 206 692,37 PLN stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia z tytułu kapitału Kredytu wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 4,

-     a dodatkowo w kwocie 17 300,69 PLN, która to kwota odpowiada kwocie zapłaconej przez Kredytobiorcę/ów Bankowi tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz z tytułu podwyżki w marży wynikającej z brakującego wkładu własnego, a Kredytobiorca/y dokonane zwolnienie z długu przyjmuje/ją.”.

Jednocześnie wskazuje Pani, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w … z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt …, zapisy umowy nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych … waloryzowany kursem EUR z dnia … września 2010 r. uznane zostały za nieważne, w konsekwencji czego zasądzono od ... na Pani rzecz i Pani męża kwotę 19 086 zł tytułem zwrotu uiszczonych przez Państwa składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu. W drafcie ugody przygotowanej przez bank wyszczególniona jest kwota 17 300,69 PLN, która to kwota odpowiada kwocie zapłaconej przez Kredytobiorcę/ów bankowi tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz z tytułu podwyżki w marży wynikającej z brakującego wkładu własnego, a Kredytobiorca/y dokonane zwolnienie z długu przyjmuje/ją.

Niemniej jednak zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w … z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt …, zapisy umowy nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych … waloryzowany kursem EUR z dnia …września 2010 r. uznane zostały za nieważne, w konsekwencji czego zasądzono od ... na Pani rzecz i Pani męża kwotę 19 086 zł tytułem zwrotu uiszczonych przez Państwa składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu. Nie ma odsetek karnych, tj. odsetek od zadłużenia przeterminowanego.

Ugoda z bankiem planowana jest do końca 2025 r., rozprawa sądowa w przypadku nie dojścia do wcześniejszej ugody pozasądowej jest zaplanowana na maja 2026 r., zgodnie z otrzymanym wezwaniem do stawiennictwa.

Nadmienia Pani, że nigdy wcześniej nie korzystała z umorzenia wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe. To Pani (oraz Pani małżonka) pierwszy i jedyny kredyt hipoteczny zaciągnięty na cele inwestycji mieszkaniowej.

Wyjaśnia Pani, że pod pojęciem „opłat okołokredytowych” należy rozumieć:

kredyt hipoteczny zaciągnięty został na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku … na zakup działki (w wysokości 65 050 zł) i budowę na niej domu jednorodzinnego w miejscowości …, …, działka nr A, dla której Sąd Rejonowy w … prowadzi księgę wieczystą o nr … – jest to nieruchomość, w której Pani mieszka. Nie posiada Pani innych nieruchomości. Przy czym, zakup działki pierwotnie pochodził ze środków pochodzących z kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku ..., który spłacony został ze środków pochodzących z umowy zawartej z … w proporcji: 65 050 zł na spłatę kredytu zaciągniętego wcześniej na zakup działki, 345 750 zł na pokrycie kosztów budowy i 11 835,20 zł na pokrycie opłat okołokredytowych, w tym 5 835,20 zł tytułem kosztu części składki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu). Opłaty te były niezbędne w celu otrzymania kredytu hipotecznego, bez nich bank nie wyrażał zgody na zawarcie z Panią i Pani mężem umowy kredytowej, były one „wymuszone przez bank” i zobowiązywały Państwa do ich płatności przez pierwszych 5 lat kredytowania, po tych 5 latach zrezygnowali Państwo ze wszelkich przymusowych ubezpieczeń, w celu zmniejszenia rat kredytowych.

W proponowanej przez bank ugodzie znajduje się zapis, że spłata ma nastąpić w 60 miesięcznych ratach, ale Państwo chcieliby spłacić to zobowiązanie w terminie 7 dni od zawarcia ugody. W przypadku zawarcia ugody pozasądowej do końca roku 2025 zamierzają Państwo spłacić kredyt jeszcze w tym roku, tj. 2025 r., natomiast jeśli czasowo nie zdążą Państwo, to na początku przyszłego 2026 r. W przypadku otrzymania od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej postanowienia o obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wartości według banku „umorzonej” nie dojdzie do podpisania ugody i całkowitej spłaty kredytu w najbliższym czasie, lecz będą Państwo w postępowaniu sądowym wykazywać nieważność umowy, a tym samym spłata bądź jej brak uzależniona będzie od wyroku sądowego.

Pytania

Uwzględniając powyższe informacje o posiadanym kredycie hipotecznym na cele mieszkaniowe czy Pani jako kredytobiorca, jeśli podpisze ugodę z bankiem dotyczącą waloryzacji kredytu z EUR na PLN, będzie Pani zobligowana do dokonania zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od umorzonej przez bank części kredytu?

Czy w zaistniałej sytuacji opisanej powyżej, w przypadku zawarcia umowy ugody na wyżej opisanych warunkach będzie Pani zwolniona/będą Państwo zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od umorzonej przez bank części kredytu? Czy też będzie Pani zobowiązana/będą Państwo zobowiązani do jego zapłacenia?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na ww. pytania w części dotyczącej skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem dla Pani, natomiast w części w jakiej ww. pytania odnoszą się do skutków podatkowych dla Pani męża, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pani stanowisko w sprawie

Według Pani, powinna Pani zostać zwolniona z obowiązku zapłaty tego podatku (podatku dochodowego od umorzonej przez bank części kredytu), ponieważ:

• kredyt, którego dotyczy umowa kredytu nr … z dnia … września 2010 r. jest to kredyt hipoteczny dla osób fizycznych …, waloryzowany kursem EUR, zaciągnięty na zakup działki i budowę na niej domu jednorodzinnego (przy czym zakup działki pierwotnie pochodził ze środków pochodzących z kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku ..., który spłacony został ze środków pochodzących z umowy zawartej z … w proporcji: 65 050 zł na spłatę kredytu zaciągniętego wcześniej na zakup działki, 345 750 zł na pokrycie kosztów budowy i 11 835,20 zł na pokrycie opłat okołokredytowych, w tym 5 835,20 zł tytułem kosztu części składki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu);
• kredyt, którego dotyczy umowa kredytu, został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego (zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i/lub § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe);
• nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie, zaciągniętego na inną inwestycję mieszkaniową niż ta, o której mowa wyżej – której dotyczy złożony wniosek o indywidualną interpretację podatkową (zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b i/lub § 1 ust. 4 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.;
• kredyt hipoteczny został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia), tj. na zakup działki i budowę na niej domu. Na ten cel przeznaczone zostało 97,2% kredytu;
• zabezpieczenie prawidłowego wykonania przez kredytobiorcę/kredytobiorców obowiązków dotyczących kredytu hipotecznego ustanowiona została hipoteka (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia). Oba kredyty i ten na zakup działki spłacony ze środków pochodzących z umowy z … zabezpieczone były hipotecznie na przedmiotowej nieruchomości;
• w skład kwoty jaka miałaby zostać umorzona bank podaje m.in. kwotę 17 300,69 PLN, która to kwota odpowiada kwocie zapłaconej przez Kredytobiorcę/ów Bankowi tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz z tytułu podwyżki w marży wynikającej z brakującego wkładu własnego, a Kredytobiorca/y dokonane zwolnienie z długu przyjmuje/ją. Niemniej jednak, zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w … z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt …, zapisy umowy nr … o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych … waloryzowany kursem EUR z dnia … września 2010 r. uznane zostały za nieważne, w konsekwencji czego, zasądzono od ... na Pani rzecz i Pani męża kwotę 19 086 zł tytułem zwrotu uiszczonych przez Państwa składek z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu, a tym samym nie jest to kwota, bowiem skoro zapis umowy był abuzywny/nieważny to kwota ta winna zostać zwrócona i nie stanowi Pani dochodu;
• ugoda z bankiem zostanie zawarta do końca 2025 r. − do końca obowiązywania ww. rozporządzenia.

W związku z powyższymi punktami, które Pani spełnia, przy podpisaniu ugody podlega Pani zwolnieniu z zapłaty podatku dochodowego (PIT-11) od umorzonej części kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe.

Ponadto uważa Pani, że zgodnie z zapisem rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. spełniają Państwo (Pani i Pani mąż) warunki określone w tymże rozporządzeniu, gdyż:

• przedmiotowy kredyt został zaciągnięty tylko i wyłącznie na cele mieszkaniowe;
• jest to Pani i Pani męża pierwszy i jedyny kredyt hipoteczny zaciągnięty na cele inwestycji mieszkaniowej;
• kredyt został wykorzystany w pełni na cele inwestycji mieszkaniowej;
• kredyt nie był zaciągnięty na prowadzenie działalności gospodarczej i nie był związany z jakąkolwiek działalnością gospodarczą;

ugoda z bankiem planowana jest do podjęcia do końca roku 2025, bądź najpóźniej na początku przyszłego roku 2026 − tj. w okresie obowiązywania ww. rozporządzenia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

·      dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

·      dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

·      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na mocy art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego … września 2010 r. wyjaśnić należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.

W ramach operacji przewalutowania nie dochodzi do transferu/przelewu środków pieniężnych, nie dochodzi do uregulowania w jakiejkolwiek formie zobowiązania wynikającego z umowy kredytu, zmianie ulega jedynie waluta, w której zobowiązanie ma być uregulowane. Przewalutowanie stanowi wyłącznie techniczną operację zamiany kwoty wyrażonej w określonej walucie, na tę samą kwotę wyrażoną w innej walucie.

Zatem, przewalutowanie kredytu jest neutralne podatkowo i nie powoduje po stronie podatnika powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Tym samym, umorzona Pani na podstawie ugody kwota wierzytelności (kapitału) z tytułu zaciągniętego … września 2010 r. kredytu mieszkaniowego, stanowić będzie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym rozporządzeniem Ministra Finansów z 17 listopada 2025 r. (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1672):

Z kolei § 3 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

W myśl natomiast § 4a ww. rozporządzenia dodanego rozporządzeniem zmieniającym z dnia 20 grudnia 2024 r.:

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ww. rozporządzenia:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Kwota ww. wierzytelności może przy tym obejmować kapitał, odsetki, a także prowizje oraz poniesione opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczył jednej inwestycji mieszkaniowej.

Pani skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że

·      w 2009 r. zawarła Pani wraz z mężem umowę kredytu celem finansowania zakupu działki budowlanej nr A przeznaczonej pod budowę domu jednorodzinnego,

·      kredyt z 2009 r. został zabezpieczony hipoteką na działce budowlanej nr A położonej w miejscowości …, wpisanej do księgi wieczystej,

·      Pani i Pani mąż odpowiadali za spłatę ww. kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości,

·      w 2010 r. zawarła Pani wraz z mężem umowę kredytu hipotecznego celem: finansowania spłaty kredytu zaciągniętego w 2009 r. na zakup działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, finansowania kosztów budowy domu jednorodzinnego wolnostojącego oraz na pokrycie opłat okołokredytowych (w tym tytułem kosztu części składki ubezpieczenia spłaty rat kredytu), które były niezbędne w celu otrzymania kredytu hipotecznego,

·      kredyt z 2010 r. zabezpieczony został hipoteką na ww. nieruchomości położonej w miejscowości …,

·      wszyscy kredytobiorcy (tj. Pani i Pani mąż) odpowiadają za spłatę ww. kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości,

·      ww. kredyty zostały zaciągnięte na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, jednej nieruchomości, w której Pani mieszka,

·      celem inwestycji mieszkaniowej, na którą zaciągnięto ww. kredyty było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego,

·      ugoda z bankiem zostanie podpisana przez Panią i Pani męża w 2025 r. lub na początku 2026 r.,

·      umorzenie przez bank kwoty kredytu zaciągniętego … grudnia 2006 r. będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców, w związku z tym, że oboje odpowiadają Państwo solidarnie za spłatę kredytu do pełnej wysokości,

·      bank zwalnia Panią i Pani męża z długu (umarza zadłużenie z tytułu kapitału kredytu):

-     w kwocie 206 692,37 PLN stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia z tytułu kapitału kredytu a kwotą zadłużenia,

-     w kwocie 17 300,69 PLN, która odpowiada kwocie zapłaconej przez Panią i Pani męża bankowi tytułem kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oraz z tytułu podwyżki w marży wynikającej z brakującego wkładu własnego, a Państwo dokonane zwolnienie z długu przyjmują,

·      w ramach ugody z bankiem nastąpi również „przewalutowanie” zaciągniętego w 2010 r. kredytu,

·      w przeszłości nie korzystała Pani z umorzenia wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek innego kredytu zabezpieczonego hipotecznie i zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe.

Z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe jasno wynika, że kredyt mieszkaniowy powinien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

Przy czym, przez jedną inwestycję mieszkaniową, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 o podatku od spadków i darowizn.

Natomiast przez jedno gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

Zatem z ww. rozporządzenia wynika wprost, że aby kwota umorzona mogła skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie omawianego rozporządzenia – to w przypadku dwóch kredytów hipotecznych – powinny one zostać zaciągnięte na jedną inwestycję mieszkaniową.

W związku z tym, że kredyt z 2010 r. został zaciągnięty m.in. na refinansowanie kredytu z 2009 r. przeznaczonego na finansowanie zakupu działki nr A pod budowę domu jednorodzinnego należy zauważyć, że pojęcia kredyt refinansowy i kredyt na refinansowanie nie są tożsame.

Zaciągnięcie kredytu na refinansowanie jest to zdarzenie rozumiane jako operacja pieniężna, polegająca na wykorzystaniu zewnętrznych funduszy pieniężnych w celu zastąpienia środków pierwotnie wydatkowanych na jakiś cel.

Pojęcie kredyt refinansowy implikuje konieczność wcześniejszego zaciągnięcia kredytu, aby później możliwym było zaciągnięcie kredytu refinansowego na jego spłatę. Zatem czynność refinansowania zakupu kredytem hipotecznym należy odróżnić od zaciągnięcia kredytu refinansowego. Kredyt refinansowy przeznaczony jest na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego i jest on zabezpieczony na podstawie wartości aktualnie posiadanej nieruchomości. Natomiast zwrot „refinansowanie” oznacza operację pieniężną polegającą na uzyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania w celu zastąpienia środków własnych, które zostały wydatkowane na jakiś cel. W rezultacie, pierwotnie wydatkowane środki pieniężne mogą być niejako „ponownie” wykorzystane na dowolny cel. Środki z kredytu na refinansowanie niejako zastępują środki uprzednio wydatkowane z własnych zasobów.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie w przypadku umorzenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w przypadku umorzenia kredytu refinansowego w sytuacji, gdy został on zaciągnięty na refinansowanie (zastąpienie) kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na te wydatki.

Przepis ten nie odnosi się natomiast do kredytów hipotecznych zaciągniętych na refinansowanie środków własnych poniesionych na cele mieszkaniowe. Tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się natomiast do konsekwencji podatkowych związanych z przewalutowaniem hipotecznego kredytu bankowego zaciągniętego przez podatnika na cele mieszkaniowe (w walucie obcej lub w polskich złotych, lecz indeksowanego do waluty obcej, np. EUR), należy wskazać, że przewalutowanie takiego kredytu nie powoduje, jak np. umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu, definitywnego zredukowania zobowiązania wobec kredytodawcy. W przeciwieństwie do umorzenia, przewalutowanie kredytu hipotecznego jest neutralne podatkowo i nie powoduje po stronie podatnika powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowując, umorzona przez bank na podstawie ugody zawartej w 2025 r. lub na początku 2026 r. kwota kredytu (kapitału), stanowić będzie dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Jednocześnie wskazuję, że w związku z uzyskanym przez Panią przychodem związanym z umorzeniem wierzytelności (kapitału) z tytułu zaciągniętego w 2010 r. kredytu hipotecznego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu: finansowania tym kredytem spłaty kredytu zaciągniętego w 2009 r. na zakup działki budowlanej nr A pod budowę domu jednorodzinnego, finansowania kosztów budowy domu jednorodzinnego wolnostojącego oraz na pokrycie opłat okołokredytowych niedotyczących ubezpieczeń, które były niezbędne w celu otrzymania kredytu hipotecznego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe i w związku z powyższym nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu powstałego w związku z umorzeniem tej części kredytu hipotecznego.

Przy czym podkreślam, że wobec treści § 4 cytowanego rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do tego przychodu będzie miało zastosowanie tylko wówczas, gdy ugoda z bankiem, na mocy której dojdzie do ww. umorzenia wierzytelności, zostanie zawarta w okresie obowiązywania rozporządzenia, tj. do 31 grudnia 2026 r.

Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Natomiast, w stosunku do przychodu, który Pani uzyska w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu sfinansowania tym kredytem opłat okołokredytowych dotyczących ubezpieczeń (np. tytułem kosztu części składki ubezpieczenia spłaty rat kredytu), nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Odnosząc się do powyższego należy mieć na uwadze, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego, zaś „koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń” nie mogą z tego zaniechania skorzystać.

Zaniechanie poboru podatku nie będzie więc miało zastosowania do tej części kwoty umorzenia wierzytelności, która odpowiada kosztom usług dodatkowych, w szczególności kosztom okołokredytowym z tytułu ubezpieczeń.

Zatem, w tej części Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zastrzec, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytań, które wyznacza zakres wniosku, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytań i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Należy dodatkowo wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Podmiot występujący z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji na formularzu ORD-IN może wnioskować o określenie własnej sytuacji prawnopodatkowej, a nie sytuacji prawnopodatkowej innych osób. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna jest wiążąca dla Pani jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pani męża).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.