Interpretacja 0113-KDIPT2-3.4011.271.2026.2.KKA

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 maja 2026 r. (data wpływu 11 maja 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca (dalej także jako: „Podatnik”) jest osobą fizyczną, opodatkowaną od całości swoich dochodów na terenie Rzeczpospolitej Polskiej (polski rezydent podatkowy). Przez cały okres, o którym mowa w niniejszym wniosku, Wnioskodawca pozostawał i pozostaje do dziś w związku małżeńskim z Panem X, w którym funkcjonuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.

Dnia 19 listopada 2004 r. Podatnik wspólnie z mężem zaciągnął w banku A S.A. (dalej jako: „Bank”) kredyt w kwocie 155 667,94 zł, indeksowany kursem CHF (dalej jako: „Kredyt”). Kredyt przeznaczony był na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego (dalej jako: „Dom”), a w części na spłatę kredytu gotówkowego w „B” sp. z o.o. …. Spłata Kredytu została zabezpieczona hipoteką, która została wpisana do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Dnia 17 stycznia 2006 r. sporządzono aneks do umowy Kredytu, zgodnie z którym zwiększono kwotę Kredytu o kwotę 30 000 zł, a więc sumaryczna kwota Kredytu została podwyższona do kwoty 185 667,94 zł. Kwota, o którą Kredyt został podwyższony aneksem, była przeznaczona na pokrycie części kosztów budowy Domu.

Kredyt został wykorzystany przez Wnioskodawcę na powyższe cele, a Dom został wybudowany na działce ewidencyjnej nr ….., która była i jest nadal własnością Wnioskodawcy i Jego męża (wspólność ustawowa małżeńska). Wnioskodawca wraz z mężem mieszkał i nadal mieszka w Domu.

W listopadzie 2025 r. Wnioskodawca z mężem zawarł z Bankiem porozumienie do umowy Kredytu (dalej jako: „Porozumienie”) o treści jak poniżej (fragmenty):

(….)

Kredytobiorcy nigdy nie korzystali z ulgi odsetkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Na moje pytanie o treści:

odpowiedziała Pani:

Na moje pytanie o treści:

odpowiedziała Pani:

Na moje pytanie o treści:

odpowiedziała Pani:

Pytania

1.  Czy dokonane potracenie prowadzące do umorzenia wierzytelności Banku z tytułu udostępnionego kredytobiorcom kapitału w całości (tj. do kwoty 185.667,94 zł) oraz prowadzące do umorzenia wierzytelności kredytobiorców tytułem świadczeń spełnionych w wykonaniu umowy Kredytu (do kwoty 185 667 94 zł) - stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy otrzymana przez Wnioskodawcę od Banku kwota 180 067,43 zł - stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

3.  Czy otrzymane przez Wnioskodawcę od Banku kwoty 5 400 zł i 2 700 zł - stanowią dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonane potrącenie prowadzące do umorzenia wierzytelności Banku z tytułu udostępnionego kredytobiorcom kapitału w całości (tj. do kwoty 185 667,94 zł) oraz prowadzące do umorzenia wierzytelności kredytobiorców tytułem świadczeń spełnionych w wykonaniu umowy Kredytu (do kwoty 185 667,94 zł) - nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 – przyp. Organu), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust 2 ustawy o PIT, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o PIT mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy Prawo bankowe.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt hipoteczny sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny zawartych przez banki.

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy Kodeks cywilny: gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym, potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Mając na uwadze powyższe, dokonane potrącenie prowadzące do umorzenia wierzytelności Banku z tytułu udostępnionego kredytobiorcom kapitału w całości (tj. do kwoty 185 667,94 zł) oraz prowadzące do umorzenia wierzytelności kredytobiorców tytułem świadczeń spełnionych w wykonaniu umowy Kredytu (do kwoty 185 667,94 zł) - nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT.

Podobnie m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 29 stycznia 2025 r. nr 0115 KDIT1.4011.765.2024.2.DB.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymana przez Wnioskodawcę od Banku kwota 180 067,43 zł - nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, źródłami przychodów są (..) inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy o PIT, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.

Zgodnie z treścią art 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Jednak w niniejszej sprawie otrzymana na podstawie Porozumienia kwota 180 067,43 zł mieści się w kwocie 365 735,37 zł, tj. w kwocie stanowiącej sumę spłat Kredytu, jaką kredytobiorcy dokonali na rzecz Banku na podstawie umowy Kredytu. Oznacza to, że kwota ta nie może stanowić przychodu podatkowego po stronie Wnioskodawcy. U Wnioskodawcy nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem Porozumienia Wnioskodawca otrzymał zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy Kredytu przekazał wraz z małżonkiem na rzecz Banku w ramach spłaty rat udzielonego Kredytu. A zatem, Wnioskodawca otrzymał środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z własnych środków kredytobiorców. Kwota otrzymana na podstawie Porozumienia z Bankiem nie spowodowała więc faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawcy.

Powyższe oznacza, ze otrzymana przez Wnioskodawcę od Banku kwota 180 067,43 zł - nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem PIT.

Podobnie m in.:

a)  Dyrektor KIS w interpretacji z 10 lutego 2025 r. nr 0115-KDIT1.4011.822.2024.1.JG,

b)  Dyrektor KIS w interpretacji z 27 lutego 2025 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.65.2025.2.MKA.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane przez Wnioskodawcę od Banku kwoty 5 400 zł i 2 700 zł - nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 98 § 2 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcę prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

W myśl art. 98 § 3 ww. Kodeksu, do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

W niniejszej sprawie Wnioskodawca otrzymał od Banku następujące wpłaty:

a)  kwota 5 400 zł - tytułem połowy kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w … z 12 lipca 2023 r. sygn. akt ….,

b)  kwota 2 700 zł - tytułem części kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w … (sygn. akt ….).

Wskazać należy, że zwrócone na rzecz kredytobiorców koszty zastępstwa procesowego nie stanowią przysporzenia po stronie Wnioskodawcy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów postępowania sądowego nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków - nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem kosztów zastępstwa procesowego jest obojętna podatkowo.

Powyższe oznacza, że otrzymane przez Wnioskodawcę od Banku kwoty 5 400 zł i 2 700 zł - nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Podobnie m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z 29 listopada 2024 r. nr 0112-KDIL2 -1.4011.676.2024.2.TR.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanych przez Panią interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.