Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej potrącana ze świadczenia mieszkaniowego jako nienależnie pobrane świadczenie.
Funkcjonariuszka Służby Więziennej otrzymała w grudniu 2025 r. nowe świadczenie mieszkaniowe (z wyrównaniem od lipca 2025 r.) na podstawie nowelizacji ustawy o Służbie Więziennej. Świadczenie to zostało pomniejszone o kwoty uprzednio otrzymanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (w ratach 1/120) oraz o wypłacony wcześniej równoważnik pieniężny za brak mieszkania za okres lipiec-listopad…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 kwietnia 2026 r wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 20 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw z dnia 21 listopada 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1823) przyznająca funkcjonariuszom Służby Więziennej od dnia 1 lipca 2025 r. świadczenie mieszkaniowe.
Art. 1 ust. 6 tej ustawy wskazuje w szczególności, że funkcjonariuszowi:
1) któremu nie przydzielono w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej,
2) który zwróci albo opróżni przydzielone w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową,
3) wymienionemu w art. 73 ust. 1 pkt 1 albo 2, któremu przydzielono kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej
- przysługuje świadczenie mieszkaniowe.
Dodatkowo art. 5 tej ustawy wskazuje, że funkcjonariuszowi Służby Więziennej, któremu przyznano pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 lub na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, przyznaje się na jego wniosek świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1:
Natomiast art. 8 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że jeżeli funkcjonariuszowi Służby Więziennej pozostającemu w stosunku służbowym w dniu 1 lipca 2025 r. wypłacono równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, za okres od dnia 1 lipca 2025 r., wyrównanie pomniejsza się o sumę kwot przyznanych mu równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od dnia 1 lipca 2025 r.
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkaniowego była opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych, natomiast równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania dla Funkcjonariusza Służby Więziennej podlegała opodatkowaniu powyżej kwoty 2 280 zł., natomiast przyznane od dnia 1 lipca 2025 r. świadczenie mieszkaniowe stanowi przychód ze stosunku służbowego, z tym, że ma do niego zastosowanie zwolnienie przedmiotowe.
W dniu …. 2025 r. otrzymała Pani wyrównanie świadczenia mieszkaniowego w kwocie brutto … zł oraz w dniu .. 2025 r. świadczenie za grudzień w kwocie brutto .. Świadczenie i wyrównanie zostały pomniejszone o kwotę brutto uzyskanej przez Panią pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, tj. o … (6 m-cy X … ) oraz o kwotę brutto wypłaconego Pani równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, tj. o … . Zarówno kwota pierwszego, jak i drugiego potrącenia została uprzednio, tj. w dniu wypłaty tych potrącanych obecnie świadczeń, obciążona podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Aktualnie pracodawca nie dokonał żadnych rozliczeń podatkowych wskazanej operacji, potrącenie zostało dokonane w kwocie brutto, a uiszczony uprzednio podatek nie został Pani w żadnej formie zwrócony.
Zatem, w Pani ocenie:
i należy je ująć w rocznym rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2025.
Dodatkowo dysponuje Pani pismem DD3.8223.5.2026 Ministerstwa Finansów i Gospodarki z dnia 3 marca 2026 r., z którego wynika, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego potrącana ze świadczenia mieszkaniowego stanowi nienależnie pobrane świadczenie.
Pytanie
Czy potrącone z wyrównania świadczenia mieszkaniowego kwoty pomocy mieszkaniowej (6x1/120) oraz równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres VII-XI 2025 r. może Pani odliczyć jako nienależnie pobrane świadczenie w rozliczeniu PIT-37 za rok 2025?
Pani stanowisko w sprawie
Proponuje Pani rozliczyć kwoty wskazane w uzasadnieniu jako nienależnie pobrane świadczenia w PIT-37 za rok 2025.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 178 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1750 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2025 r.:
1. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli:
1) on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu;
2) funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1.
2. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przeniesionemu z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w ust. 1, jeżeli w nowej miejscowości pełnienia służby:
1) nie przyznano mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego;
2) nie przydzielono mu lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej.
W myśl art. 180 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) Funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić przełożonego o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymywania równoważnika z tytułu braku mieszkania.
2) Równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia.
Stosownie do art. 181 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) W przypadku pobrania nienależnego równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ust. 1 , wydaje się decyzję o jego zwrocie.
2) Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb wypłaty równoważnika, o którym mowa w art. 178 ust. 1 , oraz sposób zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego, uwzględniając termin wypłaty i zwrotu równoważnika oraz jednostki organizacyjne właściwe do jego wypłaty.
W myśl art. 184 ust. 1 ww. ustawy:
Funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Zgodnie z art. 186 ww. ustawy:
1) Pomoc finansowa podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 15 lat służby w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który przed upływem tego okresu nabył prawo do renty inwalidzkiej Służby Więziennej.
2) Do ustalenia kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się kwotę przyznanego świadczenia waloryzowanego corocznie o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, ustalony w ustawie budżetowej, w przypadku gdy obowiązek zwrotu powstał w latach następujących po roku przyznania pomocy finansowej.
3) Na pisemny wniosek funkcjonariusza zwrot pomocy finansowej może nastąpić w ratach.
Stosownie do art. 187a ustawy o Służbie Więziennej, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2025 r.:
Funkcjonariuszowi:
1) któremu nie przydzielono w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej,
2) który zwróci albo opróżni przydzielone w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową,
3) wymienionemu w art. 73 ust. 1 pkt 1 albo 2, któremu przydzielono kwaterę tymczasową w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej
- przysługuje świadczenie mieszkaniowe.
W myśl art. 187b ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) Wysokość świadczenia mieszkaniowego ustala się kwotowo, jako iloczyn stawki podstawowej oraz mnożnika lokalizacyjnego ustalonego dla jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, w której funkcjonariusz pełni służbę, wskazanej w rozkazie personalnym albo decyzji personalnej.
2) Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość stawki podstawowej oraz mnożników lokalizacyjnych mających wpływ na wysokość świadczenia mieszkaniowego przysługującego funkcjonariuszom, mając na uwadze lokalizację jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz uwzględniając ich oddziały położone w innych miejscowościach.
Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1823):
Funkcjonariuszowi Służby Więziennej, któremu przyznano pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 lub na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, przyznaje się na jego wniosek świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1:
1) pomniejszone o kwotę stanowiącą 1/120 z przyznanej pomocy finansowej za każdy miesiąc wypłaty świadczenia mieszkaniowego przez 120 miesięcy lub do dnia ustania stosunku służbowego;
2) w pełnej kwocie pod warunkiem zwrotu przez funkcjonariusza przyznanej pomocy finansowej.
Świadczenie mieszkaniowe zastępuje zatem dotychczasową pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Ustawodawca przewidział jednak, że funkcjonariusz Służby Więziennej może podczas trwania jego stosunku służbowego otrzymać tylko jedno z tych świadczeń w ramach pomocy państwa na cele mieszkaniowe. Funkcjonariusz ma zatem wybór, z którego świadczenia chce korzystać, czy tym świadczeniem pozostanie pomoc finansowa, którą otrzymał, czy będzie nim świadczenie mieszkaniowe. Jednak warunkiem uzyskania świadczenia mieszkaniowego dla funkcjonariusza, który uprzednio otrzymał pomoc finansową, jest zwrot tej pomocy w sposób przez niego wybrany, tj. w 120 ratach poprzez comiesięczne pomniejszenie świadczenia mieszkaniowego, bądź jednorazowo.
Stosownie do art. 8 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) W przypadku złożenia wniosku o świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, przez funkcjonariusza Służby Więziennej pozostającego w stosunku służbowym w dniu 1 lipca 2025 r., wypłaca się je z wyrównaniem od dnia 1 lipca 2025 r.
2) Jeżeli funkcjonariuszowi Służby Więziennej pozostającemu w stosunku służbowym w dniu 1 lipca 2025 r. wypłacono równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, za okres od dnia 1 lipca 2025 r., wyrównanie pomniejsza się o sumę kwot przyznanych mu równoważników pieniężnych z tytułu braku mieszkania za okres od dnia 1 lipca 2025 r.
Z art. 21 ust. 1 pkt 77a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2025 r.:
Wolne od podatku są: świadczenia mieszkaniowe otrzymane przez funkcjonariuszy służb mundurowych, przyznane na podstawie odrębnych ustaw dotyczących tych służb lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.
Natomiast w myśl art. 52zs ust. 2 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku dochodowego równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł, wypłacony funkcjonariuszom Służby Więziennej, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1823) - jeżeli prawo do tego równoważnika wynika z dotychczasowych przepisów określających zasady jego przyznania.
Równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, który otrzymywali funkcjonariusze Służby Więziennej, podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód ze stosunku służbowego. Przy czym mógł on korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 52zs ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wysokości nieprzekraczającej kwoty 2 280 zł w roku podatkowym. Obecnie przysługujące świadczenie mieszkaniowe stanowi również przychód ze stosunku służbowego, z tym że ma do niego zastosowanie zwolnienie przedmiotowe.
Dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych zwrot pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu oraz zwrot równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania przez funkcjonariuszy Służby Więziennej na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, należy traktować jako zwrot nienależnie pobranych świadczeń. W momencie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego otrzymana wcześniej pomoc finansowa oraz równoważnik pieniężny stały się bowiem świadczeniami nienależnymi podlegającymi zwrotowi.
Pomoc finansowa zwracana jest w kwocie z podatkiem (brutto), gdyż w takiej kwocie (brutto) została otrzymana przez podatnika. Funkcjonariusze, którzy na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o Służbie Więziennej zawnioskowali o świadczenie mieszkaniowe, zwracają pomoc finansową w wybrany przez siebie sposób (ratalny bądź jednorazowy).
Jeśli funkcjonariusz, który otrzymał pomoc finansową wybierze jej ratalne rozliczenie, płatnik będzie na bieżąco stosował pomniejszenie świadczenia mieszkaniowego o 1/120 pomocy finansowej (w kwocie z podatkiem). W takim przypadku funkcjonariusz będzie otrzymywał świadczenie mieszkaniowe w kwocie zmniejszonej o odliczoną przez płatnika ratę zwracanej pomocy finansowej.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierają podstawę prawną dla płatnika, aby przy obliczaniu zaliczek na podatek odejmował od dochodu kwotę dokonanego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jak wynika bowiem z postanowień art. 41b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczek) płatnicy, o których mowa w art. 32, 33, 35 i 41, odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów, łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką).
Natomiast stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.
Przepis ten stanowi postawę prawną odliczenia od dochodu dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.
Z treści wniosku wynika, że:
Mając na uwadze ww. przepisy prawa podatkowego oraz okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku stwierdzam, że będzie Pani przysługiwało odliczenie od dochodu zwrotu kwoty otrzymanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (6 x 1/120) oraz otrzymanego równoważnika z tytułu braku mieszkania (za okres VII-XI 2025 r.) jako nienależnie pobranych świadczeń (jednak w części, w jakiej kwota równoważnika podlegała uprzednio opodatkowaniu – nie podlegała zwolnieniu na podstawie art. 52zs ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma Pani prawo pomniejszyć podstawę obliczenia podatku w zeznaniu podatkowym PIT-37 składanym za 2025 r., o dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny i zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie się różnić od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo