Skutki podatkowe wypłaty odszkodowania zawartego w wyniku ugody sądowej.
Podatniczka jest rezydentką Polski. W 2024 r. otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę z powodu utraty zaufania. Wniosła pozew do sądu pracy o uznanie wypowiedzenia za bezzasadne i przywrócenie do pracy. W 2025 r. strony zawarły ugodę sądową, na mocy której podatniczka została przywrócona do pracy, a pracodawca zobowiązał się wypłacić jej kwotę brutto w wysokości równowartości sześciomiesięcznego wynagrodzenia…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 8 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pani rezydentką Polski. W dniu … 2024 r. otrzymała Pani wypowiedzenie umowy o pracę od pracodawcy ..., zawartej na czas nieokreślony. Jako przyczynę wypowiedzenia – wskazano utratę zaufania.
Po otrzymaniu wypowiedzenia wniosła Pani pozew do sądu pracy o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy o pracę. Jednym z żądań pozwu było przywrócenie Pani do pracy na dotychczasowych warunkach w przypadku upływu okresu wypowiedzenia.
Postępowanie sądowe rozpoczęło się w … 2025 r., tj. po upływie okresu wypowiedzenia. W … 2025 r. zeznania w charakterze świadka złożył …, który w 2024 r. wręczył Pani wypowiedzenie. Po przeprowadzeniu tego dowodu Sąd skierował strony do podjęcia próby polubownego zakończenia sporu poprzez zawarcie ugody.
W … 2025 r., po spotkaniu z …, uzgodnione zostały warunki Pani przywrócenia do pracy oraz wysokość należnego świadczenia pieniężnego. W toku postępowania sądowego, w uzasadnieniu pozwu pełnomocnik Panią reprezentujący wskazywał, iż w sytuacji kiedy sąd przywróci Panią do pracy to ma możliwość dodatkowo zasądzenia odszkodowania jako rekompensaty za czas pozostały bez pracy (mimo że miała Pani inną pracę).
Ustalenia te zostały następnie ujęte w ugodzie sądowej, zawartej w … 2025 r. pod sygnaturą akt … w Sądzie … .
Na mocy zawartej ugody:
• Została Pani przywrócona do pracy od dnia … 2025 r.,
• … (ówczesny pracodawca) zobowiązała się wypłacić na Pani rzecz kwotę brutto w wysokości … zł … gr tytułem odszkodowania stanowiącą równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia na wskazany rachunek bankowy do dnia … 2026 r.
Ugoda uprawomocniła się w … 2025 r. … 2026r. otrzymała Pani przelew na wskazany rachunek bankowy od byłego pracodawcy – … tytułem „ugoda sądowa”. Kwota przelana na rachunek bankowy wynosiła … zł … gr i była to kwota netto, po potrąceniu podatku dochodowego przez byłego pracodawcę.
Uzupełnienie
W pozwie do Sądu wnosiła Pani, o uznanie, że wypowiedzenie umowy o pracę z dnia … 2024 r., dokonane przez …, jest bezzasadne. Ewentualnie, w przypadku upływu okresu wypowiedzenia w dniu … 2025 r. wnosiła Pani o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy oraz wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawienia bez zatrudnienia. Podstawa prawna – art. 45 Kodeksu Pracy.
W ugodzie z dnia … 2025 r. sygn. akt … ustalono, iż: „Strony zawierają ugodę następującej treści:
1. Strona pozwana (…) przywraca mnie do pracy z dniem … 2025 r.
2. Strona pozwana (...) zobowiązuje się zapłacić na Pani rzecz kwotę … zł brutto tytułem odszkodowania stanowiącą równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia na mój dotychczasowy rachunek bankowy do dnia … 2026 r.
3. Strony znoszą wzajemnie koszty zastępstwa procesowego.
4. Niniejsza ugoda wyczerpuje moje roszczenia wynikające z powództwa w sprawie”.
W ugodzie nie wskazano naruszenia przez Pani byłego pracodawcę przepisów prawa pracy.
W ugodzie nie wskazano, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Wysokość świadczenia wynikła z ustaleń między Panią a byłym pracodawcą.
W ugodzie sądowej nie podano, że wysokość i zasady ustalania tego odszkodowania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z postanowień układów zbiorowych pracy innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy.
Określenie wysokości otrzymanego przez Panią świadczenia zostało ustalone w zawartej ugodzie pomiędzy Panią z byłym pracodawcą w dniu … 2025 r. sygn. akt …, które odbyło się … w Sądzie … . Zawarcie ugody zostało spisane w formie protokołu.
Ze zwolnienia miałaby korzystać kwota odpowiadająca wysokości Pani wynagrodzenia za okres 3 miesięcy.
Art. 471 Kodeksu Pracy – Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Podaną kwotę brutto stanowiącą równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia należałoby podzielić przez 2 i otrzyma się kwotę trzymiesięcznego wynagrodzenia.
Ugoda sądowa nie przewiduje podziału świadczenia na część wynikającą z przepisów prawa oraz część ustaloną w drodze wzajemnych ustaleń stron.
Wskazane we wniosku odszkodowanie nie dotyczyło szkody rzeczywistej.
Przedmiotowe odszkodowanie nie miało rekompensować Pani utraconych przez Panią w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewanych korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.
W wyniku zawartej ugody nie doszło ostatecznie do zmiany sposobu rozwiązania umowy o pracę (np. na rozwiązanie za porozumieniem stron).
Pytania
1. Czy pracodawca, wypłacając Pani odszkodowanie ustalone w ugodzie zawartej przed sądem pracy, powinien potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, czy też wypłacić świadczenie w pełnej wysokości, bez potrąceń?
2. Czy odszkodowanie, które zostało Pani wypłacone podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy korzysta w całości ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3. W przypadku gdy odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy jego część – odpowiadająca wysokości wynikającej z przepisów prawa – jest objęta zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem wskazanym w ustawie.
Natomiast w świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy – wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Opisane odszkodowanie zostało ustalone przez strony ugody w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, jako wielokrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymywanego przez Panią od pracodawcy. Jego wysokość nie wynikała z postanowień układów zbiorowych pracy ani innych porozumień, regulaminów czy statutów, lecz została określona wyłącznie na podstawie przepisów Kodeksu pracy oraz uzgodnień stron co do jego wysokości. Wypłacona kwota wynika pośrednio z przepisów Kodeksu pracy jako rekompensata za czas pozostający bez pracy. Wysokość wypłaconego odszkodowania wynika z ugody zawartej przed Sądem, do której doszło w wyniku wzajemnego uzgodnienia między Panią a pracodawcą.
Uwzględniając przytoczone powyżej przepisy prawa oraz opisany we wniosku stan faktyczny, uważa Pani, że świadczenie wypłacone Pani osobie wynikające z uzgodnień stron zawartych w ugodzie, ma charakter umowny, a jego wysokość została określona z uwzględnieniem interesów obu stron. Odszkodowanie, które zostało Pani wypłacone na podstawie ugody sądowej nie dotyczy utraconych korzyści, które mogłaby Pani osiągnąć, gdyby szkoda nie powstała. W związku z tym, wypłacone odszkodowanie będzie mogło korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostało przyznane na podstawie ugody sądowej i nie podlega wyłączeniem wskazanym w tym przepisie. Zakres tego zwolnienia obejmuje wyłącznie odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą (poniesioną stratę), natomiast nie obejmuje utraconych korzyści. W konsekwencji były pracodawca (Spóła), wypłacając odszkodowanie, nie był zobowiązany do obliczenia, pobrania ani odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Jednocześnie Pani mając na uwadze powyższe zwolnienie, nie ma obowiązku wykazywania tej kwoty jako przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Jeśli by uznać, iż wypłacone odszkodowanie jest odszkodowaniem niekorzystającym ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy uznać, iż kwalifikuje się ono do kategorii odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy – Kodeks pracy, a tym samym w części wynikającej z przepisów Kodeksu Pracy, tj. o wysokości trzymiesięcznego mojego wynagrodzenia korzysta ono ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z ww. przepisem:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.
Pojęcie przychodów
W świetle art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Źródła przychodów
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, … 2024 r. otrzymała Pani wypowiedzenie umowy o pracę od pracodawcy ..., zawartej na czas nieokreślony. Jako przyczynę wypowiedzenia – wskazano utratę zaufania. Po otrzymaniu wypowiedzenia wniosła Pani pozew do sądu pracy o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy o pracę. Jednym z żądań pozwu było przywrócenie Pani do pracy na dotychczasowych warunkach w przypadku upływu okresu wypowiedzenia. Sąd skierował strony do podjęcia próby polubownego zakończenia sporu poprzez zawarcie ugody. W … 2025 r., po spotkaniu z …, uzgodnione zostały warunki Pani przywrócenia do pracy oraz wysokość należnego świadczenia pieniężnego.
Na mocy zawartej ugody:
• Została Pani przywrócona do pracy od dnia … 2025 r.,
• … (ówczesny pracodawca) zobowiązała się wypłacić na Pani rzecz kwotę brutto w wysokości … zł … gr tytułem odszkodowania stanowiącą równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia na wskazany rachunek bankowy do dnia … 2026 r.
W ugodzie nie wskazano naruszenia przez Pani byłego pracodawcę przepisów prawa pracy. W ugodzie nie wskazano, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Wysokość świadczenia wynikła z ustaleń między Panią a byłym pracodawcą. W ugodzie sądowej nie podano, że wysokość i zasady ustalania tego odszkodowania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z postanowień układów zbiorowych pracy innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Określenie wysokości otrzymanego przez Panią świadczenia zostało ustalone w zawartej ugodzie pomiędzy Panią z byłym pracodawcą. Wskazane we wniosku odszkodowanie nie dotyczyło szkody rzeczywistej. Przedmiotowe odszkodowanie nie miało rekompensować Pani utraconych przez Panią w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewanych korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. W wyniku zawartej ugody nie doszło ostatecznie do zmiany sposobu rozwiązania umowy o pracę (np. na rozwiązanie za porozumieniem stron).
Aby zatem ocenić, czy wypłacone Pani „odszkodowanie” podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy przeanalizować, czy wypłata tego świadczenia spowoduje powstanie u Pani przychodu ze stosunku pracy.
Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Podkreślić należy, że ww. zwolnienie jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. W związku z tym, tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia wynikającego z przepisów prawa pracy pozwala na zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy jednoczesnym braku wyłączeń, o jakich mowa w lit. a)-g) tego przepisu.
Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.).
Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Powyższe regulacje, mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie.
Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.
Przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 45, art. 56, art. 99 Kodeksu pracy).
Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę reguluje Kodeks pracy.
Stosownie do art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy:
Ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.
Zgodnie z art. 52 § 1 Kodeksu pracy:
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:
1) ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;
2) popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
3) zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
W myśl art. 45 § 1-3 ww. Kodeksu:
§ 1. W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
§ 2. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Jeżeli przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego umowa o pracę zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
§ 3. Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.
Stosownie do art. 47 Kodeksu pracy:
Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, o którym mowa w art. 39, albo z pracownicą w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego lub od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu, wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy. Dotyczy to także przypadku, gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego.
W myśl natomiast art. 471 ww. Kodeksu:
Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, której termin, do którego umowa ta miała trwać, określony w umowie upłynął przed wydaniem orzeczenia przez sąd pracy, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy.
Zgodnie zaś z art. 56 § 1 ww. Kodeksu:
Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
W myśl art. 57 § 1 ww. Kodeksu:
Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc.
Z powyższych regulacji wynika, że zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu pracy, pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Wynagrodzenia tego nie można traktować jako odszkodowania za bezprawne rozwiązanie stosunku pracy przysługującego na podstawie art. 56 § 1 Kodeksu pracy. Kodeks pracy wprowadza wyraźne rozgraniczenie pomiędzy wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy, a odszkodowaniem. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługuje wówczas, gdy orzeczono o przywróceniu do pracy (art. 57 § 1 Kodeksu pracy), natomiast o odszkodowaniu można mówić w sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem przepisów, a pracownik nie żąda przywrócenia do pracy (art. 56 § 1 Kodeksu pracy).
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy jasno wynika, że na mocy zawartej ugody została Pani przywrócona do pracy, a … (ówczesny pracodawca) zobowiązała się wypłacić na Pani rzecz kwotę brutto w wysokości … zł … gr tytułem odszkodowania. Ponadto, w ugodzie nie wskazano naruszenia przez Pani byłego pracodawcę przepisów prawa pracy. W ugodzie nie wskazano, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Wysokość świadczenia wynikła z ustaleń między Panią a byłym pracodawcą. W ugodzie sądowej nie podano, że wysokość i zasady ustalania tego odszkodowania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z postanowień układów zbiorowych pracy innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Określenie wysokości otrzymanego przez Panią świadczenia zostało ustalone w zawartej ugodzie pomiędzy Panią z byłym pracodawcą. Wskazane we wniosku odszkodowanie nie dotyczyło szkody rzeczywistej.
Zatem zasądzone wynagrodzenie nie jest odszkodowaniem, a świadczeniem związanym bezpośrednio ze stosunkiem pracy. Kwota wypłaconego wynagrodzenia stanowi więc przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2029/07. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że:
(…) pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie, przy czym zasadą jest wybór roszczenia przez pracownika. Zgodnie z art. 57 Kodeksu pracy pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za trzy miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż zasądzone na rzecz skarżącej wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, w związku z jej przywróceniem do pracy, nie jest odszkodowaniem i nie ma charakteru odszkodowawczego. Odmienna – zgodna z wnioskiem strony – kwalifikacja rzeczonego świadczenia stawiałaby skarżącą w korzystniejszej sytuacji od tych, którzy podatek od przychodu ze stosunku pracy uiścili, a tym samym stałaby w sprzeczności z zasadą powszechności i równości opodatkowania gwarantowaną w art. 84 Konstytucji.
W wyroku z 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1504/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:
Z treści uzasadnienia wyroku wynika, że w sprawie miał zastosowanie art. 55 Kodeksu pracy, w myśl którego, skarżącej przysługiwało roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Wybór roszczenia pozostawiono woli skarżącej. W sytuacji, gdy zdecydowała się ona na podjęcie pracy w wyniku przywrócenia do niej, przysługiwało jej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc. Świadczenie, o którym mowa, nie było więc odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., lecz wynagrodzeniem za okres pozostawania bez pracy.
Ponadto, w wyroku z 8 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3966/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:
Reasumując należy stwierdzić, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie jest odszkodowaniem, uprawniającym do zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. (por. wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1504/08 oraz z 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 2918/12).
Powyższe orzeczenia potwierdzają stanowisko organu przedstawione w niniejszej interpretacji.
Zatem, skoro wypłacone Pani świadczenie, w związku z Pani przywróceniem do pracy, nie jest odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem, lecz stanowi Pani przychód ze stosunku pracy, do wypłaty zasądzonej przez sąd na mocy wyroku kwoty, nie ma zastosowania zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ww. przepis odnosi się literalnie do odszkodowań i zadośćuczynień, a w niniejszej sprawie została Pani przywrócona do pracy i otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W sprawie tej wystąpił ciąg zdarzeń przyczynowo-skutkowych, w których jedno zdarzenie warunkowało powstanie kolejnego. Ponieważ została Pani przywrócona do pracy, to przysługiwało Pani wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Gdyby natomiast Sąd orzekł, że przysługuje Pani roszczenie o odszkodowanie, przywrócenie do pracy by nie wystąpiło, a należne byłoby Pani odszkodowanie w wysokości określonej na podstawie wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Decyzja Sądu o przywróceniu do pracy implikowała zatem dalszy kierunek przysługujących świadczeń, tj. ich podstawę i rodzaj.
Reasumując: kwota, ustalona w ugodzie zawartej przed sądem, wypłacona na Pani rzecz stanowi dla Pani przychód ze stosunku pracy, w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do którego nie ma zastosowania zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ww. ustawy. Wobec powyższego, Pani pracodawca był zobowiązany do obliczenia i pobrania zaliczki od ww. kwoty.
Pani stanowisko jest więc nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo