Zwolnienie z opodatkowania otrzymanego odszkodowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
Podatniczka była zatrudniona przez … lat w spółce, która przeprowadziła zwolnienia grupowe z przyczyn niedotyczących pracowników. Otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę, ale sąd pracy udzielił zabezpieczenia nakazującego przywrócenie do pracy. Pracodawca przywrócił ją do pracy i zwolnił z obowiązku świadczenia pracy, wypłacając świadczenie socjalne. Następnie sąd uchylił zabezpieczenie,…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 15 czerwca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Zwolnienia grupowe z przyczyn niedotyczących pracowników skutkowały wypowiedzeniem Pani umowy po … latach pracy – świadectwo pracy z … r. za okres pracy do … r., ponieważ okres wypowiedzenia został skrócony do jednego miesiąca ze skutkiem na … r.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w … z … r. zostało udzielone Pani zabezpieczenie nakazujące przywrócenie Pani do pracy.
Pracodawca realizując postanowienie Sądu przywrócił Panią do pracy na podstawie art. 54 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa … i jednocześnie zwolnił z obowiązku świadczenia pracy, wypłacając (w zamian za 2-miesięczny okres wypowiedzenia) świadczenie socjalne w wysokości 60% miesięcznego ekwiwalentu pieniężnego, obliczonego jak wynagrodzenie za urlop, pomniejszone o kwotę odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Pracodawca uznał, że wypłata powyższego świadczenia zastępuje należne Pani odszkodowanie za 2-u miesięczny okres wypowiedzenia.
Postanowieniem Sądu Okręgowego w … z … r. uwzględniającym zażalenie zostało uchylone zabezpieczenie i z tym dniem ponownie przestała Pani być pracownikiem spółki i otrzymała kolejne świadectwo pracy (z … r.) za okres zatrudnienia od … r. do … r.
Przepisy § 6 ust. 2 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z … r. dla pracowników zatrudnionych w … przewidują odszkodowanie (zadośćuczynienie) liczone jak za 6 m-cy okresu wypowiedzenia. Korzystniejsze niż przewidziane w kodeksie pracy przepisy wewnętrzne, tj. dodatkowe 3 miesięczne odszkodowanie jest rekompensatą za zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracowników ze stażem powyżej … lat.
W wyniku powyższego … r. otrzymała Pani odszkodowanie na podstawie Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy w kwocie … zł … gr, od którego pracodawca bezpodstawnie naliczył PIT.
Uzupełnienie wniosku
Podlega Pani obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Podstawa prawna rozwiązania umowy o pracę wg zapisów w świadectwie pracy to: art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. 2024 poz. 61).
Roszczenie do Sądu Pracy dotyczyło żądania przywrócenia do pracy i odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę.
Kwota … zł … gr została wypłacona na podstawie § 6 ust. 2 Zakładowego Układu Zbiorowego dla pracowników ..., zatrudnionych przez … (dalej: „ZUZP”).
Wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy, dotyczących rozwiązywania umów o pracę z powodu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę (orzeczenie Sądu Rejonowego w … z … r.). „Zdaniem Sądu, wskazana przyczyna w postaci oceny pracy powódki nie zaistniała. W sytuacji powódki nie typowano powódki do zwolnienia kierując się obiektywnymi kryteriami doboru do zwolnienia. Wręcz przeciwnie powódkę zwolniono niezależnie od oceny jej pracy dokonanej przez przełożonego, bez obiektywnego porównania kwalifikacji i kompetencji, a nawet bez formalnego zredukowania stanowiska pracy. Powodem zwolnienia była postawa powódki w okresie restrukturyzacji i zgłaszanie ciągłych wątpliwości. Zdaniem Sądu powyższe wprost prowadzi Sąd do przekonania, że wypowiedzenie umowy powódce było nieuzasadnione. Z tych przyczyn natury merytorycznej odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd oddalił żądanie w zakresie przywrócenia powódki do pracy, bowiem zgodnie z art. 45 § 3 kp uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 411 kp”.
Zasady ustalania wypłaconego świadczenia w kwocie … zł … gr wynikały z wewnętrznego prawa pracy, tj.: z § 6 ust. 1 ZUZP w związku z § 5 Regulaminu Zwolnień Grupowych w ... w restrukturyzacji … .
Kwota … zł … gr stanowiła odszkodowanie za dodatkowe 3 miesiące należne bez względu na zajmowane stanowisko, jeżeli pracownik był zatrudniony na …, w rozumieniu § 2 pkt 3 ZUZP nieprzerwanie, co najmniej ostatnie … lat.
Wypłacone świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej, rekompensowało utratę pracy, miało charakter kompensacyjny.
Wypłacone odszkodowanie nie stanowiło korzyści, a jedynie rekompensowało negatywne skutki, jakie w konsekwencji bezpośrednio wpłynęły na Pani budżet domowy w związku z utratą stabilnej, wieloletniej pracy.
Kwota … zł … gr na gruncie polskich przepisów prawa pracy nie odpowiada odprawie pieniężnej, o której mowa w art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy ma Pani obowiązek odprowadzić podatek dochodowy od otrzymanego odszkodowania, wypłaconego na skutek rozwiązania umowy o pracę, jeżeli podstawa wypłaty tego świadczenia wynika z zapisów § 5 Regulaminu Zwolnień Grupowych w … w restrukturyzacji … w powiązaniu z § 6 ust. 1 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, o którym mowa w art. 9 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy, jeżeli pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy?
Pani stanowisko w sprawie po uzupełnieniu wniosku
Pani zdaniem, nie ma Pani obowiązku podatkowego od kwoty … zł … gr ponieważ świadczenie było odszkodowaniem, a jego celem było zadośćuczynienie za rozwiązanie umowy z winy pracodawcy.
Rozwiązanie umowy nastąpiło w wyniku jednostronnej decyzji pracodawcy, która to decyzja wyrokiem Sądu Rejonowego została uznana za dokonaną z naruszeniem przepisów prawa pracy z powodu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę (orzeczenie Sądu Rejonowego w … z … r.). Pomimo bezprawnego rozwiązania umowy niecelowe, zdaniem Sądu, było przywrócenie Pani do pracy, ponieważ Spółka … w restrukturyzacji była w procesie sanacji.
Podstawa prawna należnego odszkodowania; jego wysokość i zasady ustalania wynikały z zapisów § 6 ust. 1 Zakładowego Układu Zbiorowego oraz § 5 Regulaminu Zwolnień Grupowych w … w … .
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odszkodowania przyznane na podstawie układów zbiorowych pracy, są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w cytowanej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
W myśl art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że podstawą nabycia prawa m.in. do odszkodowania wypłaconego pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy, a zatem odszkodowania takie stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku.
Z analizy sprawy wynika, że powzięła Pani wątpliwość, czy ma Pani obowiązek odprowadzić podatek dochodowy od otrzymanego odszkodowania, wypłaconego na skutek rozwiązania umowy o pracę, jeżeli podstawa wypłaty tego świadczenia wynika z zapisów § 5 Regulaminu Zwolnień Grupowych w … w powiązaniu z § 6 ust. 1 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, o którym mowa w art. 9 § 1 kodeksu pracy, jeżeli pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy.
Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Należy zaznaczyć, że powyższym zwolnieniem objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia i to tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a-g zacytowanego przepisu.
Zgodnie z art. 9 § 1 Kodeks pracy:
Ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.
Ponadto, należy podkreślić, że ww. zwolnienie jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane zgodnie z wykładnią literalną. W związku z tym, tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:
1) otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,
2) odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:
a) ustawy,
b) przepisów wykonawczych do ustawy,
c) układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,
3) wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,
4) nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu.
Jak wynika bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt SK 62/08:
Jeśli określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty, a zwłaszcza jeśli znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należy uznać, że przepis ten – w praktyce swego stosowania – nabrał takiej właśnie treści. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (…).
Odwołując się zatem do prawa cywilnego, świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej – wynikającej z czynów niedozwolonych (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej – powstającej z mocy umowy (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 Kodeksu pracy:
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.
Przepisy Kodeksu pracy, posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 2, art. 45, art. 50, art. 56, art. 943 § 3, art. 99, art. 1012 Kodeksu pracy).
W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy) bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy). Jednocześnie zgodnie z art. 471 Kodeksu pracy, odszkodowanie, o którym mowa w ww. art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, natomiast odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia (art. 58 Kodeksu pracy).
Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy oraz Kodeksie cywilnym pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że:
Odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.
Przepisy prawa pracy umożliwiają pracodawcom podejmowanie pewnych działań korzystnych dla zwalnianych pracowników (np. w drodze umowy, porozumienia), wykraczających poza unormowania wynikające z przepisów Kodeksu pracy, bądź innych aktów stanowiących źródła prawa pracy. Nie oznacza to jednak, że przyznanie przez pracodawcę różnorodnych dodatkowych świadczeń – nawet jeśli nazywane są przez strony umowy „odszkodowaniem” – ma każdorazowo charakter odszkodowawczy, zmierza do naprawienia szkody. Nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania, czy też nie.
W świetle przytoczonych wyjaśnień, w sytuacji, gdy wypłata określonych świadczeń następuje zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy wewnętrznymi aktami prawa pracy (przewidującymi wypłatę takich świadczeń) lub w związku z zawartym przez strony porozumieniem rozwiązującym umowę o pracę, nie można mówić o bezprawności działania pracodawcy – bez względu na to, czy pracownik poniósł jakąkolwiek szkodę. Takie świadczenie nie jest zatem odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem, czyli naprawieniem szkody lub krzywdy, jaką pracownik poniósł w związku z rozwiązaniem umowy o pracę.
Z opisu sprawy wynika, że zwolnienia grupowe z przyczyn niedotyczących pracowników skutkowały wypowiedzeniem Pani umowy po … latach pracy. Przepisy § 6 ust. 2 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z … r. dla pracowników zatrudnionych w ... przewidują odszkodowanie (zadośćuczynienie) liczone jak za 6 m-cy okresu wypowiedzenia. Korzystniejsze niż przewidziane w kodeksie pracy przepisy wewnętrzne, tj. dodatkowe 3 miesięczne odszkodowanie jest rekompensatą za zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracowników ze stażem powyżej … lat. W wyniku powyższego … r. otrzymała Pani odszkodowanie na podstawie Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy w kwocie … zł … gr, od którego pracodawca bezpodstawnie naliczył PIT. Podstawa prawna rozwiązania umowy o pracę wg zapisów w świadectwie pracy to: art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. 2024 poz. 61). Zasady ustalania wypłaconego świadczenia w kwocie … zł … gr wynikały z wewnętrznego prawa pracy, tj.: z § 6 ust. 1 ZUZP w związku z § 5 Regulaminu Zwolnień Grupowych w ...
W przedmiotowej sprawie nie można mówić o niezgodnym z prawem postępowaniu Pani pracodawcy. Zatem skoro rozwiązanie z Panią umowy o pracę nie nastąpiło na skutek bezprawnego działania pracodawcy, nie możemy mówić o odszkodowaniu sensu stricte.
Wobec powyższego stwierdzam, że wypłacone Pani odszkodowanie w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, którego wysokość oraz zasady przyznania wynikały z Kodeksu pracy i Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, nie mieści się w pojęciu odszkodowania ani zadośćuczynienia. Tym samym, świadczenie to nie może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji świadczenie to stanowi dla Pani przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, albowiem podstawą jego wypłaty jest stosunek pracy.
Zatem, Pani stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo