Skutki podatkowe otrzymania zaległego wynagrodzenia, odszkodowania oraz odprawy.
Pracodawca (Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ) wypowiedział pracownikowi (A.A.) umowę o pracę w 2023 r. Pracownik odwołał się do sądu pracy, który nakazał dalsze zatrudnienie do czasu zakończenia sprawy. Pracodawca ignorował to postanowienie. Pracownik wniósł powództwo o wynagrodzenie za czas gotowości do pracy. W 2025 r. strony zawarły ugodę sądową, w której pracodawca cofnął wypowiedzenie, a umowa została rozwiązana za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracownika. Pracownik…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 19 czerwca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Pracodawca, Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ..., wypowiedział podatnikowi umowę o pracę, oświadczeniem woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z A.A. (dalej także: „podatnik”) umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a okres wypowiedzenia upływał podatnikowi dnia ... 2023 r. W okresie wypowiedzenia pracodawca zwolnił podatnika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, tj. do dnia ... 2023 r. Pracownik odwołał się od wypowiedzenia do Sądu Rejonowego w ..., jednocześnie ubiegając się o udzielenie zabezpieczenia poprzez nakazanie dalszego zatrudnienia podatnika przez okres trwania sprawy.
Dnia ... 2023 r. Sąd Rejonowy w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), nakazał WSPR w ..., reprezentowanemu przez Dyrektora B.B. dalsze zatrudnienie A.A. w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Postanowienie to było natychmiast wykonalne. Ponadto Postanowieniem z dnia ... 2024 r. sygn. akt .. Sąd Okręgowy w ... oddalił zażalenia pracodawcy na powyższe postanowienie.
W tym miejscu na marginesie należy wskazać, że o ile do dnia otrzymania ww. postanowienia pracodawca mógł mieć wątpliwości co do obowiązywania postanowienia, to od dnia ... 2024 r. postanowienie o nakazaniu dalszego zatrudnienia A.A. stało się prawomocne, a wykonalne było od chwili jego wydania. Pracodawca ignorował je uporczywie do dnia ... 2024 r., kiedy to został przymuszony do jego wykonania orzeczeniem egzekucyjnym Sądu Rejonowego w ..., tj. postanowieniem sygn. akt ... z dnia ... 2024 r. nakazującego WSPR zapłatę kwoty X zł na rzecz A.A. tytułem odszkodowania i zagrażające B.B. grzywną w razie dalszego ignorowania postanowienia Sądu.
Jak tylko dowiedziała się Pani o treści postanowienia z ... 2023 r., złożyła Pani oświadczenie o gotowości przystąpienia do pracy w WSPR w ... na dotychczasowym stanowisku ... ZRM w ..., zatem przed dniem ... 2023 r. złożyła Pani oświadczenie o gotowości przystąpienia do pracy na dotychczasowym stanowisku. W dniu ... 2023 r. powódka stawiła się w Zakładzie Pracy, zgodnie z obowiązującym Ją porządkiem pracy stwierdzając, że pracodawca wymienił zamek do Jej pokoju i nie ma możliwości przystąpić do swoich obowiązków. Udała się do kadrowej w celu uzyskania informacji, gdzie ma wykonywać swoją pracę. Po dłuższej chwili oczekiwania przyjął Ją Dyrektor i nakazał opuścić teren zakładu pracy, jednocześnie wręczając Jej pismo, w który wprost stwierdził, że nie zamierza respektować orzeczenia sądu, wskazując na jakieś pozorne nieprawidłowości w Jej pracy.
Wobec takiej postawy pracodawcy powódka została zmuszona do wytoczenia powództwa o zapłatę wynagrodzenia za czas gotowości do pracy.
Ostatecznie strony zawarły ugodę sądową dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), w myśl której pracodawca cofnął oświadczenie woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z powódką A.A. umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a strony zgodnie postanowiły rozwiązać łączącą strony umowę o pracę zawartą w dniu ... r., za porozumieniem stron, z dniem ... 2025 r. z przyczyn niedotyczących pracownika.
W związku z powyższym pracodawca zobowiązał się do zapłaty na rzecz powódki A.A. kwoty Y zł brutto tytułem 3-miesięcznego odszkodowania.
Ponadto pracodawca zobowiązał się wypłacić powódce zaległe wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 r. i 2024 r., wyrównać wynagrodzenie na takim samym poziomie, jak podnosił wynagrodzenie innym pracownikom, poprzez zapłatę kwoty W zł brutto tytułem wynagrodzenia, za okres od dnia ... 2023 r. do dnia ... 2024 r. w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:
w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:
Ponadto jeszcze w dniu ... 2023 r. A.A. otrzymała od Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... kwotę Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.
W ocenie podatnika, ww. wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 r. i 2024 r., wymienione w zawartej ugodzie, powinno zostać rozliczone w ramach podatku dochodowego za lata 2023 r. i 2024 r., a pracodawca powinien złożyć korektę do PIT-11 pracownika, a odszkodowanie w kwocie Y zł brutto oraz odprawa z dnia 1 grudnia 2023 r. w kwocie Z zł nie powinny być opodatkowane podatkiem dochodowym.
Uzupełnienie wniosku
Na pytanie:
Czy posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Odpowiedziała Pani:
Tak.
Na pytanie:
W związku z jakim roszczeniem zostało Pani wypłacone świadczenie w kwocie Y zł brutto wynikające z zawartej ugody sądowej?
Odpowiedziała Pani:
W związku z roszczeniem o odszkodowanie na podstawie art. 45 Kodeksu Pracy przy czym precyzuję, że kwota Y zł została pomniejszona przez pracodawcę o podatek.
Na pytanie:
Jakie były główne postanowienia zawartej ugody sądowej?
Odpowiedziała Pani:
Przedstawiam poniżej w opisie sprawy.
Na pytanie:
Na podstawie jakich przepisów prawa została zawarta ww. ugoda sądowa?
Odpowiedziała Pani:
Art. 45 Kodeksu Pracy w zakresie odszkodowania w kwocie Y zł brutto oraz art. 81 § 1 kp w zakresie żądania zapłaty wynagrodzenia za okres od 1 grudnia 2022 r. do 7 sierpnia 2024 r.
Na pytanie:
Czy w wymienionej we wniosku ugodzie wskazano, że wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o pracę? Jeśli tak, należy wskazać jakie konkretnie przepisy zostały naruszone oraz na czym ich naruszenie polegało?
Odpowiedziała Pani:
Na skutek obrony podjętej przez pracownika i wobec faktu udzielenie przez Sąd zabezpieczenia na podstawie art 7555 kpc w postaci dalszego zatrudnienia, przysługującego osobom podlegającym szczególnej ochronie jako członkowie zakładowej organizacji związkowej w ugodzie pracodawca cofnął oświadczenie woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z powódką A.A. umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a strony zgodnie postanowiły rozwiązać łączącą strony umowę o pracę zawartą w dniu ... r., za porozumieniem stron, z dniem ... 2025 r. z przyczyn niedotyczących pracownika. Art. 7555 § 1 kpc stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy, w których pracownik podlegający szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia dochodzi roszczenia o uznanie wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, sąd na wniosek uprawnionego na każdym etapie postępowania udzieli zabezpieczenia przez nakazanie dalszego zatrudnienia go przez pracodawcę do czasu prawomocnego zakończenia postępowania”. Postanowieniem z dnia ... 2023 r. Sąd Rejonowy w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), nakazał WSPR w ... dalsze zatrudnianie A.A. w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SP ZOZ w ... na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Postanowienie to było natychmiast wykonalne. Sąd uzasadniając to postanowienie wskazał, że podlegałam szczególnej ochronie jako członek zakładowej organizacji związkowej.
Na pytanie:
Czy wysokość lub zasady ustalania wypłaconego świadczenia w kwocie Y zł brutto z zawartej ugody sądowej, wynikały wprost z przepisów lub z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.)? Jeśli tak, to proszę o wskazanie tych przepisów.
Odpowiedziała Pani:
Tak, z art. 471 kp, który stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Mój okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące.
Na pytanie:
Czy wypłacone świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej? Jeśli tak, to proszę o wyjaśnienie na czym polegała ta szkoda, co było przyczyną jej powstania oraz wskazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a wypłaconym świadczeniem?
Odpowiedziała Pani:
Nie była wykazywana rzeczywista szkoda, a podstawą żądania był powyższy przepis.
Na pytanie:
Czy wypłacone świadczenie w kwocie Y zł brutto wynikające z zawartej ugody sądowej – dotyczyło korzyści, które mogłaby Pani osiągnąć, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana (np. świadczenie to miało rekompensować wynagrodzenia, lub inne świadczenia, które mogłaby Pani uzyskać od pracodawcy, gdyby nie rozwiązanie umowy o pracę)?
Odpowiedziała Pani:
Nie, a podstawą żądania był powyższy przepis.
Na pytanie:
Czy zawarta ugoda sądowa wyczerpuje wzajemne roszczenia związane z łączącym Panią z pracodawcą stosunkiem pracy?
Odpowiedziała Pani:
Tak, takie postanowienia zostały zawarte w treści ugody.
Na pytanie:
Czy kwota Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika odpowiada na gruncie polskich przepisów prawa pracy odprawie pieniężnej, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2025 r. poz. 570 ze zm.)?
Odpowiedziała Pani:
Tak.
Pracodawca Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... wypowiedział podatnikowi umowę o pracę, oświadczeniem woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z A.A. umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a okres wypowiedzenia upływał podatnikowi dnia ... 2023 r. W okresie wypowiedzenia pracodawca zwolnił podatnika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, tj. do dnia ... 2023 r. Pracownik odwołał się od wypowiedzenia do Sądu Rejonowego w ... (sprawa toczyła się pod sygn. akt ...), jednocześnie ubiegając się o udzielenie zabezpieczenia poprzez nakazanie dalszego zatrudnienia podatnika przez okres trwania sprawy.
Dnia ... 2023 r. Sąd Rejonowy w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...) nakazał WSPR w ... dalsze zatrudnianie A.A. w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SP ZOZ w ... na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Postanowienie to było natychmiast wykonalne. Ponadto postanowieniem z dnia ... 2024r. sygn. akt ... Sąd Okręgowy w ... oddalił zażalenia pracodawcy na powyższe postanowienie.
Pracodawca ignorował je uporczywie do dnia ... 2024 r. obowiązek zatrudnienia pracownika, kiedy to został przymuszony do jego wykonania orzeczeniem egzekucyjnym Sądu Rejonowego w ..., tj. postanowieniem sygn. akt ... z dnia ... 2024 r., nakazującego WSPR zapłatę kwoty X zł na rzecz A.A. tytułem odszkodowania i zagrażające B.B. grzywną w razie dalszego ignorowania postanowienia Sądu.
Jednocześnie w związku z faktem, iż od dnia ... 2023 r. do dnia ... 2024 r., pomimo gotowości do pracy, nie uzyskiwała Pani żadnego wynagrodzenia z tytułu dalszego zatrudnienia, została Pani zmuszona do wytoczenia powództwa do SR w ... o zapłatę wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. Domagała się Pani zasądzenia od pozwanego pracodawcy Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w ... Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na rzecz powódki A.A., kwoty U zł, na którą składa się:
1) kwota ... zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od ... 2024 r. do dnia zapłaty;
2) kwota ... zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od ... 2024 r. do dnia zapłaty;
3) kwota ... zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od ... 2024 r. do dnia zapłaty;
4) kwota ... zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od ... 2024 r. do dnia zapłaty.
Podstawę prawną żądania stanowił art. 81 § 1 kp.
Sprawa początkowo toczyła się pod inną sygnaturą, ale została połączona ze sprawą sygn. akt ..., w związku z czym ugoda obejmowała to roszczenie oraz takie same roszczenie za dalszy okres – od ... 2024 r. do ... 2024 r.
Ostatecznie strony zawarły ugodę sądową dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), w myśl której pracodawca cofnął oświadczenie woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z powódką A.A. umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a strony zgodnie postanowiły rozwiązać łączącą strony umowę o pracę zawartą w dniu ... r., za porozumieniem stron, z dniem ... 2025 r. z przyczyn niedotyczących pracownika.
W związku z powyższym pracodawca zobowiązał się do zapłaty na rzecz powódki A.A. kwoty Y zł brutto tytułem 3-miesięcznego odszkodowania. Powyższe odszkodowanie ma podstawy w normie z art. 45 § 1 Kodeksu pracy z uwagi na niezasadność wypowiedzenia umowy, którą uznał pracodawca.
Poniżej przedstawia Pani całą treść ugody:
„UGODA
1. Strona pozwana Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... działająca przez Dyrektora B.B., reprezentowana przez pełnomocnika adw. C.C. oraz r.pr. D.D. oświadcza, iż cofa oświadczenie woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z powódką A.A. umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
5. Powódka A.A. reprezentowana przez pełnomocnika adw. E.E. wyraża zgodę na cofnięcie tego oświadczenia woli.
6. Strony zgodnie postanawiają rozwiązać łączącą strony umowę o pracę zawartą w dniu ... r., za porozumieniem stron, z dniem ... 2025 r. z przyczyn niedotyczących pracownika, tj. z uwagi na likwidację etatu ... Zespołów Ratownictwa Medycznego.
7. Powódka A.A. oświadcza, że w dniu ... 2023 r. otrzymała od pozwanej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... kwotę Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.
8. Strona pozwana Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... działająca przez Dyrektora B.B., reprezentowana przez pełnomocnika adw. C.C. oraz r.pr. D.D. zobowiązuje się do zapłaty na rzecz powódki A.A. kwoty Y zł brutto tytułem 3-miesięcznego odszkodowania, w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody, z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w terminie zapłaty.
9. Strona pozwana Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... działająca przez Dyrektora B.B., reprezentowana przez pełnomocnika adw. C.C. oraz r.pr. D.D. zobowiązuje się do zapłaty na rzecz powódki A.A. kwoty W zł brutto tytułem wynagrodzenia, za okres od dnia ... 2023 r. do dnia ... 2024 r. w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:
oraz kwoty ... zł brutto tytułem wyrównania wynagrodzenia od dnia ... 2024 r. do dnia ... 2025 r. w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:
10. Powódka A.A. oświadcza, iż zawarta ugoda wyczerpuje jej wszelkie roszczenia, które by jej przysługiwały z tytułu rozwiązania umowy o pracę na skutek oświadczenia z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz wszelkie roszczenia wynikające z tytułu rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron na skutek zawarcia niniejszej ugody za wyjątkiem: odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenia za okres od ... 2025 r. do ... 2025 r. oraz świadczeń wypłacanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, tj. wczasy pod gruszą, bon świąteczny.
11. Strona pozwana Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... działająca przez Dyrektora B.B., reprezentowana przez pełnomocnika adw. C.C. oraz r.pr. D.D. zobowiązuje się do zapłaty na rzecz powódki A.A. kwoty ... zł tytułem połowy uiszczonej przez powódkę opłaty od pozwu w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej ugody.
12. Strony zgodnie oświadczają, iż znoszą wzajemnie koszty zastępstwa adwokackiego, a także pozostałe koszty postępowania nieuwzględnione w niniejszej ugodzie.
13. Strony ugodę, jako zgodną z ich wolą, potwierdzają własnoręcznymi podpisami”.
Ponadto jeszcze w dniu 1 grudnia 2023 r. otrzymała Pani od Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... kwotę Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.
W ocenie podatnika, ww. wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 r. i 2024 r. wymienione w zawartej ugodzie powinno zostać rozliczone w ramach podatku dochodowego za lata 2023 r. i 2024 r., a pracodawca powinien złożyć korektę do PIT-11 pracownika, a odszkodowanie w kwocie Y zł brutto oraz odprawa z dnia ... 2023 r. w kwocie Z zł nie powinny być opodatkowane podatkiem dochodowym.
Pytanie (pytanie nr 1 przeformułowane w uzupełnieniu wniosku)
1. Czy wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 r. i 2024 r. wynikające z zawartej ugody sądowej z dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), powinno zostać rozliczone przez podatnika w ramach podatku dochodowego za lata 2023 r. i 2024 r.?
2. Czy odszkodowanie w kwocie Y zł brutto, wynikające z zawartej ugody sądowej z dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...) oraz odprawa z dnia ... 2023 r. w kwocie Z zł zapłacona przez pracodawcę dobrowolnie, są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym?
Pani stanowisko w sprawie (przedstawione i doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
W Pani ocenie:
Ad 1
Wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 r. i 2024 r. wynikające z zawartej ugody sądowej z dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), powinno zostać rozliczone w ramach podatku dochodowego za lata 2023 r. i 2024 r.
Wynagrodzenie za ten okres przysługiwało na podstawie postanowienia z dnia ... 2023 r. Sądu Rejonowego w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), którym zostało nakazane pracodawcy WSPR w ... dalsze zatrudnianie A.A. w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SP ZOZ w ... na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Ustęp 2 powyższego przepisu stanowi, że dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
W orzecznictwie i praktyce interpretacyjnej wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego przysporzenia majątkowego (tak przykładowo NSA w wyroku z 15 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 752/11, w wyroku z 12 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1248/11).
Powyższe oznacza, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota prowadzi do powstania po jego stronie przychodu podatkowego. Dla rozpoznania przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o PIT nie jest wystarczające zidentyfikowanie stłumienia pieniężnego, który płynie w kierunku podatnika. Konieczne jest przy tym również ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika – przyrost w jego majątku.
W związku z powyższym należy uznać, że do powstania przychodu podatkowego skutkującego realnym przysporzeniem majątkowym nie prowadzi zwrot wydatków poniesionych pierwotnie przez podatnika i następnie mu zwróconych. W takiej sytuacji koszty są w pierwszej kolejności ponoszone z własnych środków podatnika, a następnie zwracane na jego rzecz – a w konsekwencji po jego stronie nie powstaje przysporzenie majątkowe, lecz jedynie „wyrównanie” wcześniejszego uszczuplenia jego majątku.
Podstawą żądania w zakresie żądania zapłaty wynagrodzenia za okres od 1 grudnia 2023 r. do 7 sierpnia 2024 r. był art. 81 § 1 kp.
Ad 2
Odszkodowanie w kwocie Y zł brutto wynikające z zawartej ugody sądowej z dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...) oraz odprawa z dnia ... 2023 r. w kwocie X zł zapłacona przez pracodawcę dobrowolnie, są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym.
Odszkodowania i zadośćuczynienia są co do zasady wolne od podatku dochodowego (PIT), jeśli ich wysokość wynika z przepisów prawa, orzeczenia sądu lub ugody sądowej. Zwolnione są m.in. odszkodowania za szkody osobowe, wypadki komunikacyjne oraz odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych i osobowych (art. 21 ust. 1 pkt 3, 3b, 4 ustawy o PIT).
Świadczenie w kwocie Y zł brutto, wynikające z zawartej ugody sądowej, wynikało z roszczenia na podstawie art. 45 Kodeksu Pracy.
Na skutek obrony podjętej przez pracownika i wobec faktu udzielenie przez Sąd zabezpieczenia na podstawie art. 7555 kpc w postaci dalszego zatrudnienia, przysługującego osobom podlegającym szczególnej ochronie jako członkowie zakładowej organizacji związkowej w ugodzie pracodawca cofnął oświadczenie woli z dnia ... 2023 r. o rozwiązaniu z powódką A.A. umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a strony zgodnie postanowiły rozwiązać łączącą strony umowę o pracę zawartą w dniu ... r., za porozumieniem stron, z dniem ... 2025 r. z przyczyn niedotyczących pracownika.
Art. 7555 § 1 kpc stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy, w których pracownik podlegający szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia dochodzi roszczenia o uznanie wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, sąd na wniosek uprawnionego na każdym etapie postępowania udzieli zabezpieczenia przez nakazanie dalszego zatrudnienia go przez pracodawcę do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Postanowieniem z dnia ... 2023 r. Sąd Rejonowy w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), nakazał WSPR w ... dalsze zatrudnianie A.A. w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w ... na dotychczasowych warunkach pracy i płacy, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Postanowienie to było natychmiast wykonalne. Sąd uzasadniając to postanowienie wskazał, że podlegała Pani szczególnej ochronie jako członek zakładowej organizacji związkowej.
Wysokość lub zasady ustalania wypłaconego świadczenia w kwocie Y zł brutto z zawartej ugody sądowej, wynikały wprost z przepisów lub z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tj. art. 471 kp, który stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Pani okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące.
Wypłacone świadczenie nie dotyczyło szkody rzeczywistej. Nie dotyczyło korzyści, które mogłaby Pani osiągnąć, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana (np. świadczenie to miało rekompensować wynagrodzenia, lub inne świadczenia, które mogłabym uzyskać od pracodawcy, gdyby nie rozwiązanie umowy o pracę).
Zawarta ugoda sądowa wyczerpuje wzajemne roszczenia związane z łączącym Panią z pracodawcą stosunkiem pracy.
Kwota Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika odpowiada na gruncie polskich przepisów prawa pracy odprawie pieniężnej, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2025 r. poz. 570 ze zm.).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do treści art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Z przepisów tej ustawy wynika, że odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 1:
Stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Według art. 12 ust. 1 omawianej ustawy:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Przy czym, w świetle art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy:
Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
Z opisu sprawy wynika, że w związku z zawartą – ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – ugodą, Pani pracodawca zobowiązał się wypłacić Pani zaległe wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 r. i 2024 r., wyrównać wynagrodzenie na takim samym poziomie, jak podnosił wynagrodzenie innym pracownikom, poprzez zapłatę kwoty W zł brutto tytułem wynagrodzenia, za okres od dnia ... 2023 r. do dnia ... 2024 r. w terminie 21 dni od dnia zawarcia ugody.
Ww. wynagrodzenie jest świadczeniem związanym bezpośrednio ze stosunkiem pracy. Kwota wypłaconego wynagrodzenia stanowi więc przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w Pani sprawie na podstawie zawartej ugody sądowej, otrzymała Pani m.in. wynagrodzenie za czas gotowości do pracy.
Wypłacone zaległe wynagrodzenie za lata 2023 r. i 2024 r. stanowi więc dla Pani przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem podstawą jego wypłaty był stosunek pracy.
W konsekwencji, wynagrodzenie za poszczególne miesiące 2023 i 2024 r. wynikające z zawartej ugody sądowej z dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...), powinno zostać rozliczone przez Panią w ramach podatku dochodowego za lata 2023 r. i 2024 r.
Przechodząc z kolei do kwestii ustalenia, czy odszkodowanie w kwocie Y zł brutto, wynikające z zawartej ugody sądowej z dnia ... 2025 r. przed Sądem Rejonowym w ... ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt ...) oraz odprawa z dnia ... 2023 r. w kwocie Z zł zapłacona przez pracodawcę dobrowolnie, są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym zauważam, co następuje.
Odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku.
I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25 ), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.
W myśl natomiast art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b analizowanej ustawy, obejmuje zatem swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zakres tego zwolnienia obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści. Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie więc niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych wyżej przesłanek.
Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle. W przedmiocie stosowania wszelkiego rodzaju ulg podatkowych trzeba mieć na uwadze także przepis art. 84 Konstytucji RP dotyczący zasady powszechności opodatkowania, stąd każdy wyjątek od tej zasady, w tym także ulga podatkowa, nie może być interpretowany dowolnie, ani uzupełniany w drodze interpretacji o treść, której nie zawiera.
Jak wynika wprost z art. 21 ust. 1 pkt 3 lub art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, aby dane świadczenie mogło korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie ww. przepisów, musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem.
Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.
Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem, nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, tym niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej. Przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa Kodeks cywilny przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy (art. 471 k.c. i nast.) oraz deliktową – wynikającą z czynów niedozwolonych (art. 415 k.c. i nast.). W konsekwencji na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Powyższe regulacje, mają również zastosowanie do przepisów Kodeksu pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.
Mając na uwadze powyższe wyjaśniam, że przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 1, art. 45, art. 56, art. 943 § 3, art. 99, art. 1012 omawianego Kodeksu).
Stosownie zaś do art. 32 § 1 ustawy Kodeks pracy:
Każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.
W myśl art. 36 § 1 pkt 3 ww. Kodeksu:
Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Zgodnie z art. 45 ww. Kodeksu:
§ 1. W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
§ 2. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Jeżeli przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego umowa o pracę zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.
§ 3. Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.
Na postawie art. 471 ww. Kodeksu:
Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, której termin, do którego umowa ta miała trwać, określony w umowie upłynął przed wydaniem orzeczenia przez sąd pracy, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy.
Przepis art. 471 Kodeksu pracy określa zatem dolną i górną granicę wysokości odszkodowania, o którym mowa w art. 45 ww. Kodeksu.
Zgodnie z art. 81 § 1 Kodeksu pracy:
Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania –- 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.
Z powyższych przepisów wynika, że w kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy). Jednocześnie zgodnie z art. 471 Kodeksu pracy, odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r. sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.
Przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik.
Z zawartej przez Panią ugody sądowej z byłym pracodawcą, nie wynika, że wypowiedzenie umowy o pracę było nieuzasadnione, nie wskazała Pani, że wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o pracę ani konkretnych przepisów, które zostały naruszone ani na czym ich naruszenie polegało. Co więcej, z ugody wynika, że Strony zgodnie postanawiają rozwiązać łączącą strony umowę o pracę zawartą w dniu ... r., za porozumieniem stron, z dniem ... 2025 r. z przyczyn niedotyczących pracownika, tj. z uwagi na likwidację etatu ... Zespołów Ratownictwa Medycznego. W ugodzie sądowej oświadczyła Pani, iż zawarta ugoda wyczerpuje Pani wszelkie roszczenia, które by Jej przysługiwały z tytułu rozwiązania umowy o pracę na skutek oświadczenia z ... 2023 r. o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz wszelkie roszczenia wynikające z tytułu rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron na skutek zawarcia niniejszej ugody za wyjątkiem: odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenia za okres od ... 2025 r. do ... 2025 r. oraz świadczeń wypłacanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, tj. wczasy pod gruszą, bon świąteczny.
Zatem, z przedstawionego opisu sprawy nie wynika, aby w ugodzie stwierdzono naruszenia konkretnych przepisów prawa pracy oraz aby wysokość wypłaconego Pani świadczenia wynikała z postanowień układów zbiorowych pracy, czy innych porozumień, regulaminów, czy też statutów. W treści przedmiotowej ugody nie dokonano kwalifikacji prawnej. Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie negocjacji.
Wobec tego zawarta między Panią a pracodawcą ugoda stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Kwota odszkodowania wynikająca z ustaleń zawartych między stronami ugody, której wysokość uwzględnia interesy obu stron wynikające z łączącego strony stosunku pracy, ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Trudno zatem uznać, że wypłacone Pani odszkodowanie jest rekompensatą za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę, skoro w ugodzie nie wskazano naruszenia przez pracodawcę przepisów prawa pracy, nie stwierdzono, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy ani też nie wskazano takich przepisów. Odszkodowanie to ma więc zrekompensować zarobek, jaki pracownik mógłby otrzymać, gdyby do rozwiązania umowy nie doszło.
Uwzględniając powyższe uznaję, że świadczenie w kwocie Y zł brutto wynikające z rozwiązania umowy o pracę, nie stanowi odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z regulacji, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Do tego świadczenia nie znajduje również zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b powyższej ustawy, który dotyczy rekompensaty utraconego zarobku (spodziewanej korzyści).
Wskazuję, że przyznanie przez pracodawcę różnorodnych dodatkowych świadczeń – nawet jeśli nazywane są przez strony umowy „odszkodowaniem” – nie oznacza, że takie świadczenia mają każdorazowo charakter odszkodowawczy, zmierzają do naprawienia szkody. Nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania, czy też nie.
Powyższe znajduje potwierdzenie w wyrokach sądów, m.in. w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1008/18, w którym Sąd wskazał, że:
(…) Nazwanie świadczenia odszkodowaniem nie oznacza, że obiektywnie posiada ono taki charakter i zawiera się w pojęciu odszkodowania lub zadośćuczynienia korzystającego ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Skoro bowiem odszkodowanie jest świadczeniem, którego zasadniczym celem jest naprawienie wyrządzonej szkody, która nastąpiła wbrew woli uprawnionego, natomiast zadośćuczynienie jest świadczeniem z tytułu wyrządzonej szkody niematerialnej (krzywdy), to nie można przyjąć, że uzyskane przez skarżącego świadczenie wypełnia cechy tak rozumianego odszkodowania lub zadośćuczynienia (…).
Podobne stanowisko można znaleźć w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2219/16:
Dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.o.f należy wreszcie mieć na uwadze, że o charakterze danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, a rzeczywisty charakter świadczenia. Na gruncie zastosowania tego przepisu należy badać, oprócz jego podstawy prawnej także charakter i funkcje świadczenia, żeby ocenić, czy jest ono zwolnione od podatku. Kwota wynikająca z zawartej ugody, nazwana przez strony odszkodowaniem, nie musi mieć rzeczywiście charakteru odszkodowawczego i odwrotnie – nie sprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru tegoż świadczenia.
Po drugie, świadczenie wypłacone skarżącej nie posiadało cech odszkodowania. Jak wskazano powyżej, rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło ostatecznie na mocy porozumienia stron (a nie wypowiedzenia umowy o pracę) a zatem z woli skarżącej.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia, itp.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego (w omawianym stanie faktycznym stosunku pracy) stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.
Podkreślam również, że przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. Stosownie do przytoczonego wcześniej art. 45 § 1 Kodeksu pracy podkreślić należy – że odszkodowanie na podstawie tego artykułu przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę.
Skoro w zawartej ugodzie sądowej nie wskazano, że wypowiedzenie umowy jest nieuzasadnione lub jest dokonane z naruszeniem przepisów prawa pracy, zasadnym jest więc uznanie, że świadczenie, które Pani otrzymała w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, ma charakter umowny. Przyznanie świadczenia w wysokości mieszczącej się w granicach wyznaczonych w art. 471 w zw. z art. 45 Kodeksu pracy, w sytuacji gdy brak potwierdzenia w ugodzie, że wypowiedzenie umowy było nieuzasadnione lub naruszało przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, nie uprawnia do przyjęcia, że wysokość lub zasady ustalania świadczenia wynikały z tych przepisów.
Jak już wcześniej wskazano, aby można było zastosować zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wypłacone świadczenie powinno łącznie spełnić kilka warunków, w tym m.in. powinno ono być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem.
Trudno uznać, że świadczenie, nazwane przez Panią odszkodowaniem – mimo że zostało ustalone na podstawie przepisów Kodeksu pracy – spełnia przesłanki do uznania go za odszkodowanie, skoro przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron.
Wobec powyższego świadczenie takie nie może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto, w sytuacji gdy ostatecznie rozwiązanie umowy nastąpiło za porozumieniem stron (czyli za zgodą pracownika) to otrzymane świadczenie nie może zostać uznane za rekompensatę za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę. Pomimo, że świadczenie to zostało wypłacone na podstawie ugody sądowej, to nie dotyczy ono szkody rzeczywistej. Świadczenie to ma rekompensować utracone przez pracownika spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę, które pracownik uzyskałby, gdyby nie doszło do rozwiązania umowy o pracę.
Zatem świadczenie takie nie może również korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skoro więc świadczenie w kwocie Y zł brutto wynikające z zawartej przez Panią ugody nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ani art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ustawodawca nie przewidział żadnego innego zwolnienia dla tego typu świadczeń, to stanowi ono przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem jego wypłata ma swe źródło w uprzednio łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.
Odnosząc się do kwestii wypłaconej odprawy, nie można zgodzić się z Pani stanowiskiem, że wypłacona odprawa pieniężna korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub 3b ww. ustawy.
Jak wynika z opisu sprawy, pracodawca dobrowolnie wypłacił na Pani rzecz, odrębnie od świadczenia w kwocie Y zł brutto, także kwotę Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.
Kodeks pracy to podstawowa ustawa, która reguluje, w jakich przypadkach pracownik ma prawo do odszkodowań. Kodeks pracy nie kwalifikuje odprawy jako odszkodowania. Kodeks pracy wyraźnie rozdziela oba te świadczenia.
Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 570):
Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:
1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
2) dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
3) trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.
Odprawy wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników zostały przez ustawodawcę wprost w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) jako wyłączone z zakresu przedmiotowego zwolnienia. Na taki charakter świadczenia Pani wskazała w opisie sprawy.
Co więcej, odprawa ta nie korzysta także ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają wyłącznie odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej. Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającym na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy.
Natomiast istoty „odprawy” nie należy doszukiwać się w twierdzeniu, że tego typu świadczenie jest odszkodowaniem, czyli naprawieniem szkody lub straty, jaką pracownik poniósł w związku z pozbawieniem go zatrudnienia. De facto jest ona świadczeniem pracodawcy w razie zaistnienia zdarzeń, które zgodnie z odpowiednimi przepisami powodują niemożliwość, niecelowość lub zbędność kontynuacji stosunku pracy.
W przypadku odszkodowań lub zadośćuczynień najpierw występuje szkoda lub krzywda, a dopiero po szkodzie jest ustalana wysokość świadczenia, które ma tę szkodę rekompensować lub wynagrodzić.
W Pani sprawie pracodawca wypłacił Pani odprawę dobrowolnie.
W takiej sytuacji, wbrew Pani twierdzeniu, do kwoty Z zł tytułem odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika nie ma zastosowania zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy.
Wobec tego otrzymana odprawa nie podlega zwolnieniu z opodatkowania ani na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3, ani na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy.
We własnym stanowisku wskazała Pani również na możliwość zastosowania zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wypłaconych kwot, zgodnie z którym:
Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
Wypłacone na Pani rzecz kwoty nie stanowią kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, zatem ww. przepis nie ma zastosowania w Pani sprawie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wskazuję, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem zaznaczam, że ta interpretacja nie dotyczy obowiązków Pani pracodawcy, o którym mowa we wniosku.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, w szczególności dotyczące kwestii rozliczenia odsetek za opóźnienie, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo