Wnioskodawca jest nauczycielem akademickim uzyskującym dodatkowe przychody z umów o dzieło związanych z prawami autorskimi do projektów architektonicznych (3-5 rocznie). Planuje rozpocząć odrębną działalność gospodarczą jako inżynier budownictwa (kierownik budowy i inspektor…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 czerwca 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na jednej z uczelni wyższych jako nauczyciel akademicki. Innym Jego źródłem przychodów w rozumieniu ustawy o PIT są prawa majątkowe (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT), dokładnie umowa o dzieło.
Zgodnie z art. 18 ustawy o PIT, za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Aby dane przysporzenie zakwalifikować do ww. źródła przychodu, konieczne jest, aby osiągnięty przychód był bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych albo rozporządzaniem nimi, stanowił skutek takiego korzystania albo rozporządzenia w postaci odpowiedniego wynagrodzenia autorskiego lub wykonawczego. W umowach, które towarzyszą zamawianiu utworów, strony powinny wyraźnie postanowić, że przedmiotem zamówienia jest właśnie dobro niematerialne, podlegające ochronie na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Przychody te są związane tylko i wyłącznie z pracą architekta i z przeniesieniem praw autorskich do projektów na zamawiających. Ww. przychody Wnioskodawca podejmuje we własnym imieniu. Nie ma pracowni architektonicznej. Ilość utworów architektonicznych tworzonych przez Wnioskodawcę to liczba od 3 do 5 rocznie. To są projekty architektonicznie w tym między innymi: projekt muzeum na wolnym powietrzu, projekt budynku mieszkań, projekt remontu i konserwacji kaplicy.
Wnioskodawca ukończył studia architektoniczne oraz budowlane i wykonuje oba wyuczone zawody. Jest członkiem dwóch izb, tj. izby architektów oraz izby inżynierów budowlanych. Każdy wyżej wymieniony zawód jest odrębną profesją i podlega innym normom prawnym.
Wnioskodawca niedługiej przyszłości zamierza rozpocząć działalność gospodarczą polegającą na kierowaniu budowami jako inżynier budownictwa oraz będzie pełnić funkcję inspektora nadzoru. Zadaniem kierownika budowy jest bieżąca kontrola prac budowlanych pod względem zgodności z projektem oraz obowiązującymi normami, sztuką budowlaną i przepisami bezpieczeństwa. Kierowanie i nadzór nad procesem budowlanym jako kierownik budowy oraz przeprowadzanie inspekcji technicznych obiektów budowlanych (PKD: 71.12.Z Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne). Zakres usług kierownika budowy oraz inspektora nadzoru sprowadza się do: sprawowania nadzoru nad realizacją robót budowlanych; prowadzenia prac zgodnie z projektem budowlanym, technicznym oraz warunkami z prawa budowlanego; prowadzenia dokumentacji budowy; odbiór robót budowlanych w tym ze służbami: Straż Pożarna, Sanepid, PINB; współpraca z kierownikiem robót, podwykonawcami, inspektorem nadzoru inwestorskiego; zapewnienie bezpieczeństwa BHP osobom przebywającym na placu budowy, np. odbiór rusztowań. W ramach założeń dotyczących prowadzenia firmy Wnioskodawca nie będzie świadczył usług doradczych. Wnioskodawca planuje opodatkować działalność gospodarczą zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych według właściwej stawki przewidzianej prawem, tj. 14%. Przedmiotem zapytania jest rok 2025 i następne lata.
Uzupełnienie wniosku
Ilość utworów architektonicznych tworzonych przez Wnioskodawcę to liczba od 3 do 5 rocznie.
Klienci Wnioskodawcy są z polecenia przez inne osoby.
Pytanie
Czy w związku z planowanym rozpoczęciem działalności gospodarczej jako inżynier i opodatkowaniem jej ryczałtem, Wnioskodawca nadal będzie mógł uzyskiwać przychody z praw autorskich opodatkowane zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 PIT?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, będzie On mógł nadal uzyskiwać przychody z praw autorskich opodatkowane zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 PIT, ponieważ przychody te nie będą związane z działalnością gospodarczą polegającą na kierowaniu budowami.
W tym miejscu warto rozróżnić oba zawody. Otóż wykonywanie zawodu architekta polega na współtworzeniu kultury przez projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ich przestrzennego otoczenia oraz na edukacji architektonicznej. Natomiast wykonywanie zawodu inżyniera budownictwa polega na konstrukcji obiektów budowlanych, ich realizacji, nadzorze nad procesem ich powstawania, utrzymaniu tych obiektów oraz na edukacji w tym zakresie. Z powyższych definicji jasno wynika, iż oba zawody mimo pewnych podobieństw są różnymi profesjami, które wzajemnie się uzupełniają.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy – odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 7:
1) pozarolnicza działalność gospodarcza,
7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.
Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej − oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednak brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają natomiast działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla uznania danej działalności za działalność gospodarczą wymagają również, aby czynności były wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz, czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Za takim rozumieniem pojęcia „zorganizowany” przemawia również definicja słownikowa. Zgodnie z Nowym Słownikiem Poprawnej Polszczyzny Wydawnictwa Naukowego PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego Warszawa 2000 – organizować to przygotowywać, zakładać jakieś przedsięwzięcie bądź w znaczeniu drugim nadawać czemuś reguły, wprowadzać porządek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Op 18/08).
Co do kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej to jego wprowadzenie przez ustawodawcę miało na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej wykonywania. Nie wyklucza on jednak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku.
Natomiast przez powtarzalność rozumie się cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie natomiast czynności sporadyczne, oderwane od siebie, niepowiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Ponadto wskazuję, że w myśl art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Stąd – istotne jest również dla aktywności zarobkowej podatnika – mieszczącej się w zakresie zdefiniowanym w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nieistnienie przeszkód określonych w art. 5b ust. 1 tej ustawy. Aby dana aktywność nie została uznana za działalność gospodarczą, konieczne jest łączne spełnienie tych przesłanek.
Natomiast, jak stanowi art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.
W rozumieniu tego przepisu przychodem z praw majątkowych będzie każdy przychód, którego bezpośrednim źródłem jest prawo majątkowe, nawet jeśli prawo to nie zostało w sposób wyraźny wskazane w ustawie.
O kwalifikacji do danego źródła przychodów przesądza dana umowa, nie natomiast forma zawiązania stosunku prawnego (umowa o dzieło, czy umowa zlecenia). Gdy przedmiotem umowy są prawa autorskie, to przychody z tego tytułu zalicza się do praw majątkowych, bez względu na podmiot, z którym zawarta została umowa, jak i na moment jej zawarcia (przed stworzeniem utworu – dzieła, czy też po jego powstaniu). Co ważne jednak, umowa taka nie powinna być zawarta w ramach działalności gospodarczej.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć takich, jak np. „twórca”, „korzystanie przez twórców z praw autorskich” lub pojęć z nimi związanych, jak np. „utwór”, natomiast ustawodawca odsyła w tym względzie do odrębnych przepisów, przez które należy rozumieć ustawę z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24).
Przepisy nie zakazują zawierania przez przedsiębiorców, tzn. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, umów o dzieło i to zarówno podlegających prawu autorskiemu, jaki i zawieranych w ramach „zwykłej” umowy o dzieło, tzn. bez przeniesienia praw autorskich. Zwracam uwagę na fakt, że choć prawa majątkowe zostały wymienione w odrębnym źródle przychodów, nie oznacza to, że przychody z tych praw osiągane przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie mogą stanowić przychodów z działalności gospodarczej. Jeżeli umowy, co do których podatnikowi przysługują autorskie prawa majątkowe, są zawierane w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, to przychody uzyskane z tego tytułu należy kwalifikować do źródła przychodów „pozarolnicza działalność gospodarcza”.
Skoro, jak Pan wskazał we wniosku, przychody z praw majątkowych uzyskiwane przez Pana na podstawie umowy o dzieło są związane tylko i wyłącznie z pracą architekta i z przeniesieniem praw autorskich do projektów na zamawiających, nie ma Pan pracowni architektonicznej, a ilość utworów architektonicznych tworzonych przez Pana oscyluje od 3 do 5 rocznie, to mimo zamiaru rozpoczęcia przez Pana działalności gospodarczej jako inżynier budownictwa, opodatkowanej ryczałtem, będzie Pan mógł nadal uzyskiwać przychody z praw autorskich opodatkowane zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zaliczane przez ustawodawcę do przychodów z praw majątkowych.
Ww. przychody z praw majątkowych nie mogą być jednak powiązane z przychodami jakie będzie Pan uzyskiwał jako inżynier i w stosunku do nich muszą zostać spełnione przesłanki wynikające z art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji indywidualnej.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo