Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie tworzenia i rozwoju programów komputerowych na zamówienie kontrahentów, głównie zagranicznych. Działalność polega na projektowaniu i implementacji dedykowanych rozwiązań programistycznych, które są chronione prawem autorskim. Wnioskodawca zawiera umowy B2B, na mocy których przenosi autorskie prawa majątkowe do wytworzonych programów na kontrahentów za wynagrodzeniem. Prowadzi…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 lutego 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
Dane ogólne o przedsiębiorcy
Wnioskodawca, jest osobą fizyczną, posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o PIT. Prowadzi On działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej od 1 kwietnia 2023 roku.
Wnioskodawca w 2024 roku korzystał z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa we wniosku na zasadach ogólnych określonych w art. 27 ust 1 ustawy o PIT (tzw. skala podatkowa), zaś w 2025 roku korzysta z opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa we wniosku, na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 ustawy o PIT (tzw. podatek liniowy).
Zakres działalności Wnioskodawcy: świadczenie usług programistycznych oraz pokrewnych usług IT na rzecz podmiotów z Polski i z zagranicy. Wnioskodawca współpracuje z wieloma kontrahentami zawierając umowy B2B. Współprace mają charakter zarówno jednorazowy i krótkookresowy (np. pojedyncze moduły), jak i długoterminowy (projektowanie i rozwój systemów informatycznych). Wnioskodawca planuje stosować preferencje za 2024 rok oraz lata kolejne.
Przedmiot działalności i rezultat prac
Wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowania opierają się na indywidualnych, autorskich pomysłach. Przedmiotem prac jest projektowanie i tworzenie rozwiązań programistycznych, w tym:
● opracowywanie nowych funkcjonalności i modułów oprogramowania,
● projektowanie architektury komponentów i interfejsów,
● implementacja kodu źródłowego, integracje z zewnętrznymi systemami,
● modyfikacje i rozwój istniejących rozwiązań,
● testy (jednostkowe/integracyjne), code review, dokumentowanie.
Wykorzystywane technologie:
● Języki: (...)
● Frameworki/biblioteki: (...)
● Bazy danych: (...)
● Narzędzia: (...)
Rezultat prac: Wnioskodawca tworzy i rozwija programy komputerowe oraz ich elementy składowe (moduły, biblioteki, skrypty, konfiguracje, dokumentację techniczną). Rezultaty mają postać utrwalonego kodu źródłowego, repozytoriów ... oraz dokumentacji.
W wyniku prowadzonych prac powstają programy komputerowe - utwory na gruncie art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509, dalej jako „ustawa o PAIPP”) będące utrwaleniem przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o PAIPP programy komputerowe mogą być wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem ochrony na zasadach przewidzianych w powyższych regulacjach jest również utwór w wersji nieukończonej od momentu utrwalenia. Przedmioty praw autorskich jakimi są programy komputerowe, podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o PAIPP.
Zgodnie z objaśnieniami podatkowymi z dnia 15 lipca 2019 r. Ministerstwa Finansów dotyczącego preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX: pojęcie „program komputerowy” nie powinno być rozumiane wąsko lecz szeroko, w szczególności obejmując interfejs, gdy ten spełnia warunek interoperacyjności programu komputerowego z oprogramowaniem i sprzętem komputerowym, co musi być ustalone w każdym przypadku oddzielnie na podstawie rzeczywistych ustaleń, a nie tylko formalnych postanowień, na przykład umownych.
Holistycznie i funkcjonalnie, program komputerowy obejmuje więc jego funkcjonalne części składowe, takie jak: kod źródłowy, opis procedur operacyjnych, zestawienie danych w informacjach konwersacyjnych i dialogowych oraz kod wynikowy i interfejs, a także tezami znajdującymi się w doktrynie naukowej jak i w orzecznictwie, stanowiącymi, że:
· Materiały są traktowane jako jeden ze sposobów wyrażenia programu komputerowego, pod warunkiem że są szczegółowe w stopniu umożliwiającym postępującemu rutynowo programiście „zakodować” je do postaci kodu źródłowego bądź przeprowadzić tę operację za pomocą odpowiedniego oprogramowania (A. Michalak red., Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2019 – art. 74);
· Nie ma natomiast znaczenia, jaki kształt bądź formułę przybiorą w konkretnym przypadku przygotowawcze materiały projektowe, przykładowo mogą być to odręczne notatki, wydruk, dokumentacja techniczna, wytwórcza bądź użytkowa (wyr. SA w Łodzi z 4.2.2010 r., I ACa 912/09, niepubl.; wyr. SA w Łodzi z 27.2.2013 r., I ACa 1157/12). Wobec tego, mając na względzie szeroką definicję programu komputerowego Wnioskodawca twierdzi, że każdy ze wskazanych efektów prac stanowi utwór i jest objęty ochroną w rozumieniu art. 74 ustawy o PAIPP. Wybranie rozwiązań dedykowanych wyłącznie potrzebom kontrahenta lub konkretnego użytkownika, kompatybilnych z jego branżą oraz rzeczywistością jego działalności, wskazuje jednoznacznie na niepowtarzalność wytworzonego programu.
Przykładowe projekty i ich charakter
Monitoring nowoczesnej piekarni (klient: X, USA): jednorazowy projekt polegający na zaprojektowaniu i wykonaniu oprogramowania zapewniającego bezpieczną komunikację pomiędzy nowoczesną piekarnią a chmurą A.
Główne funkcjonalności: zbieranie i przetwarzanie danych z sensorów w celu optymalizacji pracy linii produkcyjnej. Diagram architektoniczny oraz kod źródłowy został przesłany do klienta za pomocą poczty elektronicznej i systemu ...
Inteligentne Sale Konferencyjne (Y, USA): jednorazowy projekt polegający na zaprojektowaniu i wykonaniu oprogramowania monitorującego i optymalizującego warunki w salach konferencyjnych (m. in. temperatura, oświetlenie, poziom hałasu).
Główne funkcjonalności: analiza danych z sensorów oraz wysyłanie komend sterujących lokalnymi urządzeniami. Diagram architektoniczny oraz kod źródłowy został przesłany do klienta za pomocą poczty elektronicznej i systemu ...
Platforma do zarządzania urządzeniami monitoringu wizyjnego (...): długoterminowy projekt polegający na zaprojektowaniu i stopniowej realizacji rozproszonego systemu informatycznego.
Główne funkcjonalności: zarządzanie urządzeniami typu DVR (...), algorytmy do obsługi nagrań video, automatyczne reagowanie na zdarzenia. Diagram architektoniczny oraz kod źródłowy został przesłany do klienta za pomocą poczty elektronicznej, ... i systemu ...
Czynności wykonywane przez Wnioskodawcę nie są projektami powtarzalnymi – każdy nowy program komputerowy wymaga indywidualnego podejścia, tj. w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii oraz ma dotyczyć innego środowiska programowego, sprzętowego lub biznesowego.
Organizacja procesu wytwórczego
Pracując nad wytworzeniem oprogramowania Wnioskodawca nabywa, łączy, kształtuje i wykorzystuje dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności dotyczące narzędzi informatycznych i istniejących programów w celu wytworzenia nowych zastosowań w postaci nowoczesnych i unikalnych systemów i aplikacji. W ramach działalności Wnioskodawca zdobywa, poszerza i łączy interdyscyplinarną wiedzę z zakresu tworzenia oprogramowania w celu optymalizacji i dalszego rozwijania stworzonych przez niego systemów i aplikacji. Prace prowadzone są iteracyjnie. Każdy etap obejmuje analizę wymagań, projekt rozwiązania, implementację, oraz wdrożenie. Repozytoria kodu i zarządzanie wersjami zrealizowane za pomocą systemu.... Dokumentacja w formacie markdown, diagramów architektonicznych, oraz dokumentów ... Wdrożenia odbywają się poprzez utworzenie infrastruktury chmurowej oraz wgranie oprogramowania na urządzenia. Wnioskodawca samodzielnie planuje i realizuje prace merytoryczne.
Różnicowanie rodzajów czynności
Wnioskodawca rozróżnia:
● prace twórcze rozwojowe (np. nowe moduły/funkcjonalności, refaktoryzacje o istotnym zakresie, zmiany architektury),
● modyfikacje i ulepszenia istniejących rozwiązań,
● utrzymanie i czynności serwisowe (np. usuwanie błędów, aktualizacje wersji, drobne poprawki).
Ewidencja i rozliczenia pozwalają odróżnić powyższe kategorie na potrzeby przypisywania przychodów i kosztów do rezultatów prac.
Prawa do rezultatów i sposoby ich komercjalizacji
Zawierane z Kontrahentami umowy przewidują przeniesienie praw: po przyjęciu utworu/kodu następuje przeniesienie autorskich praw majątkowych do rezultatów na rzecz kontrahenta w zakresie pól eksploatacji określonych w umowie. Wynagrodzenie może obejmować element za prace rozwojowe oraz element za przeniesienie praw. W projektach długoterminowych występują rozliczenia okresowe (miesięczne) z wykazaniem zrealizowanych prac i przekazanych rezultatów. Wynagrodzenia za usługi programowania powiązane jest z przeniesieniem praw autorskich do autorskiego oprogramowania komputerowego. Pozostałe usługi informatyczne dotyczą wynagrodzeń za spotkania organizacyjne i deployment (proces wdrażania oprogramowania). Wartość wynagrodzenia z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do przekazanych w danym okresie rezultatów (programu/komponentów) ustalana jest po ich przyjęciu przez Kontrahenta, adekwatnie do zakresu przekazanych rezultatów oraz zgodnie z zasadami rozliczeń określonymi w umowie. Przekazanie rezultatów odbywa się przez merge do repozytorium/udostępnienie paczek binarnych/dostarczanie obrazów kontenerów wraz z dokumentacją i diagramami architektonicznymi.
Kontrahenci
Głównymi odbiorcami są podmioty zagraniczne. Umowy zawierają postanowienia dot. własności intelektualnej, poufności i transferu wiedzy. Płatności rozliczane są w walutach obcych, a dla celów podatkowych dokonywane jest przewalutowanie i ustalenie różnic kursowych. Do przewalutowania stosowany jest kurs z poprzedniego dnia roboczego opublikowany przez NBP. Współpraca jednorazowa (np. pojedynczy moduł) oraz długoterminowe (rozwój produktu) mają wspólną cechę: dostarczanie kodu i rozwiązań programistycznych na zamówienie kontrahenta.
Ewidencja i przypisywanie przychodów/kosztów
Wnioskodawca ponosi i będzie ponosił szereg kosztów bezpośrednio w następujący sposób funkcjonalnie związanych z tworzeniem i rozwojem Oprogramowania, tj.:
1) usługi telekomunikacyjne - Obejmują m.in. abonament telefoniczny, Internet stacjonarny/mobilny, pakiety danych. Zapewniają łączność z repozytoriami kodu, środowiskami chmurowymi i narzędziami do współpracy, co jest niezbędne do realizacji zleceń i przekazywania rezultatów;
2) usługi księgowe - koszt poniesiony przez Wnioskodawcę na księgowość pozwala na sporządzenia ewidencji niezbędnej do skorzystania z preferencyjnej 5% stawki podatkowej. Koszt ten jest nieodzowny, jeśli wytwarzane oprogramowanie ma być wykonywane zgodnie z zasadami lege artis. Ponadto, dzięki prowadzeniu księgowości przez specjalistów Wnioskodawca ma więcej czasu na wykonywanie prac programistycznych, co przekłada się na jakość tworzonego programu komputerowego. Należy również podkreślić, że prowadzenie księgowości jest niezbędne do prowadzenia działalności per se;
3) koszty dokształcania zawodowego - Koszty te obejmują takie wydatki jak: literatura branżowa, udział w szkoleniach, konferencjach, certyfikaty. W tym miejscu należy podkreślić konieczność poniesienia wydatków na nieustanne kształcenie się Wnioskodawcy w branży IT, która podlega ciągłym zmianom. Oprogramowanie wytwarzane jest przede wszystkim na podstawie wiedzy i doświadczenia Wnioskodawcy. Dla jego finalnego kształtu decydujące znaczenie mają posiadane przez niego informacje specjalne i wiedza specjalistyczna w tym celu Wnioskodawca ustawicznie pogłębia swój zasób wiedzy, poznaje nowe technologie, co przyczynia się do poszerzenia jego oferty;
4) usługi doradztwa podatkowego i prawnego - koszt poniesiony na usługi doradcze dotyczy możliwości skorzystania z ulgi IP Box (zasięgnięcie porady prawnej; nie obejmuje opłaty ustawowej za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej); w tym kontekście Wnioskodawca będzie miał możliwość otrzymania odpowiedzi, czy Jego działalność gospodarcza związana jest z działalnością badawczo-rozwojową; Wnioskodawca traktuje te koszty jako stały element prowadzenia działalności gospodarczej;
5) materiały biurowe i drobne wyposażenie - artykuły eksploatacyjne (papier, tusze, akcesoria), podstawowe wyposażenie stanowiska pracy (np. lampki, stojaki, listwy zasilające). Służą organizacji pracy oraz przygotowaniu/dystrybucji dokumentacji technicznej i rozliczeniowej. Alokowane proporcjonalnie jako koszty ogólne;
6) sprzęt elektroniczny - należy podkreślić, iż zakup sprzętu komputerowego i elektronicznego to koszty stałe, które są konieczne do prowadzenia działalności gospodarczej jako programista. Tworzenie kodu zdecydowanie wymaga sprawnego i nowoczesnego sprzętu komputerowego i elektronicznego. Komputer jest podstawowym narzędziem pracy każdego programisty, natomiast pozostały sprzęt elektroniczny wspomaga wykonywaną pracę oraz uwydatnia jej efekty; z całą pewnością należy stwierdzić, iż przedmioty te są ściśle związane z zawodem wykonywanym przez Wnioskodawcę i są niezbędne do prowadzenia działalności związanej z tworzeniem programów komputerowych. Wnioskodawca oświadcza, iż wskazując koszt zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego, rozumie: telefon, tablet, słuchawki, mikrofon, modem, router, ładowarki, baterie, monitor, laptop, pendrive, klawiaturę, mysz;
7) licencje na oprogramowanie - najnowsze oprogramowanie jest niezbędne do realizacji zleceń na rzecz kontrahentów, stąd wydatek ten jest konieczny w działalności Wnioskodawcy. Poniesienie tego typu kosztów pozwala Wnioskodawcy efektywnie wykonywać swoją pracę, co umożliwia mu bycie konkurencyjnym na rynku programistycznym;
8) korzystanie ze sprzętu elektronicznego - obejmuje opłaty eksploatacyjne, serwisowe, leasingowe i ubezpieczeniowe związane z używanym sprzętem. Zapewniają ciągłość pracy oraz bezpieczeństwo danych i rezultatów. Ujmowane zgodnie z umowami (np. raty leasingowe) i alokowane proporcjonalnie do wykorzystania w działalności;
9) wyposażenie biura - biurko, fotel ergonomiczny, oświetlenie, organizery, elementy poprawiające ergonomię i bezpieczeństwo stanowiska. Zapewniają warunki do pracy koncepcyjnej i długotrwałego wytwarzania kodu. Wydatki te mają charakter ogólny i są rozliczane proporcjonalnie;
10) utrzymanie domen, hostingu i dodatkowej infrastruktury serwerowej - rejestracja i odnowienia domen, hosting repozytoriów/witryn, serwery i usługi (VPS, kontenery, CDN, bazy danych), instancje testowe/stage. Zapewniają dostępność środowisk deweloperskich i demonstracyjnych oraz publikację wyników prac do odbioru przez kontrahenta. Koszty przypisywane do projektów, jeśli infrastruktura służy konkretnym realizacjom; w pozostałym zakresie alokacja proporcjonalna;
11) usługi transportowe - koszty związane z usługami transportowymi umożliwiają Wnioskodawcy sprawny transport, czy to do klienta w celu konsultacji dotyczących tworzonego oprogramowania, czy to do specjalistycznego sklepu w celu nabycia potrzebnych urządzeń programistycznych, czy to na szkolenia poszerzające wiedzę w dziedzinie programowania. Podkreślić należy, iż koszty te są wprost związane z wytworzeniem oprogramowania. Przez koszty usług transportowych Wnioskodawca rozumie wydatki na bilety komunikacyjne, paliwo, ubezpieczenie, przegląd, serwis oraz wymianę bieżącą płynów i części eksploatacyjnych w przypadku wykorzystywania samochodu osobowego;
12) składki ubezpieczenia społecznego (ZUS) i zdrowotnego (w zakresie limitu) oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - niniejsze obciążenia są obowiązkowe, aby móc prowadzić legalnie jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce, co w przypadku Wnioskodawcy przekłada się na możliwość świadczenia usług programistycznych. Nie można również zapominać o celu wymienionych opłat, które mają za zadanie zapewnienie środków pieniężnych w razie niemożności wykonywania działalności przez Wnioskodawcę, co w dłuższej perspektywie może wydłużyć jego zdolność zawodową. Nie jest to zamknięty katalog wydatków, mogą pojawić się jeszcze inne koszty prowadzenia działalności.
Wnioskodawca prowadzi odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT, umożliwiającą identyfikację:
· poszczególnych projektów i powiązanych rezultatów (modułów, funkcji, repozytoriów),
· przychodów osiąganych z tytułu przeniesienia praw do tych rezultatów oraz pozostałych przychodów,
· kosztów związanych z wytwarzaniem/rozwojem tych rezultatów (w tym kosztów własnych, zakupu narzędzi, usług chmurowych, sprzętu) oraz pozostałych kosztów nie związanych z przychodem z kwalifikowanego IP.
Ewidencja umożliwia rozróżnienie wpływów dotyczących czynności rozwojowych od wpływów związanych np. z bieżącym utrzymaniem czy wsparciem technicznym, jeżeli takie występują.
Podwykonawcy i praca zespołowa
Wnioskodawca nie korzysta ze wsparcia podwykonawców na żadnym etapie prac. Wnioskodawca zwykle samodzielnie pracuje nad przedmiotowym oprogramowaniem. W przypadku współpracy z innymi osobami wyznaczonymi przez Kontrahentów, oprogramowanie tworzone przez zespół jest złożone, a każdy członek zespołu (współtworzy jego poszczególne części, moduły. Wielokrotnie dodawanie kolejnych modułów wymaga znacznych zmian w strukturze całego systemu. Ze względu na zależności pomiędzy modułami, mimo iż można je wydzielić i nazwać, to wymagają one innych modułów do funkcjonowania i w wielu przypadkach nie jest możliwe ich przetestowanie w pełnej izolacji od reszty systemu.
Dokumenty umowne i dowodowe
Umowy z kontrahentami przewidują: o zakres prac i kryteria odbioru, o zasady własności intelektualnej (przeniesienie praw lub licencja), o wynagrodzenie i sposób rozliczeń (np. ryczałt/godziny/sprinty), o poufność (NDA) i zakaz ujawniania know-how. Materiały dowodowe gromadzone przez Wnioskodawcę obejmują m.in.: repozytoria kodu (historia commitów), opisy merge requestów, dokumentację techniczną, protokoły odbioru/akceptację zadań w systemie ticketowym, faktury, zestawienia kosztów.
Rozróżnienie rodzajów przychodów
Wnioskodawca identyfikuje i wyodrębnia przychody:
· związane z przekazaniem rezultatów prac programistycznych (przeniesienie praw),
· inne przychody niezwiązane z wytwarzaniem kodu (jeżeli występują).
Ewidencja pozwala na przypisanie kosztów adekwatnie do przychodów oraz rezultatów prac.
Dodatkowe informacje istotne dla oceny
Wnioskodawca prowadzi działalność samodzielnie, ponosząc odpowiedzialność za dobór rozwiązań technicznych i osiągnięcie określonych rezultatów. Wnioskodawca nie świadczy usług polegających wyłącznie na prostych, rutynowych czynnościach administracyjnych; zakres zadań typowo obejmuje projektowanie, implementację i rozwój oprogramowania dostosowanego do wymagań kontrahenta. Wnioskodawca utrwala rezultaty prac w sposób umożliwiający ich identyfikację i przekazanie.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Na moje pytanie o treści:
Czy prowadzona przez Pana działalność dotyczy wyłącznie tworzenia oprogramowania, czy również jego rozwijania/modyfikowania/ulepszania?
Odpowiedział Pan:
Prowadzona działalność obejmuje zarówno tworzenie nowego oprogramowania, jak i jego rozwijanie, modyfikowanie oraz ulepszanie. Przedmiotem prac jest projektowanie nowych funkcjonalności, architektury systemów oraz modyfikacja istniejących rozwiązań, co prowadzi do powstania nowych kodów i algorytmów stanowiących przedmiot nowych praw własności intelektualnej. Rozwijanie oprogramowania skutkuje powstaniem utworów zależnych lub odrębnych programów komputerowych podlegających ochronie prawnej.
Na moje pytanie o treści:
Co - w kontekście przedstawionego opisu - należy rozumieć pod pojęciem „program komputerowy”? W opisie używa Pan różnych pojęć, które określają efekty Pana pracy. Sposób, w jaki ich Pan używa nie pozwala na stwierdzenie, czy różne pojęcia określają różne efekty Pana prac czy pojęcia te są używane zamiennie, żeby określić te same efekty. W opisie pojawiają się m.in. takie określenia: „oprogramowanie”, „aplikacje webowe”, „architektura aplikacji”, „komponenty”, „moduły”, „frameworki", „narzędzia informatyczne”, „diagram architektoniczny”. W konsekwencji nie wiadomo, czego dotyczą zadane przez Pana we wniosku pytania:
W kontekście przedstawionego opisu, pojęcie „program komputerowy” należy rozumieć szeroko, zgodnie z Objaśnieniami Ministra Finansów, jako zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania bezpośrednio lub pośrednio w komputerze czynności w celu osiągnięcia określonego rezultatu.
Poniżej przedstawiam przyporządkowanie wymienionych określeń do definicji programu komputerowego i jego składowych:
• Oprogramowanie oraz aplikacje webowe: Pojęcia te są używane zamiennie z terminem „program komputerowy" dla określenia finalnego rezultatu prac rozwojowych. Oznaczają one utwór podlegający ochronie prawno-autorskiej, stworzony lub rozwinięty pod indywidualne potrzeby zleceniodawcy.
• Architektura aplikacji: Stanowi integralną, merytoryczną część programu komputerowego, odzwierciedlającą indywidualne decyzje projektowe twórcy w zakresie logiki i struktury systemu. Jest ona wynikiem twórczej działalności intelektualnej, która różnicuje nowy program od rozwiązań już istniejących.
• Komponenty oraz moduły: Są to funkcjonalne części składowe oprogramowania. Każdy z nich stanowi odrębny program komputerowy lub jego chronioną część, posiadającą własną architekturę i logikę działania, która po integracji współtworzy złożony system informatyczny.
• Frameworki oraz narzędzia informatyczne: Są rozumiane jako zasoby wiedzowe i technologiczne, które Wnioskodawca łączy i kształtuje w procesie wytwórczym. Frameworki stanowią szkielet, na bazie którego tworzony jest oryginalny kod źródłowy, natomiast narzędzia służą do jego implementacji i testowania.
• Diagram architektoniczny: Jest klasyfikowany jako materiał przygotowawczy o charakterze projektowym. Zgodnie z doktryną, diagramy te są traktowane jako jeden ze sposobów wyrażenia programu komputerowego, o ile są na tyle szczegółowe, by umożliwić programiście „zakodowanie" opisanego w nich rozwiązania.
Podsumowując, wszystkie te pojęcia odnoszą się do różnych form wyrażenia lub elementów składowych programu komputerowego, które w całości lub w części stanowią przedmiot ochrony na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Na moje pytanie o treści:
Jakie konkretnie programy komputerowe Pan wytworzył/rozwinął? Proszę podać opis i funkcje wszystkich programów komputerowych będących przedmiotem wniosku. W opisie wniosku wskazał Pan jedynie „Przykładowe projekty i ich charakter”.
Odpowiedział Pan:
W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca wytworzył i rozwinął następujące programy komputerowe (systemy i moduły), które stanowią przedmiot wniosku:
1. System Z (kompleksowy system zarządzania flotą pojazdów):
◦ Opis i funkcje: Jest to rozproszony system informatyczny oparty na architekturze mikrousług w chmurze ..., służący do zarządzania flotą pojazdów. System implementuje autorskie algorytmy do obsługi nagrań wideo, zarządzanie urządzeniami typu DVR (Cyfrowy Rejestrator Video) oraz automatyczne reagowanie na zdarzenia.
◦ Kluczowe komponenty: Oprogramowanie obejmuje moduły API do zarządzania urządzeniami IoT, systemy przetwarzania danych telemetrycznych, zapisywanie w bazie danych ...oraz autorski system mapowania plików wideo do konkretnych kamer. System zapewnia bezpieczną komunikację dzięki implementacji szyfrowania end-to-end oraz zarządzaniu tożsamością i dostępem (IAM Stack).
2. System X (zdalne monitorowanie nowoczesnej piekarni):
◦ Opis i funkcje: System zaprojektowany do zapewnienia bezpiecznej i efektywnej komunikacji pomiędzy urządzeniami w piekarni a chmurą .... Jego głównym zadaniem jest zbieranie i przetwarzanie danych z sensorów w celu optymalizacji pracy linii produkcyjnej.
◦ Kluczowe komponenty: Projekt obejmuje moduły komunikacyjne oparte na protokole MQTT, autorskie polityki bezpieczeństwa (...) oraz moduł wizualizacji danych w formie dashboardów Grafana, które umożliwiają biznesową analizę parametrów produkcji. System wykorzystuje technologię ... do uruchamiania autorskiej logiki bezpośrednio na urządzeniach brzegowych w piekarni.
3. System Inteligentne Sale Konferencyjne (Y):
◦ Opis i funkcje: Oprogramowanie przeznaczone do monitorowania i optymalizacji warunków fizycznych w salach konferencyjnych.
◦ Kluczowe funkcjonalności: System analizuje dane z sensorów dotyczące temperatury, oświetlenia oraz poziomu hałasu, a następnie wysyła komendy sterujące do lokalnych urządzeń w celu automatycznego dostosowania warunków w pomieszczeniu.
Każdy z powyższych programów i ich modułów jest wynikiem indywidualnej pracy twórczej Wnioskodawcy, opartej na autorskich pomysłach i projektach architektury. Rezultaty tych prac są utrwalane w postaci kodu źródłowego w repozytoriach ... i podlegają ochronie prawnej jako odrębne utwory.
Na moje pytanie o treści:
Czy Pana działalność prowadzona jest w sposób ciągły i systematyczny, w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań?
Odpowiedział Pan:
Tak, działalność jest prowadzona w sposób ciągły i systematyczny. Prace są podejmowane w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu posiadanych i stale powiększanych zasobów wiedzy z zakresu technologii informatycznych, algorytmiki i inżynierii oprogramowania.
Na moje pytanie o treści:
Czy podejmowane przez Pana działania, których dotyczy wniosek:
a) są wykonywane często i niemal automatycznie, tj. mają charakter rutynowy?
b) mają charakter powtarzający się, występujący co pewien czas (tj. okresowy)?
Odpowiedział Pan:
Nie, podejmowane działania nie mają charakteru rutynowego ani okresowego. Każdy projekt wymaga indywidualnego podejścia, analizy unikalnego problemu technicznego oraz stworzenia niepowtarzalnej architektury i kodu źródłowego. Prace wykraczają poza rutynowe utrzymanie systemów i nie polegają na wprowadzaniu prostych, automatycznych zmian.
Na moje pytanie o treści:
Jakie cele na wstępie postawił Pan w celu wytworzenia nowego i rozwiniętego „programu komputerowego” oraz źródeł finansowania zaplanowanych prac?
Odpowiedział Pan:
• Cele: Dostarczenie oprogramowania realizującego założenia biznesowe klienta, stworzenie unikalnych funkcjonalności, optymalizacja systemów oraz rozwiązanie konkretnych problemów technologicznych.
• Źródła finansowania: Prace są finansowane wyłącznie z zasobów własnych, pochodzących z bieżących przychodów z działalności gospodarczej (umowy B2B) lub oszczędności; nie korzystano z zewnętrznych dotacji, grantów czy kredytów.
Na moje pytanie o treści:
Jakie konkretnie cele zostały osiągnięte, w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych nastąpiło opracowanie konkretnego rozwiązania praktycznego problemu lub innowacyjnego rozwiązania?
Odpowiedział Pan:
Osiągnięte cele: Wytworzenie i wdrożenie kompletnych, działających systemów (np. systemy monitoringu)
Zasoby ludzkie: Prace wykonywane samodzielnie przez Wnioskodawcę (jednoosobowa działalność gospodarcza).
Zasoby rzeczowe: Sprzęt komputerowy (laptop, monitory), urządzenia mobilne do testów, licencje na narzędzia programistyczne, infrastruktura chmurowa.
Zasoby finansowe: Finansowanie własne z przychodów z usług programistycznych
Na moje pytanie o treści:
Na czym polega systematyczność w odniesieniu do Pana działań w zakresie wykonywanych przez Pana czynności?
Odpowiedział Pan:
Systematyczność przejawia się w prowadzeniu prac w sposób metodyczny, uporządkowany i zaplanowany. Obejmuje ona:
• Realizację prac zgodnie z harmonogramem i ustalonymi etapami (analiza, projektowanie, implementacja, testy).
• Regularne dokumentowanie postępów i zmian w systemach kontroli wersji (...).
• Prowadzenie działalności w sposób ciągły, nieincydentalny.
Na moje pytanie o treści:
Jakie harmonogramy w związku z tym zostały opracowane w poszczególnych latach, a które z nich zostały faktycznie zrealizowane w stosunku do jakiego nowego, ulepszonego i rozwiniętego „programu komputerowego”?
Odpowiedział Pan:
Wnioskodawca realizuje prace w sposób systematyczny i metodyczny, co przejawia się w opracowywaniu i rygorystycznym przestrzeganiu wewnętrznych harmonogramów dostosowanych do specyfiki każdego projektu. Harmonogramy te nie są narzucane odgórnie, lecz wynikają z przyjętej przez Wnioskodawcę praktyki inżynierskiej, obejmującej iteracyjne etapy: analizę wymagań, projektowanie architektury, implementację kodu oraz testy i wdrożenie.
Poniżej przedstawiono zestawienie harmonogramów zrealizowanych w poszczególnych latach dla konkretnych programów komputerowych:
• Rok 2024:
◦ System Inteligentne Sale Konferencyjne (Y): Zrealizowano pełny harmonogram jednorazowego projektu obejmujący fazę projektową, implementację algorytmów analizy danych z sensorów oraz system sterowania urządzeniami lokalnymi.
◦ Monitoring nowoczesnej piekarni (X): Rozpoczęto prace nad architekturą zapewniającą bezpieczną komunikację z chmurą ...
◦ Platforma Z: Rozpoczęto długoterminowy proces projektowania rozproszonego systemu informatycznego do zarządzania flotą.
• Rok 2025:
◦ System Z (od 2 stycznia 2025): Zrealizowano harmonogram wytworzenia kluczowych modułów oprogramowania, w tym: Modułu Głównego (...), API .. (zarządzanie IoT), Database Stack (implementacja oparta o ...) oraz Security i IAM … (bezpieczeństwo i zarządzanie tożsamością).
◦ System X (fazy rozwojowe):
- W okresie 22 stycznia - 19 lutego 2025 zrealizowano harmonogram budowy modułów: …,komunikacyjnego (protokół …), … oraz wizualizacji danych w ...
- W okresie 24 lutego - 31 marca 2025 zrealizowano harmonogram optymalizacji skalowalności systemu oraz implementacji rozproszonego przetwarzania danych na urządzeniach brzegowych.
Każdy z powyższych harmonogramów zakończył się pozytywnym wynikiem w postaci wytworzenia lub istotnego ulepszenia kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, co zostało utrwalone w repozytoriach kodu
Na moje pytanie o treści:
W odniesieniu do Pana działalności, w ramach której tworzy Pan i rozwija „programy komputerowe” proszę wyjaśnić:
a) jakimi zasobami wiedzy dysponował Pan przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego „programu komputerowego”?
Odpowiedział Pan:
Przez 4 lata Wnioskodawca pracował w ... (....) projektując i wdrażając rozwiązania informatyczne dla największych globalnych korporacji. W tym okresie zdobył wiedzę z zakresu projektowania i zabezpieczania rozproszonych systemów informatycznych na najwyższym światowym poziomie.
Przed rozpoczęciem pracy nad poszczególnymi „programami komputerowymi” uzgadniał oczekiwane efekty biznesowe z klientami oraz zapoznawał się z organizacją procesów biznesowych w przedsiębiorstwach.
Na moje pytanie o treści:
jaki rodzaj wiedzy i umiejętności wykorzystuje i rozwija Pan w ramach tej działalności? Przy użyciu jakich „innowacyjnych technologii” powstały poszczególne innowacyjne rozwiązania, jakie nowe zastosowania i usprawnienia odróżniają tworzone „programy komputerowe" od już istniejących?
Odpowiedział Pan:
W swojej działalności Wnioskodawca wykorzystuje i rozwija wiedzę z zakresu projektowania rozproszonych systemów informatycznych, automatycznego zarządzania flotą urządzeń fizycznych oraz wirtualnych, protokołów wymiany informacji pomiędzy urządzeniami a chmurą obliczeniową, bezpieczeństwa cybernetycznego, optymalizacji rozwiązań wykorzystujących chmurę obliczeniową ...
W swoich innowacyjnych rozwiązaniach Wnioskodawca wykorzystuje definicję infrastruktury chmurowej za pomocą kodu (IaC), rozproszoną architekturę mikrousług w celu zapewnienia automatycznej skalowalności systemu względem aktualnego obciążenia, protokół MQTT w celu wymiany informacji pomiędzy systemami informatycznymi a urządzeniami (z wykorzystaniem autorskiej architektury tematów (ang. Topics) oraz struktury wiadomości) w celu optymalizacji i automatyzacji zarządzania flotą urządzeń. Wykorzystuje autorski sposób (...).
Od istniejących na rynku rozwiązań, programy Wnioskodawcy wyróżnia (...).
Na moje pytanie o treści:
jakie produkty, usługi, procesy oferowała Pan dotychczas w swojej działalności?
Odpowiedział Pan:
Podczas swojej dotychczasowej działalności oferował: projektowanie, tworzenie oraz wdrażanie systemów realizujących potrzeby biznesowe moich klientów, audyt, zabezpieczanie i optymalizację dotychczasowych rozwiązań posiadanych przez klientów, szkolenia z zakresu projektowania i budowania nowoczesnych systemów informatycznych, konsultacje architektoniczne i technologiczne.
Na moje pytanie o treści:
na jakich rozwiązaniach wiedzowych, technicznych, technologicznych, czy programistycznych oparte były te produkty, usługi, procesy?
Odpowiedział Pan:
Produkty były oparte na chmurze obliczeniowej (...), kryptografii asymetrycznej (...), znajomości sposobu wymiany informacji w rozproszonych systemach informatycznych (m.in. wykorzystanie kolejek, dobór odpowiednich wartości QoS), przetwarzaniu równoległym oraz wsadowym z zależności od konkretnego przypadku biznesowego.
Na moje pytanie o treści:
co Pan zaplanował i jakie cele Pan postawił?
Odpowiedział Pan:
Moim celem było dostarczanie rozwiązań klasy enterprise dla średnich i małych firm na całym świecie oraz konkurencja na globalnym rynku nowoczesnych rozwiązań informatycznych.
Na moje pytanie o treści:
co było efektem działań, tj. jakie nowe zastosowanie powstało przy realizacji opisanego projektu?
Odpowiedział Pan:
Efektem pracy Wnioskodawcy dla firmy X było powstanie systemu zdalnego monitorowania nowoczesnej piekarnii; rozwiązanie oparte na chmurze ..., składające się z autorskiego kodu źródłowego napisanego w języku ... z wykorzystaniem (...). Projekt implementuje architekturę mikrousług dla zarządzania urządzeniami IoT, przetwarzania danych telemetrycznych, oraz zapewnienia bezpieczeństwa systemu.
Dla firmy Z Wnioskodawca tworzy kompleksowy system zarządzania flotą pojazdów oparty na chmurze ..., składający się z autorskiego kodu źródłowego napisanego w języku ... z wykorzystaniem(...). Projekt implementuje architekturę mikrousług dla zarządzania urządzeniami IoT, przetwarzania danych telemetrycznych, zarządzania plikami wideo oraz zapewnienia bezpieczeństwa systemu.
Na moje pytanie o treści:
w jaki sposób realizował Pan zaplanowane przedsięwzięcie?
Odpowiedział Pan:
Wszystkie projekty rozpoczynam od ustalenia potrzeb biznesowych klienta oraz analizy obecnych systemów informatycznych (jeśli takowe istnieją). Następnie przygotowuję wysokopoziomową architekturę rozwiązania opisującą techniczną realizację zdefiniowanych potrzeb biznesowych. Budowę rozwiązań przeprowadzam w sposób iteracyjny w celu zapewnienia zgodności tworzonego systemu z oczekiwaniami klienta. Po zakończeniu konstrukcji przekazuję klientowi niezbędną wiedzę do samodzielnego utrzymania i rozwoju systemu.
Na moje pytanie o treści:
Jakie konkretne narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w praktyce gospodarczej zastosował Pan, co powoduje, że wytworzony „program komputerowy" w znacznym stopniu różni się od rozwiązań już funkcjonujących; na czym polega oryginalność Pana oprogramowania; jakie usprawnienia odróżniają wytworzone przez Pana oprogramowanie od już istniejących?
Odpowiedział Pan:
Wnioskodawca w swojej praktyce stosuje innowacyjne narzędzia i koncepcje, takie jak automatyczne zarządzanie flotą urządzeń w projekcie Z oraz wykorzystanie technologii ... do uruchamiania autorskiej logiki bezpośrednio na urządzeniach brzegowych w projekcie X. Wytworzone programy komputerowe różnią się od rozwiązań funkcjonujących na rynku tym, że są dedykowanymi, niestandardowymi rozwiązaniami projektowanymi pod unikalne potrzeby biznesowe, których nie można nabyć jako gotowych produktów. Oryginalność oprogramowania przejawia się w implementacji autorskich algorytmów, np. do mapowania plików wideo do kamer czy zarządzania inteligentnymi systemami ładowania energii, co zapewnia niespotykaną wcześniej w działalności kontrahentów efektywność i funkcjonalność. Usprawnienia te obejmują m.in. wysoki poziom konfigurowalności, optymalizację kosztów infrastruktury chmurowej oraz automatyczne reagowanie na zdarzenia w czasie rzeczywistym.
Na moje pytanie o treści:
W czym przejawia się twórczy charakter działalności opisanej we wniosku w odniesieniu do „programów komputerowych", którego dotyczy wniosek? Należy wyjaśnić jakie konkretne działania podejmuje Pan w celu opracowania nowego „programu komputerowego”, a w szczególności:
a) jakie konkretne działania zostały podjęte w celu realizacji projektu, w ramach którego tworzy Pan program komputerowy?
b) w oparciu o jakie technologie informatyczne został wytworzony przez Pana program komputerowy, czego dotyczyło tworzenie przez Pana „programu komputerowego”; jakie konkretnie narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w Pana praktyce gospodarczej Pan zastosował;
c) co powoduje, że wytworzone nowe oprogramowanie w znacznym stopniu różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana, na czym polega oryginalność tego „programu komputerowego”;
Odpowiedział Pan:
Twórczy charakter działalności Wnioskodawcy przejawia się w tym, że każdy projekt jest wynikiem indywidualnej pracy intelektualnej, wymaga kreatywności i nie ma charakteru odtwórczego ani rutynowego.
a) Realizacja projektów obejmuje wieloetapowe działania: szczegółową analizę wymagań, projektowanie unikalnej architektury systemu, implementację oryginalnego kodu źródłowego oraz testy jednostkowe i integracyjne.
b) Programy wytwarzane są w oparciu o technologie takie jak (...) oraz nowoczesne modele sztucznej inteligencji. Wnioskodawca stosuje rozwiązania wcześniej niewystępujące w jego praktyce.
c) Oryginalność oprogramowania wynika z faktu, że Wnioskodawca nie powiela istniejących schematów, lecz tworzy nowe wartości niematerialne o niepowtarzalnej architekturze i logice, które w znacznym stopniu różnią się od wcześniej stosowanych u niego rozwiązań
Na moje pytanie o treści:
Czy wobec zaznaczenia w opisie sprawy, że:
(...) Wnioskodawca twierdzi, że każdy ze wskazanych efektów prac stanowi utwór i jest objęty ochroną w rozumieniu art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. należy rozumieć, że w każdym przypadku - tj. zarówno w przypadku tworzenia, jak i w przypadku rozwijania/ulepszania utworów - efekty Pana samodzielnej pracy są odrębnymi programami komputerowymi, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?
Odpowiedział Pan:
Tak, należy rozumieć, że w każdym przypadku - zarówno przy tworzeniu od podstaw, jak i rozwijaniu czy ulepszaniu istniejących systemów - efekty pracy Wnioskodawcy stanowią odrębne programy komputerowe. Podlegają one ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jako samodzielne utwory, ponieważ posiadają własną logikę działania i strukturę kodu
Na moje pytanie o treści:
Czy efekty Pana prac, które nazywa Pan „programami komputerowymi” zawsze są/będą utworami w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj.:
a) zawsze odznaczały się/odznaczają/będą odznaczały się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, zawsze są kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej;
b) nie były/nie są/nie będą efektem pracy, która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny;
c) nie były/nie są/nie będą jedynie „techniczną”, a „twórczą” realizacją szczegółowych projektów zlecanych przez kontrahenta?
Odpowiedział Pan:
Efekty prac Wnioskodawcy zawsze są i będą utworami w rozumieniu prawa autorskiego, co oznacza, że:
a) zawsze odznaczają się rzeczywiście oryginalnym i twórczym charakterem, stanowiąc kreację nowej wartości niematerialnej.
b) nie są efektem pracy czysto rzemieślniczej, wymagającej jedynie standardowych umiejętności, lecz ich rezultat jest nieprzewidywalny i unikatowy.
c) nie są wyłącznie techniczną realizacją wytycznych kontrahenta, lecz twórczą interpretacją potrzeb biznesowych, w której Wnioskodawca samodzielnie dobiera metody i architekturę rozwiązania
Na moje pytanie o treści:
Czy w przypadku, gdy rozwija/ulepsza Pan „program komputerowy” Pana działania zmierzają do poprawy użyteczności albo funkcjonalności tego programu?
Odpowiedział Pan:
Tak, w przypadku rozwijania lub ulepszania programu komputerowego, wszystkie działania Wnioskodawcy zmierzają bezpośrednio do poprawy jego użyteczności lub funkcjonalności. Prace te polegają na dodawaniu nowych modułów, optymalizacji wydajności kodu oraz dostosowywaniu systemów do nowych technologii, co wykracza poza zwykłe utrzymanie czy serwisowanie.
Podsumowując, każda modyfikacja lub ulepszenie jest ukierunkowane na to, aby program stał się bardziej użyteczny dla użytkownika końcowego lub posiadał szerszy zakres funkcji niż w wersji pierwotnej.
Na moje pytanie o treści:
Czy w przypadku gdy rozwija/ulepsza Pan „program komputerowy” lub jego część, to czy jest Pan właścicielem lub współwłaścicielem ulepszanego „oprogramowania”, albo użytkownikiem posiadającym prawo do jego użytkowania na podstawie licencji wyłącznej, tj. umowy, w której zastrzeżono wyłączność korzystania przez Pana z autorskiego prawa do „oprogramowania”, bądź czy działa Pan na zlecenie podmiotu będącego właścicielem tego „oprogramowania”?
Odpowiedział Pan:
Wnioskodawca w ramach rozwijania oprogramowania działa zazwyczaj na zlecenie podmiotu będącego właścicielem (Zleceniodawcy) na podstawie umowy B2B. Na mocy tych umów Wnioskodawca staje się użytkownikiem oprogramowania w celu dokonania jego rozwoju, a po zakończeniu prac przenosi autorskie prawa majątkowe do wytworzonych ulepszeń i nowych modułów na Zleceniodawcę.
Na moje pytanie o treści:
Czy ponosi Pan odpowiedzialność za efekty swojej pracy w stosunku do osób trzecich (innych niż kontrahent)?
Odpowiedział Pan:
Tak, Wnioskodawca prowadzi działalność samodzielnie i ponosi odpowiedzialność za dobór rozwiązań technicznych oraz osiągnięcie określonych rezultatów. Jako podmiot profesjonalny występuje w obrocie we własnym imieniu, co wiąże się z ponoszeniem odpowiedzialności za rezultat oraz wykonywanie czynności w ramach realizacji zleceń.
Na moje pytanie o treści:
Czy ponosi Pan ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością?
Odpowiedział Pan:
Tak, Wnioskodawca ponosi pełne ryzyko gospodarcze prowadzonej działalności. Ryzyko to przejawia się w odpowiedzialności za jakość i ewentualne wady świadczonych usług, niepewności co do ostatecznego efektu prac oraz metod dojścia do rezultatu, a także w ryzyku utraty kontrahentów lub braku nowych zleceń.
Na moje pytanie o treści:
Czy przysługują/przysługiwały Panu prawa autorskie do wytworzonych/rozwiniętych przez Pana programów komputerowych, które podlegają ochronie prawnej zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych?
Odpowiedział Pan:
Tak, Wnioskodawcy przysługują autorskie prawa majątkowe do wytwarzanych programów komputerowych, które stanowią utwory podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Programy te są przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze i są chronione od momentu ich utrwalenia w dowolnej postaci, np. w repozytorium kodu.
Na moje pytanie o treści:
Czy przenosi/przenosił Pan całość autorskich praw do tych programów komputerowych, otrzymując w zamian wynagrodzenie?
Odpowiedział Pan:
Tak, umowy zawierane z kontrahentami przewidują odpłatne przeniesienie całości autorskich praw majątkowych do wytworzonych programów komputerowych na rzecz Zleceniodawcy. Otrzymywane wynagrodzenie obejmuje honorarium za zbycie tych praw.
Na moje pytanie o treści:
W jaki sposób poszczególne umowy z Kontrahentem regulują kwestię sposobu (trybu, zasad) przenoszenia przez Pana na Kontrahenta praw do konkretnych stworzonych przez Pana „programów komputerowych”? W jaki sposób odbywa się wyodrębnienie konkretnego „programu komputerowego” i przeniesienie praw do tego efektu Pana pracy na kontrahenta (jakie czynności realizujecie odpowiednio Pan i Kontrahent)? Co potwierdza przeniesienie tych praw?
Odpowiedział Pan:
Przeniesienie praw następuje po przyjęciu utworu przez kontrahenta w zakresie pól eksploatacji określonych w umowie. Wyodrębnienie programu odbywa się poprzez fizyczne wydanie kodu źródłowego oraz dokumentacji technicznej.
• Czynności: Wnioskodawca przekazuje rezultaty prac (np. poprzez merge do repozytorium ..., udostępnienie paczek binarnych lub obrazów kontenerów), a kontrahent dokonuje ich odbioru i akceptacji.
• Potwierdzenie: Przeniesienie praw potwierdzają protokoły odbioru, akceptacja zadań w systemie ticketowym oraz historia commitów w systemie kontroli wersji.
Na moje pytanie o treści:
Jakie „okresy rozliczeniowe” przewidują poszczególne umowy z kontrahentami? Czy:
• są to stałe okresy czasowe (np. okresy miesięczne)?
• zakończenie okresu rozliczeniowego ma miejsce po spełnieniu określonych warunków przewidzianych w umowie (np. po zakończeniu przez Pana określonych prac albo etapu prac) - jeśli tak, proszę wskazać spełnienie jakich warunków lub zaistnienie jakich okoliczności wyznacza koniec okresu rozliczeniowego?
Odpowiedział Pan:
Wnioskodawca stosuje oba modele w zależności od charakteru współpracy:
• W projektach długoterminowych występują stałe okresy rozliczeniowe (miesięczne).
• Współpraca może być również rozliczana zadaniowo, gdzie zakończenie okresu następuje po zakończeniu określonych prac, sprintu lub etapu projektu.
Na moje pytanie o treści:
Czy sposób „przenoszenia" majątkowych praw autorskich do programu komputerowego każdorazowo spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności następuje z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 tejże ustawy?
Odpowiedział Pan:
Tak, przeniesienie majątkowych praw autorskich każdorazowo następuje z zachowaniem wymogów ustawowych. Umowy są zawierane w formie pisemnej (zgodnie z art. 53 ustawy) oraz szczegółowo określają pola eksploatacji, na których następuje przeniesienie praw (zgodnie z art. 41 ustawy).
Na moje pytanie o treści:
W jaki sposób poszczególne umowy z kontrahentami regulują kwestię sposobu (trybu, zasad) przenoszenia przez Pana na kontrahenta praw do konkretnych stworzonych przez Pana „programów komputerowych"? W jaki sposób odbywa się wyodrębnienie konkretnego „programu komputerowego” i przeniesienie praw do tego efektu Pana pracy na kontrahenta (jakie czynności realizujecie odpowiednio Pana i kontrahent)? Co potwierdza przeniesienie tych praw?
Odpowiedział Pan:
Odpowiedź tożsama z pytaniem nr 21.
Proces ten opiera się na systematycznej synchronizacji kodu z platformą Zleceniodawcy i przeniesieniu praw z momentem akceptacji i zapłaty wynagrodzenia.
Na moje pytanie o treści:
Jeżeli wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich nie wynika ani z umowy, ani z faktury, to czy prowadzi Pan ewidencję pozwalającą na wyszczególnienie realizowanych prac i zadań w ramach tworzenia „oprogramowania” oraz na wskazanie kwoty wynagrodzenia otrzymanego z tytułu zbycia praw własności intelektualnej?
Odpowiedział Pan:
Tak, Wnioskodawca prowadzi odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT, która pozwala na precyzyjne wyodrębnienie przychodów z tytułu przeniesienia praw do konkretnych projektów i rezultatów. Ewidencja ta opiera się na raportach z wykonanych zadań i czasu pracy poświęconego na działalność twórczą.
Na moje pytanie o treści:
Czy wynagrodzenie otrzymywane przez Pana od kontrahenta obejmuje wyłącznie wynagrodzenie za czynności związane z tworzeniem kwalifikowanego IP, czy również inne czynności niezwiązane z wytworzeniem takiego prawa? Czy faktury wyodrębniają wynagrodzenie z tytułu przeniesienia majątkowych praw autorskich do poszczególnych efektów Pana prac na kontrahentów? Jeśli nie, prosimy wskazać dlaczego?
Odpowiedział Pan:
Wynagrodzenie może obejmować zarówno element za prace rozwojowe (IP), jak i wynagrodzenie za pozostałe usługi informatyczne (np. spotkania organizacyjne, deployment). Faktury mogą zawierać odrębne pozycje dla tych składowych, jednak w przypadku ich braku (np. z powodu wymogów zamawiającego co do łącznej kwoty), wyodrębnienie następuje na podstawie prowadzonej ewidencji i szczegółowych raportów prac.
Na moje pytanie o treści:
Jeśli wynagrodzenie obejmuje również inne czynności niezwiązane z wytworzeniem kwalifikowanego IP, to czy preferencyjną stawką podatkową zamierza Pan objąć całe wynagrodzenie otrzymane od kontrahentów, czy tylko tę jego część, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
Odpowiedział Pan:
Wnioskodawca zamierza objąć preferencyjną stawką 5% wyłącznie część wynagrodzenia dotyczącą kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Pozostały dochód (np. z usług serwisowych, wsparcia technicznego czy spotkań) będzie opodatkowany według stawki podstawowej.
Na moje pytanie o treści:
Od kiedy prowadzi Pan odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Odpowiedział Pan:
Wnioskodawca prowadzi odrębną ewidencję na bieżąco, w celu identyfikacji projektów i rezultatów kwalifikujących się do ulgi IP Box za rok 2024 oraz lata kolejne. Ewidencja jest sporządzana w okresach miesięcznych.
Na moje pytanie o treści:
29)Jakie konkretnie wydatki należy rozumieć pod pojęciem kosztów:
a) usług telekomunikacyjnych,
b) materiałów biurowych i drobnego wyposażenia,
c) korzystania ze sprzętu elektronicznego,
d) wyposażenia biura,
e) utrzymania domen, hostingów i dodatkowej infrastruktury serwerowej Należy szczegółowo określić jakich konkretnie wydatków dotyczą wskazane koszty tak, aby stanowiły one katalog zamknięty (bez zwrotów „np.”, „m.in.”, itp.).
Odpowiedział Pan:
Pod wskazanymi pojęciami należy rozumieć następujący, zamknięty katalog wydatków:
• Usługi telekomunikacyjne: abonament telefoniczny, Internet stacjonarny, Internet mobilny, pakiety danych.
• Materiały biurowe i drobne wyposażenie: papier, tusze, artykuły piśmiennicze, lampki biurkowe, stojaki pod laptop/monitor, listwy zasilające.
• Korzystanie ze sprzętu elektronicznego: opłaty za serwis sprzętu, ubezpieczenie sprzętu elektronicznego, opłaty eksploatacyjne za urządzenia testowe.
• Wyposażenie biura: biurko, fotel ergonomiczny, organizery, oświetlenie stanowiska pracy.
• Utrzymanie domen, hostingów i dodatkowej infrastruktury serwerowej: opłaty za rejestrację domen, opłaty za odnowienie domen, hosting repozytoriów kodu, hosting witryn deweloperskich, serwery VPS, usługi bazodanowe w chmurze, instancje testowe, usługi CDN, wynajem kontenerów serwerowych.
Na moje pytanie o treści:
Jakie konkretnie wydatki należy rozumieć pod pojęciem kosztów licencji na oprogramowanie? Proszę o wskazanie, w formie katalogu zamkniętego, wszystkich wydatków zaliczanych przez Pana do tej kategorii wydatków.
Ponadto, proszę wyjaśnić:
• czy zakupione oprogramowania były/są/będą instalowane w celu poprawnego działania komputera/laptopa lub tworzenia i rozwijania „Oprogramowań”/ „programów komputerowych” będących przedmiotem wniosku?
• czy też zakupione licencje na oprogramowania stanowiły/stanowią/będą stanowić nabycie, o którym mowa w lit. b, c i d wskaźnika nexus (art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), tj.:
- nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w literze d art. 30ca ust. 4, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w literze d art. 30ca ust. 4, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- nabycie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
Odpowiedział Pan:
Pod pojęciem kosztów licencji na oprogramowanie należy rozumieć wydatki niezbędne do realizacji zleceń oraz zapewnienia konkurencyjności na rynku programistycznym. Do kategorii tej zalicza się następujący zamknięty katalog wydatków:
·narzędzia wspomagające tworzenie kodu,
·narzędzia do testowania i debugowania,
·oprogramowanie antywirusowe,
·systemy operacyjne niezbędne do pracy.
Wyjaśnienie przeznaczenia i klasyfikacji nexus:
Zakupione oprogramowanie i licencje są instalowane w celu tworzenia i rozwijania programów komputerowych (narzędzia deweloperskie) oraz w celu poprawnego działania komputera (systemy operacyjne).
Zakupione licencje nie stanowią nabycia wyników prac badawczo-rozwojowych (lit. b i c wskaźnika nexus) ani nabycia kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (lit. d wskaźnika nexus). Są one traktowane jako narzędzia pracy programisty wykorzystywane w prowadzonej bezpośrednio działalności badawczo-rozwojowej i są zaliczane do litery „a” wskaźnika nexus.
Na moje pytanie o treści:
W związku ze wskazaniem, że ponosi Pan i będzie ponosił koszty opłat hostingowych za odnowienie domeny, należy wskazać czy ww. opłaty są faktycznie i w całości poniesione na prowadzoną przez Pana działalność związaną z tworzeniem i rozwijaniem programów komputerowych, czy też używa Pan hostingu np. na działania marketingowe, reklamowe mające na celu dotarcie do szerszego grona odbiorców?
Odpowiedział Pan:
Opłaty hostingowe oraz koszty odnowienia domen są faktycznie i w całości ponoszone na prowadzoną działalność związaną z tworzeniem i rozwijaniem programów komputerowych. Usługi te są wykorzystywane do utrzymywania środowisk deweloperskich i testowych, baz danych oraz udostępniania wyników prac do odbioru przez kontrahentów.
Jeżeli Wnioskodawca będzie używał hostingu do działań marketingowych lub kampanii reklamowych mających na celu dotarcie do szerszego grona odbiorców, wówczas wydatki takie nie zostaną zakwalifikowane do rozliczenia w ramach ulgi IP Box.
Na moje pytanie o treści:
Czy i które z wymienionych przez Pana kosztów stanowią/będą stanowiły środek trwały (środki trwałe) w prowadzonej działalności gospodarczej?
Odpowiedział Pan:
Na moment sporządzenia wniosku Wnioskodawca nie planuje przyjmować do użytkowania środków trwałych, choć nie wyklucza takiej możliwości w przyszłości. Nabywane licencje nie stanowią wartości niematerialnych i prawnych, gdyż ich wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł lub okres ich użytkowania jest krótszy niż rok. W przypadku zakupu sprzętu (np. komputera) stanowiącego środek trwały, do wskaźnika nexus zalicza się wyłącznie odpisy amortyzacyjne dokonane w danym roku podatkowym, a nie całkowity koszt zakupu,
Na moje pytanie o treści:
W odniesieniu do kosztów wymienionych we wniosku oraz w jego uzupełnieniu, których dotyczy postawione przez Pana pytanie nr 3, tj. kosztów, które chciałby Pan uwzględnić we wskaźniku nexus, prosimy wskazać:
a) jaki jest funkcjonalny związek poszczególnych wydatków z Pana trzeciego pytania z poszczególnymi działaniami obejmującymi tworzenie
oprogramowanie”, „aplikacje webowe”, „architektura aplikacji”, „komponenty”,„moduły", „frameworki”, „narzędzia informatyczne”, „diagram architektoniczny”?
b) w jaki sposób, według jakich kryteriów przyporządkowuje Pan poszczególne wydatki z Pana trzeciego pytania do działań, które traktuje Pan jako działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej? Czy zawsze zalicza Pan do wskaźnika nexus wszystkie wydatki, jakie przypisuje Pan do kosztów uzyskania przychodów z konkretnych oprogramowanie”, „aplikacje webowe”, „architektura aplikacji”, „komponenty”, „moduły”, „frameworki”, „narzędzia informatyczne”, „diagram architektoniczny”? Czy stosuje Pan inne zasady przyporządkowania wydatków do wskaźników nexus (jeśli tak, prosimy wyjaśnić te zasady)?
c) czy wszystkie wydatki zostały/zostaną faktycznie poniesione przez Pana i są bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą związaną z wytwarzaniem oprogramowanie”, „aplikacje webowe”, „architektura aplikacji”, „komponenty”, „moduły”,„frameworki”, „narzędzia informatyczne”, „diagram architektoniczny”, tj. kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, o którym mowa we wniosku?
Odpowiedział Pan:
W odniesieniu do kosztów uwzględnianych we wskaźniku nexus:
a) Związek funkcjonalny
Poniżej znajduje się szczegółowy opis związku funkcjonalnego pomiędzy kosztami wymienionymi we wniosku a działaniami związanymi z wytwarzaniem kwalifikowanego IP, takimi jak projektowanie architektury, tworzenie modułów czy diagramów architektonicznych:
1. Usługi telekomunikacyjne (Internet, abonament telefoniczny): Zapewniają niezbędną łączność z repozytoriami kodu (...), środowiskami chmurowymi (...) oraz narzędziami do współpracy zespołowej. Umożliwiają one zdalne przesyłanie kodu źródłowego, komponentów i modułów oraz dokumentacji projektowej zawierającej diagramy architektoniczne do kontrahentów.
2. Usługi księgowe: Są nieodzowne do prowadzenia rzetelnej ewidencji pozaksięgowej wymaganej przez art. 30cb ustawy o PIT. Pozwalają na precyzyjne wyodrębnienie przychodów i kosztów przypadających na poszczególne aplikacje webowe i oprogramowanie, co zapewnia wysoką jakość procesu zarządzania prawami własności intelektualnej.
3. Koszty dokształcania zawodowego (literatura, szkolenia, certyfikaty): Pozwalają Wnioskodawcy na ustawiczne pogłębianie wiedzy o najnowszych technologiach i trendach w IT, co ma decydujące znaczenie dla projektowania innowacyjnej architektury aplikacji oraz efektywnego wykorzystywania nowoczesnych frameworków i narzędzi informatycznych.
4. Usługi doradztwa podatkowego i prawnego: Koszty te służą ustaleniu możliwości skorzystania z ulgi IP Box i prawidłowej kwalifikacji działalności jako badawczo- rozwojowej, co jest bezpośrednio powiązane z procesem komercjalizacji wytworzonego oprogramowania i narzędzi informatycznych.
5. Materiały biurowe i drobne wyposażenie: Służą organizacji pracy koncepcyjnej oraz przygotowaniu i dystrybucji dokumentacji technicznej (np. wydruków projektowych), która może zawierać wstępne szkice i diagramy architektoniczne.
6. Sprzęt elektroniczny (laptop, monitor, urządzenia mobilne): Stanowią podstawowy warsztat pracy programisty; są niezbędne do fizycznego pisania kodu modułów i komponentów, uruchamiania środowisk deweloperskich oraz testowania responsywności aplikacji webowych na różnych platformach sprzętowych.
7. Licencje na oprogramowanie: Obejmują wydatki na systemy operacyjne i programy antywirusowe.
8. Korzystanie ze sprzętu elektronicznego (leasing, ubezpieczenie, serwis): Zapewniają ciągłość pracy nad projektowaniem architektury aplikacji oraz bezpieczeństwo i stabilność infrastruktury wykorzystywanej do wytwarzania nowej wartości niematerialnej.
9. Wyposażenie biura (biurko, fotel ergonomiczny): Tworzy odpowiednie warunki do wielogodzinnej, intensywnej pracy intelektualnej nad skomplikowanymi algorytmami i strukturą logiczną modułów systemowych.
10.Utrzymanie domen, hostingu i dodatkowej infrastruktury serwerowej: Wydatki te umożliwiają utrzymywanie serwerów bazodanowych, instancji testowych i demonstracyjnych, co jest kluczowe dla weryfikacji poprawności działania aplikacji webowych oraz wdrażania i publikacji narzędzi informatycznych.
11.Usługi transportowe (paliwo, bilety): Umożliwiają Wnioskodawcy sprawne przemieszczanie się w celu odbycia konsultacji technicznych z potencjalnymi Kontrahentami.
12.Składki ubezpieczenia społecznego (ZUS) i Fundusz Pracy: Jako koszty obowiązkowe prowadzenia działalności, warunkują one możliwość legalnego świadczenia usług programistycznych, w ramach których powstają chronione prawem autorskim moduły i oprogramowanie.
Wszystkie powyższe wydatki są funkcjonalnie i bezpośrednio związane z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością badawczo-rozwojową i służą wytworzeniu, ulepszeniu lub rozwojowi kwalifikowanego prawa własności intelektualnej
b) Przyporządkowanie wydatków następuje według kryteriów obiektywnych, przy zastosowaniu proporcji przychodowej (klucza przychodowego). Wnioskodawca nie zalicza do wskaźnika nexus wszystkich kosztów uzyskania przychodu, lecz wyłącznie te, które są bezpośrednio związane z wytwarzaniem kwalifikowanego IP w ramach działalności badawczo-rozwojowej.
c) Wszystkie wymienione wydatki zostały lub zostaną faktycznie poniesione przez Wnioskodawcę i są bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą polegającą na wytwarzaniu, rozwijaniu i ulepszaniu programów komputerowych stanowiących kwalifikowane prawo własności intelektualnej
Na moje pytanie o treści:
W związku ze wskazaniem we wniosku, że:
Kontrahenci
Głównymi odbiorcami są podmioty zagraniczne. Umowy zawierają postanowienia dot. własności intelektualnej, poufności i transferu wiedzy. Płatności rozliczane są w walutach obcych, a dla celów podatkowych dokonywane jest przewalutowanie i ustalenie różnic kursowych.
proszę wyjaśnić:
a) jakiego kraju są to podmioty?
Głównymi kontrahentami zagranicznymi Wnioskodawcy są podmioty mające siedziby w USA (np. firmy X oraz Y) oraz w Australii (np. firma ...)
b) czy usługi dla zagranicznych podmiotów są wykonywane przez Pana w Polsce czy w kraju, w którym podmioty te mają siedzibę?
Usługi programistyczne na rzecz kontrahentów zagranicznych są wykonywane przez Wnioskodawcę wyłącznie na terytorium Polski. Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy i prowadzi tu działalność gospodarczą zarejestrowaną w CEIDG. Przekazywanie efektów prac (kodu źródłowego, architektury i dokumentacji) odbywa się zdalnie za pośrednictwem poczty elektronicznej, systemów kontroli wersji (...) oraz dysków chmurowych (...)
c) Jeśli usługi są wykonywane w kraju, w którym podmioty te mają siedzibę, to, czy działalność gospodarcza w tym państwie jest prowadzona za pośrednictwem zakładu w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a tym państwem?
Odpowiedział Pan:
Pytanie to nie dotyczy sytuacji Wnioskodawcy, ponieważ wszelkie czynności są realizowane w Polsce. W związku z tym, działalność gospodarcza Wnioskodawcy nie jest prowadzona za pośrednictwem zagranicznego zakładu w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych między Polską a wybranymi krajami. Całość dochodów z tej działalności podlega opodatkowaniu w Polsce.
Pytania
1. Czy bezpośrednio podejmowana przez Wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu i ulepszaniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT?
2. Czy odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego przez Wnioskodawcę w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT, a tym samym Wnioskodawca osiąga dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ustawy o PIT?
3. Czy wydatki opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym ponoszone przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT, przy zachowaniu odpowiedniej metodyki alokacji, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
4. Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym oraz stanowiskach Wnioskodawcy do zadanych pytań możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% do osiągniętego dochodu z praw własności intelektualnej, wyliczonego zgodnie z art. 30ca ustawy o PIT?
Pana stanowisko w sprawie
Stanowisko w zakresie pytania nr 1
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, działalność badawczo-rozwojowa (B+R) stanowi działalność twórczą, która obejmuje badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowane w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania tych zasobów do tworzenia nowych zastosowań.
W opinii Wnioskodawcy w związku z opisanym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podejmowana przez Wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu i ulepszaniu oprogramowania komputerowego jego działalność spełnia wszystkie kluczowe kryteria ustawowe niezbędne do uznania jej za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy spełnione są trzy główne kryteria:
a) charakter dzielności – musi stanowić działalność twórczą,
b) elementy składowe: musi obejmować badania naukowe lub prace rozwojowe,
c) sposób prowadzenia – musi być podejmowana w sposób systematyczny.
Celem prac badawczo- rozwojowych jest zwiększenie zasobów wiedzy i wykorzystanie ich do tworzenia nowych rozwiązań.
Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, jak i kryteria niezbędne do uznania działalności za działalność badawczo–rozwojową, jego działalność spełnia cechy takowej:
a) Działalność twórcza: Twórczość Wnioskodawcy odnosi się do przejawu jego działalności – autorskich praw do programów komputerowych podlegających ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Jak wskazano w Objaśnieniu Ministerstwa Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczącym preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej (IP BOX), twórczą działalność Wnioskodawcy odnosić należy nie do praktyki gospodarczej sensu largo, a do praktyki gospodarczej danego podmiotu. Wnioskodawca tworzy oprogramowanie w zależności od potrzeb kontrahentów, z którymi współpracuje, a dany kontrahent ma na celu zwiększenie innowacyjności rozwiązań programistycznych w zależności od swoich potrzeb.
b) Systematyczność (metodyczność): W praktyce oznacza to prowadzenie działalności zgodnie z planem lub harmonogramem współpracy, z obowiązkiem dokumentowania prac. Wnioskodawca zobowiązany jest w ramach danej umowy do ścisłej, zgodnej z harmonogramem współpracy, którą zobowiązany jest należycie udokumentować i wykonywać zgodnie z oczekiwaniami kontrahenta i przedstawionym przez nich planem. Innymi słowy, jego działalność prowadzona jest w sposób systematyczny.
Definicja prac rozwojowych jest określona w art. 4 ust. 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 poz. 1668 z późn. zm.) w zw. z art. 5a pkt 4 ustawy o PIT.
Prace rozwojowe muszą spełniać następujące wymogi:
1. Wykorzystanie wiedzy i umiejętności: Działalność musi polegać na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
2. Zakres wiedzy: Dotyczy to również wiedzy i umiejętności w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania.
3. Cel (Rezultat): Celem jest planowanie produkcji oraz projektowanie i tworzenie:
· zmienionych produktów, procesów lub usług.
· ulepszonych produktów, procesów lub usług.
· nowych produktów, procesów lub usług.
· Stanowi to wykorzystanie dostępnej wiedzy do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług, procesów i technologii produkcji.
Przez prace rozwojowe nie należy rozumieć działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Prace rozwojowe muszą wykraczać poza rutynę i prowadzić do wytworzenia całkowicie nowego rozwiązania lub znacznej modyfikacji archaicznych rozwiązań.
Wnioskodawca spełnia kryteria prac rozwojowych, ponieważ:
1. Wykorzystanie zasobów wiedzy i umiejętności: Zasobami wiedzy, które Wnioskodawca wykorzystuje przy planowaniu projektu, są technologie informatyczne, czyli jego wiedza o oprogramowaniu i narzędziach informatycznych występujących zarówno w ogólnym stanie nauki, jak i w środowisku, w którym funkcjonować ma program przez niego wytworzony. Wnioskodawca wykorzystuje zasoby wiedzy do tworzenia nowych zastosowań – wytwarza nowe, nieistniejące wcześniej funkcjonalności na podstawie posiadanej wiedzy. Czyni to na podstawie nabywanej, łączonej, kształtowanej i wykorzystywanej dostępnej aktualnie wiedzy w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do projektowania i tworzenia nowych produktów, procesów lub usług.
2. Wykluczenie rutynowych czynności: Działalność wyklucza rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, nawet jeżeli mają charakter ulepszeń. Wnioskodawca planuje, projektuje i tworzy całkowicie nowe rozwiązania lub znaczną modyfikację archaicznych rozwiązań.
3. Systematyczność i metodyczność: Wnioskodawca prowadzi działalność w sposób systematyczny. Jest zobowiązany do ścisłej, zgodnej z harmonogramem współpracy, którą musi należycie udokumentować zgodnie z oczekiwaniami kontrahenta i przedstawionym planem.
4. Nieprzewidywalność procesu: Mimo że skutek prac jest określony, proces tworzenia programów komputerowych, pomimo korzystania z istniejących narzędzi informatycznych, powoduje wytworzenie całkowicie nowego rozwiązania lub znaczną modyfikację, co wiąże się z cechą nieprzewidywalności.
Działalność jest ukierunkowana na wytworzenie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Celem Wnioskodawcy jest przeniesienie autorskich praw majątkowych do oprogramowania na kontrahenta, co jest nierozerwalnie związane z koniecznością jego odtworzenia. Mając na uwadze powyższe, działalność Wnioskodawcy charakteryzuje się twórczością oraz jest podejmowana systematycznie, a jej przedmiotem są prace rozwojowe wykraczające poza rutynowe utrzymanie systemów, ponieważ prowadzą do stworzenia nowych lub ulepszonych produktów/funkcjonalności informatycznych (programów komputerowych). W konsekwencji, działalność ta spełnia wymogi prawne do uznania jej za działalność badawczo-rozwojową w pełnym zakresie.
Stanowisko w zakresie pytania nr 2
W opinii Wnioskodawcy, odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego przez Wnioskodawcę w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT, a tym samym Wnioskodawca osiąga dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ustawy o PIT.
Art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT, wskazuje zamknięty katalog praw własności intelektualnych, z których dochód może zostać objęty preferencyjnym opodatkowaniem. Autorskie prawo do programu komputerowego stanowi jedno z praw własności intelektualnych wskazanych w tym artykule w ust. 2 pkt 8.
Przy czym, by można było mówić o „kwalifikowanym” prawie własności intelektualnej, przepis ten wymaga, aby spełnione zostały dwa kryteria:
a) prawo własności intelektualnej podlega ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska oraz
b) przedmiot ochrony jest wytworzony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Oprogramowanie stanowi przedmiot ochrony praw autorskich. Artykuł 74 ustawy o PAIPP kwalifikuje programy komputerowe jako utwory będące przedmiotem jego ochrony i to już z momentem ich wytworzenia, bez konieczności spełnienia jakichkolwiek wymogów formalnych.
Przedmiotem ochrony prawa autorskiego mogą być poszczególne elementy lub nawet krótkie fragmenty (urywki) programu, jeśli tylko one same spełniać będą wymogi podane w art. 1 ust. 1 ustawy o PAIPP, tj. elementy programu jako takiego, a więc instrukcje działania dla komputera lub ich zestawy (wyr. TS z 22.12.2010 r., C-393/09, Bezpečnostní softwarová asociace, ECLI:EU:C:2010:816). Do programów komputerowych stosuje się również wyrażoną w art. 1 ust. 3 ustawy o PAIPP zasadę, że chronione są także dzieła w postaci nieukończonej, np. wersja pre-alfa, alfa lub beta programu, wydanie testowe lub demonstracyjne (A. Michalak (red.), Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2019 - art. 74).
Wnioskodawca wytwarza programy komputerowe w rozumieniu art. 74 ustawy o PAIPP w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej. Biorąc powyższe pod uwagę, prawo autorskie do programów komputerowych wytwarzanych przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kontekście przedstawionej we wniosku działalności zalicza się do kwalifikowanych praw własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT, gdyż jest ono wymienione w zamkniętym katalogu praw własności intelektualnych sprecyzowanych w tym przepisie, podlega ochronie na podstawie ustawy o PAIPP, a jego przedmiot został wytworzony przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej bezpośrednio przez niego działalności opisanej we wniosku, która jego zdaniem stanowi działalność badawczo-rozwojową.
Zgodnie z art. 30ca ust 7ustawy o PIT, kwalifikowanym dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest osiągnięty przez podatnika w roku podatkowym dochód (strata):
1) z opłat i należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi,
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym w postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Zgodnie z postanowieniami konkretnej umowy współpracy w ramach wykonywanych usług przenoszone są przez Wnioskodawcę na rzecz danego kontrahenta wytworzone oprogramowania oraz majątkowe prawa autorskie do tychże oprogramowań. W zamian za wykonane usługi Wnioskodawca otrzymuje umówione wynagrodzenie - należność ta obejmuje honorarium za przeniesienie całości autorskich praw majątkowych do programu komputerowego.
Zdaniem Wnioskodawcy, odpłatne zbycie autorskich praw majątkowych do wytworzonego oprogramowania należy zakwalifikować jako kategorię sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT, a tym samym Wnioskodawca osiąga dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ustawy o PIT.
Stanowisko w zakresie pytania nr 3
W opinii Wnioskodawcy, wydatki opisane w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym ponoszone przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT, przy zachowaniu odpowiedniej metodyki alokacji, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika określonego w tym przepisie (art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT).
Wskaźnik obliczany jest według wzoru:
(a+b) x 1,3) / (a+b+c+d)
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego,
c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego,
d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Na mocy art. 30ca ust. 6 ustawy o PIT, w przypadku gdy wartość wskaźnika, o którym mowa powyżej, jest większa od 1, przyjmuje się, że wartość ta wynosi 1. Jednocześnie w przypadku, gdy Wnioskodawca nie nabywa wyników prac badawczo-rozwojowych ani kwalifikowanych praw własności intelektualnej wskaźnik ten będzie wynosić 1 w momencie gdy Wnioskodawca osiągnie dochód. Do powyższych kosztów nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Przedmiotem wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej jest w przeważającym zakresie tworzenie programów komputerowych, do których prawa autorskie są następnie przenoszone w ramach wykonania umów na Kontrahentów. Za świadczone usługi Wnioskodawca otrzymuje ustalone wynagrodzenie, które obejmuje również wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zorientowanej na działalność badawczo-rozwojową, Wnioskodawca ponosi szereg wydatków wymienionych w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym związanych z wytworzeniem, rozwinięciem, ulepszeniem oprogramowania lub jego części.
W związku z wykonywaną przez Wnioskodawcę działalnością, ponosi On wydatki na:
1) usługi telekomunikacyjne;
2) usługi księgowe;
3) koszty dokształcania zawodowego;
4) usługi doradztwa podatkowego i prawnego;
5) materiały biurowe i drobne wyposażenie;
6) sprzęt elektroniczny;
7) licencje na oprogramowanie;
8) korzystanie ze sprzętu elektronicznego;
9) wyposażenie biura;
10) utrzymanie domen, hostingu i dodatkowej infrastruktury serwerowej;
11) usługi transportowe;
12) składki ubezpieczenia społecznego (ZUS) i zdrowotnego (w zakresie limitu) oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Nie jest to zamknięty katalog wydatków, mogą pojawić się jeszcze inne koszty prowadzenia działalności. Wnioskodawca w opisie stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego wskazał czego dotyczą poszczególne wydatki i jak wiążą się z prowadzoną działalnością gospodarczą i uzyskiwaniem przychodów ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Zważając na wyżej wymienione wydatki i ich zastosowanie, to są one wprost związane z wytworzeniem, rozwinięciem, ulepszeniem oprogramowania lub jego części. Koszty stałe, takie jak użytkowanie samochodu składki na ubezpieczenia społeczne, usługi księgowe czy telekomunikacyjne, mogą rozkładać się na więcej niż jeden projekt, ze względu na to, że są to wydatki stałe prowadzenia działalności Wnioskodawcy, a przykładowo zakupiony sprzęt elektroniczny czy materiały biurowe bądź drobne wyposażenie nie eksploatują się automatycznie po zakończeniu danego projektu. Jednocześnie koszty te można przyporządkować odpowiednio do kilku projektów. W przypadku braku możliwości pełnego alokowania konkretnego kosztu poniesionego przez Wnioskodawcę w ramach działalności gospodarczej do przychodów ze zbycia oprogramowania, Wnioskodawca ustali faktyczny koszt poniesiony w danym okresie na prowadzoną działalność związaną z wytwarzaniem oprogramowania według odpowiedniej proporcji, która będzie odpowiadać przyczynieniu się danego kosztu do osiągnięcia konkretnego przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej w danym okresie.
Powyższe wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę są również kosztami w rozumieniu art. 22 w zw. z art. 23 ustawy o PIT i mają na celu osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów - tj. prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdaniem Wnioskodawcy ponoszone wydatki, w zakresie w jakim przeznaczane są na wytworzenie danego oprogramowania, należy uznać za koszty faktycznie poniesione na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność, stanowiącą jego zdaniem działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej wskazanym powyżej (oznaczone jako lit. a we wskaźniku z art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT).
Stanowisko w zakresie pytania nr 4
W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym powyżej stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym oraz stanowiskach Wnioskodawcy do zadanych pytań możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% do osiągniętego dochodu z praw własności intelektualnej, wyliczonego zgodnie z art. 30ca ustawy o PIT
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, z tytułu realizowanych usług, na podstawie zawartych umów, Wnioskodawcy każdorazowo przysługuje wynagrodzenie. Rozliczenie usług Wnioskodawcy zależy od zapisów umowy. Wnioskodawca zawiera bądź planuje zawierać umowy zgodnie z którymi za świadczone przez Wnioskodawcę usługi przysługuje mu wynagrodzenie miesięczne w kwocie zryczałtowanej. Faktura zawiera odpowiednio pozycje dotyczące wynagrodzenia przypadającego za pozostałe usługi informatyczne oraz wysokości wynagrodzenia za prawa autorskie.
Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy dochód otrzymany ze zbycia oprogramowania w ramach świadczenia usług na podstawie umów z Kontrahentami stanowi kwalifikowany dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej lub w przypadku udzielenia subskrypcji – dochód z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 7 Ustawy o PIT. Stanowi on bowiem dochód z oprogramowania będącego kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, wyliczony zgodnie z formułą wyrażoną w ustawie o PIT. W konsekwencji, możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% stosownie do art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy :
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571, 1871, 1897 )
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ostatniej ustawy :
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie art. 4 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z opisu sprawy wynika, że zakres Pana działalności to świadczenie usług programistycznych oraz pokrewnych usług IT na rzecz podmiotów z Polski i z zagranicy. Wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowania opierają się na indywidualnych, autorskich pomysłach.
Przykładowe Pana projekty i ich charakter:
Monitoring nowoczesnej piekarni (klient: X, USA): jednorazowy projekt polegający na zaprojektowaniu i wykonaniu oprogramowania zapewniającego bezpieczną komunikację pomiędzy nowoczesną piekarnią a chmurą. Główne funkcjonalności: zbieranie i przetwarzanie danych z sensorów w celu optymalizacji pracy linii produkcyjnej. Diagram architektoniczny oraz kod źródłowy został przesłany do klienta za pomocą poczty elektronicznej i systemu ....
Inteligentne Sale Konferencyjne (Y, USA): jednorazowy projekt polegający na zaprojektowaniu i wykonaniu oprogramowania monitorującego i optymalizującego warunki w salach konferencyjnych (m. in. temperatura, oświetlenie, poziom hałasu). Główne funkcjonalności: analiza danych z sensorów oraz wysyłanie komend sterujących lokalnymi urządzeniami. Diagram architektoniczny oraz kod źródłowy został przesłany do klienta za pomocą poczty elektronicznej i systemu ....
Platforma do zarządzania urządzeniami monitoringu wizyjnego (...): długoterminowy projekt polegający na zaprojektowaniu i stopniowej realizacji rozproszonego systemu informatycznego. Główne funkcjonalności: zarządzanie urządzeniami typu DVR (Digital Video Recorder, Cyfrowy Rejestrator Video), algorytmy do obsługi nagrań video, automatyczne reagowanie na zdarzenia. Diagram architektoniczny oraz kod źródłowy został przesłany do klienta za pomocą poczty elektronicznej, ... i systemu ....
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazał Pan, że pracując nad wytworzeniem oprogramowania nabywa Pan, łączy, kształtuje i wykorzystuje dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności dotyczące narzędzi informatycznych i istniejących programów w celu wytworzenia nowych zastosowań w postaci nowoczesnych i unikalnych systemów i aplikacji. W ramach działalności zdobywa Pan, poszerza i łączy interdyscyplinarną wiedzę z zakresu tworzenia oprogramowania w celu optymalizacji i dalszego rozwijania stworzonych przez niego systemów i aplikacji. Prace prowadzone są iteracyjnie. Każdy etap obejmuje analizę wymagań, projekt rozwiązania, implementację, oraz wdrożenie. W wyniku prowadzonych prac powstają programy komputerowe - utwory na gruncie art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, będące utrwaleniem przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze.
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że twórczy charakter Pana działalności przejawia się w tym, że każdy projekt jest wynikiem indywidualnej pracy intelektualnej, wymaga kreatywności i nie ma charakteru odtwórczego ani rutynowego. Realizacja projektów obejmuje wieloetapowe działania: szczegółową analizę wymagań, projektowanie unikalnej architektury systemu, implementację oryginalnego kodu źródłowego oraz testy jednostkowe i integracyjne. Programy wytwarzane są w oparciu o technologie takie jak ... oraz nowoczesne modele sztucznej inteligencji. Stosuje Pan rozwiązania wcześniej niewystępujące w jego praktyce. Oryginalność oprogramowania wynika z faktu, że nie powiela Pan istniejących schematów, lecz tworzy nowe wartości niematerialne o niepowtarzalnej architekturze i logice, które w znacznym stopniu różnią się od wcześniej stosowanych u niego rozwiązań.
Zatem, prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowym ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że Pana działalność jest prowadzona w sposób ciągły i systematyczny. Prace są podejmowane w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu posiadanych i stale powiększanych zasobów wiedzy z zakresu technologii informatycznych, algorytmiki i inżynierii oprogramowania. Systematyczność przejawia się w prowadzeniu prac w sposób metodyczny, uporządkowany i zaplanowany. Obejmuje ona:
· Realizację prac zgodnie z harmonogramem i ustalonymi etapami (analiza, projektowanie, implementacja, testy).
· Regularne dokumentowanie postępów i zmian w systemach kontroli wersji (...).
· Prowadzenie działalności w sposób ciągły, nieincydentalny.
Realizuje Pan prace w sposób systematyczny i metodyczny, co przejawia się w opracowywaniu i rygorystycznym przestrzeganiu wewnętrznych harmonogramów dostosowanych do specyfiki każdego projektu. Harmonogramy te nie są narzucane odgórnie, lecz wynikają z przyjętej przez Pana praktyki inżynierskiej, obejmującej iteracyjne etapy: analizę wymagań, projektowanie architektury, implementację kodu oraz testy i wdrożenie.
Zatem, kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Z opisu sprawy wynika, że czynności wykonywane przez Pana nie są projektami powtarzalnymi– każdy nowy program komputerowy wymaga indywidualnego podejścia, tj. w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii oraz ma dotyczyć innego środowiska programowego, sprzętowego lub biznesowego. W swojej działalności wykorzystuje Pan i rozwija wiedzę z zakresu projektowania rozproszonych systemów informatycznych, automatycznego zarządzania flotą urządzeń fizycznych oraz wirtualnych, protokołów wymiany informacji pomiędzy urządzeniami a chmurą obliczeniową, bezpieczeństwa cybernetycznego, optymalizacji rozwiązań wykorzystujących chmurę obliczeniową. Czynności wykonywane przez Pana nie są projektami powtarzalnymi – każdy nowy program komputerowy wymaga indywidualnego podejścia, tj. w szczególności odpowiedniego zasobu wiedzy i znajomości technologii oraz ma dotyczyć innego środowiska programowego, sprzętowego lub biznesowego.
W uzupełnieniu wniosku dodał Pan, że w swoich innowacyjnych rozwiązaniach wykorzystuje Pan definicję infrastruktury chmurowej za pomocą kodu (IaC), rozproszoną architekturę mikrousług w celu zapewnienia automatycznej skalowalności systemu względem aktualnego obciążenia, protokół MQTT w celu wymiany informacji pomiędzy systemami informatycznymi a urządzeniami (z wykorzystaniem autorskiej architektury tematów (ang. Topics) oraz struktury wiadomości) w celu optymalizacji i automatyzacji zarządzania flotą urządzeń. Wykorzystuje autorski sposób (...). Od istniejących na rynku rozwiązań, Pana programy wyróżnia możliwość (...).
Zatem, powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
- badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
- prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badan rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Pracując nad wytworzeniem oprogramowania nabywa Pan, łączy, kształtuje i wykorzystuje dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności dotyczące narzędzi informatycznych i istniejących programów w celu wytworzenia nowych zastosowań w postaci nowoczesnych i unikalnych systemów i aplikacji. W ramach działalności zdobywa Pan, poszerza i łączy interdyscyplinarną wiedzę z zakresu tworzenia oprogramowania w celu optymalizacji i dalszego rozwijania stworzonych przez niego systemów i aplikacji. Prace prowadzone są iteracyjnie. Każdy etap obejmuje analizę wymagań, projekt rozwiązania, implementację, oraz wdrożenie. Repozytoria kodu i zarządzanie wersjami zrealizowane za pomocą systemu .... Dokumentacja w formacie markdown, diagramów architektonicznych, oraz dokumentów ... Wdrożenia odbywają się poprzez utworzenie infrastruktury chmurowej oraz wgranie oprogramowania na urządzenia. Samodzielnie planuje Pan i realizuje prace merytoryczne. W wyniku prowadzonych prac powstają programy komputerowe - utwory na gruncie art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, będące utrwaleniem przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Wytworzone programy komputerowe różnią się od rozwiązań funkcjonujących na rynku tym, że są dedykowanymi, niestandardowymi rozwiązaniami projektowanymi pod unikalne potrzeby biznesowe, których nie można nabyć jako gotowych produktów. Oryginalność oprogramowania przejawia się w implementacji autorskich algorytmów, np. do mapowania plików wideo do kamer czy zarządzania inteligentnymi systemami ładowania energii, co zapewnia niespotykaną wcześniej w działalności kontrahentów efektywność i funkcjonalność. Usprawnienia te obejmują m.in. wysoki poziom konfigurowalności, optymalizację kosztów infrastruktury chmurowej oraz automatyczne reagowanie na zdarzenia w czasie rzeczywistym.
Zatem, powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu - takich jak te, które zostały wymienione we wniosku i jego uzupełnieniu i w warunkach działalności wynikające z wniosku i jego uzupełnienia.
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Stosownie natomiast do art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a+b) x 1,3
a+b+c+d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a - prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d - nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Stosownie do art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Zgodnie natomiast z art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
W myśl art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 ww. ustawy,
w przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:
- tworzy Pan wymienione w opisie programy komputerowe w ramach prowadzonej bezpośrednio działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- w każdym przypadku - zarówno przy tworzeniu od podstaw, jak i rozwijaniu czy ulepszaniu istniejących systemów - efekty Pana pracy stanowią odrębne programy komputerowe. Podlegają one ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jako samodzielne utwory, ponieważ posiadają własną logikę działania i strukturę kodu;
- dokonuje Pan i będzie Pan dokonywał przeniesienia wszelkich autorskich praw majątkowych do wytworzonego oprogramowania w zamian za stosowne wynagrodzenie;
- prowadzi Pan odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję o której mowa w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 dalej: „ustawa o PAIPP”).
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o PAIPP:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Mając powyższe na uwadze, autorskie prawo do programu komputerowego (Oprogramowanie), wytwarzane samodzielnie przez Pana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego (Oprogramowanie) stanowić będzie dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast odnosząc się do uzyskiwanych przez Pana przychodów z tytułu opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej do programów komputerowych mieszczą się one w kategorii przychodów z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (art. 30ca ust. 7 pkt 1 ustawy), które są podstawą do ustalenia dochodu z kwalifikowanego IP.
Tym samym będzie Pan mógł, na podstawie przepisów art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zastosować preferencyjną stawkę opodatkowania 5% do dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w zeznaniu rocznym za 2024 rok oraz lata kolejne, o ile Pana sytuacja i obowiązujące przepisy prawa nie ulegną zmianie.
Przechodząc do kwestii, uznania wskazanych w opisie sprawy kosztów, za koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, wyjaśniam, co następuje.
Należy przede wszystkim podkreślić, że wysokość dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
- wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem dla potrzeb obliczenia podstawy opodatkowania podlegającej preferencyjnemu opodatkowaniu stawką 5% podatnik jest zobowiązany do wyliczenia dwóch podstawowych wartości:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym oraz
- wskaźnika, którym zostanie przemnożony powyższy dochód.
Z objaśnień podatkowych z 15 lipca 2019 r. wynika bowiem, że „Obliczając wysokość dochodu z kwalifikowanego IP, który w dalszej kolejności zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus w celu obliczenia końcowego dochodu podlegającego 5% stawce podatku, niezbędne jest określenie związanych z kwalifikowanym IP przychodów oraz kosztów. Konieczne jest więc wskazanie przez podatnika przychodów osiąganych z danego kwalifikowanego IP oraz alokowanie do tych przychodów funkcjonalnie związanych z nimi kosztów, które w sposób bezpośredni i pośredni przyczyniły się do powstania tego przychodu. Zatem, dochodem z kwalifikowanego IP jest nadwyżka sumy przychodów osiągnięta z tego kwalifikowanego IP nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą z kwalifikowanego IP”.
Objaśnienia podatkowe wskazują zatem na możliwość uwzględnienia w kalkulacji dochodu (który następnie zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus) również kosztów pośrednich. Nie wskazują natomiast, w jaki sposób koszty pośrednie należy przyporządkować do przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej i do pozostałych przychodów.
W celu alokowania kosztów pośrednich do przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej można w drodze analogii zastosować zasadę wynikającą z treści art. 22 ust. 3 i ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 22 ust. 3 i 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
Zasadę, o której mowa w ust. 3, stosuje się również w przypadku, gdy część dochodów z tego samego źródła przychodów podlega opodatkowaniu, a część jest wolna od opodatkowania, z wyłączeniem źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 w zakresie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zatem, w przypadku braku możliwości alokowania konkretnego kosztu poniesionego przez podatnika w ramach działalności gospodarczej do przychodów ze zbycia oprogramowania, można przyporządkować wydatki do przychodów ze zbycia oprogramowania według proporcji ustalonej jako stosunek przychodów ze zbycia oprogramowania do przychodów ogółem z prowadzonej działalności gospodarczej w danym okresie.
Przechodząc do Pana wątpliwości dotyczących uznania ponoszonych przez Pana wydatków za koszty konieczne do wyliczenia wskaźnika, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
- wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
- kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
- dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym powinien Pan również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Należy zatem przyjąć, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego wydatki, które Pan poniósł/będzie Pan ponosił na: usługi telekomunikacyjne, usługi księgowe, koszty dokształcania zawodowego, usługi doradztwa podatkowego i prawnego, materiały biurowe i drobne wyposażenie, sprzęt elektroniczny, licencje na oprogramowanie, korzystanie ze sprzętu elektronicznego, wyposażenie biura, utrzymanie domen, hostingu i dodatkowej infrastruktury serwerowej, usługi transportowe, składki ubezpieczenia społecznego (ZUS) i zdrowotnego (w zakresie limitu) oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, przy zachowaniu właściwej proporcji, należy uznać za koszty, o których mowa w literze „a” wzoru do obliczenia wskaźnika nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo