Podatnik planuje od 2 stycznia 2026 r. prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie programowania, świadcząc usługi głównie dla spółki Y Sp. z o.o. Działalność polega na twórczym tworzeniu i rozwijaniu aplikacji ….., a efektem pracy są autorskie programy komputerowe chronione prawem autorskim. Na podstawie umowy B2B podatnik przenosi autorskie prawa majątkowe do tych programów na Y Sp. z o.o. w zamian za wynagrodzenie godzinowe. Podatnik zamierza stosować podatek…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 9 stycznia 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Od 2 stycznia 2026 r. będzie Pan prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą „X”, zarejestrowaną w CEIDG, o kodzie PKD 62.10.B – pozostała działalność w zakresie programowania.
W ramach działalności będzie Pan świadczył usługi programistyczne i projektowe głównie na rzecz spółki Y Sp. z o.o. z siedzibą w….
Zakres prac będzie obejmował w szczególności: tworzenie i rozwijanie aplikacji (…).
Prace będą miały charakter twórczy – każdorazowo będzie Pan analizował (…).
Efektem Pana pracy będą autorskie programy komputerowe i ich moduły (…), stanowiące utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim.
Na podstawie zawartej umowy B2B, autorskie prawa majątkowe do wytwarzanych przez Pana utworów będą przenoszone na Y Sp. z o.o. z chwilą ich wytworzenia, w zamian
za umówione wynagrodzenie godzinowe. Wynagrodzenie to obejmuje zarówno świadczenie usług, jak i przeniesienie autorskich praw majątkowych.
Na potrzeby ewentualnego zastosowania preferencji IP Box zamierza Pan prowadzić szczegółową ewidencję czasu pracy oraz kosztów, pozwalającą na wyodrębnienie przychodów, kosztów i dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (programów komputerowych tworzonych w ramach Pana działalności B+R).
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1. Forma opodatkowania
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej będzie Pan stosował:
· Podatek liniowy 19% od ogólnych przychodów z działalności;
· Podatek preferencyjny 5% (IP Box) od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, zgodnie z art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
2. System ewidencji podatkowej
Dla celów rozliczenia podatku dochodowego prowadzi Pan:
· Pamiętnik przychodów i rozchodów (PPiR) - ewidencja wszystkich przychodów i kosztów z działalności;
· Odrębną ewidencję dla IP Box - wyodrębniającą dla każdego programu komputerowego:
- Przychody z transferu praw autorskich;
- Koszty bezpośrednio związane z jego wytworzeniem (licencje, szkolenia, infrastruktura IT);
- Dochód przypadający na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej.
3-4 Definicja „programu komputerowego”
W ramach Pana działalności określenia„ program komputerowy”, „aplikacja biznesowa”, „rozwiązanie biznesowe”, „moduł” oraz „model” odnoszą się do tego samego — autorskich praw do aplikacji i rozwiązań stworzonych w…, które:
Charakter techniczny:
· Są samodzielnymi programami komputerowymi w rozumieniu art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej także: „ustawa o prawie autorskim”);
· Zawierają kod źródłowy (…);
· Posiadają logikę biznesową, interfejsy użytkownika, struktury danych;
· Są wykonywalne na platformie … i powiązanych usługach ….
Przeznaczenie funkcjonalne:
Każde z tych rozwiązań rozwiązuje konkretny problem biznesowy dla Y , przykładowo:
· Automatyzacja procesów .... (…);
· Zarządzanie danymi biznesowymi (…);
· Integracja systemów (…);
· Analityka i raporty (…).
Ochrona prawna: Każde z tych rozwiązań jest chronione prawem autorskim jako utwór artystyczny/techniczny w rozumieniu art. 74 ustawy o prawie autorskim ze względu na swoją oryginalność i twórczy charakter.
Przykłady konkretnych programów, które będzie Pan tworzył dla Y : (…)
Każde z tych rozwiązań, to odrębny program komputerowy podlegający ochronie art. 74 ustawy o prawie autorskim.
5. Status prawa autorskiego — czy jest Pan właścicielem?
Wobec każdego wytworzonego przez Pana programu komputerowego jest Pan:
· Pierwotnym twórcą (autorem) — program powstaje w wyniku Pana intelektualnej pracy;
· Właścicielem autorskich praw majątkowych — od momentu stworzenia programu wszystkie majątkowe prawa autorskie (w tym prawo do rozpowszechniania, reprodukcji, użyczania, sprzedaży) przysługują Panu;
· Uprawniony do przeniesienia praw — może Pan przenieść całość lub część autorskich praw majątkowych na trzecie podmioty, w tym Y , w zamian za wynagrodzenie.
Na podstawie zawartej umowy B2B z Y przenosi Pan całość autorskich praw majątkowych do każdego wytworzonego programu na rzecz Y. Nie zachowuje Pan sobie żadnych praw — Y uzyskuje wyłączne prawo do posiadania i dysponowania programem.
6-7. Czy powstają nowe kody, algorytmy i czy zawsze chronionych art. 74 ustawy o prawie autorskim?
Tak, na obydwa pytania.
W wyniku Pana prac nad każdym programem komputerowym tworzy Pan:
Nowe kody i algorytmy: (…)
To nie są kopie lub adaptacje istniejących rozwiązań — to całkowicie nowe, oryginalne programy stworzone specjalnie … Y .
Ochrona art. 74 ustawy o prawie autorskim:
Każdy efekt Pana pracy będący programem komputerowym — zarówno, gdy tworzy Pan nowy program, jak i gdy rozwija/ulepsza istniejący — podlega ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim. Wszystkie te programy są utworami w rozumieniu prawa autorskiego z powodu swojego:
· Oryginalnego charakteru (nie są kopiami);
· Twórczego wkładu (wymagają intelektualnego wysiłku i kreatywności);
· Znaczenia (rozwiązują konkretne problemy biznesowe).
8. Czy przenosi Pan całość autorskich praw majątkowych?
Tak. Na podstawie umowy B2B z Y :
· Przenosi Pan całość autorskich praw majątkowych do każdego wytworzonego programu komputerowego;
· Pana wkład finansowy: otrzymuje Pan wynagrodzenie zdefiniowane w umowie;
· Y uzyskuje: wyłączne, nieograniczone prawo do posiadania, reprodukcji, rozpowszechniania, wypożyczania, sprzedaży i wszelkich innych sposobów dysponowania programem.
Nie zachowuje Pan żadnych praw — ani prawa do dalszego rozwoju, ani prawa do wykorzystania dla swoich celów, ani prawo do udzielania licencji innym podmiotom.
9. Konkretne narzędzia, koncepcje, rozwiązania niewystępujące w praktyce
Narzędzia i technologie: (…)
Innowacyjność rozwiązań: Pana działalność polega na implementacji zaawansowanych technologii ..... do celów ...., dla których tradycyjnie wymagałoby się dedykowanego kodu. Przykłady innowacyjności: (…)
Każda aplikacja jest dedykowana dla konkretnego (…). Nie są to szablonowe, powtarzalne rozwiązania.
Oryginalność: Każde rozwiązanie dla Y wyróżnia się od już istniejących rozwiązań w praktyce gospodarczej poprzez: (…)
10. Twórczy charakter działalności
Pana działalność polegająca na tworzeniu i rozwijaniu programów komputerowych ma rzeczywisty charakter twórczy, nie jest rutynową realizacją szczegółowych instrukcji.
Konkretne działania zmierzające do rozwijania:
1) Analiza wymagań (…)
2) Projektowanie techniczne (…)
3) Implementacja (…)
4) Testowanie (…)
5) Wdrażanie(…)
Narzędzia i koncepcje: (…)
To nie jest proste przepisywanie specyfikacji w kod. To wymaga:
· Decyzji technicznych (jak to implementować);
· Kreatywności (nowe sposoby rozwiązywania problemów);
· Ekspertyz (głęboka znajomość…).
Wpływ charakter twórczy:
Efekty tej pracy (programy komputerowe) zawsze są wynikiem Pana twórczości, nigdy nie są prostą, automatyczną realizacją szczegółowych instrukcji. Każde rozwiązanie wymaga intelektualnego wkładu i kreatywności.
11-14. Działalność B+R: nabywanie wiedzy, systematyczność, harmonogram, zasoby
Czy działalność zawiera nabywanie i kształtowanie wiedzy (nie rutynę)?
Tak. Pana działalność zawiera wszystkie elementy definicji działalności badawczo-rozwojowej:
· Nabywanie wiedzy — Przed każdym projektem nabywa Pan nową wiedzę: (…)
· Łączenie wiedzy — Łączy Pan wiedzę z zakresu: (…);
· Kształtowanie wiedzy — przekształca Pan zdobytą wiedzę w praktyczne rozwiązania…;
· Wykorzystywanie w praktyce — tworzy Pan nowe programy komputerowe wykorzystując proces badawczo-rozwojowy.
To nie jest rutyna — każdy projekt, to nowe wyzwanie wymagające nauki, kreatywności i doświadczenia.
Zasoby wiedzy przed rozpoczęciem:
Zanim Pan zacznie pracę dla Y , posiada Pan:
· Bazową wiedzę z ….(2-3 lata doświadczenia zawodowego);
· Wiedzę IT i programowania (…);
· Doświadczenie w projektach .... (…);
· Kwalifikacje zawodowe (samouczenie się poprzez dokumentację … i online kursy).
Selekcja wiedzy dla każdego projektu:
Dla każdego nowego projektu z Y :
1) Analizuje Pan wymagania biznesowe — wybiera odpowiednią wiedzę;
2) Identyfikuje Pan luki — szuka nowej wiedzy (…);
3) Rozwija Pan umiejętności — uczy się nowych technologii lub best practices;
4) Aplikuje Pan w praktyce — wykorzystuje wiedzę do budowy rozwiązania.
Systematyczność, metodyczność, zaplanowanie:
Każdy projekt z Y będzie realizowany w sposób systematyczny, zaplanowany, metodyczny:
Faza 1 — Analiza (tydzień 1-2):
· Zrozumienie wymagań ....;
· Określenie zakresu projektu;
· Identyfikacja integracji systemowych.
Faza 2 — Design (tydzień 2-3):
· Architektura rozwiązania;
· Schemat bazy danych;
· Przepływy procesów.
Faza 3 — Implementacja (tydzień 3-6):
· Budowa programu;
· Integracje;
· Testowanie jednostkowe.
Faza 4 — Wdrożenie (tydzień 6-7):
· Testy integracyjne;
· Dokumentacja;
· Przygotowanie do produkcji.
Faza 5 — Wsparcie (…):
· Poprawa błędów;
· Optymalizacja.
Harmonogram:
· Każdy projekt ma konkretne kamienie milowe (….);
· Określone daty dostaw (….);
· Cele mierzalne (sukces projektu = działająca aplikacja, zachwycony klient).
Źródła finansowania:
· Fundusz własny — Pana oszczędności na infrastrukturę IT, licencje, szkolenia;
· Przychody z Y — wynagrodzenie za wytworzone programy pokrywa bieżące koszty i reinwestycję w wiedzę.
15. Czy efekty prac zawsze są utworami (art. 74 ustawy o prawie autorskim)?
Tak. Każdy efekt Pana pracy będący „programem komputerowym” zawsze będzie utworem w rozumieniu przepisów o prawie autorskim, ponieważ:
a) Zawsze będą odznaczały się oryginalnym, twórczym charakterem:
· Nie są kopiami innych programów;
· Wymagają intelektualnego wkładu i decyzji projektowych;
· Zawsze są nowymi rozwiązaniami dla konkretnych wymagań .... Y .
b) Nie będą efektem pracy rutynowej:
· Każdy projekt wymaga analizy, projektowania, decyzji;
· Nie da się z góry przewidzieć rezultatu — trzeba pracować, testować, iterować;
· Wymagają umiejętności programistycznych i architektonicznej myśli (nie tylko wykonania instrukcji).
c) Będą twórczą (nie tylko techniczną) realizacją:
· Decyduje Pan jak implementować (architektura, technologia, wzorce);
· Definiuje Pan logikę biznesową;
· Tworzy Pan interfejsy …;
· Dokonuje Pan optymalizacji — to wszystko wymaga twórczości.
16-18. Nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych od innych, rutynowe zmiany
Czy będzie Pan nabywać wyniki prac B+R od innych podmiotów?
Nie. Będzie Pan twórcą każdego wytworzonego programu. Nie nabywa wyników prac B+R od innych osób — wszystkie programy tworzy samodzielnie.
Może Pan wykorzystywać …., ale te nie są „wynikami prac B+R” — są narzędziami. Pana B+R, to tworzenie oryginalnych rozwiązań na bazie tych narzędzi.
Czy zmiany do programów będą rutynowe?
Nie. Jeśli będzie Pan rozwijać istniejący program (usprawniać, dodawać funkcje), zawsze będzie to:
· Zmiana innowacyjna — dodająca nową wartość biznesową;
· Zmiana twórcza — wymagająca projektowania i decyzji;
· Zmiana znacząca — nie drobne, rutynowe poprawy.
Przykład, co Pan rozwija: Jeśli istnieje …, a Pan doda nowy …. — to jest zmiana twórcza, nie rutynowa.
Czy rozwijanie ma charakter poprawy użyteczności?
Tak. Każde rozwijanie/ulepszanie programu będzie zmierzało do:
· Poprawy użyteczności — …;
· Poprawy funkcjonalności — ….;
· Poprawy wydajności — …..
19. Z jakiego tytułu art. 30ca ust. 7 będzie Pan osiągać dochód?
Z tytułu punktu 2 art. 30ca ust. 7 — „dochód z odpłatnego zbycia (przeniesienia) kwalifikowanego prawa własności intelektualnej”.
Konkretnie: osiąga Pan dochód z tytułu przeniesienia na rzecz Y autorskich praw majątkowych do programów komputerowych, które wytworzył Pan w ramach działalności
badawczo-rozwojowej.
To jest dokładnie to, co art. 30ca ust. 7 pkt 2 dopuszcza jako źródło dochodu kwalifikowanego do preferencji 5%.
Wyjaśnienie dla jasności: nie stosuje Pan:
· art. 30ca ust. 7 pkt 1 (umowa licencyjna) — bo nie udziela licencji, a przenosi prawa;
· art. 30ca ust. 7 pkt 3 (wykorzystanie dla produkcji) — bo nie produkuje produktów opartych na swoim IP, a sprzedaje IP;
· art. 30ca ust. 7 pkt 4 (tantiemy z licencji) — bo nie otrzymuje bieżących tantiem, a jednorazowe wynagrodzenie za transfer.
20. Umowa licencyjna — warunki (gdyby było inaczej)
Pana struktura, to transfer praw, a nie licencja. Ale wyjaśnia Pan, gdyby kiedyś taka sytuacja zaistniała:
· Kiedy będzie zawarta: Umowa będzie zawarta przed lub w momencie oddania programu Y ;
· Strony: Y Sp. z o.o. (licencjobiorca) vs. Pan (licencjodawca);
· Odpłatność: Tak, licencja będzie odpłatna – otrzyma Pan wynagrodzenie za udzielenie licencji;
· Dochód: Z tytułu licencji uzyska „dochód z należności i opłat licencyjnych” (art. 30ca ust. 7 pkt 1);
· Wyodrębnienie programu: Umowa jasno określi, które konkretne programy są przedmiotem licencji (nazwa, wersja, kod);
· Tryb udzielania licencji: Zgodnie z art. 41 i 67 ustawy o prawie autorskim — umowa pisemna z podpisami;
· Charakter licencji: Udziela Pan Y licencji wyłącznej (jedynej) — co oznacza, że nie może udzielić licencji innym podmiotom.
Powtarza Pan: w Pana rzeczywistej sytuacji, to będzie transfer praw (zbywanie), nie licencja.
21. Czy będzie Pan wyłącznym twórcą „programów komputerowych”?
Tak. Będzie Pan wyłącznym twórcą każdego wytworzonego programu komputerowego dla Y . W 2026 r. nie planuje Pan współpracy zespołowej — wszystkie programy będzie Pan tworzył samodzielnie.
Wyjaśnienie dla jasności: Jeśli w przyszłości miałaby zaistnieć sytuacja pracy zespołowej, to oznaczałaby podział obowiązków wewnątrz jednego rozwiązania biznesowego. Jednak dwóch programistów nigdy nie tworzy tego samego kodu — każdy pracuje na odrębnej części. W takiej sytuacji wynikiem byłyby odrębne programy komputerowe, każdy tworzony przez inną osobę:
Programista A tworzy moduł autoryzacji (Program A)
Programista B tworzy moduł raportu (Program B)
Każdy z tych modułów, to odrębny program podlegający ochronie art. 74, z odrębnym właścicielem praw autorskich.
21a. Czy efektem prac samodzielnie prowadzonych będzie program podlegający art. 74 ustawy o prawie autorskim?
Tak. Każdy efekt Pana samodzielnej pracy będzie odrębnym programem komputerowym podlegającym ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim.
21b. Czy w przypadku współtwórstwa będą wspólnie przenosić prawa?
Nie dotyczy, ponieważ każdy program będzie Pan tworzył samodzielnie.
22. W jaki sposób poszczególne umowy będą regulowały przenoszenie praw? Jak będzie odbywało się wyodrębnienie i co będzie to potwierdzało?
Każdy program komputerowy będzie jasno wyodrębniony i przeniesiony na Y w następujący sposób:
Wyodrębnianie programu:
1) Kod źródłowy — każdy program będzie miał odrębne repozytorium z pełną historią zmian (…);
2) Dokumentacja techniczna — odrębny dokument opisujący program, jego funkcje, architekturę, integracje;
3) Faktura — każdy transfer praw będzie wyodrębniony na odrębnej fakturze z jasnym opisem (nazwa programu, wersja, funkcjonalność);
4) Umowa transferu — odrębna umowa pisemna dla każdego programu lub uogólniona umowa określająca procedurę transferu dla wszystkich programów.
Procedura transferu (czynności stron):
Pana czynności:
· Dostarczy Pan kompletny kod źródłowy w repozytorium Y ;
· Dostarczy Pan pełną dokumentację techniczną;
· Poda Pan dostęp do wszystkich zasobów (jeśli wymagane);
· Utraci Pan dostęp do kodu po transferze (potwierdzenie pełnego przeniesienia).
Czynności Y :
· Zatwierdzą program jako działający (zaakceptują na produkcję);
· Zapłacą wynagrodzenie;
· Przejmą pełną kontrolę nad kodem.
Potwierdzenie przeniesienia praw:
· Umowa transferu praw — podpisana przez obie strony (art. 41 ustawy o prawie autorskim);
· Faktura — potwierdzająca sprzedaż praw;
· Kod źródłowy — w repozytorium Y (dowód dostarczenia);
· Dokumentacja — dołączona do faktury;
· Brak Pana dostępu — po transferze nie będzie Pan miał dostępu do kodu (ostateczne potwierdzenie).
Zgodność z art. 41 i art. 53 ustawy o prawie autorskim:
· Umowa będzie pisemna i podpisana (art. 41);
· Będzie zawierać zakres przeniesienia, termin (bezterminowo) i konkretny program (art. 53).
23. Sposób przeniesienia zgodnie z art. 41 i art. 53
Tak. Każde przeniesienie autorskich praw majątkowych do programów komputerowych będzie dokonane w pełnym zgodzie z wymogami art. 41 i art. 53 ustawy o prawie autorskim:
Art. 41 — Forma pisemna:
· Umowa będzie podpisana przez obie strony (Pan i Y Sp. z o.o.);
· Będzie zawierać Pana podpis i podpis uprawnionego przedstawiciela Y ;
· Zostanie sporządzona w co najmniej dwóch egzemplarzach (po jednym dla każdej strony).
Art. 53 — Zawartość umowy:
Umowa będzie określać:
· Strony umowy — Pan (cedent) i Y Sp. z o.o. (cesjonariusz);
· Przedmiot — Konkretne programy komputerowe (lista z nazwami i opisami);
· Zakres — Całość autorskich praw majątkowych (prawo do reprodukcji, rozpowszechniania, wypożyczania, wynajmu itp.);
· Wynagrodzenie — kwota, termin płatności;
· Termin — bez ograniczenia czasowego (przeniesienie bezterminowe);
· Data — data zawarcia umowy.
Potwierdzenie przeniesienia:
· Dokument umowy (oryginał lub kopia);
· Faktura za wynagrodzenie;
· Kod źródłowy dostępny dla Y ;
· Brak dostępu Pana do kodu po przeniesieniu.
24. Okresy rozliczeniowe
Pana umowa z Y będzie definiować okresy rozliczeniowe w następujący sposób:
Okresy czasowe — miesięczne: Będą to stałe okresy miesięczne. Każdy miesiąc to odrębny okres rozliczeniowy.
Wynagrodzenie miesięczne: Na koniec każdego miesiąca będzie Pan wystawiał fakturę za prace wykonane w tym miesiącu, oparte na:
· Liczbie godzin pracy wykonanej w miesiącu;
· Stawce godzinowej zdefiniowanej w umowie B2B;
· Faktycznie przepracowanych godzinach (time tracking).
Przykład: W stycznia 2026 r. — 160 godzin × stawka = wynagrodzenie za styczeń (faktura nr 1).
25-26. Wynagrodzenie i czy całe objęte IP Box
Jak będzie regulowane wynagrodzenie?
Wynagrodzenie będzie zawarte w umowie B2B i rozliczane poprzez miesięczne faktury oparte na godzinach pracy.
Na czym będzie oparte wynagrodzenie?
Wynagrodzenie będzie oparte na rzeczywistych godzinach pracy pomnożonych przez stawkę godzinową. W ramach tych godzin będzie Pan:
· Tworzył programy komputerowe;
· Dokumentował kod;
· Testował rozwiązania;
· Dostarczał kod do Y ;
· Przenosił prawa autorskie,
Czy całe wynagrodzenie objęte IP Box?
Tak, całe miesięczne wynagrodzenie będzie objęte ulgą IP Box (5%), ponieważ wszystkie godziny Pana pracy będzie Pan poświęcać na tworzenie i transfer programów komputerowych — czyli kwalifikowanego IP.
27. Faktury wyodrębniające transfer praw
Tak, będzie Pan wystawiał faktury miesięczne.
Struktura faktury:
Pozycja 1: Transfer autorskich praw majątkowych do programu „Nazwa Programu” [v. 1.0]
- Opis: Oryginalny program komputerowy stworzony w …;
- Ilość: 1 transfer praw;
- Cena netto: XXX PLN;
- Razem: XXX PLN.
Każda faktura będzie zawierać:
- Jasny opis (usługi badawczo-rozwojowe, transfer praw autorskich);
- Liczbę godzin (real time tracking z umowy);
- Stawkę godzinową;
- Data zawarcia umowy.
Dlaczego faktury wyodrębniają transfer praw?
Ponieważ:
1) To wymóg dla dokumentacji IP Box — musi Pan wykazać, że faktury dotyczą sprzedaży IP, nie usług;
2) To wymóg dla audytu podatkowego — musi Pan udowodnić, że dochód pochodzi z kwalifikowanego IP.
To jasne dla Y — wiedzą dokładnie co kupują (prawo do programu).
28. Kierownictwo, czas, miejsce pracy
Czy praca będzie wykonywana pod kierownictwem Y i w wyznaczonym czasie/miejscu?
Nie, z następującymi wyjaśnieniami:
Pana umowa B2B z Y , to umowa na niezależną pracę badawczo-rozwojową, nie pracę zarobkową. Dlatego:
1) Kierownictwo — Y nie kieruje Pana pracą dzień-codziennie. Definiuje co chce (wymagania biznesowe), a Pan decyduje jak to implementować (architektura, technologia, projekt);
2) Czas pracy — nie ma Pan wyznaczonego czasu pracy. Organizuje Pan harmonogram, o ile dostarczy rezultaty w umówionym terminie;
3) Miejsce pracy — pracuje Pan z własnego biura (….), nie z biura Y ;
4) Zasoby — używa Pan własnego sprzętu (laptop, oprogramowanie), chyba że Y udostępni dostęp do swoich systemów (wtedy pracuje Pan zdalnie na serwerach Y ).
Niezależność:
· Decyduje Pan o sposobie implementacji;
· Decyduje Pan o harmonogramie (w ramach deadline'ów projektu);
· Nie jest Pan pracownikiem Y .
29. Ryzyko gospodarcze
Tak, ponosi Pan ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością:
1) Ryzyko biznesowe:
· Jeśli Y nie zapłaci fakturę, musi ją Pan windykować;
· Jeśli projekt trwa dłużej niż planowano, traci Pan (czas = pieniądze);
· Jeśli rynek dla Power Platform się zmienia, musi się Pan uczyć nowych technologii.
2) Ryzyko techniczne:
· Jeśli kod będzie zawierać wadliwą funkcjonalność i musi ją Pan naprawić, ponosi Pan koszt (czas);
· Jeśli wymagania się zmienią w trakcie projektu, negocjuje Pan zmianę ceny/harmonogramu.
3) Ryzyko finansowe:
· Jeśli przychody spadną, musi Pan znaleźć nowych klientów;
· Musi Pan zapłacić podatki i składki ZUS ze swoich przychodów;
· Musi Pan finansować własną infrastrukturę IT (sprzęt, licencje).
30. Odpowiedzialność za efekty pracy
Tak, będzie Pan ponosił odpowiedzialność za efekty swojej pracy (programy komputerowe) wobec Y :
1) Odpowiedzialność kontraktowa:
· Umowa będzie określać, że dostarcza Pan działające programy;
· Jeśli program nie działa, musi go Pan naprawić;
· Jeśli program nie spełnia wymagań, ponosi Pan konsekwencje (renegocjacja, naprawa).
2) Odpowiedzialność prawna:
· Odpowiada Pan za to, że jest prawnym twórcą programu (brak naruszenia praw trzecich);
· Odpowiadam Pan za to, że nie zawiera On plagiatu lub kodu z zakazaną licencją.
3) Odpowiedzialność finansowa:
· Jeśli program spowoduje stratę u Y , może Pan być pociągnięty do odpowiedzialności.
31-32. Ewidencja IP Box — wyodrębnianie kosztów i dochodów
Tak, będzie Pan prowadził szczegółową (odrębną) ewidencję umożliwiającą prawidłowe ustalenie kwalifikowanego dochodu:
Dla każdego programu komputerowego będzie Pan wyodrębniał:
1) Identyfikacja programu:
· Nazwa: [np. „….”];
· Wersja: [np. „…”];
· Data ukończenia: [data];
· ID w ewidencji: [np. „..”].
2) Przychody:
· Faktura nr: [numer];
· Data: [data];
· Kwota netto: XXX PLN;
· Kwota brutto: XXX PLN.
3) Koszty bezpośrednio związane z programem:
· Licencje oprogramowania (…): XXX PLN;
· Szkolenia (kursy ….): XXX PLN;
· Infrastruktura IT (część laptopa, internetu): XXX PLN;
· Książki i zasoby (documentation): XXX PLN;
· ....... (testing environment): XXX PLN.
4) Koszty z art. 30ca ust. 4 (koszty B+R):
· Dokumentacja techniczna (czas): XXX PLN;
· Analiza wymagań (czas): XXX PLN;
· Architektura rozwiązania (czas): XXX PLN;
· Testowanie (czas): XXX PLN.
5) Dochód:
· Dochód = Przychód - Koszty bezpośrednie - Koszty B+R;
· Dochód = XXX PLN.
Metoda ewidencjonowania:
Będzie Pan prowadził:
· Arkusz kalkulacyjny ....— lista wszystkich programów z przychodami, kosztami, dochodem;
· Faktury — odrębna dla każdego programu;
· Dokumentacja kosztów — rachunki za licencje, szkolenia, itp.;
· Raport czasu pracy — (opcjonalnie) log projektów i czasu poświęconego (dla wewnętrznej analizy).
33-34. Usługi dla podmiotu zagranicznego — czy w Polsce, czy za granicą?
Y , to polski podmiot (Sp. z o.o. z siedzibą w Polsce), dlatego usługi będą świadczone dla podmiotu polskiego.
Wyjaśnia Pan scenariusz zagraniczny (na wypadek przyszłych klientów):
Jeśli w przyszłości będzie Pan świadczył usługi dla podmiotu zagranicznego:
Usługi będą wykonywane w Polsce — pracuje Pan z Polski (….), nie wyjeżdża do kraju siedziby klienta.
Czy to będzie zakład zagraniczny?
Nie. Ponieważ:
· Pracuje Pan z biura w Polsce;
· Firma zagraniczna nie ma stałej siedziby w Polsce;
· Firma zagraniczna nie wynajmuje biura w Polsce;
· To będzie świadczenie usług z Polski dla zagranicą (cross-border services), a nie prowadzenie działalności zagranicznej.
Opodatkowanie:
· Będzie opodatkowane w Polsce (PIT);
· Jeśli klient zagraniczny, to B2B, mogą się stosować reguły VAT reverse charge (ale PIT nadal w Polsce).
Pytania
1. Czy opisana wyżej działalność polegająca na tworzeniu i rozwijaniu aplikacji .... oraz rozwiązań w … (…) oraz integracji z usługami …. stanowi działalność badawczo‑rozwojową w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniającą do zastosowania preferencji IP Box?
2. Czy dochód, który będzie Pan osiągał z tytułu wynagrodzenia za wytworzenie i przeniesienie na Y Sp. z o.o. autorskich praw majątkowych do programów komputerowych (aplikacji i rozwiązań opisanych powyżej), będzie stanowił dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej – programu komputerowego – opodatkowany stawką 5% zgodnie z art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3. Czy fakt, że autorskie prawa majątkowe do wytworzonych przez Pana programów komputerowych są przenoszone na Y Sp. z o.o. w ramach wynagrodzenia
na podstawie umowy B2B, nie wyłącza możliwości zastosowania preferencji IP Box do dochodu z tej działalności?
Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)
1. Opisana wyżej działalność jest działalnością badawczo-rozwojową (art. 30ca ustawy o PIT)
Pana działalność polegająca na tworzeniu i rozwijaniu aplikacji .... oraz rozwiązań w ….(….) oraz integracji z usługami ….:
· zawiera nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej wiedzy — uczy się Pan nowych ….;
· jest uporządkowana, zaplanowana, metodyczna — każdy projekt ma harmonogram, cele, etapy;
· jest realizowana na podstawie przygotowanego harmonogramu — każdy projekt ma plan pracy;
· zmierza do opracowania nowych rozwiązań — tworzy Pan programy które wcześniej nie istniały
dlatego spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 30ca ustawy o PIT.
2. Dochód z przeniesienia praw jest kwalifikowanym dochodem z IP (art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT)
Wynagrodzenie jakie otrzymuje Pan z tytułu przeniesienia na Y autorskich praw majątkowych do programów komputerowych:
· pochodzi z odpłatnego zbycia (przeniesienia) kwalifikowanego prawa własności intelektualnej — to dokładnie art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT;
· programy komputerowe są chronione art. 74 ustawy o prawie autorskim — to kwalifikowane IP;
· zostały wytworzone w ramach działalności badawczo-rozwojowej — spełnia art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT
dlatego ten dochód kwalifikuje się do opodatkowania stawką 5% (IP Box).
3. Transfer praw nie wyłącza IP Box (art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT)
Fakt, że autorskie prawa majątkowe do Pana programów komputerowych są przenoszone na Y w ramach wynagrodzenia na podstawie umowy B2B:
· jest dopuszczony przez ustawę — art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT wyraźnie mówi o „odpłatnym zbyciu”;
· nie wyłącza możliwości zastosowania ulgi IP Box;
· jest to jeden z czterech typów dochodów kwalifikowanych w art. 30ca ust. 7 ustawy o PIT
dlatego może Pan stosować ulgę IP Box do tego dochodu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 5a pkt 6 tejże ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
W związku z tym, że przepisy dotyczące IP Box odnoszą się do działalności badawczo-rozwojowej, należy także przytoczyć definicje, które wynikają w tym zakresie z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 poz. 1571 ze zm.).
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych - oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, 1871, 1897),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym
od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ostatniej ustawy:
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie art. 4 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z opisu sprawy wynika, że będzie Pan świadczył usługi programistyczne i projektowe głównie na rzecz spółki Y Sp. z o.o. z siedzibą w ….. Na podstawie zawartej umowy B2B, autorskie prawa majątkowe do wytwarzanych przez Pana utworów będą przenoszone na Y Sp. z o.o. z chwilą ich wytworzenia, w zamian za umówione wynagrodzenie godzinowe. Wynagrodzenie to obejmuje zarówno świadczenie usług, jak i przeniesienie autorskich praw majątkowych.
Zakres prac będzie obejmował w szczególności: tworzenie i rozwijanie aplikacji .... w …..
Przykłady konkretnych programów, które będzie Pan tworzyć dla Y :(…).
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena, czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazał Pan, że Pana działalność polega na implementacji zaawansowanych technologii … ...., dla których tradycyjnie wymagałoby się dedykowanego kodu. Każda aplikacja jest dedykowana dla konkretnego procesu …., z własnymi wymaganiami, logiką, interfejsem i integracjami. Nie są to szablonowe, powtarzalne rozwiązania.
Każde rozwiązanie dla Y wyróżnia się od już istniejących rozwiązań w praktyce gospodarczej poprzez:
· konkretne algorytmy logiki biznesowej dostosowane do procesów Y ;
· unikalne integracje z systemami, które używa Y ;
· właściwe interfejsy user experience dla specyficznych użytkowników;
· optymalizacje wydajnościowe dla skali danych Y .
Pana działalność polegająca na tworzeniu i rozwijaniu programów komputerowych ma rzeczywisty charakter twórczy, nie jest rutynową realizacją szczegółowych instrukcji.
Konkretne działania zmierzające do rozwijania:
1) analiza wymagań .... — rozumie Pan problemy biznesowe Y , przeprowadza wywiady, analizuje procesy;
2) projektowanie techniczne — decyduje Pan o architekturze, wyborze technologii, strukturze kodu;
3) implementacja — pisze Pan kod, tworzę logikę biznesową, buduję interfejsy;
4) testowanie — weryfikuje Pan poprawność, optymalizuję wydajność;
5) wdrażanie — dostarcza Pan produkcyjne rozwiązania.
Narzędzia i koncepcje: ….
To nie jest proste przepisywanie specyfikacji w kod. To wymaga:
· decyzji technicznych (jak best to implementować);
· kreatywności (nowe sposoby rozwiązywania problemów);
· ekspertyz (głębokie znajomość …).
Wskazał Pan ponadto, że efekty tej pracy (programy komputerowe) zawsze są wynikiem Pana twórczości, nigdy nie są prostą, automatyczną realizacją szczegółowych instrukcji. Każde rozwiązanie wymaga intelektualnego wkładu i kreatywności.
Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowym ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona, ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wskazał Pan, że każdy projekt z Y będzie realizowany w sposób systematyczny, zaplanowany, metodyczny:
Faza 1 — Analiza (tydzień 1-2):
Faza 2 — Design (tydzień 2-3):
Faza 3 — Implementacja (tydzień 3-6):
Faza 4 — Wdrożenie (tydzień 6-7):
Faza 5 — Wsparcie (week 7+):
Harmonogram:
· każdy projekt ma konkretne kamienie milowe (milestones);
· określone daty dostaw (delivery dates);
· cele mierzalne (sukces projektu = działająca aplikacja, zachwycony klient).
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
We wniosku wskazał Pan, że przed każdym projektem:
· nabywa Pan nową wiedzę: ….;
· łączy Pan wiedzę z zakresu: ….
· kształtuje Pan wiedzę — przekształca Pan zdobytą wiedzę w praktyczne rozwiązania biznesowe;
· tworzy Pan nowe programy komputerowe wykorzystując proces badawczo-rozwojowy.
Ponadto, wyjaśnił Pan, że zanim zacznie Pan pracę dla Y , posiada Pan:
· bazową wiedzę z …. (2-3 lata doświadczenia zawodowego);
· wiedzę IT i programowania (…);
· doświadczenie w projektach .... (…);
· kwalifikacje zawodowe (samouczenie się poprzez dokumentację .... i online kursy)
Dodatkowo wskazał Pan, że dla każdego nowego projektu z Y :
· analizuje Pan wymagania biznesowe — wybiera odpowiednią wiedzę;
· identyfikuje Pan luki — szuka nowej wiedzy (…);
· rozwija Pan umiejętności — uczy się nowych technologii lub best practices;
· aplikuje Pan w praktyce — wykorzystuje wiedzę do budowy rozwiązania.
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje,
że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
- badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
- prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak wskazał Pan we wniosku, będzie Pan świadczył usługi programistyczne i projektowe głównie na rzecz spółki Y Sp. z o.o. z siedzibą w …. Zakres prac będzie obejmował w szczególności: ….. Prace będą miały charakter twórczy – każdorazowo będzie Pan analizował wymagania… klienta, projektował architekturę rozwiązania, samodzielnie tworzył logikę aplikacji oraz przepływów, przygotowywał modele ….. Efektem Pana pracy będą autorskie programy komputerowe i ich moduły (….), stanowiące utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim.
Zatem, powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, stwierdzam, że prowadzona przez Pana działalność, polegająca na tworzeniu i rozwijaniu aplikacji .... oraz rozwiązań w …. (….) oraz integracji z usługami …. będzie spełniać definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana, ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu – takich jak te, które zostały wymienione we wniosku, jego uzupełnieniu i w warunkach działalności wynikające z wniosku i jego uzupełnienia.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjne dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Stosownie natomiast do art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a+b) x 1,3/a+b+c+d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a - prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d - nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Stosownie do art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych :
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane
z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Zgodnie natomiast z art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
W myśl art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych :
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Wskazana ewidencja jest bardzo ważna, ponieważ jej prowadzenie w sposób niezapewniający osiągnięcie ww. celów, spowoduje po stronie podatnika obowiązek zapłaty podatku dochodowego według skali bądź stawki liniowej. Przepisy o IP Box nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box.
Zatem podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Autorskie prawo do programu komputerowego objęte jest ochroną na mocy art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.).
Zgodnie z art. 74 ust. 2 powołanej ustawy:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
W związku z tym, że w Polsce oprogramowanie – definiowane jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z Objaśnieniami podatkowymi z dnia 15 lipca 2019 r. Ministerstwa Finansów dotyczącymi preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX: pojęcie „program komputerowy” nie powinno być rozumiane wąsko lecz szeroko, w szczególności obejmując interfejs, gdy ten spełnia warunek interoperacyjności programu komputerowego z oprogramowaniem i sprzętem komputerowym, co musi być ustalone w każdym przypadku oddzielnie na podstawie rzeczywistych ustaleń, a nie tylko formalnych postanowień, na przykład umownych. Holistycznie i funkcjonalnie, program komputerowy obejmuje więc jego funkcjonalne części składowe, takie jak: kod źródłowy, opis procedur operacyjnych, zestawienie danych w informacjach konwersacyjnych i dialogowych oraz kod wynikowy i interfejs, a także tezami znajdującymi się w doktrynie naukowej jak i w orzecznictwie, stanowiącymi, że:
· „materiały są traktowane jako jeden ze sposobów wyrażenia programu komputerowego, pod warunkiem że są szczegółowe w stopniu umożliwiającym postępującemu rutynowo programiście „zakodować” je do postaci kodu źródłowego bądź przeprowadzić tę operację za pomocą odpowiedniego oprogramowania (A. Michalak red., Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, Warszawa 2019 - art. 74);
· Nie ma natomiast znaczenia, jaki kształt bądź formułę przybiorą w konkretnym przypadku przygotowawcze materiały projektowe, przykładowo mogą być to odręczne notatki, wydruk, dokumentacja techniczna, wytwórcza bądź użytkowa (wyr. WSA w Łodzi z 4 lutego 2010 r., sygn. akt I ACa 912/09, niepubl.; wyr. WSA w Łodzi z 27 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1157/12).
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że:
- prowadzi Pan działalność gospodarczą, w ramach której tworzy lub rozwija Pan oprogramowanie;
- prowadzona przez Pana działalność spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- efekty Pana pracy, zarówno kiedy tworzy Pan nowy program, jak i gdy rozwija/ulepsza istniejący, stanowią program komputerowy lub jego część i podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
- przenosi Pan majątkowe prawa autorskie do efektów Pana pracy na rzecz Kontrahenta (Spółki);
- uzyskuje Pan dochód z odpłatnego przeniesienia majątkowych praw autorskich do programów komputerowych (art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych);
- prowadzi Pan odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Reasumując, dochód, który będzie Pan osiągał z tytułu wynagrodzenia za wytworzenie i przeniesienie na Y Sp. z o.o. autorskich praw majątkowych do programów komputerowych (aplikacji i rozwiązań opisanych we wniosku) będzie stanowił sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym może Pan, na podstawie art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zastosować stawkę opodatkowania 5% do dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, jeżeli nie zmieni się stan faktyczny i nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.
Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 również uznałem za prawidłowe.
Przy czym wyjaśniam, że o ile podstawą opodatkowania preferencyjną 5% stawką podatkową jest suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym, to wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się do Pana dalszych wątpliwości wyjaśniam, że fakt, iż autorskie prawa majątkowe do wytworzonych przez Pana programów komputerowych są przenoszone na Y Sp. z o.o. w ramach wynagrodzenia na podstawie umowy B2B, nie wyłącza możliwości zastosowania preferencji IP Box do dochodu z tej działalności.
Zatem, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 3 także uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), rozpatrzone.
Wyjaśniam również, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe wyłącznie wobec Pana i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie zaznaczam, że niniejszą interpretację wydałem w oparciu o opis okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo