Interpretacja 0113-KDIPT2-3.4011.910.2025.3.SJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

9 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 18 grudnia 2025 r. (wpływ 30 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania: X Sp. z o.o.

2)  Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Także osoby zainteresowane posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, ale są podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wnioskodawca zamierza zawrzeć Umowę Konsorcjum (umowę wspólnego przedsięwzięcia), w ramach której to umowy spółka X Sp. z o.o. (dalej także jako Spółka) będzie Liderem konsorcjum, zaś Osoby Zainteresowane będą członkami konsorcjum (zwanymi także Konsorcjantami). W ramach konsorcjum będą funkcjonować także inne podmioty jako konsorcjanci.

Lider Konsorcjum prowadzi głównie działalność gospodarczą w zakresie projektowania i wykonawstwa obiektów energetycznych, linii kablowych wysokiego i średniego napięcia, budowy układów konwergencji. Wnioskodawca specjalizuje się w kompleksowych pracach przy budowie i modernizacji stacji elektroenergetycznych zarówno dla firm dystrybucyjnych, jak również OZE. W zakres prac wchodzą m.in.: montaż urządzeń, montaż obwodów pierwotnych i wtórnych, montaż rozdzielnic, montaż szaf sterowniczo-rozdzielczych, montaż instalacji teletechnicznych, a także innych czynności z zakresu energetyki. Posiada zaplecze, renomę (doświadczenie), narzędzia i wyspecjalizowane kadry.

Konsorcjanci posiadają każdy według swojego wykształcenia i doświadczenia – niezbędne umiejętności i uprawnienia do realizacji projektowej (projektowanie sieci, obiektów energetycznych) i wykonawczej (np. uprawnienia specjalistyczne) niezbędne do realizacji projektów energetycznych.

Celem realizacji przedsięwzięć gospodarczych związanych ze znacznym ryzykiem gospodarczym i koniecznością realizacji projektów energetycznych (od fazy projektowej do wykonawstwa i nadzoru) oraz dążąc do zwiększenia oferty firmy posiadającej szeroki zespół profesjonalistów (wpisanych do RKW), a także poszukując nowych rynków zbytu i nowych kanałów dystrybucji, Strony postanowiły zawrzeć Umowę Konsorcjum w celu realizacji przedsięwzięć w zakresie projektowania i wykonawstwa obiektów i sieci energetycznych, które zawiązują do realizacji przedsięwzięcia w zakresie rozwoju sprzedaży produktów Spółki, z uwzględnieniem potencjału poszczególnych Członków Konsorcjum, co pozwoli na połączenie potencjału finansowego, logistycznego, technicznego, marketingowego, renomy i doświadczenia Stron z wykorzystaniem zaplecza kadrowego (profesjonalistów posiadających specjalistyczne uprawnienia), co bez udziału Konsorcjantów byłby niemożliwe do osiągnięcia.

Szczegółowe warunki współpracy pomiędzy podmiotami zostaną określone w Umowie Konsorcjum, która stanowić będzie, iż strony działają na zasadzie wspólnego przedsięwzięcia nieposiadającego odrębnej podmiotowości prawnej oraz zobowiązują się do uczestniczenia we wspólnym przedsięwzięciu na zasadzie realizacji poszczególnych zadań (każdemu z podmiotów przydzielony zostanie do realizacji określony zakres zadań w zakresie realizacji inwestycji w ramach Konsorcjum, co będzie wiązać się także z przypisaniem określonego zysku poszczególnym członkom Konsorcjum). Strony umowy dopuszczają możliwość modyfikacji postanowień Umowy Konsorcjum oraz okresową weryfikację realizowanych zadań w celu dostosowania podziału wynagrodzenia adekwatnie do ponoszonych nakładów i osiąganych celów.

Celem wspólnego przedsięwzięcia będzie powierzenie wyodrębnionych działań stronom umowy Konsorcjum w celu zwiększenia skuteczności działania i maksymalizacji zysku oraz działanie w ramach grupy podmiotów jako duży podmiot mogący realizować duże przedsięwzięcia (jest to częste działanie w branżach budowlanych i projektowo-wykonawczych ze względu na szeroki zakres wymaganych uprawnień).

Umowa Konsorcjum określać będzie za jakie czynności jest odpowiedzialny dany członek konsorcjum. Każdy z członków konsorcjum we własnym zakresie ponosi koszty związane z wykonaniem umowy (zadaniowy podział pracy). Część kosztów może być zaś ponoszona wspólnie przez członków konsorcjum i każdy z członków będzie obowiązany do ponoszenia kosztów przypadających na jego udział.

Strony ustaliły, iż w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) tylko jeden z członków konsorcjum (głównie Lider) funkcjonować będzie jako podmiot realizujący wykonawstwo poszczególnych projektów lub podmiot nabywający towary/usługi, zaś Umowa Konsorcjum określać będzie podział czynności i wynagrodzenia między członków konsorcjum oraz podział kosztów wspólnych. Taka konstrukcja umowna umożliwia zwiększenie rozpoznawalności oraz zwiększenie potencjału sprzedażowego.

Członek konsorcjum/Lider zawierający umowę handlową sprzedaży realizowaną w ramach Konsorcjum, wystawia dokument sprzedaży (fakturę) za realizowaną sprzedaż na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia.

W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Wnioskodawcą i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych – wynagrodzenie będące udziałem w zysku wygenerowany przez Konsorcjum oraz kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Wnioskodawcę usługi w ramach umowy Konsorcjum.

Większość kwot będzie stanowić wynagrodzenie z tytułu zysku wygenerowanego przez Konsorcjum, które to wynagrodzenie w części jest należne Wnioskodawcy, jednakże Wnioskodawca może także wykonywać czynności zlecone przez Konsorcjantów.

Przewiduje się następujący sposób rozliczeń: członek konsorcjum (w większość przypadków Lider/Wnioskodawca) zawierający umowę handlową z podmiotem trzecim realizowaną w ramach Konsorcjum wystawia dokument sprzedaży na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia, jednakże zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (lub art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) jako przychód podatkowy tego podmiotu rozstanie rozpoznana kwota pomniejszona o wynagrodzenie należne innym członkom konsorcjum. Jednocześnie każdy z członków konsorcjum wystawia fakturę/notę księgową na swoją część wynagrodzenia wynikającą z Umowy Konsorcjum, które to wynagrodzenie będzie ich przychodem podatkowym z tytułu realizowanych czynności w ramach Umowy Konsorcjum.

W realizowanym wspólnie przedsięwzięciu, udział finansowy stron w ramach Konsorcjum w zyskach i stratach może być różny i będzie zależny od wielkości udziału każdego członka Konsorcjum w realizacji przedsięwzięcia za dany miesiąc, w tym udziału w przedsięwzięciu i wielkości poniesionych kosztów przez każdą ze Stron i wielkości przychodu.

Strony w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego dokonają rozliczenia udziałów członków Konsorcjum w realizowanych za ten okres przedsięwzięciach.

Każda ze Stron ponosi we własnym zakresie koszty własnej działalności, w tym podatki i opłaty. Wspólne wydatki, takie jak np. przygotowanie polityki ochrony danych osobowych będą ponoszone przez jednego z członków Konsorcjum (co do zasady Lidera) a następnie będą rozliczane proporcjonalnie według zaangażowania w realizację przedsięwzięcia, co do zasady uwzględniając wielkości udziału w przychodzie Konsorcjum.

W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości Wnioskodawca oświadcza, iż członkowie Konsorcjum nie będą stanowić grupy VAT, zaś świadczone usługi będą opodatkowane stawką 23%.

Uzupełnienie wniosku

W uzupełnieniu wniosku udzielili Państwo odpowiedzi na następujące pytania:

1-2. Czy X Sp. z o.o. (Wnioskodawca) – Zainteresowany będący stroną postępowania, jak również Zainteresowani niebędący stroną postępowania – jest – są zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT?

Odp.: Tak, wszystkie strony umowy Konsorcjum (Wspólnego przedsięwzięcia) są czynnymi podatnikami VAT.

3)  Proszę jednoznacznie wskazać, czy Liderem jest X Sp. z o.o. będący Wnioskodawcą (Zainteresowany będący stroną postępowania)? Jeśli tak, to proszę wyjaśnić w jaki sposób należy rozumieć powyższe sformułowania „W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Wnioskodawcą i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych (…)”, „kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Wnioskodawcę usługi”?

Odp.: Tak, Liderem jest X Sp. z o.o. będący Wnioskodawcą (Zainteresowany będący stroną postępowania). Jest to Wniosek wspólny, a tym samym zapis mógł być niejednoznaczny. Do rozliczeń może dochodzić pomiędzy Wnioskodawcą (Lider) a pozostałymi zainteresowanymi, którzy też są Wnioskodawcami choć niebędącymi stroną postępowania. Wszelkie rozliczenia będą między Liderem a konsorcjantami (Wnioskodawca i Zainteresowani), mogą też wystąpić pomiędzy Zainteresowanymi (sporadycznie).

4)  Proszę wyjaśnić który dokładnie z podmiotów będących członkiem Konsorcjum będzie zawierał umowy handlowe sprzedaży realizowanej na rzecz podmiotów trzecich, kto będzie reprezentował Konsorcjum na zewnątrz? Czy w kontaktach z kontrahentami (podmiotami trzecimi) jedynie Lider Konsorcjum będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług?

Odp.: Standardem wynikającym z umowy jest, że to Lider (Wnioskodawca) będzie zawierał umowy handlowe i będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług, gdyż zamiarem jest stworzenie jednego dużo podmiotu w percepcji odbiorców usług, który wszystkim zarządzą i jest reprezentantem Konsorcjum. W sporadycznych sytuacjach może się zdarzyć, że jeden z Konsorcjantów (Zainteresowanych nie będących stroną postępowania) może wygrać przetarg i być podmiotem zawierającym umowę handlową i będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług, jednakże byłoby to odstępstwo od generalnej zasady, gdzie Lider jest podmiotem reprezentującym Konsorcjum.

5)  Kiedy (dd-mm-rrrr) Zainteresowani zamierzają zawrzeć umowę Konsorcjum i na jaki czas?

Odp.: Umowę Konsorcjum zawarto 15 styczniu 2025 r. na czas nieokreślony, jednakże dopiero teraz realnie umowa zaczyna funkcjonować.

6)  Jakie konkretnie zadania będą realizowane w ramach zawartej Umowy Konsorcjum w związku ze świadczeniem wykonywanym w ramach zawartych umów z kontrahentami przez Konsorcjantów, tj. Zainteresowanego będącego stroną postępowania oraz Zainteresowanych niebędących stroną postępowania, za wykonanie jakich czynności będą odpowiedzialni Zainteresowany będący stroną postępowania oraz Zainteresowani niebędący stroną postępowania – proszę o wskazanie czy wszyscy Konsorcjanci będą świadczyć usługi/dokonywać dostaw o tożsamym charakterze i na tożsamych zasadach (proszę opisać świadczenia wykonywane przez każdego z Konsorcjantów)?

Odp.: Lider Konsorcjum posiadający możliwości finansowe, kadrowe i organizacyjne będzie odpowiadał za dobór kadr i dostarczenie pracowników, kompleksową obsługę magazynową, administracją Konsorcjum, będzie odpowiadał za wykonawstwo względem podmiotów trzecich, dokonywał obsługi posprzedażowej. Czynności te zostały wylistowane. Konsorcjanci jako wysokiej klasy specjaliści będą przede wszystkim wykorzystywać know-how i posiadane uprawnienia specjalistyczne w celu realizacji poszczególnych zadań wynikających z kontraktów handlowych (są wieloletnimi wykonawcami z różnych dziedzin w ramach świadczonych usług przez Konsorcjum). Dodatkowo będą koordynować prace wykonywane przez pracowników, rozmawiać z kontrahentami w zakresie technicznych uzgodnień. Co do zasady te Konsorcjum to grupa wykwalifikowanych fachowców oraz Lidera, którzy dzięki synergii i uzupełniającą się wiedzą i doświadczeniem mogą i realizują bardzo duże projekty wykonawcze. Tym samym każdy z Konsorcjantów będzie realizował zbliżony zakres działań, ale w szczegółach istotnie się różniących, gdyż będą to zadania do jakich posiadają uprawnienia i stosowną wiedzę.

7)  Na czyją rzecz Konsorcjanci będą realizować zadania w ramach zawartej Umowy Konsorcjum?

Odp.: Z perspektywy odbiorcy usług to Lider zawiera umowę na określony zakres usług, ale poszczególne elementy prac (wykonawstwa) realizują Zainteresowani na rzecz odbiorcy usługi. Ten mechanizm jest powszechny w branży inżynieryjno-budowlanej, tj. jeden podmiot wygrywa przetarg, ale sam nie jest w stanie go wykonać i posiłkuje się innymi wykonawcami. Tutaj jednak dzięki zawartej umowie Konsorcjum jest zagwarantowane, że Lider dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym i ludzkim, gdyż wszyscy wymagani specjaliści będą dostępni i w ramach wykonawstwa umowy – jest to bardzo istotne z punktu widzenia odbiorcy, co jest często elementem wymagań przetargowych.

8)  Czy faktury wystawiane przez Lidera (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) na rzecz kontrahentów będą dokumentowały zarówno świadczenia wykonywane przez Lidera, jak również świadczenia wykonane przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania?

Odp.: Tak, faktury wystawiane przez Lidera (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) na rzecz kontrahentów będą dokumentowały zarówno świadczenia wykonywane przez Lidera, jak również świadczenia wykonane przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania.

9)  Czy Lider będzie wystawiał faktury na rzecz kontrahentów w swoim imieniu, czy również w imieniu Zainteresowanych niebędących stroną postępowania? Jeśli również w imieniu Zainteresowanych niebędących stroną postępowania, to proszę wskazać:

a)  Czy Zainteresowani niebędący stroną postępowania upoważnią Lidera do wystawienia faktur w imieniu i na ich rzecz?

b)  Na jakich zasadach regulowane jest wystawianie faktur i czy powyższe zasady wynikają z umów z kontrahentami?

c)  Wykonywanie jakich czynności przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania będą dokumentowały te faktury?

Odp.: Zgodnie z Umową upoważnionym do wystawienia faktury za całość prac jest Lider. Później strony umowy dzielą uzyskane wynagrodzenie między siebie, gdyż wystawiona faktura obejmowała całą kwotę płatności za realizowane usługi. Kontrahenci mają świadomość, że jest to Konsorcjum, które grupuje różnych wykonawców, jednocześnie oczekują jednej faktury za całość zleconych usług. Zainteresowani niebędący stroną postępowania mogą wystawiać faktury za czynności realizowane indywidualnie dla zleceniodawców – nie zawsze zawarta umowa obejmuje kompleksowe prace, więc mogą oni wystawiać faktury na świadczone usługi za określony wycinek prac, który jest w ich kompetencjach (nie wymagające działania w ramach Konsorcjum).

10)  Czy w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) wyłącznie Lider będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub podmiot nabywający towary/usługi?

Odp.: W ramach usług świadczonych w ramach Umowy Konsorcjum - w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) wyłącznie Lider będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub podmiot nabywający towary/usługi.

11)  Czy w ramach umowy Konsorcjum Zainteresowani zachowają pełną odrębność i samodzielność jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą?

Odp.: Tak, w ramach umowy Konsorcjum Zainteresowani zachowają pełną odrębność i samodzielność jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

12)  Czy możliwa jest sytuacja, w której Zainteresowani nie otrzymają wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach umowy Konsorcjum? Jeśli tak, proszę opisać dlaczego?

Odp.: Nie jest przewidziane, aby Zainteresowani nie otrzymali wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach umowy Konsorcjum. Natomiast może się zdarzyć, iż w ramach konkretnego wykonawstwa zadań (wygranego przetargu) tylko niektórzy z Zainteresowanych będą potrzebni do wykonania określonych prac, a tym samym Zainteresowani niewykonujący prac na rzecz zleceniodawców nie będą mieli przypisanego wynagrodzenia z takiego kontraktu handlowego.

13)  Czy w umowie zawieranej z kontrahentami (podmiotami trzecimi) zostanie zawarta informacja, że kontrahent zawiera umowę z Konsorcjum, a nie z jednym z członków Konsorcjum (Liderem)? Jeśli nie, proszę wskazać dlaczego?

Odp.: Elementem przekazywanej informacji jest, że prace będą wykonane w ramach Konsorcjum. W przetargach publicznych jest to obowiązkowo ujawniane zdarzenie gospodarcze, zaś inni kontrahenci mogą tą wiedzę pozyskać np. z informacji handlowych czy regulaminów funkcjonowania Konsorcjum.

14)  Czy z umowy zawieranej z kontrahentami (podmiotami trzecimi) będzie wynikać, na który podmiot ma zostać dokonana płatność przez kontrahenta? Jeśli tak, to należy wskazać ten podmiot?

Odp.: Z umowy zawartej z kontrahentami (podmiotami trzecimi) będzie wynikać na który podmiot ma zostać dokonana płatność przez kontrahenta. W standardzie będzie to Lider wystawiający fakturę za całość prac.

15)  Czy otrzymany przez Konsorcjantów udział w wypracowanym przez Konsorcjum wynagrodzeniu (zysku) będzie stanowić wynagrodzenie za wykonanie jakichkolwiek usług przez Konsorcjantów na rzecz podmiotu dokonującego podziału zysku?

Odp.: Nie, otrzymany przez Konsorcjantów udział w wypracowanym przez Konsorcjum wynagrodzeniu (zysku) nie będzie stanowić wynagrodzenia za wykonanie jakichkolwiek usług przez Konsorcjantów na rzecz podmiotu dokonującego podziału zysku.

16)  Czy Konsorcjanci będą świadczyć w ramach umowy Konsorcjum jakiekolwiek usługi lub dostawy towarów bezpośrednio na rzecz kontrahenta (podmiotu trzeciego)? Jeśli tak, to proszę wskazać jakie to świadczenia?

Odp.: Nabywca usługi oczekuje realizacji określonych prac na które składa się cała grupa wykonywanych czynności realizowanych przez różnych specjalistów i pod nadzorem różnych uprawnionych osób. W ramach umowy Konsorcjum usługi będą realizowane przez Lidera jak i Zainteresowanych, tak aby suma tych wykonanych prac spełniała oczekiwania podmiotu trzeciego jako całościowe wykonawstwo.

17)  Czy Konsorcjanci, tj. Osoby Zainteresowane zamierzają zawrzeć Umowę Konsorcjum jako osoby fizyczne indywidualnie prowadzące działalność gospodarczą, czy jako wspólnicy spółki (proszę wskazać w jakiej spółka jawna, cywilna itd.)?

Odp.: Każdy z Konsorcjantów (Osoby zainteresowane) podpisały umowę jako osoby fizyczne indywidualnie prowadzące działalność gospodarczą.

18)  Na jakich zasadach i pomiędzy jakimi podmiotami następuje podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum; czy dotyczy on konkretnych faktur lub świadczeń (np. świadczenia konkretnych usług) możliwych do zidentyfikowania czy też podział ten przyznawany jest na innej zasadzie – jakiej?

Odp.: Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych czynności, jednakże wystawione faktury w ramach Konsorcjum stanowią element zbiorczy wielu wykonanych prac (zarówno Zainteresowanych jak również pracowników, w tym także pracowników Lidera). Odbiorca usług (podmiot trzeci) nie robi rozbicia ceny z faktury za poszczególne elementy, gdyż z jego perspektywy oczekuje generalnego wykonawstwa a nie poszczególnych elementów.

19)  W jaki konkretnie sposób dokonywany będzie podział wynagrodzenia (podział zysku) pomiędzy Liderem a Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania? W jaki sposób będzie kalkulowana i od czego uzależniona będzie wysokość wynagrodzenia przypadająca Liderowi i Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania?

Odp.: Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych prac i opisanych w umowie czynności dodatkowych przypisanych poszczególnym podmiotom. Ponieważ realizowane czynności mogą się różnić w zależności od danego kontraktu, to tym samym podział ten może być różny w zależności od świadczonych usług.

20)  Na jakich zasadach i na czym polega wypracowanie wynagrodzenia przez Konsorcjum – o których mowa w pytaniu 3 we wniosku – które według Zainteresowanego będącego stroną postępowania nie jest korelatem świadczonych usług?

Odp.: Pytanie nr 3 precyzuje, że jeżeli usługi są świadczone przez Zainteresowanego/Lidera na rzecz innego Zainteresowanego/Lidera, to takie usługi muszą być opodatkowane i fakturowane (tam gdzie odbiorcą usług jest podmiot funkcjonujący w ramach umowy Konsorcjum) – np. Lider zamawia usługę prawną na rzecz Zainteresowanego (nie na rzecz podmiotu trzeciego), to takie świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT. Natomiast jeżeli w ramach umowy Konsorcjum jest wystawiana faktura za całość wykonach prac, to późniejsza alokacja wynagrodzenia przypadającego Zainteresowanemu nie jest opodatkowane podatkiem VAT, gdyż faktura była wystawiona przez Lidera.

21)  Pomiędzy jakimi uczestnikami Konsorcjum – o których mowa w zadanym pytaniu nr 3 i 4 we wniosku – realizowane są świadczenia i na czym one polegają?

Odp.: W ramach Konsorcjum mogą być zamawiane usługi przypadające na poszczególnych Zainteresowanych. Jeżeli Lider (głównie to bowiem może dotyczyć Lidera) zamówi takie usługi i dokona zapłaty za takie faktury, to ponieważ usługa ta była wykonywana na rzecz poszczególnych Konsorcjantów, to taki wydatek jako usługa realizowana na rzecz Zainteresowanego musi być zafakturowana, gdyż nie jest to element rozliczenia usług wykonywanych przez Konsorcjum. Przykładem takich usług są usługi prawne zamówione na rzecz Konsorcjantów – podlegają one wtedy refakturowaniu.

22)  Proszę wskazać jakie czynności zlecone przez Konsorcjantów będzie wykonywał Wnioskodawca - X Sp. z o.o. (Zainteresowany będący stroną postępowania) w ramach umowy Konsorcjum? Czy ww. czynności będą wykonywane odpłatnie?

Odp.: W ramach czynności zleconych będzie np. stworzenie regulaminu konsorcjum czy też zamówienie usług prawnych, które to usługi będą realizowane na rzecz wszystkich stron umowy. Lider jako zamawiający i płacący za usługi będzie je refakturował na poszczególne osoby jako odbiorcy usług.

23)  Czy rozliczenie wynagrodzenia – wskazane w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 3 – będzie stanowić odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania a wyłącznie Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania czy też innymi Konsorcjantami (jakimi)?

Odp.: Nie, rozliczenie wynagrodzenia nie będzie stanowić odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania a Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania czy też innymi Konsorcjantami. Rozliczenie wynagrodzenia obejmuje wyłącznie przypisanie części z wynagrodzenia otrzymanego przez Konsorcjum a realizowanego wspólnymi siłami na podmiot trzeci. Rozliczeniem wynagrodzenia nie są usługi świadczone między Zainteresowanymi.

24)  Czy faktury VAT, o których mowa w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 4, będą wystawiane na rzecz Zainteresowanego będącego stroną postępowania (X Sp. z o.o. – Wnioskodawca)? Proszę wymienić innych członków Konsorcjum będących ich wystawcami i jakie świadczenia one dokumentują?

Odp.: Faktury te mogą występować pomiędzy wszystkimi członkami umowy, ale będą to głównie faktury wystawiane przez Lidera na rzecz Zainteresowanych, gdyż Lider może zamawiać także usługi na rzecz poszczególnych Konsorcjantów (np. opracowanie regulaminów funkcjonowania Konsorcjum). Na chwilę obecną Konsorcjantami są tylko wskazane osoby Zainteresowane, ale ponieważ kolejne podmioty negocjują przystąpienia do Konsorcjum, to także inne podmioty mogą być objęte takimi fakturami. Należy jednakże wskazać, iż nowi Konsorcjanci będą funkcjonować dokładnie na tych samych zasadach jak Zainteresowani wskazani we Wniosku (w ich zakresie będzie skierowane nowe zapytanie ORD-IN w celu potwierdzenia prawidłowości rozliczeń).

25)  Do jakich czynności Zainteresowany będący stroną postępowania (X Sp. z o.o. - Wnioskodawca) będzie wykorzystywał nabywane usługi, objęte zakresem pytania nr 4, tj. czy do czynności:

a)  opodatkowanych podatkiem VAT,

b)  zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT,

c)  niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?

Odp.: Zainteresowany będący stroną postępowania (X Sp. z o.o. - Wnioskodawca) będzie wykorzystywał nabywane usługi, objęte zakresem pytania nr 4, do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

26)  Jakie dokładnie zasady ponoszenia wspólnych wydatków przez Lidera i Zainteresowanych niebędących stroną postępowania wynikają z Umowy Konsorcjum i jakiego rodzaju są to koszty? Należy szczegółowo opisać?

Odp.: Umowa Konsorcjum wskazuje, że wszelkie wydatki związane bezpośrednio z obsługą umowy Konsorcjum (np. tworzenie regulaminów, usług prawnych) będą przenoszone proporcjonalnie do udziału w przychodzi na poszczególnych członków umowy, tak aby każdy z członków umowy Konsorcjum ponosił koszt usług świadczonych na ich rzecz. Umowa precyzuje, że płatność może być uwzględniona jako pomniejszenie kwoty podziału zysku (potrącenie wzajemne wierzytelności).

27)  Jakie są dokładnie zasady ponoszenia wydatków przez członków Konsorcjum i Lidera Konsorcjum, wynikających z umowy konsorcjum?

Odp.: Umowa Konsorcjum wskazuje, że każdy z członków umowy ponosi swoje wydatki wynikające z umowy Konsorcjum w swoim własnym zakresie zaś wszelkie wydatki związane bezpośrednio z obsługą umowy Konsorcjum (np. tworzenie regulaminów, usług prawnych) będą przenoszone przez Lidera i proporcjonalnie do udziału w przychodzi przenoszone na poszczególnych członków umowy, tak aby każdy z członków umowy Konsorcjum ponosił koszt usług świadczonych na ich rzecz.

28)  Jakiego rodzaju wydatki (koszty) oraz w jakim zakresie (w jakiej części) będą ponosić, członkowie Konsorcjum i Lider w związku z przydzielonymi czynnościami w ramach Umowy konsorcjum w zakresie realizacji wspólnego przedsięwzięcia? Proszę jednoznacznie wskazać jaki jest podział przychodów, kosztów Konsorcjum w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia, o którym mowa we wniosku, tj. podział zadaniowy rozliczania przychodów i kosztów, czy proporcjonalny do zysków?

Odp.: Wszelkie koszty każdy z Konsorcjantów ma ponosić we własnym zakresie. Tylko koszty wspólne konsorcjum są przypisane według udziału w przychodach. Natomiast podział przychodów Konsorcjum w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia, o którym mowa we wniosku jest zadaniowy - rozliczanie przychodów według wykonywanych czynności.

Pytania

1.  Czy podmiot wystawiający fakturę, zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (w zakresie podatników CIT) oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w zakresie podatników PIT), powinien rozpoznać tylko przychód i odpowiadające im koszty w części stanowiącej wynagrodzenie z tytułu realizowanej sprzedaży?

2.  Czy część wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przypisana Konsorcjantom na podstawie wystawionych faktur bądź not księgowych należy zakwalifikować do źródła przychodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej tak jakby oni sami wykonali w tej części świadczone usługi lub sprzedaż towarów, zafakturowaną na podmiot trzeci i będzie podlegać opodatkowaniu zgodnie z wybraną formą opodatkowania?

3.  Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i w rezultacie powinno być dokumentowane fakturami VAT na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, zaś podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum niebędącym wynagrodzeniem za świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

4.  Czy Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach VAT wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów?

Niniejsza interpretacja stanowi udzielenie odpowiedzi w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (część pytania nr 1 i pytanie nr 2), natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, podmiot wystawiający fakturę, zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (w zakresie podatników CIT) oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w zakresie podatników PIT), powinien rozpoznać tylko przychód i odpowiadające im koszty w części stanowiącej wynagrodzenie z tytułu realizowanej sprzedaży.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, część wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przypisana Konsorcjantom na podstawie wystawionych faktur bądź not księgowych należy zakwalifikować do źródła przychodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej tak jakby oni sami wykonali w tej części świadczone usługi lub sprzedaż towarów, zafakturowaną na podmiot trzeci, i będzie podlegać opodatkowaniu zgodnie z wybraną formą opodatkowania.

Uzasadnienie

Na wstępie należy wskazać, iż zasady działania konsorcjum nie są w polskich przepisach odrębnie uregulowane. Dopuszczalność zawierania tego typu umów wynika z obowiązującej w prawie cywilnym swobody zawierania umów. Stąd jak się przyjmuje samo konsorcjum może przyjmować różnorodne formy.

Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy, logistyczny, techniczny lub organizacyjny przekracza możliwości jednego podmiotu. Ponieważ, prawo nie wyszczególnia umowy konsorcjum, należy ona do tzw. umów nienazwanych. Konsorcjum zwykle nie jest spółką prawa handlowego, nie ma własnej osobowości prawnej, nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, nie musi więc być rejestrowane, nie musi mieć odrębnej nazwy ani też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli działaniach nie związanych z konsorcjum), a w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem.

Zgodnie z cywilistyczną zasadą swobody umów, wyrażoną w art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiał się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Strony umowy konsorcjum korzystając z powyższej zasady swobody umów mogą dowolnie ułożyć swój stosunek zobowiązaniowy, tzn. mogą dowolnie określać wzajemne prawa i obowiązki, o ile nie jest to sprzeczne z właściwością stosunku zobowiązaniowego, z zasadami współżycia społecznego. Zatem dla uznania konsorcjum za wspólne przedsięwzięcie nie jest konieczne aby umowa, która konsorcjum to zawiązuje określała procentowy udział konsorcjantów we wspólnym przedsięwzięciu, umowa ta może być zmieniana lub do tej umowy mogą przystępować inne podmioty.

Najprostszą formą konsorcjum może być wspólnie kontrolowana działalność - związek firm powołany zostaje do zaoferowania podmiotom trzecim wspólnego wykonania zadania, z jasno określonym podziałem obowiązków w zakresie realizacji tego zadania, z których poszczególni konsorcjanci wywiązują się na własny koszt. Jeden z członków konsorcjum jest umocowany do podpisywania umowy gospodarczej w imieniu całego konsorcjum, a rozliczenia gospodarcze z zamawiającym, w tym fakturowanie sprzedaży, prowadzone są przez ten podmiot. Pozostałe firmy wystawiają faktury/noty księgowe na ten podmiot i w ten sposób ostatecznie uczestniczą w zyskach wspólnego przedsięwzięcia. Tego typu konsorcjum nie wymaga własnej księgowości, a jego działalność jest sumą działań jego uczestników, które to działania – tj. uzyskiwane przychody, ponoszone koszty, podejmowane zobowiązania itp. rejestrowane są w ich księgach i sprawozdaniach finansowych.

Należy zauważyć, że konsorcjum stanowi określony w umowie sposób uregulowania rozliczeń pomiędzy podmiotami tworzącymi konsorcjum oraz wprowadza zasady, którymi strony powinny kierować się w swoich kontaktach. Przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum powinni dokonywać podziału kosztów czy przychodów zgodnie z ustaleniami wynikającymi z porozumienia między uczestnikami konsorcjum (według zawartej umowy). Umowa konsorcjum może przewidywać, iż każdy z uczestników konsorcjum ponosi koszty we własnym zakresie realizując określone czynności, a uzyskiwany przychód dzielony jest miedzy członków konsorcjum proporcjonalnie do realizowanych czynności. Niezależnie od przyjętego modelu funkcjonowania konsorcjum, rozliczenia pomiędzy konsorcjantami są sprawą wewnętrzną i pozostają poza sferą rozliczeń z zamawiającym.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych („ustawa o CIT”), przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 3, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku (udziału). W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

W myśl natomiast art. 5 ust. 2 Ustawy CIT zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku (jeżeli koszty są ponoszone łącznie na wspólne przedsięwzięcie).

Zbieżne zapisy zostały wprowadzone do ustawy o podatku dochodowym od osób fizyczny w art. 8 ust. 1 - przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

Jednocześnie w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zasady wyrażone w art. 8 ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat.

Przepisy te ustalają nadrzędne zasady rozliczeń podatkowych dokonywanych między podmiotami biorącymi udział we wspólnym przedsięwzięciu.

Cytowane przepisy wskazują, że określając wysokość przychodów podatkowych przypadających na danego członka Konsorcjum, jak również wysokość kosztów, podstawę opodatkowania i wysokość zobowiązania podatkowego, należy w pierwszym rzędzie kierować się zapisami Umowy Konsorcjum i zawartymi w niej uregulowaniami.

Zatem, skoro członkowie Konsorcjum ustalili w Umowie Konsorcjum zasady udziału w przychodzie każdego członka Konsorcjum, to powyższe postanowienie jest wiążące przy ustalaniu udziału każdego z członków w przychodach Konsorcjum dla potrzeb art. 5 Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i art. 8 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, jest to też postanowienie wiążące dla celów ustalenia wysokości przychodów podatkowych po stronie wystawcy faktury na rzecz podmiotu trzeciego.

Zgodnie z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zbieżne uregulowania zostały zawarte w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT - za przychody, z zastrzeżeniem regulacji ust. 3 i 4 oraz art. 14, uznaje się w szczególności otrzymane środki pieniężne oraz inne wartości pieniężne, w tym uzyskane różnice kursowe. Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż za przychód podatkowy kwalifikują się wyłącznie świadczenia trwałe, definitywne i bezwarunkowe, przysługujące podatnikowi na mocy prawa i stanowiące jego realne przysporzenie majątkowe.

Natomiast art. 12 ust. 3 ustawy o CIT stanowi, iż do przychodów związanych z działalnością gospodarczą oraz działami specjalnymi produkcji rolnej osiągniętych w roku podatkowym, a także do przychodów z zysków kapitałowych, z wyłączeniem tych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, zalicza się także należne przychody, chociażby nie zostały one faktycznie otrzymane, po odliczeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Należy wskazać, iż zgodnie z funkcjonującą linią orzeczniczą prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Działalność gospodarcza charakteryzuje się pewnym stopniem zorganizowania – tj. pewnej systematyce działania i wprowadzenia logiki i porządku w działaniu. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza stały zamiar jej wykonywania, nie wykluczając możliwości prowadzenia działalności sezonowo lub do czasu osiągnięcia określonych celów (np. pozyskania kontrahentów handlowych). Przez powtarzalność rozumie się natomiast cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie zaś czynności sporadyczne, oderwane od siebie, nie powiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.

Mając na uwadze opisany stan faktyczny – tj. działania podejmowane w ramach Konsorcjum w sposób zorganizowany i systematyczny, dążenie do zwiększenie sprzedaży, powtarzalność świadczonych usług – należy wskazać, iż prowadzona działalność nosi znamiona działalność gospodarczej, a prowadzenie jej w formie Konsorcjum (jako grupa podmiotów funkcjonująca jak jeden podmiot) nie jest przesłanką negatywną. Tym samym w ocenie Wnioskodawcy, uzyskany przychód uczestnicy Konsorcjum powinni zakwalifikować do przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o PIT (w zakresie osób fizycznych) oraz na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy o CIT (w zakresie osób prawnych) i opodatkować zgodnie z wybraną formą opodatkowania.

Analizując przepisy art. 14 ustawy o PIT i art. 12 ustawy o CIT można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną - przychód powstaje zatem w momencie jego faktycznego uzyskania przez podatnika. Tym samym, na gruncie ww. ustaw przychód powinien cechować się definitywnością i określonością. Zgodnie z takim podejściem, za przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym może być uznany tylko definitywny, trwały i ostateczny (bezzwrotny) przyrost majątkowy.

Nie może to być zatem jakikolwiek przychód, lecz wyłącznie taki, w stosunku do którego podatnikowi przysługuje prawo do jego otrzymania i który stanowić będzie jego trwałe przysporzenie majątkowe. Innymi słowy, przychodem będzie wyłącznie przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, którego rzeczywiste otrzymanie, a w niektórych przypadkach już sam fakt, że jest należne, powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika.

W sytuacji zatem, w której członek Konsorcjum/Lider przekazuje część uzyskanych od klientów (podmiotów trzecich) aktywów (środki pieniężne) innemu podmiotowi, nie będąc uprawnionym do dysponowania tymi aktywami, ich wartość nie może być traktowana jako przychód w rozumieniu art. 12 ustawy o CIT lub art. 14 ust. 1 ustawy o PIT. Powyższe oznacza, że Wnioskodawca winien zaliczać do swoich przychodów podatkowych tylko tę część przychodów, która odpowiada jego udziałowi w Konsorcjum (określoną w Umowie Konsorcjum) a tym samym nie zaliczać do swoich przychodów podatkowych kwoty przychodów należnych innemu członkowi Konsorcjum.

Stanowisko te jest zgodne z wydawanymi interpretacjami indywidualnymi przepisów prawa podatkowego – np. w interpretacji z dnia 6 grudnia 2022 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygnatura 0114-KDIP3-1.4011.821.2022.3.EC, wskazano, iż „Do źródła przychodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej powinien Pan zakwalifikować tę część wynagrodzenia z tytułu sprzedaży detalicznej, która została Panu przypisana jako Konsorcjantowi na podstawie wystawionych faktur bądź not księgowych. Wynagrodzenie to stanowi dla Pana kwotę należną, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady działania konsorcjum nie są w polskich przepisach odrębnie uregulowane. Dopuszczalność zawierania tego typu umów wynika z obowiązującej w prawie cywilnym swobody zawierania umów. Stąd samo konsorcjum może przyjmować różnorodne formy.

Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy, logistyczny, techniczny lub organizacyjny przekracza możliwości jednego podmiotu. Ponieważ, jak zaznaczono powyżej, prawo nie wyszczególnia umowy konsorcjum, należy ona do tzw. umów nienazwanych. Konsorcjum zwykle nie jest spółką prawa handlowego, nie ma własnej osobowości prawnej, nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, nie musi więc być rejestrowane, nie musi mieć odrębnej nazwy ani też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli działaniach nie związanych z konsorcjum), a w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Konsorcjum może przybierać różne formy organizacyjne m.in. formę spółki cywilnej, ale nie jest to forma konieczna konsorcjum.

Zgodnie z cywilistyczną zasadą swobody umów, wyrażoną w art. 353¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiał się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Strony umowy konsorcjum korzystając z powyższej zasady swobody umów mogą dowolnie ułożyć swój stosunek zobowiązaniowy, tzn. mogą dowolnie określać wzajemne prawa i obowiązki, o ile nie jest to sprzeczne z właściwością stosunku zobowiązaniowego, z zasadami współżycia społecznego.

Zatem dla uznania konsorcjum za wspólne przedsięwzięcie nie jest konieczne aby umowa, która konsorcjum to zawiązuje określała procentowy udział konsorcjantów we wspólnym przedsięwzięciu.

Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa: „Utworzenie konsorcjum ma charakter najczęściej tymczasowy, czyli po osiągnięciu celu do którego zostało powołane jest rozwiązywane. Najprostszą formą konsorcjum może być wspólnie kontrolowana działalność – związek firm powołany zostaje do zaoferowania podmiotom trzecim wspólnego wykonania zadania, z jasno określonym podziałem obowiązków w zakresie realizacji tego zadania, z których poszczególni konsorcjanci wywiązują się na własny koszt. Lider konsorcjum jest umocowany do podpisywania umowy gospodarczej w imieniu konsorcjum, a rozliczenia gospodarcze z zamawiającym, w tym fakturowanie sprzedaży, prowadzone są przez lidera. Pozostałe firmy wystawiają faktury liderowi konsorcjum i w ten sposób ostatecznie uczestniczą w zyskach wspólnego przedsięwzięcia. Tego typu konsorcjum nie wymaga własnej księgowości, a jego działalność jest sumą działań jego uczestników, które to działania a więc uzyskiwane przychody, ponoszone koszty, podejmowane zobowiązania itp. rejestrowane są w ich księgach i sprawozdaniach finansowych. Koszty i przychody z działalności konsorcjum wykazywane winny być proporcjonalnie do udziału konsorcjanta (określonego w jakikolwiek sposób w umowie konsorcjum)”.

Należy zauważyć, że konsorcjum stanowi określony w umowie sposób uregulowania rozliczeń pomiędzy podmiotami tworzącymi konsorcjum oraz wprowadza zasady, którymi strony powinny kierować się w swoich kontaktach. Przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum powinni dokonywać podziału kosztów czy przychodów zgodnie z ustaleniami wynikającymi z porozumienia między uczestnikami konsorcjum, np. według zawartej umowy. Rozliczenia pomiędzy konsorcjantami są sprawą wewnętrzną i pozostają poza sferą rozliczeń z zamawiającym.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że rozliczenia przychodów i kosztów pomiędzy konsorcjantami, w zależności od ustaleń wynikających z zawartych umów/porozumień w ramach zawiązanego konsorcjum, mogą mieć miejsce na zasadzie:

a)  procentowej, lub

b)  zadaniowej.

Należy jednakże mieć na względzie, że rozliczenia pomiędzy podmiotami (fakturowanie, refakturowanie, wystawianie not księgowych) powinny być dokonywane w sposób umożliwiający właściwe i niebudzące wątpliwości określenie kosztów i przychodów podatkowych dla poszczególnych firm realizujących projekt.

Jak wynika z opisu sprawy, zamierzacie Państwo zawrzeć Umowę Konsorcjum. Umowę Konsorcjum zawarto właściwie 15 styczniu 2025 r. na czas nieokreślony, jednakże dopiero teraz realnie umowa zaczyna funkcjonować. Celem wspólnego przedsięwzięcia będzie powierzenie wyodrębnionych działań stronom umowy Konsorcjum w celu zwiększenia skuteczności działania i maksymalizacji zysku oraz działanie w ramach grupy podmiotów jako duży podmiot mogący realizować duże przedsięwzięcia. Umowa Konsorcjum określać będzie za jakie czynności jest odpowiedzialny dany członek konsorcjum. Każdy z członków konsorcjum we własnym zakresie ponosi koszty związane z wykonaniem umowy (zadaniowy podział pracy). Część kosztów może być zaś ponoszona wspólnie przez członków konsorcjum i każdy z członków będzie obowiązany do ponoszenia kosztów przypadających na jego udział. Strony ustaliły, iż w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) tylko jeden z członków konsorcjum (głównie Lider) funkcjonować będzie jako podmiot realizujący wykonawstwo poszczególnych projektów lub podmiot nabywający towary/usługi, zaś Umowa Konsorcjum określać będzie podział czynności i wynagrodzenia miedzy członków konsorcjum oraz podział kosztów wspólnych. Taka konstrukcja umowna umożliwia zwiększenie rozpoznawalności oraz zwiększenie potencjału sprzedażowego. Członek konsorcjum/Lider zawierający umowę handlową sprzedaży realizowaną w ramach Konsorcjum, wystawia dokument sprzedaży (fakturę) za realizowaną sprzedaż na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia. W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Państwem a pozostałymi zainteresowanymi mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych – wynagrodzenie będące udziałem w zysku wygenerowany przez Konsorcjum. Faktury wystawiane przez Lidera (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) na rzecz kontrahentów będą dokumentowały zarówno świadczenia wykonywane przez Lidera, jak również świadczenia wykonane przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania. Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych prac i opisanych w umowie czynności dodatkowych przypisanych poszczególnym podmiotom. Ponieważ realizowane czynności mogą się różnić w zależności od danego kontraktu, to tym samym podział ten może być różny w zależności od świadczonych usług.

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest w pierwszej kolejności kwestia ustalenia czy podmiot wystawiający fakturę, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinien rozpoznać tylko przychód i odpowiadające im koszty w części stanowiącej wynagrodzenie z tytułu realizowanej sprzedaży.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej: ustawa PIT) nie definiuje wspólnego przedsięwzięcia. Określa jedynie sposób rozliczania przychodów i kosztów uczestników wspólnego przedsięwzięcia, np. w formie konsorcjum.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Według art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy:

Przepisy te ustalają nadrzędne zasady rozliczeń podatkowych dokonywanych między podmiotami biorącymi udział we wspólnym przedsięwzięciu.

Podkreślić należy, że przepis art. 8 ww. ustawy określa sposób podziału i opodatkowania przychodu ze źródeł przychodów będących źródłami wspólnymi dla więcej niż jednego podatnika, z wyjątkiem przychodów z udziału w spółce będącej osobą prawną. Ponieważ identyczne reguły dotyczą rozliczania kosztów uzyskania przychodów oraz zwolnień i ulg podatkowych, komentowany przepis w istocie ustanawia zasadę obliczania dochodu ze wspólnych źródeł przychodów oraz wymiaru podatku od tego dochodu. Przychody ze źródeł wspólnych opodatkowuje się osobno u każdego z podatników. Przychód z omawianych źródeł stanowi taką część przychodu wspólników ze wspólnego przedsięwzięcia, jaka odpowiada udziałowi podatnika. Ustalona w powyższy sposób suma przychodu podlega łączeniu z innymi, podlegającymi opodatkowaniu na zasadach ogólnych, przychodami podatnika.

Ze wspólnym przedsięwzięciem mamy do czynienia w sytuacji, gdy kilka podmiotów decyduje się na realizację określonego celu i powstają między nimi takie więzi, które mają to umożliwić. To odróżnia wspólne przedsięwzięcie od relacji między wykonawcą a podwykonawcą. Ten ostatni realizuje bowiem tylko przydzielone mu zadanie, a cel jego działania nie jest tym samym, szerszym zakresowo celem przyświecającym generalnemu wykonawcy.

Cytowane przepisy wskazują, że określając wysokość przychodów podatkowych przypadających na danego Partnera Konsorcjum, jak również wysokość kosztów, podstawę opodatkowania i wysokość zobowiązania podatkowego, należy w pierwszym rzędzie kierować się zapisami Umowy Konsorcjum i zawartymi w niej uregulowaniami w zakresie podziału zysku.

Zatem, skoro Partnerzy Konsorcjum ustalili w Umowie Konsorcjum, że każdy z nich posiada prawo do określonego Udziału w zysku Konsorcjum, to powyższe postanowienie jest wiążące przy ustalaniu udziału każdego z Partnerów w przychodach i kosztach Konsorcjum dla potrzeb art. 8 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, jest to też postanowienie wiążące dla celów ustalenia wysokości przychodów podatkowych po Państwa stronie z tytułu jego Udziału w Konsorcjum - jak również wysokości kosztów, podstawy opodatkowania oraz wysokości zobowiązania podatkowego z tego tytułu.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 14 ust. 1 ww. ustawy:

Literalna wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że do przychodów z tego źródła, podatnik powinien zaliczyć przychody, które są mu należne. Nie będą to zatem jakiekolwiek przychody, lecz przychody, w stosunku do których podatnikowi przysługiwać będzie prawo do ich otrzymania i które stanowić będą jego trwałe przysporzenie majątkowe.

Powyższe oznacza, że każdy z Zainteresowanych winien zaliczać do swoich przychodów podatkowych tylko tę część przychodów, która odpowiada jego udziałowi w Konsorcjum (określonemu w Umowie Konsorcjum) a tym samym nie zaliczać do swoich przychodów podatkowych kwoty przychodów należnej Liderowi Konsorcjum.

Z kolei na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z tymi uregulowaniami, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich poniesionych wydatków, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągnięcia lub zachowania przychodu. Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

-     wydatek został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku został pokryty z zasobów majątkowych podatnika,

-     wydatek jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

-     wydatek pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

-     wydatek poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

-     wydatek został właściwie udokumentowany,

-     wydatek nie znajduje się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Kosztami uzyskania przychodu są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, które zostały poniesione przez podatnika i których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Dla ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami.

W oparciu o kryterium stopnia tego powiązania koszty podatkowe można podzielić na:

a)  bezpośrednio związane z przychodami, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód),

b)  inne niż bezpośrednio związane z przychodami, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia (tzw. koszty pośrednie).

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji kosztu „bezpośredniego” oraz kosztu „pośredniego” – brak takiej definicji związany jest z nieokreślonością tych pojęć i brakiem stałych, niezmiennych kryteriów oceny wystąpienia bezpośredniego lub jedynie pośredniego związku takich kosztów z przychodami osoby prawnej w konkretnym przypadku. W efekcie te same wydatki mogą być w danych warunkach bezpośrednimi, zaś w innych jedynie pośrednimi kosztami uzyskania przychodu. Ocena tej kwestii musi być więc dokonywana w każdym przypadku na tle określonej sytuacji, przy uwzględnieniu indywidualnych cech działalności podatnika, w warunkach której wydatki te są ponoszone. Przy czym jeżeli określone wydatki można powiązać z osiąganiem konkretnego przychodu, to bez względu na możliwość jednoczesnego wywiedzenia pośredniego związku tych wydatków z ewentualnymi innymi przychodami, zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów ocenić należy w kontekście tego przychodu, z którym wydatki te są bezpośrednio związane.

Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, a więc takie którym nie można przypisać konkretnego przychodu, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie. Kosztami takimi są więc w szczególności wydatki związane z całokształtem działalności podatnika, wynikające z konieczności wywiązywania się przez niego z obowiązków nałożonych innymi przepisami prawa, czy warunkujące prowadzenie tej działalności, np. koszty ogólnego zarządu, koszty administracyjne, wydatki na utrzymanie obiektów, obsługę prawną, ubezpieczenia, świadczenia na rzecz pracowników, podatki od nieruchomości. Tego rodzaju koszty, chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym nie jest możliwe ustalenie, w którym okresie bądź roku podatkowym wystąpi przychód uzasadniający potrącenie takich kosztów.

W zależności od zakwalifikowania przedmiotowych wydatków do bezpośrednich lub pośrednich kosztów uzyskania przychodów zastosowanie znajdą odpowiednio regulacje zawarte w art. 22 ust. 5a-5b lub ust. 5c-4d ww. ustawy określające moment potrącalności kosztów.

Odnosząc powyższe do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że skoro działalność gospodarcza prowadzona przez Państwa w ramach zawiązanego Konsorcjum stanowi wspólne przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 8 ustawy o PIT, to tym samym przychodami i kosztami uzyskania przychodów Państwa są wyłącznie przychody i koszty przypadające na Zainteresowanego zgodnie z zapisami wynikającymi z zawartej przez Partnerów Umowy Konsorcjum. Tym samym część kosztów Konsorcjum dotycząca przychodów należnych Liderowi nie dotyczy przychodów osiągniętych przez innego zainteresowanego, a co za tym idzie nie może stanowić kosztu tego zainteresowanego, koszty te bowiem pozostają bez związku z działalnością gospodarczą tego zainteresowanego (są one związane z działalnością gospodarczą drugiego Partnera). Moment potrącenia ww. wydatków będzie uzależniony od charakteru ponoszonych przez konsorcjum kosztów.

Reasumując, podmiot wystawiający fakturę, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w zakresie podatników PIT), powinien rozpoznać tylko przychód i odpowiadające im koszty w części stanowiącej wynagrodzenie z tytułu realizowanej sprzedaży.

Zatem Państwa stanowisko w części pytania nr 1 (w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych) należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości dotyczących źródła przychodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w odniesieniu do części wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przypisana Konsorcjantom na podstawie wystawionych faktur bądź not księgowych, wskazać należy, że jak już wcześniej wspomniano, każdy z Zainteresowanych winien zaliczać do swoich przychodów podatkowych tylko tę część przychodów, która odpowiada jego udziałowi w Konsorcjum (określonemu w Umowie Konsorcjum) a tym samym nie zaliczać do swoich przychodów podatkowych kwoty przychodów należnej Liderowi Konsorcjum. Wynika to z literalnej wykładni art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum powinni do wzajemnych rozliczeń stosować podział przychodów zgodnie z ustaleniami wynikającymi z porozumienia między członkami konsorcjum, np. według zawartej umowy. Rozliczenia między podmiotami (fakturowanie, refakturowanie, wystawianie not księgowych) powinny być dokonywane w sposób umożliwiający właściwe i niebudzące wątpliwości określenie tych przychodów/kosztów podatkowych dla poszczególnych członków realizujących projekt.

W konsekwencji – przychodem dla Zainteresowanych będzie tylko ta część wynagrodzenia, która jest dla nich kwotą należną, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (przy Partnerach będących podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych). Do źródła przychodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej powinni Oni zakwalifikować tę część wynagrodzenia z tytułu sprzedaży detalicznej, która została Im przypisana jako Konsorcjantowi na podstawie wystawionych faktur bądź not księgowych.

W konsekwencji, część wynagrodzenia z tytułu sprzedaży przypisana Konsorcjantom na podstawie wystawionych faktur bądź not księgowych należy zakwalifikować do źródła przychodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej tak jakby oni sami wykonali w tej części świadczone usługi lub sprzedaż towarów, zafakturowaną na podmiot trzeci i będzie podlegać opodatkowaniu zgodnie z wybraną formą opodatkowania.

Zatem Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania nr 2 należy uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

X Sp. z o.o. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.