Wnioskodawca, osoba fizyczna, prowadzi od 2021 roku jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu, rozwijaniu i ulepszaniu oprogramowania komputerowego. Działalność ta była tymczasowo zawieszona w latach 2024-2025. Oprogramowanie tworzone przez wnioskodawcę ma charakter twórczy i innowacyjny, powstaje w ramach realizacji konkretnych projektów dla zleceniodawców na podstawie umów cywilnoprawnych. W ramach tych umów wnioskodawca odpłatnie przenosi na zleceniodawców autorskie prawa majątkowe do wytworzonych programów. Wnioskodawca ponosi koszty związane z prowadzeniem tej działalności, takie jak zakup sprzętu…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 20 stycznia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego /zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca od dnia 2 listopada 2021 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Działalność była zawieszona w okresie od dnia 1 kwietnia 2024 r. oraz została wznowiona z dniem 1 sierpnia 2025 r.
Przedmiotem działalności gospodarczej jest wytwarzanie, rozwijanie oraz ulepszanie Oprogramowania.
Ilekroć w dalszej części wniosku używane jest określenie „Oprogramowanie”, należy przez to rozumieć zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania przez komputer określonych czynności w celu osiągnięcia założonego rezultatu, przy czym zbiór instrukcji może być wyrażony znakami językowymi, symbolami matematycznymi lub znakami graficznymi.
Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.; dalej także: „ustawa o PIT”). Rozlicza się w formie podatku liniowego 19% i prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów.
Wnioskodawca klasyfikuje prowadzoną działalność gospodarczą według Polskiej Klasyfikacji Działalności w podklasie 62.10.B – pozostała działalność w zakresie programowania. Podklasa ta obejmuje w szczególności projektowanie struktury i zawartości oprogramowania, pisanie, modyfikowanie (w tym aktualizacje i poprawki), testowanie oraz utrzymanie oprogramowania i aplikacji, w tym m.in. oprogramowania systemowego, aplikacji biznesowych i finansowych, aplikacji …, aplikacji …, aplikacji opartych na …, baz danych oraz stron internetowych. Zakres działalności obejmuje również dostosowywanie istniejącego oprogramowania poprzez jego modyfikowanie i konfigurowanie do środowiska systemów informatycznych klientów, jak również tworzenie nowych aplikacji.
Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest wytwarzanie, rozwijanie oraz ulepszanie Oprogramowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, które stanowi przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Prace te mają charakter innowacyjny i każdorazowo wymagają odrębnej analizy, indywidualnego podejścia i zastosowania wiedzy oraz kompetencji technicznych. Wytwarzane Oprogramowanie obejmuje projektowanie algorytmów, tworzenie kodu źródłowego oraz jego modyfikację, w tym udoskonalanie istniejących rozwiązań, a także bieżącą weryfikację postępów prac.
Działania podejmowane przez Wnioskodawcę mają charakter ciągły i systematyczny oraz realizowane są w sposób metodyczny, zgodnie z ustalonym harmonogramem i z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb Zleceniodawców. Proces ten obejmuje w szczególności określenie celu, wybór sposobu jego realizacji, opracowanie koncepcji, projektowanie i wykonanie Oprogramowania, optymalizację jego wydajności, weryfikację funkcjonalności poprzez testy oraz zakończenie prac poprzez uruchomienie Oprogramowania. Działania te nie mają charakteru czynności powtarzalnych i każdorazowo wymagają indywidualnego podejścia, w szczególności odpowiedniego wykorzystania posiadanej wiedzy oraz znajomości technologii, środowiska programowego, sprzętowego i biznesowego.
Wnioskodawca, realizując prace związane z wytwarzaniem oraz rozwijaniem Oprogramowania, nabywa, łączy, kształtuje oraz wykorzystuje aktualnie dostępną wiedzę i umiejętności w zakresie narzędzi informatycznych, języków programowania oraz nowoczesnych technologii.
W procesie tworzenia i rozwoju Oprogramowania Wnioskodawca posługuje się m.in. językami programowania takimi jak: ….
Wnioskodawca realizował projekty programistyczne obejmujące wytwarzanie, rozwój oraz ulepszanie Oprogramowania, dostosowane do indywidualnych potrzeb Zleceniodawców. Poniżej przedstawiono wybrane projekty:
1. Projekt: …
W ramach realizacji projektu Wnioskodawca realizował prace badawczo-rozwojowe związane z rozwojem systemu …. Prace polegają na projektowaniu i tworzeniu autorskich rozwiązań programistycznych, umożliwiających bezpieczne i wydajne przetwarzanie transakcji finansowych w systemie rozproszonym. Zakres prac obejmuje w szczególności:
- analizę …,
- projektowanie …,
- opracowywanie i testowanie …,
- tworzenie autorskiego kodu źródłowego …,
- rozwój warstwy aplikacyjnej …,
- prace rozwojowe ….
Efektem prac są nowe lub istotnie ulepszone komponenty oprogramowania, stanowiące autorskie Oprogramowanie.
2. Projekt: …
W ramach realizacji projektu Wnioskodawca realizował prace badawczo-rozwojowe związane z opracowaniem …. Prace polegały na zaprojektowaniu od podstaw nowej architektury systemu oraz stworzeniu autorskich mechanizmów ….
Zakres prac obejmował:
- …
Rezultatem prac było powstanie nowego Oprogramowania istotnie różniącego się funkcjonalnie i technologicznie od wcześniej stosowanego rozwiązania.
3. Projekt: …
W ramach realizacji projektu Wnioskodawca prowadził prace badawczo-rozwojowe nad stworzeniem nowego systemu …. Projekt obejmował opracowanie autorskiej architektury systemu oraz nowych mechanizmów ….
Zakres prac obejmował:
- ….
Efektem prac było powstanie nowego, rozwojowego systemu informatycznego, stanowiącego autorskie Oprogramowanie.
4. Projekt: …
W ramach realizacji projektu Wnioskodawca prowadził prace rozwojowe nad systemami bankowości korporacyjnej, obejmujące projektowanie i implementację nowych funkcjonalności oraz mechanizmów bezpieczeństwa.
Zakres prac obejmował:
- projektowanie i implementację …,
- opracowywanie …,
- projektowanie …,
- optymalizację ….
Prace te prowadziły do powstania istotnie ulepszonych komponentów oprogramowania, objętych ochroną prawnoautorską.
5. Projekt: …
W ramach realizacji projektu Wnioskodawca prowadził prace badawczo-rozwojowe polegające na opracowaniu nowej architektury systemu …. Prace obejmowały projektowanie i implementację autorskich rozwiązań umożliwiających skalowalne i asynchroniczne przetwarzanie danych ….
Zakres prac obejmował:
- projektowanie …,
- opracowywanie …,
- implementację …,
- optymalizację ….
Efektem prac było powstanie nowego lub istotnie ulepszonego Oprogramowania, stanowiącego kwalifikowane prawo własności intelektualnej.
6. Projekt: …
W ramach realizacji projektu Wnioskodawca prowadził prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem systemu umożliwiającego monitorowanie …. Projekt wymagał zaprojektowania nowych mechanizmów ….
Zakres prac obejmował:
- projektowanie …,
- opracowywanie …,
- implementację …,
- projektowanie ….
Efektem prac było powstanie nowego Oprogramowania, stanowiącego kwalifikowane prawo własności intelektualnej.
W wyniku prowadzonych prac o charakterze twórczym i indywidualnym powstaje Oprogramowanie stanowiące utwory w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, natomiast stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, ochroną objęte są w szczególności utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi oraz znakami graficznymi.
W konsekwencji wytwarzane przez Wnioskodawcę Oprogramowanie stanowi utwór w postaci Oprogramowania, który podlega ochronie prawno-autorskiej na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2021-2025 Wnioskodawca wykonywał prace programistyczne polegające na wytwarzaniu kodu źródłowego, prowadzące do powstania nowego Oprogramowania albo do rozwijania i ulepszania istniejącego Oprogramowania, na podstawie zawieranych w formie pisemnej umów o świadczenie usług ze Zleceniodawcami. Z tytułu wykonania usług Wnioskodawca otrzymywał umówione wynagrodzenie, zgodnie z postanowieniami zawartych umów. W ramach tego wynagrodzenia Wnioskodawca każdorazowo przenosił na Zleceniodawców autorskie prawa majątkowe do wytworzonych utworów – w tym do Oprogramowania lub jego części – na wszystkich znanych polach eksploatacji, określonych w umowach, zgodnie z art. 41 ust. 1 oraz art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W konsekwencji Wnioskodawca uzyskiwał przychody z tytułu sprzedaży autorskich praw majątkowych do Oprogramowania lub jego części, o których mowa w art. 30ca ust. 7 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zlecenia programistyczne realizowane przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie są wykonywane pod kierownictwem Zleceniodawców, ani w miejscu i czasie przez nich wyznaczonym. Wnioskodawca samodzielnie decyduje o miejscu oraz czasie wykonywania prac, w tym wykonuje je w formie zdalnej, przy zachowaniu jedynie uzgodnionych ram czasowych dotyczących realizacji poszczególnych etapów projektów. Wszystkie usługi programistyczne były wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w szczególności odpowiedzialność za jakość wytwarzanego Oprogramowania lub jego części oraz za ewentualne wady świadczonych usług. Odpowiedzialność ta wynika z art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
W ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej Wnioskodawca ponosi szereg wydatków pozostających w bezpośrednim związku z wytwarzaniem, rozwijaniem oraz ulepszaniem Oprogramowania. Wydatki te są racjonalne, gospodarczo uzasadnione oraz ponoszone w celu osiągania przychodów, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
1. Sprzęt komputerowy i elektroniczny wraz z akcesoriami
Wnioskodawca ponosi koszty zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego oraz niezbędnych akcesoriów, które stanowią podstawowe narzędzie pracy w działalności programistycznej.
Tworzenie, rozwijanie i testowanie Oprogramowania wymaga korzystania z wydajnego, sprawnego oraz nowoczesnego sprzętu umożliwiającego efektywne pisanie kodu źródłowego, jego kompilację, analizę oraz wdrażanie. Brak odpowiednich narzędzi technicznych skutkowałby obniżeniem jakości i wydajności pracy lub uniemożliwiłby jej wykonywanie.
2. Leasing samochodu oraz koszty związane z jego eksploatacją i użytkowaniem (raty leasingowe, badania techniczne, ubezpieczenie, serwis i naprawy, koszty eksploatacyjne, paliwo)
Samochód wykorzystywany jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w celu dojazdów na spotkania i konsultacje z Kontrahentami dotyczące tworzenia oraz rozwijania Oprogramowania. Umożliwia on również przemieszczanie się w celu zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego niezbędnego do prowadzenia działalności. Ponoszone koszty leasingu oraz eksploatacji pojazdu pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i służą realizacji świadczonych usług.
3. Usługi telekomunikacyjne (abonament telefoniczny oraz Internet)
Koszty abonamentu telefonicznego ponoszone są w celu zapewnienia bieżącej komunikacji z Kontrahentami, w szczególności w zakresie konsultacji technicznych oraz uzgadniania funkcjonalności tworzonego i rozwijanego Oprogramowania. Dostęp do Internetu zapewnia Wnioskodawcy szybkie i stabilne łącze, które jest niezbędne do wykonywania działalności programistycznej. Proces tworzenia, testowania, wdrażania oraz późniejszego funkcjonowania Oprogramowania wymaga stałego dostępu do sieci, bez którego realizacja usług nie byłaby możliwa.
4. Licencje na programy komputerowe
Wnioskodawca ponosi koszty zakupu licencji na oprogramowanie wykorzystywane do tworzenia, modyfikowania, testowania oraz ulepszania Oprogramowania lub jego części składowych.
Licencjonowane narzędzia programistyczne stanowią niezbędny element procesu wytwarzania Oprogramowania i umożliwiają prawidłowe wykonywanie świadczonych usług.
Koszty ponoszone przez Wnioskodawcę w związku z wytwarzaniem, rozwijaniem i ulepszaniem Oprogramowania, są ponoszone w celu osiągania przychodów i stanowią koszty kwalifikowane przy ustalaniu wskaźnika nexus zgodnie z art. 30ca ust. 4–6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustalany jest przez Wnioskodawcę zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT, tj. jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej oraz wskaźnika nexus. Wskaźnik ten obliczany jest z uwzględnieniem kosztów faktycznie poniesionych przez Wnioskodawcę na prowadzoną bezpośrednio działalność badawczo-rozwojową związaną z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, przy zachowaniu zasad wynikających z art. 30ca ust. 4-6 ustawy o PIT.
Wnioskodawca zamierza skorzystać z preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5% w odniesieniu do kwalifikowanego dochodu uzyskiwanego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP Box), na podstawie art. 30ca ustawy o PIT, za lata 2021-2025 oraz za lata kolejne, o ile spełnione zostaną ustawowe warunki.
Wnioskodawca prowadzi odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, spełniającą wymogi określone w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ewidencja ta prowadzona jest w sposób umożliwiający wyodrębnienie każdego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, ustalenie przypadających na nie przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty), jak również wyodrębnienie kosztów, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT, przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób pozwalający na prawidłowe ustalenie kwalifikowanego dochodu. Ewidencja prowadzona jest na bieżąco w formie elektronicznej w postaci arkusza kalkulacyjnego, w ujęciu kumulatywnym oraz comiesięcznym, wraz z zestawieniem dokumentów potwierdzających poniesione wydatki związane z realizacją projektów obejmujących kwalifikowane prawa własności intelektualnej.
Podsumowując, Wnioskodawca:
- prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu, rozwijaniu oraz ulepszaniu Oprogramowania, stanowiącego kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w ramach działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 tej ustawy,
- wytwarza Oprogramowanie będące utworem podlegającym ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
- uzyskuje przychody z tytułu odpłatnego przenoszenia autorskich praw majątkowych do Oprogramowania lub jego części, stanowiące kwalifikowane dochody, o których mowa w art. 30ca ust. 7 pkt 3 ustawy o PIT,
- ponosi koszty bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową, uwzględniane przy ustalaniu wskaźnika nexus zgodnie z art. 30ca ust. 4-6 ustawy o PIT,
- prowadzi odrębną, szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT, umożliwiającą wyodrębnienie kwalifikowanych praw własności intelektualnej, przypadających na nie przychodów, kosztów oraz dochodu,
- spełnia warunki do zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5% do kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP Box).
Uzupełnienie wniosku
Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczy: okresu od 2 listopada 2021 r. do 31 marca 2024 r. oraz od 1 sierpnia 2025 r. do dnia złożenia wniosku (stan faktyczny), – okresów następujących po dniu złożenia wniosku (zdarzenie przyszłe). W okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 31 lipca 2025 r. działalność gospodarcza była zawieszona, a Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskiwał dochodów, do których mogłaby mieć zastosowanie preferencja IP Box. Preferencja IP Box dotyczy wyłącznie okresów faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, przedmiotowy wniosek obejmuje lata podatkowe 2021, 2022, 2023, 2024 oraz 2025 w zakresie odpowiadającym wskazanym powyżej okresom, a także lata kolejne jako zdarzenie przyszłe.
Twórczy charakter działalności Wnioskodawcy przejawia się w samodzielnym projektowaniu i tworzeniu nowych rozwiązań informatycznych, obejmujących zarówno logikę biznesową, jak i architekturę systemową złożonych systemów informatycznych. W ramach realizowanych projektów Wnioskodawca nie wykonuje prac odtwórczych ani rutynowych, lecz każdorazowo projektuje strukturę oprogramowania od podstaw lub dokonuje istotnych, twórczych modyfikacji istniejących rozwiązań, dostosowując je do indywidualnych wymagań funkcjonalnych i technicznych danego projektu. Proces ten wymaga opracowania nowych koncepcji, algorytmów oraz sposobów integracji systemów.
W ramach realizacji projektów opisanych we wniosku Wnioskodawca podejmował następujące działania techniczne:…
Cele te koncentrowały się na wytworzeniu nowych funkcjonalności lub istotnym ulepszeniu istniejących procesów poprzez pokonywanie barier technologicznych.
1. Cele postawione dla poszczególnych Oprogramowań:
· …
Wszystkie powyższe prace badawczo-rozwojowe były finansowane wyłącznie ze środków własnych.
Osiągnięcie założonych celów technologicznych było wynikiem prowadzenia systematycznych prac badawczo-rozwojowych, realizowanych w oparciu o pełne zaplecze własne Wnioskodawcy. Proces wytwórczy opierał się na pracy własnej Wnioskodawcy, który samodzielnie projektował architekturę systemów, implementował zaawansowaną logikę biznesową oraz przeprowadzał kompleksowe testy jednostkowe i integracyjne.
Realizacja tych zadań wymagała zaangażowania specjalistycznych zasobów rzeczowych, w tym stacji roboczej o wysokiej mocy obliczeniowej, licencji programistycznych (....) oraz subskrypcji chmurowych (....), służących jako środowiska testowe i wdrożeniowe. Mobilność techniczna niezbędna do konsultacji projektowych realizowana była przy wykorzystaniu własnego samochodu osobowego. Całość działań była finansowana wyłącznie z wypracowanych środków własnych Wnioskodawcy, co wiązało się z ponoszeniem przez Niego pełnego ryzyka gospodarczego i odpowiedzialności za ostateczny rezultat technologiczny projektów.
2. Osiągnięte cele:
· Lata 2021-2022:
- …
· Lata 2022-2023:
- …
· Lata 2023-2024:
- …
· Rok 2025:
- …
Działalność Wnioskodawcy cechuje się wysokim stopniem zorganizowania i systematyczności. Harmonogramy prac były definiowane indywidualnie dla każdego projektu w ramach cyklu wytwórczego oprogramowania. W każdym roku podatkowym (2021, 2022, 2023, 2024, 2025) Wnioskodawca operował w oparciu o iteracyjne plany prac (tzw. Sprinty), typowe dla metodyk zwinnych (Agile).
Harmonogramy te obejmowały:
· Fazę analizy i projektowania:
· Fazę implementacji: ;
· Fazę weryfikacji: .
Efektem było powstanie funkcjonalnych modułów oprogramowania:
· W latach 2021-2022: Zrealizowano harmonogramy budowy …,
· W latach 2022-2023: Zrealizowano harmonogram transformacji …,
· W latach 2023-2024: Zrealizowano harmonogram …,
· W roku 2025: Zrealizowano harmonogram budowy ….
Postępy w realizacji harmonogramów były na bieżąco dokumentowane w systemach zarządzania zadaniami oraz w historii repozytoriów kodu, co pozwala na precyzyjne odtworzenie przebiegu prac badawczo-rozwojowych.
Wnioskodawca, przed rozpoczęciem projektów posiadał ugruntowaną wiedzę specjalistyczną w zakresie inżynierii oprogramowania, stanowiącą bazę dla podejmowanych działań. Niemniej jednak, specyfika realizowanych prac badawczo-rozwojowych sprawiała, że wiedza ta była systematycznie rozwijana i poszerzana o zaawansowane usługi chmurowe oraz specjalistyczne wzorce architektoniczne niezbędne do budowy skomplikowanych systemów rozproszonych.
W procesie wytwórczym stosowano paradygmaty programowania obiektowego, wzorce projektowe oraz metodykę zapewnienia jakości kodu. Implementacja odbywała się przy wykorzystaniu infrastruktury oraz automatyzacji w modelu. Charakter tych prac wymuszał na Wnioskodawcy ciągłe poszerzanie kompetencji, gdyż pokonywanie nietrywialnych barier technologicznych – takich jak zapewnienie wysokiej dostępności i zgodności z rygorystycznymi standardami audytowymi – wymagało stosowania rozwiązań wykraczających poza standardowe umiejętności programistyczne. Dzięki tej synergii posiadanej bazy wiedzy oraz jej stałego rozwoju, możliwe było stworzenie autorskich, innowacyjnych systemów, które w sposób istotny różnią się od rozwiązań powszechnie dostępnych.
Wiedza i umiejętności: W ramach działalności Wnioskodawca wykorzystuje i rozwija wiedzę z zakresu projektowania systemów rozproszonych, automatyzacji infrastruktury, zapewnienia jakości kodu oraz zaawansowanych mechanizmów bezpieczeństwa.
Tworzone oprogramowanie odróżnia się od rozwiązań standardowych następującymi faktami technicznymi:
· Skalowalność:;
· Wydajność:;
· Elastyczność:;
· Szybkość reakcji:;
· Dostępność:.
Wnioskodawca wskazuje, że dobór oraz wykorzystanie wiedzy specjalistycznej stanowią integralny element każdego etapu cyklu wytwórczego Oprogramowania, począwszy od fazy koncepcyjnej, aż po wdrożenie produkcyjne. Proces ten ma charakter systematyczny i jest ściśle podyktowany potrzebą pokonywania konkretnych barier technologicznych. Selekcja wiedzy następuje poprzez rygorystyczną analizę architektury, gdzie na podstawie zdefiniowanych problemów wydajnościowych lub bezpieczeństwa, Wnioskodawca wybiera najbardziej adekwatne wzorce inżynieryjne. Przykładem tego procesu jest wybór architektury.
W praktyce wiedza ta jest wykorzystywana do budowy zaawansowanych struktur kodu w technologii ….
Zakres oferowanych usług obejmował pełen cykl projektowania i rozwoju oprogramowania, w tym modelowanie domen …. Usługi obejmowały również automatyzację infrastruktury oraz integrację systemów z zewnętrznymi dostawcami usług.
Prace realizowano z wykorzystaniem architektur mikroserwisowych oraz rozwiązań chmurowych, przy czym proces ten był nierozerwalnie związany z ciągłym poszerzaniem i aktualizowaniem wiedzy specjalistycznej przez Wnioskodawcę. W procesie wytwórczym stosowano paradygmaty programowania obiektowego, wzorce projektowe oraz metodykę zapewnienia jakości kodu. Implementacja odbywała się w technologiach …. Systematyczne zdobywanie i integrowanie nowej wiedzy technicznej w zakresie usług chmurowych oraz nowoczesnych wzorców architektonicznych pozwalało na pokonywanie barier technologicznych i tworzenie innowacyjnych rozwiązań programistycznych o wysokim stopniu skomplikowania.
Wnioskodawca zaplanował procesy projektowe mające na celu eliminację ograniczeń technologicznych, których nie rozwiązywały standardowe i powszechnie dostępne narzędzia informatyczne. Planowanie obejmowało opracowanie autorskich algorytmów przetwarzania rozproszonego dla systemów bankowych i płatniczych oraz optymalizację struktur danych w systemach medycznych i naukowych w celu zapewnienia ich pełnej integralności. Działania te zmierzały do wytworzenia unikalnych komponentów oprogramowania, takich jak … czy moduły …, charakteryzujących się wysoką wydajnością, bezpieczeństwem oraz odpornością na błędy w środowiskach o dużym natężeniu ruchu danych.
Celem prowadzonych prac było każdorazowe rozwiązanie złożonych problemów technologicznych poprzez wytworzenie nowego lub istotnie ulepszonego kodu źródłowego. Wnioskodawca realizował cele nakierowane na osiągnięcie konkretnych rezultatów inżynierskich, takich jak:
· optymalizacja wydajności systemów …,
· zwiększenie skalowalności infrastruktury chmurowej,
· zapewnienie wysokiej dostępności usług,
· oraz wdrożenie autorskich mechanizmów bezpieczeństwa i autoryzacji.
Finalnym efektem było przekazanie Zleceniodawcy autorskich praw majątkowych do powstałego Oprogramowania.
Prace realizowano w sposób ciągły i systematyczny, zgodnie z cyklem wytwórczym oprogramowania …. Proces obejmował analizę wymagań technicznych, projektowanie architektury, implementację kodu źródłowego w iteracjach (sprintach) oraz weryfikację jakości poprzez testy jednostkowe i integracyjne. Każdy etap prac był dokumentowany w systemach zarządzania zadaniami oraz w historii w systemie kontroli wersji.
Efektem podjętych przez Wnioskodawcę działań są gotowe rozwiązania informatyczne wdrożone w praktyce gospodarczej Zleceniodawców, które obejmują:
· ….
Efekty prac Wnioskodawcy każdorazowo stanowią utwory w rozumieniu przepisów o prawie autorskim, ponieważ są rezultatem Jego indywidualnej kreacji. Każdy fragment kodu, moduł czy architektura systemu wynika z autonomicznych decyzji projektowych, co nadaje im cechę oryginalności. Wnioskodawca nie odtwarza istniejących rozwiązań, lecz tworzy nową wartość niematerialną w postaci struktur logicznych i algorytmów, które wcześniej nie istniały i nie stanowiły części zasobów wiedzy zleceniodawcy. Proces ten posiada wyraźny charakter twórczy, gdyż nie polega na mechanicznym powielaniu schematów, lecz na projektowaniu od podstaw unikalnych instrukcji rozwiązujących specyficzne problemy techniczne.
Rezultaty prac Wnioskodawcy nie są efektem czynności wymagających jedynie standardowych umiejętności technicznych, których wyniki dałoby się z góry przewidzieć jako powtarzalne. Proces tworzenia oprogramowania w ramach opisanych projektów ma charakter nietrywialny i każdorazowo wiąże się z rozwiązywaniem złożonych problemów inżynieryjnych, co uniemożliwia automatyczne zaplanowanie końcowego rezultatu bez fazy analitycznej i projektowej. Tworzone rozwiązania są wynikiem twórczego poszukiwania optymalnej logiki i struktury, a nie seryjnego powielania schematów, co sprawia, że każdy wytworzony kod źródłowy posiada unikalny, nieseryjny charakter dostosowany do specyficznych barier technologicznych.
Prace realizowane przez Wnioskodawcę nie stanowią jedynie technicznego wykonania szczegółowych wytycznych, lecz są ich twórczą realizacją. Kontrahent definiuje cele biznesowe oraz wymagania funkcjonalne, natomiast to Wnioskodawca samodzielnie decyduje o sposobie ich osiągnięcia poprzez projektowanie architektury, dobór wzorców oraz implementację autorskiej logiki programistycznej. Proces ten wymaga kreatywnego podejścia do problemów inżynieryjnych, w którym Wnioskodawca przekłada ogólne założenia na unikalne i innowacyjne rozwiązania programistyczne, co wyklucza uznanie Jego działań za wyłącznie techniczną realizację gotowych instrukcji.
W każdym przypadku, zarówno przy tworzeniu nowego oprogramowania, jak i przy rozwijaniu oraz ulepszaniu istniejących systemów, efekty prac Wnioskodawcy stanowią odrębne programy komputerowe lub ich samodzielne, logicznie wyodrębnione części (moduły) podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Każda modyfikacja, rozszerzenie funkcjonalności wiąże się z powstaniem nowego kodu źródłowego o twórczym charakterze, który posiada własną logikę i strukturę instrukcji. Wnioskodawcy przysługują pierwotne autorskie prawa majątkowe do wszystkich wytworzonych utworów, które są następnie odpłatnie przenoszone na rzecz zleceniodawcy na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Wnioskodawca nie nabywał i nie zamierza nabywać wyników prac badawczo-rozwojowych od innych podmiotów. Wszystkie IP powstały w ramach działalności własnej.
Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za efekty swojej pracy w stosunku do osób trzecich na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu cywilnego oraz zapisów umownych.
Wnioskodawca jest i będzie wyłącznym twórcą wytwarzanego przez siebie oprogramowania. Autorskie prawa osobiste do tych utworów przysługują wyłącznie Wnioskodawcy. Wnioskodawca jest pierwotnym i wyłącznym właścicielem autorskich praw majątkowych do wytworzonych przez siebie utworów do momentu ich odpłatnego przeniesienia na rzecz Zleceniodawcy. Wnioskodawca nie jest i nie będzie współwłaścicielem autorskich praw majątkowych wspólnie z innymi osobami, każdy wytworzony przez Wnioskodawcę kod (lub jego moduł) stanowi jego odrębny i samodzielny utwór.
W sytuacji, gdy prace realizowane są w zespole, efektem działań prowadzonych samodzielnie przez Wnioskodawcę są logicznie wyodrębnione moduły lub mikroserwisy, które posiadają własną architekturę, logikę oraz zestaw instrukcji. Każdy z tych elementów stanowi samodzielny program komputerowy podlegający ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnioskodawca podkreśla, że Jego wkład nie jest jedynie nieużytecznym fragmentem, lecz kompletnym i funkcjonalnym rozwiązaniem programistycznym (utworem), które może być samodzielnie kompilowane i testowane jako wyodrębniona część większego systemu.
Autorskie prawa majątkowe do wspomnianych programów (modułów) są przenoszone przez Wnioskodawcę na rzecz Zleceniodawcy osobiście, niezależnie i odpłatnie na podstawie indywidualnie zawartej umowy. Wnioskodawca nie przenosi praw łącznie z innymi osobami (współtwórcami) i nie występuje w roli współwłaściciela praw majątkowych wspólnie z innymi członkami zespołu projektowego. Każdy transfer praw dotyczy wyłącznie efektów pracy własnej Wnioskodawcy, a wynagrodzenie otrzymywane z tego tytułu jest wypłacane bezpośrednio Wnioskodawcy na podstawie wystawionych przez Niego faktur.
Wnioskodawca wskazuje, że związek funkcjonalny poszczególnych wydatków z działaniami obejmującymi tworzenie i rozwijanie Oprogramowania wynika z ich technicznej niezbędności na każdym etapie cyklu życia oprogramowania.
· Sprzęt komputerowy i elektroniczny wraz z akcesoriami: zapewnia niezbędną moc obliczeniową do uruchamiania środowisk programistycznych, kompilacji kodu źródłowego oraz lokalnego testowania wytworzonych modułów przed ich wdrożeniem do środowisk produkcyjnych.
· Licencje na programy komputerowe: stanowią bezpośrednie środowisko wytwórcze i testowe, w którym powstaje i jest walidowane kwalifikowane IP. Bez dostępu do tych usług niemożliwe byłoby programowanie i rozwój rozwiązań typu…
· Leasing samochodu oraz koszty związane z jego eksploatacją i użytkowaniem (raty leasingowe, badania techniczne, ubezpieczenie, serwis i naprawy, koszty eksploatacyjne, paliwo): umożliwiają Wnioskodawcy niezbędną mobilność i obecność technologiczną w siedzibie kontrahentów lub miejscach wdrożenia. Jest to niezbędne podczas etapów projektowania …
· Usługi telekomunikacyjne (abonament telefoniczny oraz Internet): zapewniają Wnioskodawcy łączność z zespołem projektowym, zdalnymi środowiskami programistycznymi oraz z infrastrukturą testową kontrahentów, umożliwiając realizację zadań związanych z wytwarzaniem i rozwijaniem kwalifikowanego oprogramowania.
Wnioskodawca przyporządkowuje wydatki do wskaźnika nexus według kryterium ich bezpośredniej celowości i przydatności do wytworzenia konkretnego kwalifikowanego IP w ramach danego projektu.
· Wnioskodawca nie zalicza do wskaźnika nexus automatycznie wszystkich wydatków, które stanowią koszty uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności.
· Kryterium wyboru jest bezpośredni wpływ wydatku na proces tworzenia lub rozwijania kodu źródłowego. Wydatki o charakterze wyłącznie administracyjnym lub ogólnofirmowym są pomijane w wyliczeniu wskaźnika nexus.
· W przypadku wydatków o charakterze mieszanym (służących zarówno działalności B+R, jak i pozostałej aktywności gospodarczej), Wnioskodawca stosuje zasadę proporcjonalnego przyporządkowania w oparciu o faktyczny czas pracy (tzw. klucz godzinowy). Proporcja ta wynika ze stosunku czasu poświęconego na wytwarzanie kwalifikowanego IP do całkowitego czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym. Dane te są każdorazowo dokumentowane w prowadzonej ewidencji IP Box.
Wnioskodawca potwierdza, że wszystkie wymienione wydatki są i będą przez Niego faktycznie ponoszone (co dokumentują posiadane faktury zakupowe) oraz są bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i rozwijaniu Oprogramowania. Każdy z tych kosztów został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, a brak ich poniesienia uniemożliwiłby realizację opisanych we wniosku etapów technologicznych i finalne powstanie funkcjonalnych programów komputerowych (kwalifikowanych praw IP).
Katalog zamknięty środków trwałych i wyposażenia obejmuje: laptop, jednostkę centralną, monitory, klawiaturę, mysz, słuchawki, dyski twarde, nośniki danych, procesory, pamięć RAM, karty graficzne, kable zasilające i sygnałowe.
Odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT, Wnioskodawca prowadzi na bieżąco od 2 listopada 2021 r., z wyłączeniem okresu od 1 kwietnia 2024 r. do 1 sierpnia 2025 r. Przerwa ta wynikała bezpośrednio z zawieszenia i faktycznego nieprowadzenia działalności gospodarczej w tym czasie.
Ewidencja obejmuje wszystkie realizowane projekty kwalifikowane oraz dokładny czas poświęcony na poszczególne zadania B+R, umożliwiając precyzyjne ustalenie wysokości dochodu kwalifikowanego podlegającego preferencji IP Box.
Wynagrodzenie otrzymywane przez Wnioskodawcę jest ściśle regulowane w umowach z Zleceniodawcami i obejmuje odpłatne przeniesienie autorskich praw majątkowych do wytworzonego Oprogramowania (kwalifikowanego IP).
a) Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do programów komputerowych, ich części oraz modułów (kodów źródłowych). Przeniesienie to następuje na polach eksploatacji określonych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 74), co pozwala Zleceniodawcy na wyłączne korzystanie i rozporządzanie efektami pracy Wnioskodawcy.
b) Wynagrodzenie obejmuje również czynności, które są nierozerwalnie związane z procesem wytwórczym oprogramowania i są niezbędne do jego powstania, takie jak: analiza wymagań technicznych, projektowanie architektury systemowej oraz testowanie wytworzonego kodu. Wnioskodawca zaznacza, że jeśli w danym okresie rozliczeniowym występują czynności o charakterze czysto administracyjnym lub organizacyjnym (niebędące częścią prac B+R), ich wartość jest wyodrębniana z przychodu podlegającego uldze IP Box na podstawie prowadzonej ewidencji czasu pracy (klucza godzinowego).
Faktury wystawiane przez Wnioskodawcę dokumentują świadczenie usług programistycznych jako całość, tj. wykonanie prac o charakterze twórczym prowadzących do wytworzenia Oprogramowania lub jego ulepszenia oraz odpłatne przeniesienie autorskich praw majątkowych do tego programu.
Przeniesienie praw autorskich stanowi integralny element realizowanego świadczenia, a strony nie przewidziały odrębnego wynagrodzenia za poszczególne jego elementy. Z tego względu na fakturze wykazywana jest jedna pozycja obejmująca całe wynagrodzenie należne Wnioskodawcy.
Ponieważ umowa nie wyodrębnia kwotowo honorarium autorskiego, Wnioskodawca dokonuje matematycznego wyodrębnienia części przychodu w oparciu o faktyczny czas pracy poświęcony na tworzenie kwalifikowanego IP (klucz godzinowy). Proporcja ta jest dokumentowana w prowadzonej ewidencji IP Box.
Dochody uzyskiwane przez Wnioskodawcę w przyszłych latach podatkowych będą uzyskiwane w takich samych okolicznościach faktycznych, jak przedstawione we wniosku.
Wnioskodawca przewiduje możliwość dalszej realizacji projektów na rzecz obecnych Zleceniodawców, jak również podjęcia współpracy z innymi Zleceniodawcami w przyszłości.
Projekty realizowane w przyszłości mogą dotyczyć różnych branż oraz obejmować zróżnicowaną funkcjonalność, przy czym sposób realizacji prac oraz charakter działalności Wnioskodawcy pozostaną zgodne z opisem przedstawionym we wniosku.
Niezmienny pozostanie charakter prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, polegającej na wytwarzaniu, rozwijaniu oraz ulepszaniu Oprogramowania w ramach działalności badawczo-rozwojowej oraz odpłatnym przenoszeniu na Zleceniodawców autorskich praw majątkowych do wytworzonych programów komputerowych.
Pytania (ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
1. Czy działalność prowadzona przez Wnioskodawcę polegająca na wytwarzaniu, rozwijaniu oraz ulepszaniu Oprogramowania stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT?
2. Czy Oprogramowanie wytwarzane przez Wnioskodawcę stanowi kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT?
3. Czy Wnioskodawca jest uprawniony do zastosowania preferencyjnej 5% stawki podatku dochodowego (IP Box) do dochodów osiąganych z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, przy założeniu prowadzenia ewidencji zgodnej z art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT?
4. Czy ustalając wskaźnik Nexus wnioskodawca będzie miał prawo do uwzględnienia kosztów, opisanych w niniejszym wniosku do litery „a” wskaźnika o którym mowa art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT?
5. Czy dochody uzyskiwane przez Wnioskodawcę z tytułu odpłatnego przenoszenia autorskich praw majątkowych do Oprogramowania stanowią kwalifikowany dochód, o którym mowa w art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT?
Pana stanowisko w sprawie (po uzupełnieniu)
Ad 1
Działalność prowadzona przez Wnioskodawcę polegająca na wytwarzaniu, rozwijaniu oraz ulepszaniu Oprogramowania stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, gdyż:
· ma charakter twórczy,
· jest podejmowana w sposób systematyczny,
· zmierza do zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania tej wiedzy do tworzenia nowych lub ulepszonych produktów,
· obejmuje prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Wytwarzane oraz rozwijane Oprogramowanie nie ma charakteru rutynowego ani odtwórczego, lecz każdorazowo prowadzi do powstania nowych lub istotnie ulepszonych funkcjonalności.
Ad 2
Oprogramowanie wytwarzane przez Wnioskodawcę stanowi kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT, tj. autorskie prawo do programu komputerowego, podlegające ochronie prawnej na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Programy komputerowe są wytwarzane, rozwijane oraz ulepszane w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, co spełnia wszystkie przesłanki uznania ich za kwalifikowane IP.
Ad 3
Wnioskodawca jest uprawniony do zastosowania preferencyjnej 5% stawki podatku dochodowego (IP Box) do dochodów osiąganych z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ustawy o PIT, pod warunkiem prowadzenia:
· odrębnej ewidencji,
· umożliwiającej wyodrębnienie przychodów, kosztów oraz dochodu przypadającego na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT.
Ad 4
Ustalając wskaźnik Nexus, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT, Wnioskodawca ma prawo do uwzględnienia kosztów opisanych we wniosku do litery „a”, tj. kosztów:
· bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową,
· faktycznie poniesionych na wytwarzanie, rozwijanie oraz ulepszanie kwalifikowanych praw własności intelektualnej,
Koszty te pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z wytworzeniem kwalifikowanego IP.
Ad 5
Dochody uzyskiwane przez Wnioskodawcę z tytułu odpłatnego przenoszenia autorskich praw majątkowych do Oprogramowania stanowią kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT.
Przeniesienie praw autorskich do programów komputerowych (lub ich części) wytworzonych przez Wnioskodawcę w ramach działalności badawczo-rozwojowej na rzecz Zleceniodawcy stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 5a pkt 6 tejże ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej
– oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Definicje ustawowe
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Stosownie do art. 5a pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć jest w niej mowa o badaniach naukowych - oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668 ze zm.), a więc:
Prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli:
Prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Pracami rozwojowymi, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych są natomiast – zgodnie z art. 5a pkt 40 tej ustawy – prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli:
Działalność obejmująca nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Łącząc te elementy można stwierdzić, że działalnością badawczo-rozwojową jest działalność twórcza obejmująca:
· badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a więc prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne; lub
· badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń; lub
· prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli działalność obejmująca nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń,
· podejmowana w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Działalność badawczo-rozwojowa musi być działalnością twórczą. Twórczy to „mający na celu tworzenie”. Synonimy pojęcia twórczy (pomysł, praca) to „konstruktywny, kreatywny, kreacyjny, kreatorski, koncepcyjny”. Należy przy tym zwrócić uwagę na różnicę znaczeniową pojęcia „tworzyć” - określające czynność, której istotą jest element kreacyjny i „wytwarzać”, czyli „zrobić, wyprodukować coś”. Wytwarzanie także prowadzi do powstania rzeczy lub praw, ale nie ma w sobie indywidualnego elementu kreacyjnego – jest to proces wymagający wiedzy i umiejętności, ale nie prowadzi do powstania efektów niepowtarzalnych.
Jak wynika z Objaśnień podatkowych z 15 lipca 2019 r. dotyczących co prawda innej ulgi podatkowej, tj. ulgi IP Box, na potrzeby definicji działalności badawczo-rozwojowej wskazuje się, że:
Pierwszym i zarazem najszerszym kryterium uznania działalności podatnika za działalność badawczo-rozwojową, jest jej twórczy charakter (…) na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej, w stopniu minimalnym, wystarczające jest działanie twórcze na skalę przedsiębiorstwa, tzn. przedsiębiorca we własnym zakresie (w ramach prowadzonych prac badawczo-rozwojowych) opracowuje nowe lub ulepszone produkty, procesy, usługi, nawet jeżeli podobne rozwiązanie zostało już opracowane przez inny podmiot. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
Działalność badawczo-rozwojowa może obejmować badania podstawowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a więc:
· prace empiryczne – czyli prace doświadczalne; lub
· prace teoretyczne – czyli oparte na teorii naukowej, a nie na doświadczeniu;
mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne.
Co istotne, aby prowadzone przez podmiot działania miały status badań podstawowych w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym muszą być prowadzone z zachowaniem odpowiednich standardów.
Nie każde przeprowadzone doświadczenie jest badaniem podstawowym. Prace empiryczne muszą być prowadzone w odpowiednich warunkach (w odpowiednim środowisku), w oparciu o określoną metodę działań. Powinny być przeprowadzone w odpowiedniej próbie, uwzględniać stopień powtarzalność wyników. Prace te powinny być odpowiednio zarejestrowane lub opisane. Szczegółowe standardy prowadzenia prac empirycznych są uzależnione od przedmiotu badania.
Podobnie, nie każde rozważania prowadzone w oparciu o teorie naukowe będą miały status prac teoretycznych w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Prace teoretyczne w rozumieniu tej ustawy także muszą spełniać określone standardy, w tym dotyczące metodologii badań naukowych, komparatystyki, zasad wnioskowania.
Działalność badawczo-rozwojowa może również obejmować badania aplikacyjne w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Aplikacja to m.in. „zastosowanie czegoś w praktyce”. Przedmiotem badań aplikacyjnych jest więc pozyskanie nowej wiedzy i umiejętności (opartych na wiedzy i doświadczeniu) dla potrzeb praktyki produkcyjnej lub usługowej w określonym zakresie. Podmiot podejmujący prace aplikacyjne – mając wiedzę o określonych produktach, procesach lub usługach (ich cechach, wadach) – podejmuje działalność badawczą, której celem jest zdobycie nowej wiedzy i umiejętności po to, aby:
· opracować nowe produkty, procesy lub usługi lub
· wprowadzić znaczące ulepszenia do istniejących produktów, procesów lub usług.
„Nowy” to „niedawno zrobiony, nabyty lub właśnie powstały, założony”, „taki, który zajął miejsce poprzedniego”, „spotykany po raz pierwszy, dopiero co poznany lub będący od niedawna w jakimś środowisku”, „od niedawna istniejący, właśnie wynaleziony”.
Celem prac aplikacyjnych jest zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności – czyli takiej wiedzy i takich umiejętności, których podmiot prowadzący prace (pomimo bycia specjalistą w danej dziedzinie) wcześniej nie posiadał.
Nowym produktem, procesem lub usługą może być:
· produkt, proces lub usługa, które nie istniały wcześniej, czyli takie, które zostały opracowane po raz pierwszy w wyniku badan aplikacyjnych;
· produkt, proces lub usługi, które istniały już jako rodzaj produktu, procesu lub usługi, ale w wyniku badań aplikacyjnych opracowano ich nową koncepcję.
Ulepszenie natomiast to „to, co usprawniło funkcjonowanie czegoś”. Ulepszać to „zmienić coś tak, żeby stało się bardziej użyteczne lub funkcjonalne”. Celem prac aplikacyjnych dotyczących istniejących produktów, procesów lub usług nie są jakiekolwiek ulepszenia, ale ulepszenia znaczące – czyli mające duże znaczenie, dużą wagę, istotne z punktu widzenia funkcji i dotychczasowych cech ulepszanych produktów, procesów lub usług. Jednocześnie jednak skala zmian wprowadzonych do produktu, procesu lub usługi nie powoduje, że mówimy o nowym produkcie, procesie lub usłudze, ale o produkcie, procesie lub usłudze znacząco ulepszonych.
Analogicznie jak w przypadku badań podstawowych, także badania aplikacyjne muszą być prowadzone z zachowaniem odpowiednich standardów.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, tj. obejmują:
· nabycie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności; i
· wykorzystanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzą wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji (innowacja procesowa) oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług [innowacja produktowa].
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Działalność badawczo-rozwojowa jest podejmowana:
· w sposób systematyczny,
· w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Pojęcie „systematyczny” – w odniesieniu do procesów oznacza „zachodzący stale od dłuższego czasu”; w odniesieniu do działań oznacza „prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; planowy, metodyczny”.
Z uwagi na charakter działań, jakie obejmuje działalność badawczo-rozwojowa, pojęcia systematyczności tych działań nie należy ograniczać wyłącznie do ich zwykłego organizacyjnego uporządkowania i częstotliwości podejmowanych czynności. Znaczenie pojęcia „systematyczności” będzie także wynikową przedmiotu prowadzonych działań (badań naukowych lub prac rozwojowych) – musi uwzględniać specyfikę podejmowanych badań lub prac.
Pomocnym dla spełnienia kryterium systematyczności może być ustalenie:
· wstępnych celów poszczególnych projektów badawczo-rozwojowych;
· źródeł finansowania zaplanowanych prac oraz
· osiągniętych celów poszczególnych projektów badawczo-rozwojowych,
· zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych służących ich osiągnięciu
· harmonogramów związanych z prowadzonymi pracami.
Celem działalności badawczo-rozwojowej jest: zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Punktem wyjściowym dla działalności badawczo-rozwojowej jest więc posiadanie pewnego poziomu (określonych zasobów) wiedzy w konkretnym temacie. Aby stwierdzić, czy podjęte działania prowadzą do zwiększenia poziomu wiedzy oraz służą wykorzystywaniu zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań koniecznym jest określenie poziomu wiedzy „wyjściowej” i „wyjściowego” stanu wykorzystywania zasobów wiedzy, „wyjściowego” stanu jej zastosowań. Bez takiego nakreślenia „punktu wyjścia” dla działalności badawczo-rozwojowej nie da się nakreślić celów podejmowanych działań.
Należy uwzględnić zatem, iż głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo -rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmują szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu. (zobacz: 3.2.1.3 Objaśnienia w zakresie IP BOX - Zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystania jej do tworzenia nowych zastosowań”).
Istotnym jest więc między innymi to:
· jakimi zasobami wiedzy podatnik dysponował przed rozpoczęciem realizacji projektu badawczo-rozwojowego;
· jaki rodzaj wiedzy podlegał następnie selekcji, wykorzystaniu i rozwijaniu pod względem przydatności do realizacji tego projektu.
Ocena charakteru prowadzonej przez Pana działalności
Jak wynika z treści wniosku, przedmiotem Pana działalności jest wytwarzanie, rozwijanie oraz ulepszanie Oprogramowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, które stanowi przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Prace te mają charakter innowacyjny i każdorazowo wymagają odrębnej analizy, indywidualnego podejścia i zastosowania wiedzy oraz kompetencji technicznych. Wytwarzane Oprogramowanie obejmuje projektowanie algorytmów, tworzenie kodu źródłowego oraz jego modyfikację, w tym udoskonalanie istniejących rozwiązań, a także bieżącą weryfikację postępów prac. Zakres Pana działalności obejmuje również dostosowywanie istniejącego Oprogramowania poprzez jego modyfikowanie i konfigurowanie do środowiska systemów informatycznych klientów, jak również tworzenie nowych aplikacji.
Twórczość Pana działalności
Jak wskazano w opisie okoliczności faktycznych:
· w wyniku prowadzonych prac o charakterze twórczym i indywidualnym powstaje Oprogramowanie stanowiące utwory w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
· Pana działania nie mają charakteru czynności powtarzalnych i każdorazowo wymagają indywidualnego podejścia, w szczególności odpowiedniego wykorzystania posiadanej wiedzy oraz znajomości technologii, środowiska programowego, sprzętowego i biznesowego;
· efekty Pana prac są rezultatem Jego indywidualnej kreacji. Każdy fragment kodu, moduł czy architektura systemu wynika z autonomicznych decyzji projektowych, co nadaje im cechę oryginalności. Nie odtwarza Pan istniejących rozwiązań, lecz tworzy nową wartość niematerialną w postaci struktur logicznych i algorytmów, które wcześniej nie istniały i nie stanowiły części zasobów wiedzy zleceniodawcy. Proces ten posiada wyraźny charakter twórczy, gdyż nie polega na mechanicznym powielaniu schematów, lecz na projektowaniu od podstaw unikalnych instrukcji rozwiązujących specyficzne problemy techniczne.
Systematyczność Pana działalności
We wniosku i jego uzupełnieniu wskazał Pan między innymi, że działania podejmowane przez Pana mają charakter ciągły i systematyczny oraz realizowane są w sposób metodyczny, zgodnie z ustalonym harmonogramem i z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb Zleceniodawców.
Działalność Pana cechuje się wysokim stopniem zorganizowania i systematyczności. Harmonogramy prac były definiowane indywidualnie dla każdego projektu w ramach cyklu wytwórczego Oprogramowania.
Postępy w realizacji harmonogramów były na bieżąco dokumentowane.
Prace rozwojowe i badania naukowe w ramach Pana działalności
Zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań w ramach Pana działalności
Jak wskazał Pan we wniosku oraz jego uzupełnieniu:
· charakter Pana prac wymuszał na Panu ciągłe poszerzanie kompetencji, gdyż pokonywanie nietrywialnych barier technologicznych – takich jak zapewnienie wysokiej dostępności i zgodności z rygorystycznymi standardami audytowymi – wymagało stosowania rozwiązań wykraczających poza standardowe umiejętności programistyczne. Dzięki tej synergii posiadanej bazy wiedzy oraz jej stałego rozwoju, możliwe było stworzenie autorskich, innowacyjnych systemów, które w sposób istotny różnią się od rozwiązań powszechnie dostępnych;
· realizując prace związane z wytwarzaniem oraz rozwijaniem Oprogramowania nabywa Pan, łączy, kształtuje oraz wykorzystuje aktualnie dostępną wiedzę i umiejętności w zakresie narzędzi informatycznych, języków programowania oraz nowoczesnych technologii;
· nie odtwarza Pan istniejących rozwiązań, lecz tworzy nową wartość niematerialną w postaci struktur logicznych i algorytmów, które wcześniej nie istniały i nie stanowiły części zasobów wiedzy zleceniodawcy;
· dobór oraz wykorzystanie wiedzy specjalistycznej stanowią integralny element każdego etapu cyklu wytwórczego oprogramowania, począwszy od fazy koncepcyjnej, aż po wdrożenie produkcyjne;
· wiedza ta jest wykorzystywana do budowy zaawansowanych struktur kodu w technologii. Sposób wykorzystania tych kompetencji wykracza poza ramy rutynowego programowania, gdyż obejmuje również implementację autorskich algorytmów analitycznych oraz projektowanie zaawansowanych warstw bezpieczeństwa;
· nie wykonuje Pan prac odtwórczych ani rutynowych, lecz każdorazowo projektuje strukturę oprogramowania od podstaw lub dokonuje istotnych, twórczych modyfikacji istniejących rozwiązań, dostosowując je do indywidualnych wymagań funkcjonalnych i technicznych danego projektu.
Reasumując, na podstawie tak przedstawionych informacji można uznać, że prace w zakresie opisanej we wniosku działalności:
· stanowią działalność twórczą;
· wykonywaną w sposób systematyczny;
· obejmują prace rozwojowe,
· prowadzone są w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W konsekwencji, zgodzić należy się z Pana stanowiskiem, w świetle którego opisana we wniosku i doprecyzowana w jego uzupełnieniu działalność stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ulga IP Box
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Stosownie natomiast do art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a+b) x 1,3/a+b+c+d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a - prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d - nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Stosownie do art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Zgodnie natomiast z art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
W myśl art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty)
z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 ww. ustawy,
w przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Należy wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.; dalej także: „ustawa o PAIPP”).
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o PAIPP:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:
· tworzy Pan wymienione w opisie sprawy programy komputerowe w ramach prowadzonej bezpośrednio działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
· w każdym przypadku - tj. zarówno w przypadku tworzenia, jak i w przypadku rozwijania/ulepszania utworów - efekty Pana samodzielnej pracy są odrębnymi programami komputerowymi, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
· przeniesienie praw autorskich stanowi integralny element realizowanego świadczenia, a strony nie przewidziały odrębnego wynagrodzenia za poszczególne jego elementy. Z tego względu na fakturze wykazywana jest jedna pozycja obejmująca całe wynagrodzenie należne Panu;
· umowa nie wyodrębnia kwotowo honorarium autorskiego, więc dokonuje Pan matematycznego wyodrębnienia części przychodu w oparciu o faktyczny czas pracy poświęcony na tworzenie kwalifikowanego IP (klucz godzinowy). Proporcja ta jest dokumentowana w prowadzonej ewidencji IP Box;
· w ramach tego wynagrodzenia każdorazowo przenosił Pan na Zleceniodawców autorskie prawa majątkowe do wytworzonych utworów – w tym do Oprogramowania lub jego części – na wszystkich znanych polach eksploatacji, określonych w umowach, zgodnie z art. 41 ust. 1 oraz art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
· prowadzi Pan na bieżąco odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT, od dnia 2 listopada 2021 r., z wyłączeniem okresu od 1 kwietnia 2024 r. do 1 sierpnia 2025 r. Przerwa ta wynikała bezpośrednio z zawieszenia i faktycznego nieprowadzenia działalności gospodarczej w tym czasie.
Mając powyższe na uwadze, autorskie prawo do programu komputerowego (Oprogramowanie), wytwarzane samodzielnie przez Pana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego (Oprogramowanie) stanowić będzie natomiast dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zastrzec należy jednak, że weryfikacja przyjętej metody ustalania części wynagrodzenia przypadającego na autorskie prawa do programu komputerowego możliwa jest wyłącznie w postępowaniu dowodowym, które zastrzeżone jest dla innych trybów postępowania.
W konsekwencji, zgodzić należy się z Pana stanowiskiem, w świetle którego spełnia Pan wszystkie przesłanki do zastosowania 5% stawki podatku dochodowego. Zatem kwalifikowane dochody (obliczane z uwzględnieniem wskaźnika nexus, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz reguł wynikających z art. 30ca ust. 5-6 tejże ustawy) może Pan opodatkować preferencyjną stawką 5%, o której mowa w art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przechodząc do kwestii, uznania wskazanych w opisie sprawy kosztów, za koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, wyjaśniam, co następuje.
Należy przede wszystkim podkreślić, że wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
· dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
· wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast dla potrzeb obliczenia podstawy opodatkowania podlegającej preferencyjnemu opodatkowaniu stawką 5% podatnik jest zobowiązany do wyliczenia:
· dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym oraz
· wskaźnika, którym zostanie przemnożony powyższy dochód.
Suma tak wyliczonych kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych IP stanowi podstawę opodatkowania 5% stawką podatkową w roku podatkowym.
Z objaśnień podatkowych z 15 lipca 2019 r. wynika bowiem, że „Obliczając wysokość dochodu z kwalifikowanego IP, który w dalszej kolejności zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus w celu obliczenia końcowego dochodu podlegającego 5% stawce podatku, niezbędne jest określenie związanych z kwalifikowanym IP przychodów oraz kosztów. Konieczne jest więc wskazanie przez podatnika przychodów osiąganych z danego kwalifikowanego IP oraz alokowanie do tych przychodów funkcjonalnie związanych z nimi kosztów, które w sposób bezpośredni i pośredni przyczyniły się do powstania tego przychodu. Zatem, dochodem z kwalifikowanego IP jest nadwyżka sumy przychodów osiągnięta z tego kwalifikowanego IP nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą z kwalifikowanego IP”.
Objaśnienia podatkowe wskazują zatem na możliwość uwzględnienia w kalkulacji dochodu (który następnie zostanie przemnożony przez wskaźnik nexus) również kosztów pośrednich. Nie wskazują natomiast, w jaki sposób koszty pośrednie należy przyporządkować do przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej i do pozostałych przychodów.
W celu alokowania kosztów pośrednich do przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej można w drodze analogii zastosować zasadę wynikającą z treści art. 22 ust. 3 i ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 22 ust. 3 i 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
Zasadę, o której mowa w ust. 3, stosuje się również w przypadku, gdy część dochodów z tego samego źródła przychodów podlega opodatkowaniu, a część jest wolna od opodatkowania, z wyłączeniem źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 w zakresie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zatem, w przypadku braku możliwości alokowania konkretnego kosztu poniesionego przez podatnika w ramach działalności gospodarczej do przychodów ze zbycia oprogramowania, można przyporządkować wydatki do przychodów ze zbycia oprogramowania według proporcji ustalonej jako stosunek przychodów ze zbycia oprogramowania do przychodów ogółem z prowadzonej działalności gospodarczej w danym okresie.
Zasadę tą można jednak stosować, gdy z obiektywnych przesłanek wynika, że właściwe przypisanie określonej kategorii kosztu z konkretnym przychodem z danego kwalifikowanego IP nie jest możliwe w danym stanie faktycznym (dany koszt dotyczy wielu źródeł oraz wielu kwalifikowanych IP i nie ma możliwości zastosowania właściwej metodologii jego przypisania, tj. takiej, która będzie odzwierciedlać adekwatne „powiązanie” odpowiedniej części danego kosztu służącego wyliczeniu wskaźnika nexus, z przychodami z konkretnego kwalifikowanego IP.
Przechodząc do Pana wątpliwości dotyczących uznania ponoszonych przez Pana wydatków za koszty konieczne do wyliczenia wskaźnika, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
· wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
· kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
· dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym powinien Pan również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Należy zatem przyjąć, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z pytania czwartego sformułowanego we wniosku wynika, że do kosztów poniesionych na prowadzoną bezpośrednio przez Pana działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej potrzebnych do obliczenia wskaźnika nexus (do litery „a” wzoru) chciałby Pan zaliczyć następujące wydatki:
1) sprzęt komputerowy i elektroniczny wraz z akcesoriami;
2) leasing samochodu oraz koszty związane z jego eksploatacją i użytkowaniem (raty leasingowe, badania techniczne, ubezpieczenie, serwis i naprawy, koszty eksploatacyjne, paliwo);
3) usługi telekomunikacyjne (abonament telefoniczny oraz Internet);
4) licencje na programy komputerowe.
We wniosku wyjaśnił Pan przy tym w sposób szczegółowy związek poszczególnych ww. wydatków z prowadzoną działalnością.
Przyjąć należy zatem, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W świetle powyższego, mając na uwadze Pana wyjaśnienia, wydatki wymienione przez Pana w opisie sprawy mogą stanowić koszty, o których mowa w literze „a” wzoru z art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uwzględnione przy wyliczaniu nexus dla poszczególnych kwalifikowanych IP, w zakresie, w jakim służą prowadzeniu prac rozwojowych, których efektem jest powstanie kwalifikowanego IP.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
· stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
· zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wobec Pana i tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Jednocześnie zaznaczam, że niniejszą interpretację wydałem w oparciu o opis okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczam się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyrażam swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania kontrolnego organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo